29 listopada jest 333. (w latach przestępnych 334.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 32 dni.
- Imieniny obchodzą: Błażej, Błażeja, Bolemysł, Dionizy, Filomen, Franciszek, Fryderyk, Klementyna, Pafnucy, Paramon, Przemysł, Radbod, Saturnin, Siedlewit, Syzyniusz i Walter.
- Andrzejki (w wigilię św. Andrzeja)
- Liberia – Rocznica urodzin prezydenta Williama Tubmana
- międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Solidarności z Narodem Palestyńskim[1] (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ)
- Polska – Dzień Podchorążego
- Serbia – Święto Republiki
- Vanuatu – Dzień Jedności
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim[2][3], obchodzą:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 939 – Edmund Starszy został koronowany na króla Anglii.
- 1223 – Papież Honoriusz III zatwierdził Regułę Zakonu Franciszkanów, napisaną przez świętego Franciszka z Asyżu.
- 1249 – Prusowie pokonali Krzyżaków w bitwie pod Krukami.
- 1394 – Król Yi Song-gye przeniósł stolicę Korei z Kaesŏng do Hanyang (obecnie Seul).
- 1516 – Szwajcarzy i Francuzi podpisali tzw. Wieczny Pokój.
- 1777 – Hiszpanie założyli San José w Kalifornii (jako El Pueblo de San José de Guadalupe).
- 1780 – Po śmierci cesarzowej Marii Teresy pełnię władzy w cesarstwie przejął jej syn Józef II.
- 1814 – W Londynie rozpoczęto drukowanie The Times, jako pierwszej gazety na świecie, na cylindrycznej maszynie konstrukcji Friedricha Koeniga.
- 1815 – Porażka powstańców w bitwie pod Sipe-Sipe w trakcie wojny o niepodległość Argentyny.
- 1847 – Indianie dokonali masakry kilkunastu osadników na misji pod Walla-Walla w Oregonie.
- 1864 – Wojny z Indianami: oddziały milicji z Kolorado, dowodzone przez Johna M. Chivingtona dokonały masakry około 150 mieszkańców wioski z plemion Szejenów i Arapahów nad strumieniem Sand Creek.
- 1877 – Thomas Alva Edison zaprezentował fonograf.
- 1879 – Król Hiszpanii Alfons XII ożenił się po raz drugi, z arcyksiężniczką austriacką Marią Krystyną.
- 1890 – Pierwszy raz zebrał się japoński parlament.
- 1899 – Hans Gamper wraz z przyjaciółmi założył klub piłkarski FC Barcelona.
- 1906 – Powstała włoska firma motoryzacyjna Lancia.
- 1913 – Została założona Międzynarodowa Federacja Szermiercza (FIE) z siedzibą w Lozannie.
- 1915 – Afonso Costa został po raz drugi premierem Portugalii.
- 1918 – Wojna estońsko-bolszewicka: Armia Czerwona zdobyła Narwę.
- 1920 – Armia Czerwona wkroczyła do Armenii.
- 1932 – Francja i ZSRR zawarły pakt o nieagresji.
- 1939 – Rada Najwyższa ZSRR wydała dekret o przymusowym nadaniu obywatelstwa radzieckiego "byłym obywatelom polskim".
- 1943 – Założono Armeńską Akademię Nauk.
- 1945:
- 1947 – Na wniosek ONZ Palestyna została podzielona na część żydowską i arabską, które przekształciły się następnie w Izrael i arabską Palestynę.
- 1949 – Otwarto Słowacką Galerię Narodową.
- 1950 – Wojna koreańska: w porcie Pusan wylądował tysiącosobowy Batalion Francuski.
- 1951 – Na Poligonie Nevada przeprowadzono pierwszą amerykańską podziemną próbę jądrową.
- 1953 – Zainaugurował działalność Teatr Opery i Baletu w Tiranie.
- 1954 – W Nowym Jorku zamknięto centrum imigracyjne na Wyspie Ellis.
- 1956 – Telewizja Armeńska nadała pierwszy program.
- 1961:
- 1962 – Podpisano francusko-brytyjską umowę o budowie samolotu Concorde.
- 1963:
- 1971 – W Herten został porwany Theo Albrecht, współwłaściciel niemieckiej sieci supermarketów Aldi. Po wpłaceniu 7 mln marek okupu zwolniono go 17 dni później.
- 1972 – Powstała konsola do gier elektronicznych Pong.
- 1974 – Ulrike Meinhof, współzałożycielka Frakcji Czerwonej Armii została skazana na 8 lat więzienia za zamach bombowy z 1972 na wydawnictwo Springera w Hamburgu.
- 1975 – Otwarto Port lotniczy Montreal-Mirabel.
- 1983 – Zgromadzenie Ogólne ONZ wezwało ZSRR do wycofania się z Afganistanu.
- 1986 – Wojna domowa w Surinamie: wojska rządowe dokonały pacyfikacji i masakry 35 mieszkańców wsi Moiwana.
- 1987 – 155 osób zginęło po wybuchu bomby zegarowej podłożonej przez agentów północnokoreańskich na pokładzie południowokoreańskiego Boeinga 707, lecącego nad Morzem Andamańskim.
- 1990 – Rada Bezpieczeństwa ONZ wydała zgodę na użycie wszelkich środków, by wyzwolić Kuwejt spod okupacji irackiej.
- 1993 – W Mołdawii wszedł do obiegu lej mołdawski.
- 1996 – Emil Constantinescu został prezydentem Rumunii.
- 2003 – W zasadzce pod Bagdadem zginęło 7 hiszpańskich agentów wywiadu. W innym incydencie w Tikricie zginęło dwóch dyplomatów japońskich.
- 2004 – W Chile opublikowano Raport Valecha dotyczący zbrodni popełnianych przez reżim gen. Augusto Pinocheta.
- 2007 – Prezydent Pakistanu Pervez Musharraf został zaprzysiężony na drugą kadencję, tym razem jako cywil.
- 2008 – W zamieszkach na tle religijnym pomiędzy chrześcijanami a muzułmanami w nigeryjskim mieście Dżos zginęło blisko 400 osób, a kilkaset zostało rannych.
- 2009 – W referendum w Szwajcarii obywatele opowiedzieli się za wprowadzeniem zakazu budowy minaretów.
- 2010 – W El Clásico na Camp Nou, FC Barcelona ograła swoje odwiecznego rywala Real Madryt aż 5-0. Był to pierwszy sezon José Mourinho w roli trenera drużyny z Madrytu.
[edytuj] Urodzili się
- 1427 – Zhu Qizhen, cesarz Chin (zm. 1464)
- 1797 – Gaetano Donizetti, włoski kompozytor (zm. 1848)
- 1802 – Wilhelm Hauff, niemiecki pisarz (zm. 1827)
- 1803 – Christian Doppler, austriacki matematyk, fizyk (zm. 1853)
- 1821 – (lub 28 września) Karol Brzozowski, polski poeta, botanik, geolog, geograf, etnolog (zm. 1904)
- 1832 – Louisa May Alcott, amerykańska pisarka (zm. 1888)
- 1835 – Cixi, cesarzowa Chin (zm. 1908)
- 1849 – John Ambrose Fleming, angielski fizyk, wynalazca lampy próżniowej (zm. 1945)
- 1862 – Gustav Ritter von Kahr, niemiecki polityk (zm. 1934)
- 1866 – Józef Pankiewicz, polski malarz, grafik, pedagog (zm. 1940)
- 1876 – Nellie Tayloe Ross, amerykańska polityk, gubernator Wyoming (zm. 1977)
- 1892 – Franciszek Brodniewicz, polski aktor (zm. 1944)
- 1895:
- 1896 – Stanisław Hryniewiecki, polski komandor porucznik (zm. 1943)
- 1898 – Clive Staples Lewis, angielski pisarz, historyk, filozof, teolog (zm. 1963)
- 1900 – Stefan Gołębiowski, polski pisarz (zm. 1991)
- 1902 – Carlo Levi, włoski pisarz, malarz (zm. 1975)
- 1905:
- 1909:
- 1912 – John Templeton, amerykański finansista, filantrop, twórca Nagrody Templetona (zm. 2008)
- 1913 – Elżbieta Barszczewska, polska aktorka (zm. 1987)
- 1916 – Bolesław Własnowolski, polski as myśliwski z II wojny światowej (zm. 1940)
- 1919 – Jadwiga Colonna-Walewska, polska aktorka (zm. 1980)
- 1920 – Elmo Zumwalt, amerykański admirał (zm. 2000)
- 1921 – Zdzisław Stroiński, polski poeta (zm. 1944)
- 1922:
- 1923:
- 1924:
- 1925:
- 1926 – Andrzej Przeździecki, polski szermierz, olimpijczyk, trener szermierki (zm. 2011)
- 1928:
- 1930 – Augustyn Januszewicz, polski duchowny katolicki, franciszkanin, biskup, misjonarz (zm. 2011)
- 1931 – André Noyelle, belgijski kolarz szosowy (zm. 2003)
- 1932:
- 1933 – John Mayall, brytyjski muzyk bluesowy, kompozytor
- 1934:
- 1939 – Sandro Salvadore, włoski piłkarz (zm. 2007)
- 1940:
- 1942 – Włodzimierz Paźniewski, polski pisarz
- 1947:
- 1953:
- 1954:
- 1957 – Paweł Mossakowski, polski dramaturg, scenarzysta filmowy
- 1960 – Cathy Moriarty, amerykańska aktorka
- 1961:
- 1962 – Andy LaRocque, szwedzki muzyk, członek grupy King Diamond
- 1963 – Agata Karczmarek, polska gimnastyczka, lekkoatletka
- 1964 – Don Cheadle, amerykański aktor
- 1967 – Jan Behrendt, niemiecki saneczkarz
- 1968 – Jonathan Knight, amerykański aktor, muzyk
- 1969:
- 1971:
- 1972:
- 1973 – Ryan Giggs, walijski piłkarz
- 1974:
- 1976 – Anna Faris, amerykańska aktorka
- 1977 – Stefano Basalini, włoski wioślarz
- 1978:
- 1979 – Game, amerykański raper
- 1980:
- 1981:
- 1982:
- 1985 – Shannon Brown, amerykański koszykarz
- 561 – Chlotar I, król Franków (ur. ok. 495)
- 1268 – Klemens IV, papież (ur. ?)
- 1314 – Filip IV Piękny, król Francji (ur. 1268)
- 1378 – Karol IV Luksemburski, król Czech, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego (ur. 1316)
- 1516 – Giovanni Bellini, włoski malarz (ur. ok. 1427/1430)
- 1543 – Hans Holbein Młodszy, niemiecki malarz, rysownik, grafik (ur. 1497 lub 1498)
- 1632 – Fryderyk V Wittelsbach, elektor Palatynatu Reńskiego, król Czech (ur. 1596)
- 1643 – Claudio Monteverdi, włoski kompozytor (ur. 1567)
- 1662 – Wincenty Korwin Gosiewski, podskarbi wielki litewski, pisarz wielki litewski, hetman polny litewski (ur. ok. 1620)
- 1694 – Marcello Malpighi, włoski biolog, anatom (ur. 1628)
- 1780 – Maria Teresa Habsburg, cesarzowa Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, królowa Czech i Węgier (ur. 1717)
- 1793 – Antoine Barnave, francuski prawnik, działacz polityczny (ur. 1761)
- 1830 – polegli w Noc Listopadową z rąk powstańców w Warszawie:
- 1831 – Joanna Grudzińska, księżna łowicka, żona wielkiego księcia Konstantego Pawłowicza (ur. 1799)
- 1856 – Frederick William Beechey, brytyjski żeglarz i eksplorator wysp Pacyfiku i Antarktyki (ur. 1796)
- 1872 – Giovanni Tadolini, włoski kompozytor (ur. 1789)
- 1919 – Szymon Winawer, polski szachista (ur. 1838)
- 1924 – Giacomo Puccini, włoski kompozytor (ur. 1858)
- 1939 – Philipp Scheidemann, niemiecki polityk, kanclerz Niemiec (ur. 1865)
- 1952 – Władimir Ipatjew, rosyjski chemik (ur. 1867)
- 1953:
- 1954 – Arka Bożek, śląski działacz narodowy, polityk, wicewojewoda śląsko-dąbrowski (ur. 1899)
- 1972 – Carl Stalling, amerykański kompozytor (ur. 1891)
- 1975 – Graham Hill, brytyjski kierowca wyścigowy (ur. 1929)
- 1979 – Zeppo Marx, amerykański aktor, komik (ur. 1901)
- 1981 – Natalie Wood, amerykańska aktorka (ur. 1938)
- 1982 – Tadeusz Wieżan, polski operator filmowy, scenarzysta filmowy (ur. 1929)
- 1984:
- 1986:
- 1991 – Ralph Bellamy, amerykański aktor (ur. 1904)
- 1992 – Tomasz Kiesewetter, polski dyrygent, kompozytor (ur. 1911)
- 1999 – John Berry, amerykański reżyser filmowy (ur. 1917)
- 2000 – Daniel Gélin, francuski aktor (ur. 1921)
- 2001:
- 2002 – Kazimierz Secomski, polski ekonomista, wicepremier (ur. 1910)
- 2004:
- 2005:
- 2006:
- 2007:
- 2008:
- 2009:
- 2010:
- Biełła Achmadulina, rosyjska poetka (ur. 1937)
- Irena Anders, polska aktorka, artystka rewiowa, działaczka polonijna w Wielkiej Brytanii (ur. 1920)
- Zbigniew Jerzyna, polski poeta, krytyk literacki (ur. 1938)
- Mario Monicelli, włoski reżyser filmowy (ur. 1915)
- Stephen Solarz, amerykański polityk (ur. 1940)
- Maurice Wilkes, brytyjski informatyk, laureat Nagrody Turinga (ur. 1913)
- 2011 – Antonina Wyrzykowska, polska działaczka społeczna, Sprawiedliwa wśród Narodów Świata (ur. 1916)
Przypisy
