12 maja jest 132. (w latach przestępnych 133.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 233 dni.
- Imieniny obchodzą: Achilles, Domicela, Domicjan, Domicjana, Dominik, Epifaniusz, Flawia, German, Imelda, Jan, Jazon, Joanna, Nawoja, Nereusz, Pankracy, Plautylla, Teodora i Wszemił
- Międzynarodowe:
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[2][3] obchodzą:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
Walki na ulicach Warszawy w trakcie przewrotu majowego – 1926
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 113 – W Rzymie została poświęcona Kolumna Trajana.
- 254 – Św. Stefan I został papieżem.
- 919 – Frankowie, Alamanowie, Bawarowie, Turyngowie i Sasi wybrali na króla wschodniofrankijskiego Henryka I Ptasznika.
- 1082 – Czesi pokonali w bitwie pod Mailbergiem wojska austriackiego margrabiego Leopolda II Pięknego.
- 1191 – W trakcie wyprawy krzyżowej król Anglii Ryszard Lwie Serce poślubił w cypryjskim Limassol Berengarię, córkę króla Nawarry Sancho VI Mądrego.
- 1328 – Dokonano wyboru antypapieża Mikołaja V.
- 1468 – Wojska węgierskie pod wodzą króla Macieja Korwina zaatakowały i po dwóch dniach zdobyły i spaliły czeskie miasto Třebíč.
- 1525 – Wojna chłopska w Niemczech: porażka powstańców w bitwie pod Böblingen.
- 1551 – Założono Uniwersytet Świętego Marka w Limie (jako Real y Pontificia Universidad de la Ciudad de los Reyes de Lima).
- 1559 – Papież Paweł IV wydał bullę Super Universas, regulującą strukturę administracyjną Kościoła katolickiego w okręgu burgundzkim Rzeszy Niemieckiej, na terenie którego leżą dzisiaj: Holandia, Belgia i Luksemburg.
- 1588 – Powstanie ludu Paryża wydało miasto w ręce Henriego I de Guise.
- 1649 – VI wojna wenecko-turecka: zwycięstwo floty weneckiej w bitwie pod Foça.
- 1652 – Kampania Cromwella w Irlandii: zakończyło się oblężenie Galway.
- 1664 – W ogrodach Wersalu odbyła się premiera komedii Moliera Świętoszek.
- 1743 – Koronacja Marii Teresy Habsburg na królową Czech, po odzyskaniu Moraw i Czech przez wojska austriacko-węgierskie.
- 1780 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: wojska brytyjskie zdobyły Charleston w Karolinie Południowej.
- 1797 – Napoleon Bonaparte zakończył 1070-letni okres niepodległości Republiki Weneckiej.
- 1834 – W szwajcarskim Bernie powstała tajna organizacja republikańsko-demokratyczna "Młoda Polska", jej założycielem był Joachim Lelewel.
- 1863 – Rasoherina została królową Madagaskaru.
- 1864 – Zawarto zawieszenie broni w wojnie prusko-duńskiej.
- 1870 – Weszła w życie Ustawa o Manitobie.
- 1873 – Oskar II został koronowany na króla Szwecji.
- 1881 – Tunezja stała się protektoratem Francji.
- 1886 – Po procesie w Lipsku Józef Ignacy Kraszewski został skazany na trzy i pół roku twierdzy za szpiegostwo na rzecz Francji.
- 1888 – Wielka Brytania ustanowiła protektorat nad Północnym Borneo.
- 1894 – W Weimarze odbyła się premiera opery Guntram, pierwszej w dorobku Richarda Straussa.
- 1897 – W Holandii znaleziono mumię bagienną Dziewczyny z Yde.
- 1898 – Wojna amerykańsko-hiszpańska: okręty amerykańskie zbombardowały San Juan na Portoryko.
- 1902 – Uruchomiono komunikację tramwajową w czeskich Mariańskich Łaźniach.
- 1922 – W Wiedniu odbyła się premiera operetki Frasquita Franza Lehára.
- 1925 – Paul von Hindenburg został prezydentem Niemiec.
- 1926 – Lincoln Ellsworth, Roald Amundsen i Umberto Nobile przelecieli sterowcem Norge nad biegunem północnym.
- 1932 – W pobliżu posesji pilota Charlesa Lindbergha w Hopewell w stanie New Jersey znaleziono zwłoki jego 20-miesięcznego synka, uprowadzonego ze swego pokoju i zamordowanego 1 marca przez niemieckiego emigranta Bruno Hauptmanna.
- 1933 – Wielki kryzys: w USA wszedł w życie Akt Korekty Rolnej.
- 1936 – Demchugdongrub stanął na czele autonomicznego rządu mongolskiego w utworzonym przez Japończyków marionetkowym państwie Mengjiang.
- 1937 – Jerzy VI Windsor został koronowany na króla Wielkiej Brytanii.
- 1940 – Front zachodni: rozpoczęła się bitwa o Afsluitdijk.
- 1941 – Konrad Zuse zaprezentował w Berlinie pierwszy działający, w pełni automatyczny komputer o zmiennym programie – Z3.
- 1942:
- 1944:
- 1945 – Konstruktor niemieckich pocisków rakietowych Wernher von Braun wraz ze współpracownikami poddał się wojskom amerykańskim.
- 1949 – Zakończyła się radziecka blokada Berlina.
- 1958 – USA i Kanada utworzyły Dowództwo Obrony Północnoamerykańskiej Przestrzeni Powietrznej i Kosmicznej (NORAD).
- 1965:
- 1975 – Amerykański statek handlowy SS Mayaguez z 39-osobową załogą został zaatakowany i uprowadzony przez kambodżańskich Czerwonych Khmerów.
- 1978 – Separatyści z prowincji Katanga w ówczesnym Zairze (obecnie Demokratyczna Republika Kongo) zajęli miasto Kolwezi.
- 1979 – Rozpoczęto budowę metra w Nowosybirsku.
- 1980 – Prezydent Ugandy Godfrey Binaisa został obalony przez wojsko.
- 1982 – Uzbrojony w bagnet duchowny próbował dokonać zamachu na papieża Jana Pawła II podczas jego pobytu w portugalskiej Fatimie.
- 1991:
- Na mocy traktatu INF w ZSRR zniszczono ostatnią rakietę balistyczną SS-20.
- W Nepalu odbyły się pierwsze od 32 lat wielopartyjne wybory parlamentarne.
- 1992 – (lub 13 maja) Na górze Kanczendzonga w Himalajach zaginęła polska himalaistka Wanda Rutkiewicz, jej ciała dotychczas nie odnaleziono.
- 1994:
- 1995 – Premiera filmu Karmazynowy przypływ.
- 1997 – W Moskwie podpisano rosyjsko-czeczeński traktat pokojowy.
- 1999 – Siergiej Stiepaszyn został premierem Rosji.
- 2003:
- 26 osób (w tym 9 Amerykanów) zginęło w ataku 9 zamachowców-samobójców z Al-Kaidy na dzielnicę mieszkalną w saudyjskim Rijadzie.
- 60 osób zginęło, a ponad 450 zostało rannych w samobójczym zamachu kierowcy ciężarówki na kompleks budynków rządowych w czeczeńskim Znamienskoje.
- 2005 – Ministerstwo Sprawiedliwości Białorusi unieważniło zjazd Związku Polaków na Białorusi z marca tego roku.
- 2006 – Lankijskie siły rządowe pokonały Tamilskich Tygrysów w bitwie morskiej pod Pedro Point.
- 2007:
- 2008 – W wyniku trzęsienia ziemi w chińskiej prowincji Syczuan zginęło ponad 69 tys. osób, a ponad 374 tys. zostało rannych.
- 2009 – Gjorge Iwanow został prezydentem Macedonii.
- 2010 – W katastrofie lotu Afriqiyah Airways 771 w Trypolisie zginęły 103 osoby, a 1 została ranna.
[edytuj] Urodzili się
- 1496 – Gustaw I Waza, król Szwecji (zm. 1560)
- 1590 – Cosimo II de' Medici, Wielki Książę Toskanii (zm. 1621)
- 1663 – Magnus Stenbock, szwedzki dowódca wojskowy, feldmarszałek (zm. 1717)
- 1670 – August II Mocny, król Polski (zm. 1733)
- 1802 – Henri Lacordaire, francuski dominikanin (zm. 1861)
- 1803 – Justus von Liebig, niemiecki chemik (zm. 1873)
- 1805 – Jan Nepomucen Bobrowicz, polski kompozytor, gitarzysta i wydawca (zm. 1881)
- 1820 – Florence Nightingale, angielska pielęgniarka, działaczka społeczna (zm. 1910)
- 1828 – Dante Gabriel Rossetti, angielski pisarz (zm. 1882)
- 1845 – Gabriel Fauré, francuski kompozytor, organista (zm. 1924)
- 1851 – Samuel Dickstein, polski matematyk (zm. 1939)
- 1880 – Lincoln Ellsworth, amerykański lotnik, badacz polarny (zm. 1951)
- 1890 – Michał Grażyński, polski wojskowy, kapitan, wojewoda śląski (zm. 1965)
- 1892 – Fritz Kortner, austriacki reżyser (zm. 1970)
- 1895:
- 1897 – Henryk Modrzewski, polski aktor (zm. 1965)
- 1902 – Zofia Gomułkowa, polska działaczka komunistyczna, pierwsza dama (zm. 1986)
- 1907 – Katharine Hepburn, amerykańska aktorka (zm. 2003)
- 1910:
- 1913 – Jamelão, brazylijski muzyk (zm. 2008)
- 1915 – Brat Roger, szwajcarski duchowny ewangelicki, założyciel wspólnoty z Taizé (zm. 2005)
- 1916 – Stanisław Panek, polski antropolog (zm. 1999)
- 1918 – Julius Rosenberg, amerykański szpieg (zm. 1953)
- 1920:
- 1920 – Paweł Wildstein, polski wojskowy, działacz społeczności żydowskiej (zm. 2008)
- 1921:
- 1924 – Michele Greco, włoski boss mafijny (zm. 2008)
- 1925:
- 1926:
- 1928 – Burt Bacharach, amerykański kompozytor
- 1929 – Leszek Jezierski, polski piłkarz, trener piłkarski (zm. 2008)
- 1932:
- 1933:
- 1935 – Przemysław Wojciechowski, polski działacz turystyki i pracownik ruchu turystyczno-krajoznawczego w Łodzi. (zm. 1994)
- 1937 – George Carlin, amerykański aktor, komik (zm. 2008)
- 1938 – Andrzej J. Jaroszewicz, polski operator filmowy
- 1940 – Norman Whitfield, amerykański kompozytor (zm. 2008)
- 1944:
- 1945:
- 1948 – Adam Ziemianin, polski poeta
- 1950:
- 1951 – Gunnar Larsson, szwedzki pływak
- 1952 – Brian Mallon, amerykański aktor
- 1953 – Wojciech Ziemiański, polski aktor
- 1955:
- 1956 – Greg Phillinganes, amerykański muzyk
- 1957:
- 1958:
- 1959:
- 1960 – Lisa Martin, australijska maratonistka
- 1961 – Thomas Dooley, amerykański piłkarz
- 1962:
- 1963:
- 1964:
- 1966:
- 1967:
- 1968:
- 1971:
- 1972:
- 1973:
- 1974:
- 1975:
- 1977:
- 1978:
- 1979:
- 1980:
- 1981:
- 1982:
- 1983:
- 1984 – Vladimir Sladojević, bośniacki piłkarz
- 1985 – Andris Šics, łotewski saneczkarz
- 1986:
- 1987:
- 1988 – Wojciech Sobala, polski siatkarz
- 1989:
- 1990 – Florent Amodio, francuski łyżwiarz figurowy
- 1995:
- 2003 – Madeleine McCann, brytyjska dziewczynka, zaginiona w 2007 roku
- 1003 – Sylwester II, papież (ur. ok. 945)
- 1012 – Sergiusz IV, papież (ur. ? )
- 1182 – Waldemar I Wielki, król Danii (ur. 1131)
- 1420 – Elżbieta z Pilczy (Pilicy) Granowska, królowa Polski, żona Władysława II Jagiełły (ur. ok. 1372)
- 1588 – Peter Monau, niemiecki humanista z Wrocławia, lekarz, autor pierwszej pracy doktorskiej z zakresu stomatologii (ur. 1551)
- 1684 – Edme Mariotte, francuski fizyk, ksiądz (ur. 1620)
- 1700 – John Dryden, angielski poeta (ur. 1631)
- 1871 – Anselme Payen, francuski chemik (ur. 1795)
- 1884:
- 1887 – Jean Baptiste Boussingault, francuski chemik i agronom (ur. 1802)
- 1907 – Joris-Karl Huysmans, francuski pisarz (ur. 1848)
- 1916 – James Connolly, irlandzki działacz narodowościowy i robotniczy (ur. 1868)
- 1925:
- 1935 – Józef Piłsudski, polski polityk, marszałek Polski, Naczelnik Państwa, minister spraw wojskowych, premier Polski (ur. 1867)
- 1945 – Julius Fromm chemik, wynalazca technologii produkcji prezerwatyw z ciekłej gumy (lateksu) (ur. 1883)
- 1948 – Stanisław Kasznica, polski dowódca wojskowy, ostatni komendant Narodowych Sił Zbrojnych (ur. 1908)
- 1963 – Aiden Wilson Tozer, amerykański pastor, autor książek chrześcijańskich (ur. 1897)
- 1965 – Roger Vailland, francuski pisarz (ur. 1907)
- 1966:
- 1967 – Stanisław Osiecki, polski polityk, minister (ur. 1875)
- 1970:
- 1984 – Antoni Komendo-Borowski, polski piłkarz (ur. 1912)
- 1985:
- 1987 – James Jesus Angleton, amerykański funkcjonariusz CIA (ur. 1917)
- 1988 – Czesław Grenda, polski działacz ochrony przyrody (ur. 1920)
- 1992 – (lub 13 maja) Wanda Rutkiewicz, polska alpinistka i himalaistka (ur. 1943)
- 1995 – Giorgio Belladonna, włoski brydżysta (ur. 1923)
- 1997 – Wacław Dec, polski lekarz ginekolog (ur. 1931)
- 1999 – Jerzy Stroba, polski duchowny katolicki, arcybiskup poznański (ur. 1919)
- 2000 – Władysław Miziołek, polski biskup katolicki, ekumenista (ur. 1914)
- 2001:
- 2004 – John LaPorta, amerykański klarnecista jazzowy, kompozytor (ur. 1920)
- 2005 – Zdzisław Gierwatowski, polski piłkarz, trener piłkarski, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1920)
- 2007 – Kai Johansen, duński piłkarz (ur. 1940)
- 2008:
- 2010:
- 2011:
Przypisy
