18 września jest 261. (w latach przestępnych 262.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 104 dni.
- imieniny obchodzą: Aretas, Ariadna, Baltazar, Dobrowit, Fereol, Irena, Józef, Metody, Ryszarda, Sobierad, Stanisław, Stefania, Tytus, Zachariasz i Zofia.
- Chile – Święto Niepodległości
- międzynarodowe:
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim[3][4], obchodzą:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 96 – Po zabójstwie Domicjana cesarzem rzymskim wybrano Nerwę.
- 324 – Cesarz Konstantyn I Wielki pokonał Licyniusza pod bitwie pod Chryzopolis.
- 335 – Dalmacjusz został cesarzem rzymskim.
- 1180 – Filip II August po śmierci ojca został samodzielnym królem Francji.
- 1437 – Papież Eugeniusz IV wydał bullę o przeniesieniu obrad soboru bazylejskiego do Ferrary.
- 1490 – Władysław II Jagiellończyk został koronowany na króla Węgier.
- 1544 – Cesarz Niemiec Karol V zawarł pokój z Francją w Crepy.
- 1570 – V wojna wenecko-turecka: wojska tureckie rozpoczęły oblężenie Famagusty na Cyprze.
- 1739 – Podpisano traktat pokojowy w Belgradzie kończący (przy mediacji francuskiej) wojnę Rosji i Austrii z Turcją.
- 1760 – Upadek francuskiej twierdzy Quebec przesądził o przejęciu Kanady przez Anglików.
- 1810 – Chile ogłosiło autonomię w ramach Królestwa Hiszpanii.
- 1850 – Amerykański Kongres przyjął Fugitive Slave Act.
- 1851 – Ukazało się pierwsze wydanie The New York Daily Times, który później zmienił nazwę na The New York Times.
- 1860 – Włoska wojna wyzwoleńcza: zwycięstwo wojsk piemonckich nad papieskimi w bitwie pod Castelfidardo.
- 1863 – Wojna secesyjna: rozpoczęła się Bitwa nad Chickamauga.
- 1872 – Oskar II został królem Szwecji i Norwegii.
- 1906 – Tajfun zabił ponad 10 tys. osób w Hongkongu.
- 1916 – Woda z przerwanej zapory zalała miejscowość Desná w północno-zachodnich Czechach, powodując śmierć 62 osób.
- 1919 – Holandia przyznała kobietom prawa wyborcze.
- 1922 – Węgry przystąpiły do Ligi Narodów.
- 1931 – Japonia dokonała agresji na Mandżurię.
- 1934 – Związek Radziecki wstąpił do Ligi Narodów.
- 1939 – Internowany przez władze estońskie okręt podwodny ORP Orzeł uciekl z portu w Tallinnie.
- 1941 – W Krupkach na Białorusi hitlerowcy wymordowali około 1000 Żydów.
- 1951 – Premiera filmu Tramwaj zwany pożądaniem.
- 1959 – USA wystrzeliły satelitę Vanguard 3.
- 1961 – Sekretarz Generalny ONZ Dag Hammarskjöld zginął w katastrofie lotniczej w czasie misji pokojowej w Kongu.
- 1962 – Burundi, Jamajka, Rwanda oraz Trynidad i Tobago zostały członkami ONZ.
- 1965 – Została odkryta Kometa Ikeya-Seki.
- 1968 – Wystrzelona 14 września radziecka sonda Zond 5 okrążyła Księżyc i rozpoczęła lot powrotny na Ziemię.
- 1973 – Bahamy, NRD i RFN zostały członkami ONZ.
- 1975 – W San Francisco aresztowano Patty Hearst, dziedziczkę fortuny magnata prasowego Williama Randolpha Hearsta, która, po porwaniu jej przez lewicową grupę rewolucyjną, została jej członkinią i wzięła udział w napadzie na bank.
- 1977 – Amerykańska sonda Voyager 1 wykonała z odległości 11,66 mln km pierwsze wspólne zdjęcie Ziemi i Księżyca.
- 1979 – Saint Lucia została członkiem ONZ.
- 1980 – Uczestnik misji Sojuz 38 Arnaldo Tamayo Méndez został pierwszym Kubańczykiem w kosmosie.
- 1981 – Została zniesiona kara śmierci we Francji.
- 1982 – Masakra w Sabrze i Szatili w Bejrucie (16-18 września), dokonana przy biernej postawię wojsk izraelskich przez libańską chrześcijańską milicję na na 700-3500 palestyńskich uchodźcach.
- 1987 – Jerzy Kukuczka jako drugi himalaista zdobył Koronę Himalajów i Karakorum – wszystkie 14 szczytów o wysokości ponad 8 tysięcy metrów.
- 1988 – W Birmie doszło do wojskowego zamachu stanu.
- 1989 – W Kolombo podpisano porozumienie w sprawie wycofania do końca roku wojsk indyjskich ze Sri Lanki.
- 1990:
- 1994 – Wybuch wulkanu Tavurvur na należącej do Papui-Nowej Gwinei wyspie Nowa Brytania spowodował całkowite zasypanie popiołem miasta Rabaul, które odbudowano w innym miejscu.
- 1997:
- 1998:
- 2002 – Odbywający karę 10 lat pozbawienia wolności francuski zbrodniarz wojenny Maurice Papon został, ze względów zdrowotnych, zwolniony przedterminowo z więzienia.
- 2005:
- 2006:
- 2007 – Korea Północna i Zjednoczone Emiraty Arabskie nawiązały stosunki dyplomatyczne.
- 2008 – 7 amerykańskich żołnierzy zginęło w katastrofie śmigłowca CH-47 Chinook w południowym Iraku.
- 2009 – Co najmniej 40 osób zginęło w samobójczym zamachu bombowym koło miasta Kohat w północno-zachodnim Pakistanie.
[edytuj] Urodzili się
- 53 – Trajan, cesarz rzymski (zm. 117)
- 1434 – Eleonora Aviz, cesarzowa Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, żona Fryderyka III (zm. 1467)
- 1505 – Maria Habsburżanka, królowa Czech i Węgier, namiestnik Niderlandów Habsburskich, żona Ludwika II Jagiellończyka (zm. 1558)
- 1587 – Francesca Caccini, włoska kompozytorka (zm. ok. 1640)
- 1676 – Eberhard Ludwik Wirtemberski, książę Wirtembergii (zm. 1733)
- 1709 – Samuel Johnson, angielski pisarz, leksykograf (zm. 1784)
- 1733 – George Read, amerykański prawnik, polityk, sygnatariusz Konstytucji USA (zm. 1798)
- 1752 – Adrien-Marie Legendre, francuski matematyk (zm. 1833)
- 1765 – Grzegorz XVI, papież (zm. 1846)
- 1786 – Chrystian VIII, król Danii i Norwegii (zm. 1848)
- 1799 – Wacław Zaleski, polski poeta, badacz folkloru (zm. 1849)
- 1809 – Armand Barbès, francuski rewolucjonista (zm. 1870)
- 1819 – Léon Foucault, francuski fizyk, odkrywca prądów wirowych (zm. 1868)
- 1831 – Siegfried Marcus, austriacki mechanik, wynalazca (zm. 1898)
- 1837 – Antoni Michałowski, polski lekarz, działacz społeczny, uczestnik powstania styczniowego (zm. 1930)
- 1838 – Anton Mauve, holenderski malarz (zm. 1888)
- 1864 – Marian Kiernicki, polski aktor teatralny (zm. 1945)
- 1869 – Richard Thurnwald, niemiecki etnograf, socjolog (zm. 1954)
- 1876:
- 1886 – Carmine Gallone, włoski reżyser filmowy (zm. 1973)
- 1887 – Giacinto Ghia, włoski projektant samochodów (zm. 1944)
- 1883 – Ludomir Różycki, polski kompozytor (zm. 1953)
- 1888 – Grey Owl, kanadyjski pisarz pochodzenia brytyjskiego (zm. 1938)
- 1895:
- 1900 – Roberts Osis, łotewski polityk, wojskowy, premier Łotwy (zm. 1973)
- 1901 – Jadwiga Bułakowska, polska tłumaczka (zm. 1976)
- 1903 – Tomasz Wilczyński, polski duchowny katolicki, biskup warmiński (zm. 1965)
- 1905:
- 1907 – Edwin Mattison McMillan, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1991)
- 1908:
- 1909 – Witold Jarosiński, polski polityk, minister oświaty (zm. 1993)
- 1910 – Mieczysław Pruszyński, polski pisarz, publicysta (zm. 2005)
- 1913 – Erik Blomberg, duński reżyser filmowy (zm. 1996)
- 1914 – Jack Cardiff, brytyjski reżyser filmowy (zm. 2009)
- 1916 – Małgorzata Hołyńska, polska pisarka, tłumaczka (zm. 2006)
- 1919:
- 1920:
- 1923:
- 1924 – Anatol Fidek, polski twórca filmów dokumentalnych, operator, reżyser, scenarzysta
- 1926 – Dionis Bubani, albański pisarz (zm. 2006)
- 1928 – Adam Walaciński, polski kompozytor, twórca muzyki filmowej, publicysta
- 1929 – Teresa Badzian, polska reżyser filmów animowanych (zm. 1989)
- 1930:
- 1932:
- 1933:
- 1939:
- 1940 – Abbas El Fassi, marokańśki polityk, premier Maroka
- 1942 – Alex Stepney, angielski piłkarz, bramkarz
- 1945 – Roman Jabłoński, polski wiolonczelista
- 1949:
- 1950:
- 1951:
- 1953 – Aleksander Lwow, polski alpinista, himalaista
- 1954:
- 1956:
- 1959 – Mark Romanek, amerykański reżyser teatralny
- 1961 – James Gandolfini, amerykański aktor
- 1963 – Hanna Polk, polska aktorka
- 1965 – Alicja Wojtkowiak, polska aktorka
- 1966 – Tom Chorske, amerykański hokeista
- 1967 – Roberto Rosetti, włoski sędzia piłkarski
- 1968:
- 1969:
- 1970:
- 1971:
- 1972 – Michael Landes, amerykański aktor
- 1973:
- 1974:
- 1975:
- 1976:
- 1977:
- 1978:
- 1979:
- 1980 – Charles Hedger, angielski muzyk zespołu Cradle of Filth
- 1981:
- 1982 – Teemu Pääkkönen, fiński skoczek narciarski
- 1983:
- 1984 – Tomasz Bandrowski, polski piłkarz
- 1988 – Nathalie Piquion, francuska tenisistka
- 96 – Domicjan, cesarz rzymski (ur. 51)
- 887 – Pietro I Candiano, doża Wenecji (ur. ok. 842)
- 1180 – Ludwik VII, król Francji (ur. 1120)
- 1426 – Hubert Van Eyck, flamandzki malarz (ur. ok. 1366)
- 1598 – Toyotomi Hideyoshi, japoński polityk, daimyō (ur. 1536 lub 1537)
- 1663 – Józef z Cupertino, święty, włoski franciszkanin (ur. 1603)
- 1675 – Karol IV, książę Lotaryngii (ur. 1604)
- 1688 – Adam Gdacjusz, polski duchowny luterański, pisarz (ur. 1610 lub 1615)
- 1721 – Matthew Prior, angielski poeta, dyplomata (ur. 1664)
- 1783 – Leonhard Euler, szwajcarski matematyk, fizyk, astronom (ur. 1707)
- 1807 – Franciszek Smuglewicz, polski malarz, rysownik (ur. 1745)
- 1830 – William Hazlitt, angielski pisarz (ur. 1778)
- 1840 – Dominik Trạch, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1792)
- 1857 – Karol Kurpiński, polski kompozytor (ur. 1785)
- 1859 – Leon Szubert, polski rzeźbiarz (ur. 1829)
- 1861 – Antoni Gorecki, polski pisarz (ur. 1787)
- 1865 – Jakub Ignacy Łaszczyński, polski polityk, prezydent Warszawy (ur. 1791)
- 1872 – Karol XV Bernadotte, król Szwecji i Norwegii (ur. 1826)
- 1896 – Armand Fizeau, francuski fizyk (ur. 1819)
- 1899 – Włodzimierz Dzieduszycki, hrabia, polski przyrodnik, mecenas nauki i kultury (ur. 1825)
- 1901 – Gustaw Gebethner, polski księgarz, wydawca (ur. 1831)
- 1911 – Piotr Stołypin, rosyjski polityk, premier Rosji (ur. 1862)
- 1916 – Aleksander Sulkiewicz, polski działacz niepodległościowy (ur. 1867)
- 1924 – Francis Herbert Bradley, brytyjski filozof (ur. 1846)
- 1931:
- 1935 – Wiktor Kulerski, polski dziennikarz (ur. 1865)
- 1939:
- 1943 – William Harley, amerykański przedsiębiorca, założyciel firmy Harley-Davidson (ur. 1880)
- 1944 – Polegli w powstaniu warszawskim:
- 1945 – Yasujiro Shimazu, japoński reżyser filmowy (ur. 1897)
- 1949 – Frank Morgan, amerykański aktor (ur. 1890)
- 1956 – Adélard Godbout, kanadyjski polityk, premier prowincji Quebec (ur. 1892)
- 1957:
- 1961 – Dag Hammarskjöld, szwedzki polityk, sekretarz generalny ONZ (ur. 1905)
- 1964 – Seán O'Casey, irlandzki pisarz (ur. 1880)
- 1967 – Sir John Douglas Cockcroft, angielski fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1897)
- 1968 – Franchot Tone, amerykański aktor (ur. 1905)
- 1970:
- 1980:
- 1983 – Jerzy Kamieński, polski aktor teatralny (ur. 1929)
- 1989 – Aleksandra Śląska, polska aktorka (ur. 1925)
- 1994 – Vitas Gerulaitis, amerykański tenisista pochodzenia litewskiego (ur. 1954)
- 1997 – Jimmy Witherspoon, amerykański muzyk (ur. 1920)
- 2002:
- 2004:
- 2005:
- 2006:
- 2007 – Josef Vinklář, czeski aktor (ur. 1930)
- 2008:
- 2009:
- 2010 – Egon Klepsch, niemiecki polityk, przewodniczący Parlamentu Europejskiego (ur. 1930)
- 2011 – Kurt Sanderling, niemiecki dyrygent (ur. 1912)
Przypisy
