1 maja jest 121. (w latach przestępnych 122.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 244 dni.
- Imieniny obchodzą: Aniela, Asaf, Berta, Briok, Floryna, Izydora, Jakub, Jeremi, Jeremiasz, Józef, Julian, Lubomir, Maja, Orencjusz, Peregryn, Petronela, Tamara i Wiwald.
- Celtowie – Beltane
- Międzynarodowe – Święto Pracy, w Polsce święto państwowe 1 maja (w Polsce i niektórych krajach dzień wolny od pracy)
- Finlandia – Vappu (dzień robotników i studentów)
- Francja – Święto konwalii
- Kazachstan, Samoa – Dzień Ludu
- Kościół Starokatolicki Mariawitów[1] i tradycjonalizm katolicki: Filipa i Jakuba Młodszego Apostołów
- Wyspy Marshalla – Święto Konstytucji
- Wspomnienia i święta w Kościele rzymskokatolickim[2][3] obchodzą:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 305 – Cesarz rzymski Dioklecjan abdykował i zamieszkał w pałacu w Splicie, abdykował również współcesarz Maksymian. Nowymi augustami zostali dotychczasowi cezarowie Konstancjusz I Chlorus i Galeriusz, ich zastępcami (cezarami) Sewer II i Maximinus II Daia.
- 381 – Otwarto Sobór konstantynopolitański I, zwołany przez cesarza Teodozjusza I Wielkiego.
- 408 – Teodozjusz II został cesarzem bizantyńskim.
- 880 – W Konstantynopolu poświęcono kościół Nea Ekklesia.
- 1187 – Wyprawy krzyżowe: przegrana krzyżowców z Ajjubidami w bitwie u źródła Cresson.
- 1308 – Król Niemiec Albrecht I Habsburg został zamordowany przez bratanka Jana Parricidę.
- 1328 – Angielski parlament ratyfikował w Northampton traktat pokojowy między Anglią a Szkocją.
- 1356 – Cesarz Karol IV Luksemburski i król Polski Kazimierz III Wielki podpisali Układ praski, będący odnowieniem Pokoju namysłowskiego z 1348 roku.
- 1402 – Francuski żeglarz i odkrywca w służbie hiszpańskiej Jean de Béthencourt wypłynął z La Rochelle na podbój Wysp Kanaryjskich.
- 1460 – Włoski żeglarz António Noli odkrył wyspę Maio w archipelagu Wysp Zielonego Przylądka.
- 1464 – Król Anglii Edward IV York poślubił Elżbietę Woodville.
- 1519 – Franciszek z Paoli został ogłoszony świętym przez papieża Leona X.
- 1648 – VI wojna wenecko-turecka: (lub 5 maja) wojska tureckie rozpoczęły oblężenie Kandii na Krecie.
- 1650 – Przebywający na wygnaniu król Anglii Karol II Stuart i przedstawiciele szkockiego ugrupowania Covenanters podpisali Traktat z Bredy.
- 1653 – Zwycięstwo wojsk kozacko-tatarskich nad mołdawskimi w bitwie pod Popricani.
- 1707 – Anglia i Szkocja zawarły Akt Unii tworzący Wielką Brytanię.
- 1753 – Szwedzki uczony Karol Linneusz opublikował dzieło Species Plantarum, zawierające wykład jego systemu klasyfikacyjnego roślin.
- 1756 – W odpowiedzi na traktat prusko-brytyjski, Francja i Austria zawarły pierwszy traktat wersalski.
- 1757 – Francja i Austria zawarły tzw. drugi traktat wersalski, sojusz zaczepny skierowany przeciwko Prusom (plan rozbioru Prus w którym miały brać udział Rosja, Polska, Szwecja, Austria, Saksonia i Francja).
- 1776 – Adam Weishaupt założył Zakon iluminatów.
- 1786 – W Wiedniu odbyła się premiera opery Wolfganga Amadeusza Mozarta Wesele Figara.
- 1851 – W Londynie rozpoczęła się Wielka Wystawa Światowa.
- 1853 – Została uchwalona konstytucja Argentyny.
- 1863 – Wojna secesyjna: Kongres Skonfederowanych Stanów Ameryki przyjął nową flagę narodową.
- 1865 – Wojna paragwajska: Brazylia, Argentyna i Urugwaj zawarły sojusz w celu obalenia paragwajskiego dyktatora Francisco Solano Lópeza.
- 1869 – Na ulice Brukseli wyjechał pierwszy tramwaj konny.
- 1886 – Kulminacja strajku robotników w Chicago w kampanii na rzecz 8-godzinnego dnia pracy.
- 1888 – W Sofii otwarto ogród zoologiczny.
- 1890 – Pierwsze obchody Święta Pracy.
- 1894 – Na ulice Brukseli wyjechał pierwszy tramwaj elektryczny.
- 1896 – Otwarto Teatr Komedii w Budapeszcie.
- 1898 – Wojna amerykańsko-hiszpańska: flota amerykańska odniosła zwycięstwo w bitwie w Zatoce Manilskiej.
- 1904 – Reprezentacja Francji w piłce nożnej w swym pierwszym meczu zremisowała 3:3 w Brukseli z Belgią.
- 1908 – Założono islandzki klub sportowy Knattspyrnufélagið Fram.
- 1909:
- 1914 – W Chinach uchwalono nową konstytucję przyznającą dyktatorską władzę prezydentowi Yuan Shikaiowi.
- 1918 – W Tokio otwarto Park Inokashira.
- 1921 – W Jaffie w rozruchach arabsko-żydowskich zginęło 95 osób, a 219 zostało rannych.
- 1922 – Aerofłot uruchomił pierwsze zagraniczne połączenie Moskwa – Królewiec.
- 1924:
- 1925:
- 1929 – W trzęsieniu ziemi o sile 7,4 stopnia w skali Richtera na granicy irańsko-turkmeńskiej zginęło 3800 osób.
- 1930 – Oficjalnie zaakceptowano i ogłoszono nazwę Plutona, obecnie planety karłowatej.
- 1931 – 31. Prezydent USA Herbert Hoover dokonał otwarcia Empire State Building w Nowym Jorku.
- 1934:
- 1940 – Odwołano XII Letnie Igrzyska Olimpijskie w Helsinkach.
- 1941 – Premiera filmu Obywatel Kane.
- 1942 – Wojna na Pacyfiku: Japończycy zajęli Mandalay w Birmie.
- 1945:
- 1949 – Gerard Kuiper odkrył Nereidę, jeden z księżyców Neptuna.
- 1950 – Rozpoczęła działalność Agencja Narodów Zjednoczonych dla Pomocy Uchodźcom Palestyńskim na Bliskim Wschodzie (UNRWA).
- 1953 – Rozpoczęła nadawanie Telewizja Czechosłowacka.
- 1954 – W Manili rozpoczęły się II Igrzyska Azjatyckie.
- 1955 – W Pradze odsłonięto pomnik Stalina.
- 1956:
- 1957:
- 1959 – Philibert Tsiranana został pierwszym prezydentem Madagaskaru.
- 1960:
- 1961 – Fidel Alejandro Castro Ruz oficjalnie ogłosił Kubę krajem socjalistycznym.
- 1963:
- 1964 – Napisano i uruchomiono pierwszy program w języku programowania BASIC.
- 1965 – W chińskiej prowincji Junnan znaleziono 2 zęby Człowieka z Yuanmou sprzed 1,7 mln lat.
- 1967:
- 1971 – Rozpoczął działalność amerykański operator pociągów pasażerskich Amtrak.
- 1972 – W Liberii zniesiono południkową strefę czasową UTC-0:44.
- 1977 – Na Placu Taksima w Stambule w starciach demonstrantów pierwszomajowych z policją zginęło 36 osób.
- 1978:
- 1979:
- 1982 – Wojna o Falklandy-Malwiny: brytyjski atak lotniczy na stolicę archipelagu Stanley (Puerto Argentino).
- 1985 – 40. [[Prezydenci Stanów Zjednoczonych|Prezydent USA Ronald Wilson Reagan nałożył embargo handlowe na Nikaraguę.
- 1987 – Papież Jan Paweł II beatyfikował Edytę Stein.
- 1988 – Niemiecki pociąg ICE V ustanowił światowy rekord prędkości (406,9 km/h).
- 1989 – W wyborach prezydenckich w Paragwaju zwyciężył w I turze generał Andrés Rodríguez.
- 1990 – Władze chińskie zniosły wprowadzony w marcu 1989 roku stan wojenny w Tybecie.
- 1991 – W stulecie encykliki Leona XIII Rerum Novarum Jan Paweł II wydał encyklikę Centesimus annus.
- 1993 – W dokonanym przez Tamilskich Tygrysów zamachu bombowym podczas parady pierwszomajowej w Kolombo zginęły 24 osoby, w tym prezydent Sri Lanki Ranasinghe Premadasa.
- 1994 – W wypadku podczas wyścigu o Grand Prix San Marino na torze Imola zginął Brazylijczyk Ayrton Senna da Silva.
- 1995 – Chorwacka armia i policja wkroczyły do zachodniej Slawonii i w ciągu kilku dni zajęły całe jej terytorium, zabijając około 200 Serbów.
- 1997 – Opozycyjna Partia Pracy Tony'ego Blaira wygrała wybory parlamentarne w Wielkiej Brytanii.
- 2000 – 42. Prezydent USA Bill Clinton nakazał wyłączenie sygnału zakłócającego S/A (Selective Availability) w systemie GPS, dzięki czemu dokładność określania pozycji dla cywilnych użytkowników wzrosła ze 100 do 20 metrów.
- 2003:
- 2004:
- 2005 – Powstała niezależna agencja Frontex przeznaczona do ochrony granic zewnętrznych Unii Europejskiej z siedzibą w Warszawie.
- 2006 – Prezydent Evo Morales Ayma wydał dekret o nacjonalizacji wydobycia boliwijskiego gazu ziemnego.
- 2007 – Saint Lucia i Tajwan nawiązały stosunki dyplomatyczne.
- 2008:
- 2010:
- 2011:
[edytuj] Urodzili się
- 1218 – Rudolf I Habsburg, król Niemiec (zm. 1291)
- 1533 – Katarzyna z Palmy, hiszpańska augustianka, wizjonerka, święta katolicka (zm. 1574)
- 1839 – Hilaire Bernigaud de Chardonnet, książę, francuski chemik i przemysłowiec (zm. 1924)
- 1852 – Santiago Ramón y Cajal, hiszpański histolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 1934)
- 1855 – Marie Corelli, brytyjska pisarka (zm. 1924)
- 1866 – Stanisław Patek, polski prawnik, adwokat, dyplomata, minister (zm. 1944)
- 1872 – Hugo Alfvén, szwedzki kompozytor (zm. 1960)
- 1876 – Marian Malinowski, polski polityk, działacz niepodległościowy i socjalistyczny, minister (zm. 1948)
- 1891 – Charley Patton, amerykański muzyk bluesowy (zm. 1934)
- 1895 – Nikołaj Jeżow, radziecki działacz państwowy, szef NKWD, ludowy komisarz bezpieczeństwa państwowego (zm. 1940)
- 1898 – Władysław Goral, polski duchowny katolicki, biskup lubelski (zm. 1945)
- 1899 – Stanisław Skarżyński, polski lotnik (zm. 1942)
- 1900 – Aleksander Wat, polski pisarz (zm. 1967)
- 1901 – Antal Szerb, węgierski pisarz [zm. 1945]
- 1908 – Krystyna Skarbek, polska agentka brytyjskiej tajnej służby SOE (zm. 1952)
- 1909 – Zbigniew Uniłowski, polski pisarz (zm. 1937)
- 1911 – Leon Majman, polski dyplomata, działacz robotniczy, więzień polityczny (zm. 2007)
- 1912 – Anna Dylikowa, polska geograf (zm. 2000)
- 1914 – Mieczysław Wałęga, polski dowódca wojskowy, oficer, generał brygady, żołnierz AK, działacz emigracyjny (zm. 2009)
- 1916 – Glenn Ford, amerykański aktor (zm. 2006)
- 1917 – Danielle Darrieux, francuska aktorka
- 1922 – Jan Wiktor Wiśniewski, polski piłkarz
- 1923 – Joseph Heller, amerykański pisarz (zm. 1999)
- 1924:
- 1925 – Scott Carpenter, amerykański astronauta
- 1926 – Janina Hertz, polska pisarka (zm. 1993)
- 1927:
- 1928 – Mirosław Milewski, polski polityk, minister spraw wewnętrznych (zm. 2008)
- 1929:
- 1931 – Elwira Seroczyńska, polska łyżwiarka szybka (zm. 2004)
- 1934 – Shirley Horn, amerykańska pianistka, wokalistka jazzowa (zm. 2005)
- 1935 – Jacek Pankiewicz, polski pisarz
- 1936 – Danièle Huillet, francuska reżyserka filmowa (zm. 2006)
- 1937 – Chazriet Sowmien, rosyjski polityk, prezydent Adygei
- 1938 – Stanisław Musiał, polski jezuita (zm. 2004)
- 1939 – France Rumilly, francuska aktorka
- 1940:
- 1941 – Edward Ozorowski, polski duchowny katolicki, arcybiskup diecezji białostockiej
- 1942 – Jean Saubert, amerykańska narciarka alpejska (zm. 2007)
- 1943
- 1944 – Józef Serafin, polski organista, pedagog
- 1947:
- 1948 – Tadeusz Huk, polski aktor
- 1949 – Stanisław Zając, polski adwokat, polityk, senator (zm. 2010)
- 1950:
- 1951 – Michał Kwieciński, polski scenarzysta, reżyser, producent filmowy
- 1953:
- 1954:
- 1955:
- 1956:
- 1958:
- 1959:
- 1961 – Wasilij Sidorenko, rosyjski młociarz
- 1962:
- 1963:
- 1968:
- 1969:
- Wes Anderson, amerykański aktor, reżyser, scenarzysta, producent filmowy
- Lin Hai, chiński kompozytor, pianista
- 1970:
- 1971:
- 1972:
- 1973 – Oliver Neuville, niemiecki piłkarz
- 1975:
- 1978 – Daniel Wołodźko, polski dziennikarz (zm. 2008)
- 1980:
- 1981:
- 1982:
- 1983 – Krzysztof Aleksander Janczak, polski kompozytor, aranżer, muzykolog
- 1984:
- 1985 – Filip Ivanovski, macedoński piłkarz
- 1986 – Cristian Benítez, ekwadorski piłkarz
- 1987:
- 1988 – Nicholas Braun, amerykański aktor
- 1991 – Bartosz Salamon, polski piłkarz
- 1118 – Matylda Szkocka, pierwsza żona Henryka I i królowa Anglii
- 1308 – Albrecht I Habsburg, książę Austrii i król Niemiec (ur. 1255)
- 1345 – Peregryn Laziosi, święty, włoski serwita, patron chorych na raka (ur. 1260)
- 1539 – Izabela Portugalska, hiszpańska królowa, niemiecka cesarzowa (ur. 1503)
- 1555 – Marcelin II, papież (ur. 1501)
- 1572 – Pius V, papież (ur. 1504)
- 1851 – Augustyn Schoeffler, francuski misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1822)
- 1852 – Jan Bonnard, francuski misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1824)
- 1870 – Gabriel Lamé, francuski matematyk (ur. 1795)
- 1873 – David Livingstone, szkocki misjonarz, odkrywca (ur. 1813)
- 1904:
- 1940 – Świętopełk Karpiński, polski poeta (ur. 1909)
- 1944 – Icchak Kacenelson, żydowski pisarz tworzący w języku jidysz, tłumacz (ur. 1886)
- 1945 – Joseph Goebbels, niemiecki polityk, działacz nazistowski, minister propagandy III Rzeszy (ur. 1897)
- 1946 – Phil Jutzi, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1896)
- 1978 – Aram Chaczaturian, armeński kompozytor (ur. 1903)
- 1988:
- 1989 – Edward Ochab, polski polityk, minister administracji i rolnictwa, I sekretarz KC PZPR, przewodniczący Rady Państwa (ur. 1906)
- 1990 – Sergio Franchi, włoski piosenkarz, aktor (ur. 1926)
- 1991 – Richard Thorpe, amerykański reżyser filmowy (ur. 1896)
- 1994 – Ayrton Senna da Silva, brazylijski kierowca wyścigowy, trzykrotny mistrz świata Formuły 1 (ur. 1960)
- 1997:
- 2000:
- 2004:
- 2006:
- 2007 – Andrzej Bulski, polski dziennikarz (ur. 1962)
- 2008:
- 2009:
- 2010:
- 2011:
- Henry Cooper, brytyjski bokser (ur. 1934)
- Agustín García-Gasco Vicente, hiszpański duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Walencji (ur. 1931)
- Henryk Ostach, polski duchowny katolicki, teolog, pszczelarz, prezes honorowy Polskiego Związku Pszczelarskiego (ur. 1924)
- Iwan Sławkow, bułgarski piłkarz wodny, działacz sportowy, polityk (ur. 1940)
- 2012 – Viktoras Petkus, litewski dysydent, obrońca praw człowieka (ur. 1928)
Przypisy