1867 – Wikipedia, wolna encyklopedia
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Rok 1867 / MDCCCLXVII
stulecia: XVIII wiek ~ XIX wiek ~ XX wiek
dziesięciolecia: 1830–1839 • 1840–1849 • 1850–1859 • 1860–1869 • 1870–1879 • 1880–1889 • 1890–1899
lata: 1857 « 1862 « 1863 « 1864 « 1865 « 1866 « 1867 » 1868 » 1869 » 1870 » 1871 » 1872 » 1877
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
- 7 lutego – Lwów: powstało polskie Towarzystwo Gimnastyczne Sokół.
- 13 lipca – Łódź: zainstalowano pierwsze gazowe oświetlenie ulic i placów (elektryczne dopiero od 1908).
- 17 września – Warszawa: otwarto dwutorową linię kolejową do Terespola o długości 208,9 km (Kolej Warszawsko-Terespolska).
- 5 grudnia – w Zułowie pod Wilnem urodził się Józef Piłsudski, przyszły polski działacz niepodległościowy, dowódca wojskowy, polityk, Naczelnik Państwa polskiego, naczelny wódz Armii Polskiej, pierwszy Marszałek Polski.
- 15 grudnia – Józef Piłsudski został ochrzczony w kościele rzymskokatolickim w majątku Sorokpol przez księdza Tomasza Wolińskiego.
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 1 stycznia – szwedzki chemik Alfred Nobel wyprodukował dynamit.
- 11 stycznia – Benito Juárez po raz drugi objął urząd prezydenta Meksyku.
- 15 lutego – w Wiedniu odbyło się premierowe chóralne wykonanie walca Nad pięknym modrym Dunajem Johanna Straussa (syna).
- 17 lutego
- przez Kanał Sueski przepłynął pierwszy statek.
- Gyula Andrássy został premierem Królestwa Węgier.
- 1 marca – USA: Nebraska jako 37 stan dołączyła do Unii.
- 11 marca – w Paryżu odbyła się premiera opery Don Carlos Giuseppe Verdiego.
- 16 marca – w piśmie The Lancet Joseph Lister opisał antyseptyczne właściwości fenolu, co dało początek nowej epoce w chirurgii.
- 29 marca – królowa Wiktoria zatwierdziła Ustawę o Ameryce Brytyjskiej tworzącą Dominium Kanady.
- 30 marca – Rosja sprzedała Stanom Zjednoczonym Alaskę za 7 mln 200 tys. dolarów.
- Kwiecień – powstał I Ku Klux Klan, założony przez Nathana Bedforda Forresta.
- 3 kwietnia – została odkryta kometa Tempel 1.
- 8 kwietnia – Franciszek Józef I został koronowany na króla Węgier.
- 9 kwietnia – Senat USA ratyfikował zakup Alaski.
- 11 maja
- Luksemburg uzyskał niepodległość.
- poświęcono cerkiew "Sweta Nedelja" w Sofii.
- 12 czerwca – powstała Monarchia Austro-Węgierska.
- 19 czerwca – stracono cesarza Meksyku, arcyksięcia Austrii Maksymiliana.
- 1 lipca
- Konfederacja Kanady: wszedł w życie akt Confederation of Canada – rocznica tej daty obchodzona jest w Kanadzie jako święto narodowe Canada Day.
- pod przewodnictwem Prus utworzono Związek Północnoniemiecki.
- 14 lipca – Alfred Nobel zademonstrował po raz pierwszy w Redhill w hrabstwie Surrey w Anglii działanie dynamitu, wynalezionego rok wcześniej.
- 28 sierpnia – Stany Zjednoczone anektowały atol Midway.
- 4 września – założono klub piłkarski Sheffield Wednesday F.C.
- 6 września – James Craig Watson odkrył planetoidę 94 Aurora.
- 22 września – w Bogocie założono Narodowy Uniwersytet Kolumbii.
- 28 września – Toronto zostało stolicą kanadyjskiej prowincji Ontario.
- 14 października – w Hamburgu wydano po raz pierwszy główne dzieło Karola Marksa Kapitał. Krytyka ekonomii politycznej. Tom pierwszy.
- 18 października – Alaska została oficjalnie przejęta przez USA.
- 3 listopada – oddziały Giuseppe Garibaldiego pokonane przez Francuzów pod Mantaną.
- 25 listopada – Alfred Nobel opatentował dynamit.
- 3 grudnia – Emmanuel Servais został premierem Luksemburga.
- 13 grudnia – 12 osób zginęło, a 120 zostało rannych (w tym wielu przechodniów) w wyniku wybuchu bomby pod murem więzienia Clerkenwell w Londynie, podłożonej przez irlandzkich Fenian w celu uwolnienia 2 swoich współtowarzyszy.
- 21 grudnia – cesarz Austrii Franciszek Józef zatwierdził Dezemberverfassung (Konstytucję grudniową), która m.in. przyznawała Galicji autonomię.
- 25 grudnia – bitwa pod Ypacaraí: wojska argentyńsko-brazyliskie rozgromiły armię paragwajską Francisco Lopeza.
- 28 grudnia – Stany Zjednoczone anektowały wyspę Midway.
[edytuj] Urodzili się
- 21 stycznia – Maxime Weygand, francuski generał i prawicowy polityk, uczestnik I i II wojny światowej (zm. 1965)
- 27 stycznia – Jan Czeraszkiewicz, łódzki krajoznawca, adwokat, nauczyciel, dyrektor najstarszej łódzkiej szkoły średniej, patron Łódzkiego Oddziału PTTK (zm. 1924)
- 16 kwietnia – Wilbur Wright, amerykański konstruktor samolotów i pilot (zm. 1912)
- 27 kwietnia – Stanisław Bukowiecki, adwokat, ekonomista, publicysta, działacz polityczny i społeczny, współzałożyciel Związku Młodzieży Polskiej "Zet" (zm. 1944)
- 6 maja – Bolesław Antoni Jędrzejowski, działacz socjalistyczny (zm. 1914)
- 7 maja – Władysław Reymont, (właściwie W. S. Rejment), pisarz, jeden z czołowych przedstawicieli nurtu realistycznego w prozie okresu Młodej Polski (zm. 1925)
- 14 maja – Adam Stefan Sapieha, książę, kardynał, arcybiskup krakowski (zm. 1951)
- 4 czerwca – Carl Gustaw Mannerheim, baron, generał, prezydent Finlandii w latach 1944-46 (zm. 1951)
- 8 czerwca
- Dagny Juel, norweska pisarka (zm. 1901)
- Frank Lloyd Wright, amerykański architekt (zm. 1959)
- 8 lipca – Käthe Kollwitz, niemiecka rzeźbiarka, malarka (zm. 1945)
- 12 lipca – Károly Kaán, węgierski leśnik, pionier ochrony przyrody (zm. 1940)
- 15 lipca – Jean-Baptiste Charcot, francuski żeglarz i badacz polarny (zm. 1936)
- 14 sierpnia
- Artur Oppman (pseudonim Or-Ot), poeta, pułkownik Wojska Polskiego (zm. 1931)
- John Galsworthy, angielski powieściopisarz (zm. 1933)
- 23 września – John Lomax, pionier muzykologii i folklorystyki w USA (zm. 1948)
- 25 października – gen. Józef Dowbor-Muśnicki, dowódca I Korpusu Polskiego w Rosji, dowódca powstania wielkopolskiego (zm. 1937)
- 7 listopada – Maria Skłodowska-Curie (zm. 1934)
- 1 grudnia – Ignacy Mościcki, prezydent Polski 1926-1939 (zm. 1946)
- 5 grudnia – Józef Piłsudski, Marszałek Polski, Naczelnik Państwa (zm. 1935)
[edytuj] Zmarli
- 21 stycznia – Jan Yi Yun-il, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1823)
- 30 stycznia – Kōmei, 121.cesarz Japonii (ur. 1831)
- 5 marca – Francesco Maria Piave, włoski librecista (ur. 1810)
- 25 maja – Wilhelm von Kügelgen, niemiecki malarz i pisarz (ur. 1802)
- 25 sierpnia – Michael Faraday, brytyjski naukowiec, chemik i fizyk (ur. 1791)
- 23 października – Franz Bopp, niemiecki językoznawca (ur. 1791)
- 31 października – William Parsons, irlandzki astronom, konstruktor teleskopów, odkrywca wielu galaktyk (ur. 1800)
- 13 grudnia – Artur Grottger, polski malarz (ur. 1837)
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Święta ruchome
- Tłusty czwartek: 28 lutego
- Ostatki: 5 marca
- Popielec: 6 marca
- Niedziela Palmowa: 14 kwietnia
- Wielki Czwartek: 18 kwietnia
- Wielki Piątek: 19 kwietnia
- Wielka Sobota: 20 kwietnia
- Wielkanoc: 21 kwietnia
- Poniedziałek wielkanocny: 22 kwietnia
- Wniebowstąpienie: 30 maja
- Zesłanie Ducha Świętego: 9 czerwca
- Boże Ciało: 20 czerwca