14 grudnia jest 348. (w latach przestępnych 349.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 17 dni.
- Imieniny obchodzą: Agnellus, Arseniusz, Bertold, Druzus, Eutropia, Gorzysław, Heron, Izydor, Jan, Nahum, Nikazjusz, Nikazy, Noemi, Pompejusz, Sławobor, Teodor, Wenancjusz, Wenanty, Wiator i Zozym.
- Indie – National Energy Conservation Day
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2], obchodzą:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 867 – Hadrian II został papieżem.
- 872 – Jan VIII został papieżem.
- 1287 – Powódź św. Łucji: dziesiątki tysięcy osób zginęły na przybrzeżnych terenach Holandii i Niemiec, wskutek powodzi wywołanej przez sztorm na Morzu Północnym.
- 1542 – Maria I Stuart została królową Szkotów.
- 1658 – Kawaleria polska pod wodzą Stefana Czarnieckiego przeprawiła się przez cieśninę morską w Danii. Wydarzenie, opisane przez Jana Chryzostoma Paska, zostało uwiecznione przez Józefa Wybickiego w Mazurku Dąbrowskiego.
- 1697 – Karol XII został koronowany na króla Szwecji.
- 1751 – Cesarzowa Maria Teresa założyła w Wiener Neustadt Terezjańską Akademię Wojskową.
- 1782 – Bracia Montgolfier wypuścili z przydomowego ogródka swój pierwszy balon o objętości 18 m³, który osiągnął wysokość 250 m. Dwa dni później sporządzili i wysłali notatkę o tym fakcie do paryskiej Akademii Nauk.
- 1788 – Karol IV został królem Hiszpanii.
- 1819 – Alabama jako 22. stan dołączyła do Unii.
- 1896 – Uruchomiono metro w Glasgow.
- 1900 – W Berlinie Max Planck przedstawił teorię kwantową.
- 1903 – Wilbur Wright na samolocie Flyer I pokonał w 4 sekundy dystans 34 metrów. Oficjalnie za pierwszy w historii lot samolotem uznaje się próbę Orvilla Wrighta z 17 grudnia.
- 1906 – Wszedł do służby pierwszy niemiecki okręt podwodny SM U-1.
- 1907 – Amerykański żaglowiec Thomas W. Lawson, płynący do Londynu z ładunkiem ropy naftowej, zatonął niedaleko brytyjskich wysp Scilly.
- 1911 – Pierwsza ekspedycja prowadzona przez Roalda Amundsena osiągnęła biegun południowy.
- 1913 – Grecja anektowała Kretę.
- 1916 – Duńczycy w pierwszym w historii referendum narodowym zgodzili się na sprzedaż Stanom Zjednoczonym Duńskich Indii Zachodnich (obecnie Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych).
- 1918:
- 1927 – Irak ogłosił niezależność (od Wielkiej Brytanii).
- 1931 – Firma Bentley Motors Limited została kupiona przez Rolls-Royce’a.
- 1935:
- 1939 – Po napaści na Finlandię ZSRR został wykluczony z Ligi Narodów.
- 1946:
- 1947 – W Madrycie otwarto Stadion Santiago Bernabéu.
- 1948:
- 1950:
- 1955:
- Albania, Austria, Bułgaria, Finlandia, Hiszpania, Irlandia, Jordania, Laos, Portugalia, Rumunia, Węgry i Włochy stały się członkami ONZ.
- Nad północną Afryką, Oceanem Indyjskim i południowo-wschodnią Azją było widoczne obrączkowe zaćmienie Słońca.
- 1957:
- 1958 – Radziecka wyprawa polarna zdobyła południowy biegun względnej niedostępności.
- 1960 – Powstała Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD).
- 1962:
- 1964:
- 1969 – Premiera filmu John i Mary.
- 1971 – Amerykański satelita OSO 7 wykonał pierwszą bezpośrednią obserwację koronalnego wyrzutu masy na Słońcu.
- 1972 – W trakcie misji Apollo 17 Harrison Schmitt i Eugene Cernan jako ostatni do tej pory ludzie stąpali po powierzchni Księżyca.
- 1973 – 4 osoby zginęły, a 20 zostało rannych w zamachu bombowym na konsulat algierski w Marsylii.
- 1977:
- 1979 – Ukazał się album London Calling grupy The Clash.
- 1981:
- 1989 – Patricio Aylwin zwyciężył w pierwszych od 19 lat demokratycznych wyborach prezydenckich w Chile.
- 1991 – Erupcja wulkanu Etna.
- 1992 – Wiktor Czernomyrdin został premierem Rosji.
- 1995 – Podpisano układ z Dayton, kończący wojnę w byłej Jugosławii.
- 2001:
- 2002:
- 2003 – Ponownie otwarto Gran Teatro La Fenice w Wenecji, odbudowany po pożarze z 1996 roku.
- 2004:
- 2006 – Ban Ki-moon został zaprzysiężony na sekretarza generalnego ONZ.
- 2007 – Ugaszono pożar buszu na Wyspie Kangura (Australia Zachodnia).
- 2008:
- 55 osób zginęło, a 10 zostało rannych w katastrofie autokaru w egipskim mieście Al-Minja.
- W czasie swej pożegnalnej wizyty w Bagdadzie prezydent USA George W. Bush został nieomal trafiony butami przez irackiego dziennikarza Muntadhara al-Zaidi.
- 2009 – Wyniesiono na orbitę amerykański teleskop kosmiczny WISE.
[edytuj] Urodzili się
- 200 – Ōjin, cesarz Japonii (zm. 310)
- 1009 – Go-Suzaku, cesarz Japonii (zm. 1045)
- 1503 – Nostradamus, francuski lekarz, astrolog, matematyk, autor proroctw (zm. 1566)
- 1546 – Tycho de Brahe, duński astronom (zm. 1601)
- 1702 – Franciszek Gil de Frederich, hiszpański dominikanin, misjonarz, męczennik, święty katolicki (zm. 1745)
- 1772 – (lub 1773) Euzebiusz Słowacki, polski historyk i teoretyk literatury, dramaturg, ojciec Juliusza Słowackiego (zm. 1814)
- 1788 – Piotr Szembek, hrabia, polski generał dywizji (zm. 1866)
- 1789 – Maria Szymanowska, polska pianistka, kompozytorka (zm. 1831)
- 1824 – Pierre Puvis de Chavannes, francuski malarz (zm. 1898)
- 1852 – Daniel De Leon, amerykański działacz socjalistyczny (zm. 1914)
- 1870 – Karl Renner, austriacki polityk, prezydent Austrii (zm. 1950)
- 1883 – Morihei Ueshiba, japoński mistrz sztuk walki, twórca aikido (zm. 1969)
- 1884 – bł. Mikołaj Czarnecki, ukraiński duchowny greckokatolicki (zm. 1959)
- 1895:
- 1897:
- 1898 – Jefim Dżigan, rosyjski reżyser filmowy (zm. 1981)
- 1899 – Adam Bień, polski prawnik, polityk, zastępca Delegata Rządu na Kraj (zm. 1998)
- 1901:
- 1903 – Józef Kochman, polski fitopatolog, mikolog (zm. 1995)
- 1906 – Wiktor Trojanowski, polski weterynarz, polityk, minister (zm. 1977)
- 1908:
- 1909 – Edward Lawrie Tatum, amerykański genetyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1975)
- 1911 – Jerzy Iwanow-Szajnowicz, polski agronom, harcerz, pływak, uczestnik greckiego ruchu oporu (zm. 1943)
- 1913:
- 1914:
- 1917 – Elyse Knox, amerykańska aktorka (zm. 2012)
- 1918 – B.K.S. Iyengar, indyjski nauczyciel współczesnej hathajogi, autor wielu książek
- 1919:
- 1921 – Adam Sarapata, polski socjolog, popularyzator wiedzy (zm. 1999)
- 1922:
- 1924 – Raj Kapoor, indyjski aktor (zm. 1988)
- 1926 – Margaret John, amerykańska aktorka (zm. 2011)
- 1929 – Marian Wiśniowski, polski aktor (zm. 2007)
- 1931 – Szczepan Grajczyk, polski wioślarz
- 1932:
- 1933:
- 1935:
- 1939 – Josef Abrhám, czeski aktor
- 1941 – Iván Menczel, węgierski piłkarz (zm. 2011)
- 1945 – Andrzej Dudziński, polski grafik
- 1946 – Jane Birkin, brytyjska aktorka
- 1948:
- 1949:
- 1950:
- 1951:
- 1952:
- 1954 – Steven MacLean, kanadyjski astronauta
- 1956 – Hanni Weirather, niemiecka narciarka alpejska, reprezentantka Liechtensteinu
- 1958:
- 1960:
- 1961 – Guri Schanke, norweska aktorka, piosenkarka
- 1962:
- 1963:
- 1964 – Swilen Nejkow, bułgarski wioślarz, trener wioślarski, polityk
- 1965 – Aljoša Asanović, chorwacki piłkarz
- 1966:
- 1967:
- 1968:
- 1969 – Arthur Numan, holenderski piłkarz
- 1970:
- 1972:
- 1973 – Waldemar Goszcz, polski model, piosenkarz, aktor, wokalista zespołu Hi Street (zm. 2003)
- 1974 – Slaven Rimac, chorwacki koszykarz
- 1976:
- 1978:
- 1979:
- 1980:
- 1981:
- 1983 – Linda Mackenzie, australijska pływaczka
- 1984:
- 1985:
- 1988 – Vanessa Hudgens, amerykańska piosenkarka, aktorka
- 872 – Hadrian II, papież (ur. 792)
- 1077 – Agnieszka z Poitou, regentka Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego (ur. 1025)
- 1267 – Kazimierz I kujawski, książę kujawski, ojciec Władysława Łokietka (ur. ok. 1211)
- 1510 – Fryderyk Wettyn, książę Rzeszy, arcybiskup Magdeburga, wielki mistrz zakonu krzyżackiego (ur. 1473)
- 1542 – Jakub V Stuart, król Szkocji (ur. 1512)
- 1591 – Jan od Krzyża, święty, Doktor Kościoła, hiszpański karmelita, mistyk, reformator zakonny, poeta (ur. 1542)
- 1788:
- 1799 – George Washington, amerykański polityk, prezydent USA (ur. 1732)
- 1873 – Louis Agassiz, szwajcarski zoolog, paleontolog (ur. 1807)
- 1878 – Antoine Bazin, francuski dermatolog (ur. 1807)
- 1914 – Edward Wende, polski księgarz, wydawca (ur. 1830)
- 1925 – Ksawery Prauss, polski polityk, minister (ur. 1874)
- 1934 – Napoleon Louis-Wawel, polski wiceadmirał (ur. 1861)
- 1938 – Michaś Czarot, białoruski pisarz (ur. 1896)
- 1942:
- 1943 – John Harvey Kellogg, amerykański lekarz, dietetyk (ur. 1852)
- 1947 – Stanley Baldwin, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (ur. 1867)
- 1948:
- 1956 – Juho Paasikivi, fiński polityk, premier i prezydent Finlandii (ur. 1870)
- 1958 – Władysław Kowalski, polski pisarz, publicysta, polityk, minister kultury i sztuki, marszałek Sejmu (ur. 1894)
- 1961 – Richard Schirrmann, niemiecki nauczyciel, twórca schronisk młodzieżowych (ur. 1874)
- 1963:
- 1964 – William Bendix, amerykański aktor (ur. 1906)
- 1972 – Jan Czechowski, polski polityk, członek PKWN (ur. 1894)
- 1974 – Walter Lippmann, amerykański publicysta, socjolog, twórca teorii opinii publicznej (ur. 1889)
- 1975 – Bronisław Brok, polski poeta, autor tekstów piosenek, aktor, reżyser teatralny i filmowy (ur. 1906)
- 1984 – Vicente Aleixandre, hiszpański poeta, laureat Nagrody Nobla (ur. 1898)
- 1989 – Andriej Sacharow, rosyjski fizyk, dysydent (ur. 1921)
- 1990 – Friedrich Dürrenmatt, szwajcarski pisarz (ur. 1921)
- 1991 – Maria Jurkowska, polska dziennikarka radiowa, propagatorka bluesa i jazzu (ur. 1938)
- 1993 – Myrna Loy, amerykańska aktorka (ur. 1905)
- 1996 – Bogodar Winid, polski geograf, kartograf, afrykanista, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (ur. 1922)
- 1997 – Harry Glaß, niemiecki skoczek narciarski (ur. 1930)
- 1998 – Vittorio Cottafavi, włoski reżyser filmowy (ur. 1914)
- 2000:
- 2001:
- 2003:
- 2005 – Karl-Heinz Gerstner, niemiecki dziennikarz (ur. 1912)
- 2006 – Ahmet Ertegün, amerykański założyciel Atlantic Records (ur. 1923)
- 2007 – Aleksander Maciejewski, polski aktor (ur. 1955)
- 2009 – Krikor Azarian, bułgarski aktor, reżyser filmowy (ur. 1934)
- 2010 – Roman Hurkowski, polski dziennikarz sportowy (ur. 1949)
- 2011:
[edytuj] Astronomia
Przypisy
