Poznaj przeszłość Warszawy

11 marca jest 70. (w latach przestępnych 71.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 295 dni.

[edytuj] Święta

• Imieniny obchodzą: Balbina, Benedykt, Dominik, Drogosława, Eulogiusz, Eutymiusz, Jan, Kandyd, Konstanty, Konstantyn, Nawoj, Sofroniusz, Sylwia, Świetlana, Tala, Talus, Teresa i Trofim.
• Lesotho – Dzień Króla Moshoeshoe I
• Litwa – Dzień Odrodzenia Niepodległości
• Polska – Dzień Sołtysa (lokalnie inne terminy)
• Wspomnienia i święta w Kościele katolickim^[1][2], obchodzą:
  • św. Eulogiusz z Kordoby (męczennik)
  • św. Sofroniusz z Damaszku ( biskup, pisarz chrześcijański)
• Kościół Polskokatolicki w RP – Święto Kościoła Narodowego

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1609 – Wybuchła II wojna polsko-rosyjska.
• 1656 – Potop szwedzki: armia szwedzka zdobyła Jarosław.
• 1912 – Uruchomiono elektrownię w Nowym Sączu.
• 1927 – Została zdelegalizowana Niezależna Partia Chłopska.
• 1928:
  • Odbyły się wybory do Senatu.
  • Oficjalne otwarcie Warszawskiego Ogrodu Zoologicznego.
• 1930 – Otwarto regularną linię pasażerską z Gdyni do Nowego Jorku.
• 1932 – Została wprowadzona reforma szkolnictwa (tzw. reforma jędrzejewiczowska).
• 1938 – Na granicy polsko-litewskiej został zastrzelony żołnierz KOP, co dało pretekst stronie polskiej do wystosowania 17 marca ultimatum wobec Litwy z żądaniem uregulowania stosunków dyplomatycznych.
• 1941 – W odwecie za zlikwidowanie przez żołnierzy ZWZ kolaboranta Igo Syma hitlerowcy rozstrzelali w Palmirach 21 więźniów Pawiaka.
• 1947 – Przed Najwyższym Trybunałem Narodowym w Warszawie rozpoczął się proces Rudolfa Hoessa, komendanta byłego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau.
• 1951 – Powstało Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich.
• 1966 – Premiera filmu Faraon.
• 1968:
  • Posłowie z koła poselskiego Znak złożyli interpelację w sprawie wydarzeń na wyższych uczelniach.
  • Stefan Kisielewski został pobity w bramie swego domu przez grupę ORMO-wców.
• 1971:
  • Dowódca Marynarki Wojennej adm. Ludwik Janczyszyn wydał rozkaz o utworzeniu w Gdyni 3. Flotylli Okrętów.
  • Transatlantyk MS Batory został sprzedany na złom do Hongkongu.
• 1973 – Na antenie TVP1 przeprowadzono pierwszą transmisję z losowania gier liczbowych Totalizatora Sportowego.
• 1991 – Wszedł do służby zbiornikowiec ORP Bałtyk.
• 1996 – Premiera filmu Dzieje mistrza Twardowskiego.
• 2000 – Teatr Miejski w Gdyni otrzymał imię Witolda Gombrowicza.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

Boris Karloff w roli tworu dr Frankensteina w ekranizacji z 1931 roku

  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
11 marca

•    23 – Liu Xuan został cesarzem Chin.
•   222 – Aleksander Sewer został cesarzem rzymskim.
•   843 – Podczas uroczystości w Hagia Sophia w Konstantynopolu zniesiono ikonoklazm w cerkwi prawosławnej.
•   928 – Trpimir II został królem Chorwacji.
• 1387 – Została stoczona bitwa pod Castagnaro pomiędzy Padwą i Weroną.
• 1405 – Kupiecka rodzina Römerów sprzedała miastu Frankfurt nad Menem budynek, który do dzisiaj pełni funkcję miejskiego ratusza.
• 1500 – Król Czech Władysław II Jagiellończyk nadał przywileje szlachcie, m.in: zgodził się na kodyfikację prawa (tzw. Konstytucję Władysławowską), która ustanawiała trzy izby sejmowe: magnacką, szlachecką i mieszczańską.
• 1513 – Leon X został papieżem.
• 1555 – Wojna rosyjsko-szwedzka: zwycięstwo Szwedów w bitwie pod Kivinäbb.
• 1649 – Fronda podpisała w Rueil pokój z rządem francuskim.
• 1671 – Powstała Duńska Kompania Zachodnioindyjska.
• 1702 – Ukazało się pierwsze wydanie pierwszej angielskiej gazety codziennej The Daily Courant.
• 1813 – Wojska rosyjskie wkroczyły do Berlina.
• 1818 – Mary Shelley opublikowała Frankensteina.
• 1830 – W Teatro la Fenice w Wenecji odbyła się premiera opery Capuleti i Montecchi Vincenzo Belliniego.
• 1841 – Z Nowego Jorku do Liverpoolu wypłynął i następnie zaginął bez śladu brytyjski transatlantyk SS President ze 109 osobami na pokładzie.
• 1845 – Wojny maoryskie: rozpoczęła się wojna o maszt flagowy (Nowa Zelandia).
• 1851 – W Teatro la Fenice w Wenecji odbyła się premiera opery Rigoletto Giuseppe Verdiego.
• 1864 – Ponad 250 osób zginęło po przerwaniu zapory wodnej pod angielskim Sheffield.
• 1867 – W Paryżu odbyła się premiera opery Don Carlos Giuseppe Verdiego.
• 1879 – Japonia zaanektowała Królestwo Riukiu.
• 1888 – Północno-wschodnie Stany Zjednoczone zostały zaatakowane przez jedną z największych śnieżyc w historii, która spowodowała śmierć ponad 400 osób.
• 1894 – Założono szwedzki klub sportowy GAIS Göteborg.
• 1907 – We francuskiej Langwedocji rozpoczął się bunt producentów wina.
• 1913 – Zawarto porozumienie niemiecko-brytyjskie ustalające przebieg granicy między ich koloniami Kamerunem i Nigerią.
• 1917:
  • I wojna światowa: wojska brytyjsko-indyjskie zdobyły Bagdad.
  • Venustiano Carranza został prezydentem Meksyku.
• 1931 – W Związku Radzieckim wprowadzono program usportowienia społeczeństwa pod nazwą "Gotowi do pracy i do obrony ZSRR".
• 1941 – Uchwalono Lend-Lease Act w sprawie pomocy dla krajów istotnych z punktu widzenia obrony USA.
• 1948 – Wojna domowa w Mandacie Palestyny: Arabowie zdetonowali samochód-pułapkę przed amerykańskim konsulatem i budynkami Agencji Żydowskiej w Jerozolimie. Zginęło 13 osób, a 84 zostały ranne.
• 1959 – W Cannes odbył się 4. Konkurs Piosenki Eurowizji; zwyciężyła holenderska piosenka Een Beetje w wykonaniu Teddy Scholten.
• 1960 – Została wystrzelona amerykańska międzyplanetarna sonda kosmiczna Pioneer 5, mająca badać przestrzeń między Ziemią a Wenus.
• 1969 – Rafael Caldera został prezydentem Wenezueli.
• 1973 – Héctor Cámpora wygrał wybory prezydenckie w Argentynie.
• 1977:
  • Brazylia wypowiedziała układ o współpracy wojskowej z USA.
  • Obalony przez komunistów król Laosu Savang Vatthana został zesłany wraz z rodziną do "obozu reedukacji".
  • Premiera filmu Port lotniczy '77.
• 1978 – Palestyńscy terroryści wysadzili na przedmieściach Tel Awiwu uprowadzony wcześniej autobus. Zginęły 43 osoby (w tym 9 terrorystów), a 72 zostały ranne.
• 1980 – W Darmstadt założono Niemiecki Instytut Kultury Polskiej.
• 1981 – Weszła w życie Konstytucja Chile.
• 1983:
  • 23 spośród 50 osób na pokładzie zginęło w katastrofie samolotu DC-9 w Wenezueli.
  • Bob Hawke został premierem Australii.
• 1984 – Papież Jan Paweł II kanonizował Paulę Frassinetti.
• 1985 – Michaił Gorbaczow został wybrany na stanowisko sekretarza generalnego KC KPZR.
• 1990:
  • Litwa ogłosiła niepodległość uroczystą deklaracją parlamentu.
  • Patricio Aylwin zastąpił dyktatora Augusto Pinocheta na stanowisku prezydenta Chile.
• 1994:
  • Eduardo Frei został prezydentem Chile.
  • Klub Londyński zredukował 13 miliardów dolarów polskiego długu z czasów Edwarda Gierka.
• 1996 – John Howard został premierem Australii.
• 1997 – Wykonano ostatni wyrok śmierci na Ukrainie.
• 1998 – W Danii odbyły się wybory parlamentarne.
• 2000 – Ricardo Lagos został prezydentem Chile.
• 2004:
  • 47 górników zginęło w wybuchu metanu w kopalni "Tajżyńska" na Syberii.
  • W Madrycie doszło do zamachów bombowych na pociągi. Zginęło 191 osób, a ponad 1800 zostało rannych.
• 2006 – Michelle Bachelet została pierwszą kobietą-prezydentem Chile.
• 2008 – Rozpoczęła się misja STS-123 wahadłowca Endeavour.
• 2009:
  • Miała miejsce masakra w Winnenden (Niemcy); zginęło 15 osób oraz zamachowiec.
  • U wybrzeży południowego Queensland (Australia) doszło do wycieku 230 ton oleju napędowego z uszkodzonego kontenerowca.
• 2010:
  • Na Ukrainie powołany został rząd Mykoły Azarowa
  • Sebastián Piñera został prezydentem Chile.
• 2011 – Trzęsienie ziemi o magnitudzie 9 stopni w skali Richtera, z epicentrum znajdującym się 130 km od japońskiej wyspy Honsiu, wywołało falę tsunami, która wdarła się w głąb lądu, powodując wiele szkód (m.in. katastrofę w elektrowni atomowej Fukushima I). Zginęło lub zaginęło ponad 19 tys. osób, a ponad 6 tys. zostało rannych.

[edytuj] Urodzili się

• 1544 – Torquato Tasso, włoski poeta (zm. 1595)
• 1811 – Urbain Le Verrier, francuski matematyk, astronom (zm. 1877)
• 1818:
  • Antonio Bazzini, włoski kompozytor, skrzypek (zm. 1897)
  • Marius Petipa, francuski tancerz, choreograf (zm. 1910)
  • Henri Étienne Sainte-Claire Deville, francuski inżynier chemik, autor przemysłowych metod otrzymywania glinu i magnezu (zm. 1881)
• 1822 – Joseph Louis François Bertrand, francuski matematyk (zm. 1900)
• 1827 – Kajetan Kraszewski, polski pisarz, brat Józefa Ignacego (zm. 1896)
• 1841 – Benedykt Menni, włoski bonifrater, święty katolicki (zm. 1914)
• 1886:
  • Marian Górski, polski chemik, rektor SGGW (zm. 1961)
  • Zuzanna Łozińska, polska aktorka, reżyser teatralny (zm. 1982)
  • Edward Rydz-Śmigły, polski dowódca wojskowy, polityk, Naczelny Wódz, marszałek Polski (zm. 1941)
• 1890:
  • Vannevar Bush, amerykański inżynier (zm. 1974)
  • James Cannon, amerykański polityk, działacz związkowy (zm. 1974)
• 1892 – Tadeusz Tański, polski konstruktor samochodowy (zm. 1941)
• 1893 – Gustáv Nedobrý, – słowacki działacz turystyczny, taternik i ratownik tatrzański (zm. 1966)
• 1894
  • Otto Grotewohl – niemiecki polityk, premier NRD (zm. 1964)
  • Emil Thuy – niemiecki as myśliwski (zm. 1930)
• 1896 – Gustaw Konstanty Żebrowski, polski dowódca wojskowy, major NSZ (zm. 1973)
• 1898 – Yakup Satar, turecki ostatni w swoim kraju weteran I wojny światowej (zm. 2008)
• 1899 – Fryderyk IX Glücksburg, król Danii (zm. 1972)
• 1905 – Zygmunt Dworakowski, polski polityk, prezydent Warszawy (zm. 1971)
• 1906 – Józef Kapeniak, polski pisarz (zm. 1977)
• 1907 – Helmut James von Moltke, niemiecki prawnik wojskowy, założyciel organizacji Krąg z Krzyżowej (zm. 1945)
• 1908 – Grzegorz Timofiejew, polski pisarz, tłumacz (zm. 1962)
• 1910 – Tadeusz Pecolt, polski duchowny, prałat, dziekan piotrkowski (zm. 2008)
• 1912 – Gerald Emmett Carter, kanadyjski duchowny katolicki, kardynał (zm. 2003)
• 1914 – Alvaro del Portillo, prałat Opus Dei, Sługa Boży (zm. 1994)
• 1915 – Alastair Martin, amerykański tenisista (zm. 2010)
• 1916:
  • Ferdy Mayne, niemiecki aktor (zm. 1998)
  • Harold Wilson, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (zm. 1995)
• 1920:
  • Nicolaas Bloembergen, amerykański fizyk pochodzenia holenderskiego
  • Kåre Kristiansen, norweski polityk, przewodniczący parlamentu, minister (zm. 2005)
• 1921 – Astor Piazzolla, argentyński kompozytor (zm. 1992)
• 1922 – Cornelius Castoriadis, francuski filozof, psychoanalityk (ur. 1997)
• 1923:
  • Louise Brough, amerykańska tenisistka
  • Stefan Kozicki, polski pisarz, reportażysta (zm. 1991)
  • Stefan Kurowski, polski ekonomista (zm. 2011)
  • Witold Szolginia, polski architekt, pisarz (zm. 1996)
• 1924 – Werner Enders, niemiecki śpiewak operowy (tenor) (zm. 2005)
• 1925:
  • Peter R. Hunt, brytyjski reżyser filmowy (zm. 2002)
  • Tadeusz Lubczyński, polski kierownik produkcji filmowej (zm. 2009)
• 1927 – Andrzej Hundziak, polski kompozytor, pedagog
• 1929:
  • Mieczysław Glanowski, polski polityk, minister górnictwa (zm. 1983)
  • Józef Zapędzki, polski strzelec
• 1930 – Claude Jutra, kanadyjski reżyser filmowy (zm. 1986)
• 1931:
  • Janosch, niemiecki pisarz, autor literatury dziecięcej
  • Rupert Murdoch, australijski wydawca
  • Anna Trojanowska-Kaczmarska, polska malarka, pedagog, historyk i teoretyk sztuki (zm. 2007)
• 1932 – Leroy Jenkins, amerykański skrzypek, kompozytor (zm. 2007)
• 1934 – Roger Coggio, francuski aktor, reżyser filmowy (zm. 2001)
• 1936 – Harald zur Hausen, niemiecki lekarz, laureat Nagrody Nobla
• 1939:
  • John Henry, brytyjski toksykolog (zm. 2007)
  • Mirosława Marcheluk, polska aktorka
• 1942 – Marek Kotański, polski działacz społeczny, twórca Monaru (zm. 2002)
• 1944 – Wojciech Korda, polski kompozytor
• 1950:
  • Maciej Góraj, polski aktor
  • Bobby McFerrin, amerykański wokalista jazzowy
  • Jerry Zucker, amerykański reżyser filmowy
• 1952:
  • Douglas Adams, brytyjski pisarz (zm. 2001)
  • Ricardo Martinelli, panamski polityk, prezydent Panamy
• 1955 – Nina Hagen, niemiecka piosenkarka, aktorka
• 1959 – Elisabeth Schroedter, niemiecka polityk
• 1963:
  • Azem Hajdari, albański polityk (zm. 1998)
  • Marcos Pontes, brazylijski astronauta
• 1964 – Jarosław Morawiecki, polski hokeista, trener hokejowy
• 1966 – Oh Eun-sun, koreańska alpinistka i himalaistka (zm. 2009)
• 1967:
  • John Barrowman, szkocko-amerykański aktor, tancerz, piosenkarz, prezenter telewizyjny
  • Cynthia Klitbo, meksykańska aktorka
• 1969 – Soraya, amerykańska piosenkarka pochodzenia kolumbijskiego (zm. 2006)
• 1970 – Thomen Stauch, niemiecki perkusista
• 1971:
  • Johnny Knoxville, amerykański aktor, prezenter telewizyjny
  • Steffen Wesemann, niemiecki kolarz szosowy
• 1972 – Sławomir Gula, polski piłkarz
• 1973:
  • Martin Hiden, austriacki piłkarz
  • Tomasz Rząsa, polski piłkarz
• 1974:
  • Nicola Pederzolli, austriacka snowboardzistka
  • Remigiusz Sobociński, polski piłkarz
• 1975:
  • David Cañada, hiszpański kolarz szosowy
  • Buwajsa Sajtijew, rosyjski zapaśnik pochodzenia czeczeńskiego
• 1976:
  • Mariana Díaz-Oliva, argentyńska tenisistka
  • Thomas Gravesen, duński piłkarz
  • Amanda Hopmans, holenderska tenisistka
  • Szymon Wydra, polski wokalista zespołu Carpe Diem
• 1977:
  • Becky Hammon, amerykańska koszykarka
  • Sokół, polski raper
• 1978:
  • Adam Bronikowski, polski wioślarz
  • Didier Drogba, piłkarz z Wybrzeża Kości Słoniowej
  • Albert Luque, hiszpański piłkarz
• 1979:
  • Elton Brand, amerykański koszykarz
  • Benji Madden, amerykański muzyk
  • Joel Madden, amerykański muzyk
• 1982:
  • Thora Birch, amerykańska aktorka
  • Cosimo Caliandro, włoski lekkoatleta, długodystansowiec, halowy mistrz Europy (zm. 2011)
  • Katarzyna Cynke, polska aktorka
• 1983 – Żaneta Glanc, polska lekkoatletka, dyskobolka
• 1985 – Viktorija Žemaitytė, litewska lekkoatletka
• 1986 – Dario Cologna, szwajcarski biegacz narciarski
• 1987 – Christian Linke, niemiecki basista zespołu Nevada Tan
• 1990 – Ayumi Morita, japońska tenisistka
• 1991:
  • Miłosz Hebda, polski siatkarz
  • Krzysztof Królak, polski aktor
  • Dienis Simplikiewicz, rosyjski rugbysta

[edytuj] Zmarli

•   222:
  • Heliogabal, cesarz rzymski (ur. 204 lub 205)
  • Hierokles, grecki niewolnik, woźnica, faworyt, kochanek i mąż cesarza Heliogabala (ur. ?)
  • Julia Soemias, matka cesarza Heliogabala (ur. 180)
• 1420 – Henryk II Ziębicki, książę ziębicki (ur. pomiędzy 1371 a 1396)
• 1486 – Albrecht III Achilles, elektor Brandenburgii (ur. 1414)
• 1514 – Donato Bramante, włoski architekt, malarz (ur. ok. 1444)
• 1538 – Jan Chojeński, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. 1486)
• 1646 – Stanisław Koniecpolski, hetman wielki koronny (ur. 1591)
• 1859:
  • Józef Phạm Trọng Tả, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1800)
  • Dominik Cẩm, wietnamski prezbiter katolicki, święty Kościoła katolickiego (ur. ?)
• 1866:
  • Marek Chŏng Ŭi-bae, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1794)
  • Aleksy U Se-yŏng, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1845)
• 1872 – Placyd Jankowski, polski duchowny unicki, pisarz (zm. 1810)
• 1907 – Jean Casimir-Périer, francuski polityk, prezydent Francji (ur. 1847)
• 1908 – Edmondo De Amicis, włoski pisarz (ur. 1846)
• 1930 – Silvio Gesell, niemiecki ekonomista (ur. 1862)
• 1941:
  • Stefan Kopeć, polski biolog, fizjolog, profesor (ur. 1888)
  • Kazimierz Zakrzewski, polski historyk, publicysta (ur. 1900)
• 1949 – Henri Giraud, francuski generał (ur. 1879)
• 1951 – Ignacy Baliński, polski pisarz, publicysta, działacz polityczny (ur. 1862)
• 1955 – Alexander Fleming, brytyjski biolog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1881)
• 1957 – Richard Byrd, amerykański polarnik, lotnik (ur. 1888)
• 1960 – Roman Mann, polski scenograf (ur. 1911)
• 1969 – John Wyndham, angielski pisarz (ur. 1903)
• 1970:
  • Kurt Feldt, niemiecki wojskowy (ur. 1887)
  • Erle Stanley Gardner, amerykański pisarz (ur. 1889)
• 1974 – Stanisława Leszczyńska, polska Służebnica Boża, położna (ur. 1896)
• 1975 – Zena Dare, angielska aktorka (ur. 1887)
• 1980:
  • Estera Kowalska, polska aktorka żydowskiego pochodzenia (ur. 1905)
  • Juliusz Weber, polski skrzypek, pedagog (ur. 1902)
• 1981 – Kazimierz Kordylewski, polski astronom (ur. 1903)
• 1989 – William Challee, amerykański aktor (ur. 1904)
• 1992:
  • László Benedek, amerykański reżyser filmowy pochodzenia węgierskiego (ur. 1905)
  • Richard Brooks, amerykański reżyser filmowy (ur. 1912)
• 1993 – Alina Centkiewicz, polska pisarka (ur. 1907)
• 1996:
  • Tadeusz Nowakowski, polski pisarz (ur. 1917)
  • Vince Edwards, amerykański reżyser filmowy, aktor (ur. 1928)
• 2000 – Kazimierz Brandys, polski pisarz (ur. 1916)
• 2002:
  • Marion Dönhoff, niemiecka dziennikarka, publicystka (ur. 1909)
  • Franjo Kuharić, chorwacki duchowny katolicki, kardynał (ur. 1919)
  • Ryszard Rosin, polski historyk, mediewista (ur. 1919)
  • James Tobin, amerykański ekonomista, laureat Nagrody Nobla (ur. 1918)

• 2004 – Marian Jabłoński, polski piłkarz (ur. 1922)
• 2006 – Slobodan Milošević, serbski polityk, prezydent Serbii, prezydent Jugosławii (ur. 1941)
• 2007:
  • Betty Hutton, amerykańska aktorka (ur. 1921)
  • Stefan Niewczyk, polski lutnik (ur. 1925)
  • Władysław Pabisz, polski hokeista (ur. 1931)
• 2008:
  • Eugeniusz Chmielewski, polski technik mechanik, grudziądzki historyk-regionalista (ur. 1930)
  • Mieczysław Pimpicki, polski chirurg, pionier medycyny sportowej, żołnierz AK (ur. 1913)
• 2009:
  • Czesław Drążek, polski duchowny katolicki, jezuita, redaktor naczelny polskiego wydania L'Osservatore Romano (ur. 1934)
  • Mieczysław Grotkowski, polski działacz związkowy (ur. 1928)
  • Hans Öberg, szwedzki hokeista (ur. 1926)
• 2010:
  • Joachim Badeni, polski duchowny katolicki, dominikanin (ur. 1912)
  • Merlin Olsen, amerykański aktor (ur. 1940)
• 2011:
  • Sławomir Wyszkowski, polski elektrotechnik, kierownik Oddziału Instytutu Elektrotechniki w Gdańsku (ur. 1918)
  • Maria Zduniak, polska muzykolog (ur. 1934)
• 2012:
  • Bogusław Mec, polski piosenkarz (ur. 1947)
  • John Souza, amerykański piłkarz (ur. 1920)

Przypisy