Poznaj przeszłość Warszawy

2 listopada jest 306. (w latach przestępnych 307.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 59 dni.

[edytuj] Święta

• imieniny obchodzą: Agapiusz, Ambroży, Bohdan, Bohdana, Eudoksjusz, Jerzy, Malachiasz, Małgorzata, Marcjan, Stomir, Teodot, Tobiasz, Wiktoryn, Wojsław i Wojsława.
• Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych – Dzień Niepodległości
• Polska – Zaduszki
• wspomnienia i święta w Kościele katolickim^[1][2], obchodzą:
  • Dzień Zaduszny (Wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych)
  • św. Malachiasz z Armagh (biskup)
  • bł. Rajner z Sansepolcro^[3] (zm. 1304; franciszkanin, jeden z najbliższych współpracowników św. Franciszka z Asyżu)
  • św. Teodot (biskup Laodycei)
  • św. Wiktoryn z Patawii (męczennik)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

Grób Nieznanego Żołnierza w Warszawie w roku 1930

  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
2 listopada

• 1660 – Wojna polsko-rosyjska: wojska polskie odniosły zwycięstwo w bitwie pod Cudnowem.
• 1754 – Maria Teresa Habsburg przekształciła dotychczasowe bielskie wolne państwo stanowe w Księstwo Bielskie, nadając właścicielom tytuł księcia.
• 1769 – Upadek wieży katedry wileńskiej spowodował śmierć 6 księży.
• 1848 – Wiosna Ludów: po zbombardowaniu miasta przez Austriaków nastąpiła kapitulacja Lwowa.
• 1882 – Przed bazyliką Świętego Krzyża w Warszawie ustawiono brązową figurę Chrystusa dźwigającego krzyż.
• 1904 – Działacz ruchu robotniczego Marcin Kasprzak został skazany na karę śmierci za zastrzelenie 4 rosyjskich żandarmów.
• 1905 – Uruchomiono Białogardzką Kolej Dojazdową.
• 1915 – Niemiecki generał gubernator Hans Hartwig von Beseler nadał tymczasowe statuty uczelniom warszawskim.
• 1925 – Bezimienne zwłoki obrońcy Lwowa z 1918 roku zostały pochowane w Grobie Nieznanego Żołnierza na placu Saskim w Warszawie.
• 1932 – Józef Beck został ministrem spraw zagranicznych w rządzie Aleksandra Prystora.
• 1946 – Ukazał się pierwszy numer tygodnika Stolica.
• 1953 – Utworzono Instytut Energetyki w Warszawie.
• 1974 – W Puszczy Białowieskiej wichura powaliła kilkusetletni Dąb Jagiełły.
• 1988:
  • Doszło do katastrofy samolotu pasażerskiego PLL LOT An-24 pod Rzeszowem; zginęła jedna osoba.
  • Rozpoczęła się trzydniowa oficjalna wizyta premier Wielkiej Brytanii Margaret Thatcher.
• 1993 – Podczas emitowanego na żywo programu telewizyjnego Kurier o poranku, sprowadzona do studia cyrkowa niedźwiedzica zaatakowała i lekko zraniła jedną z pracownic WOT.
• 2006 – W poznańskim szpitalu urodziły się pięcioraczki.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

•   676 – Donus został wybrany papieżem.
•   998 – Odylon z Cluny zapoczątkował obchody Zaduszek.
• 1389 – Bonifacy IX został papieżem.
• 1502 – Krzysztof Kolumb odkrył zatokę Portobelo w dzisiejszej Panamie.
• 1642 – Wojna trzydziestoletnia: zwycięstwo Szwedów nad wojskami cesarsko-saskimi w II bitwie pod Breitenfeld.
• 1789 – Znacjonalizowano dobra kościelne we Francji.
• 1850 – Włoski astronom Annibale de Gasparis odkrył planetoidę Egeria.
• 1879 – Wojna o Pacyfik: siły chilijskie ostrzelały i przeprowadziły udany desant na peruwiański port Pisagua.
• 1889 – Dakota Północna i Dakota Południowa jako 39. i 40. stan dołączyły do Unii.
• 1903 – Ukazało się pierwsze wydanie brytyjskiego dziennika The Daily Mirror.
• 1907 – W Wiedniu odbyła się premiera operetki Księżniczka dolara Leo Falla.
• 1912 – I wojna bałkańska: zwycięstwo Bułgarów nad Turkami w bitwie pod Lüleburgaz.
• 1914 – Rosja wypowiedziała wojnę Turcji.
• 1917 – Ogłoszono tzw. Deklarację Balfoura, przewidującą stworzenie w przyszłości państwa żydowskiego.
• 1918 – Powstała I Republika Litewska.
• 1919 – Powstała Chrześcijańska Konfederacja Francuskich Pracowników (CFTC).
• 1920:
  • Warren Harding wygrał wybory prezydenckie w USA.
  • W Pittsburghu w stanie Pensylwania rozpoczęła nadawanie pierwsza na świecie publiczna stacja radiowa.
• 1930 – Haile Selassie I koronowany na cesarza Etiopii.
• 1936:
  • Rozpoczął działalność główny kanadyjski publiczny nadawca CBC/Radio-Canada.
  • Rozpoczęła regularną emisję najstarsza na świecie stacja telewizyjna BBC One.
• 1938 – W wyniku pierwszego arbitrażu wiedeńskiego przyznano Węgrom część południowej Słowacji oraz Ruś Zakarpacką.
• 1943 – Wojna na Pacyfiku: zwycięstwo Amerykanów w bitwie w Zatoce Cesarzowej Augusty (Wyspy Salomona).
• 1947 – Odbył się jedyny lot amerykańskiej łodzi latającej Hughes H-4 Hercules ("Świerkowa Gęś"), największego samolotu o konstrukcji drewnianej.
• 1948 – Urzędujący prezydent Harry Truman wygrał wybory prezydenckie w USA.
• 1949 – Podczas konferencji okrągłego stołu przyznano niepodległość Indonezji.
• 1955 – Dawid Ben Gurion został po raz drugi premierem Izraela.
• 1956 – Kryzys sueski: Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło rezolucję wzywającą do zawieszenia broni, wycofania wojsk i otwarcia Kanału Sueskiego dla powszechnej żeglugi.
• 1963 – W wyniku wojskowego zamachu stanu został obalony i zamordowany prezydent Wietnamu Południowego Ngô Đình Diệm.
• 1964 – Król Arabii Saudyjskiej Saud ibn Abd al-Aziz as-Saud został w wyniku rodzinnego spisku odsunięty od władzy. Nowym królem został Faisal.
• 1965 – Waszyngton: w proteście przeciw wojnie wietnamskiej podpalił się kwakr Norman Morrison.
• 1972 – Ahmed Osman został premierem Maroka.
• 1975 – Libańska wojna domowa: wojska syryjskie wkroczyły na terytorium Libanu, rozpoczynając niemal 30-letnią jego okupację.
• 1976 – Jimmy Carter wygrał wybory prezydenckie w USA.
• 1978 – Ukazało się pierwsze wydanie brytyjskiego tabloidu Daily Star.
• 1979 – Pułkownik Alberto Natusch Busch dokonał wojskowego zamachu stanu w Boliwii.
• 1983 – Rozpoczęły się 10-dniowe NATO-wskie symulujące zmasowany atak jądrowy ćwiczenia wojskowe pod kryptonimem Able Archer 83, w odpowiedzi na co ZSRR postawił w stan gotowości własne siły jądrowe. Według niektórych historyków świat znalazł się wtedy najbliżej wybuchu III wojny od czasu kryzysu kubańskiego w 1962 roku.
• 1984 – Premiera filmu Pola śmierci.
• 1986 – 103 osoby zginęły w katastrofie irańskiego samolotu wojskowego C-130 Hercules w górach koło Zahedanu.
• 1988 – Internet: pierwsza w historii wielka infekcja przez robaka komputerowego, znanego jako Robak Morrisa, stworzonego przez Roberta T. Morrisa.
• 1990 – Jim Bolger został premierem Nowej Zelandii.
• 1991:
  • Bartłomiej I został prawosławnym patriarchą Konstantynopola.
  • Frederick Chiluba został prezydentem Zambii.
• 1992 – Dokonano oblotu samolotu pasażerskiego Airbus A330.
• 2000 – Na pokład Międzynarodowej Stacji Kosmicznej przybyła jej pierwsza stała załoga.
• 2002 – Amerykańska sonda Stardust minęła w odległości 3 tys. km planetoidę 5535 Annefrank.
• 2003 – 16 amerykańskich żołnierzy zginęło, a 20 zostało rannych w wyniku zestrzelenia śmigłowca Boeing CH-47 Chinook pod Faludżą w Iraku.
• 2004:
  • George W. Bush został ponownie wybrany na prezydenta USA.
  • Holenderski reżyser filmowy Theo van Gogh został zamordowany w Amsterdamie przez islamskiego fanatyka.
• 2009 – Po odwołaniu II tury wyborów prezydenckich w Afganistanie, na stanowisku pozostał Hamid Karzaj.
• 2010 – Odbyły się wybory do Kongresu USA.

[edytuj] Urodzili się

• 1667 – Jakub Ludwik Sobieski, polski królewicz (zm. 1737)
• 1699 – Jean Chardin, francuski malarz (zm. 1779)
• 1734 – Daniel Boone, amerykański myśliwy, pionier kolonizacji (zm. 1820)
• 1739 – Karl Ditters von Dittersdorf, austriacki kompozytor, skrzypek ( zm. 1799)
• 1754 – Ignacy Zaborowski, SchP, matematyk, geometra i geodeta, autor pierwszych polskich tablic logarytmicznych (zm. 1803)
• 1755 – Maria Antonina Austriaczka, królowa Francji (zm. 1793)
• 1766 – Joseph Radetzky, austriacki feldmarszałek (zm. 1858)
• 1777 – Alojzy Żółkowski, polski aktor (zm. 1822)
• 1795 – James Polk, amerykański prawnik, polityk, prezydent USA (zm. 1849)
• 1808 – Jules Amédée Barbey d'Aurevilly – francuski pisarz, poeta, publicysta i wpływowy krytyk literacki (zm. 1889)
• 1815 – George Boole, angielski matematyk, filozof (zm. 1864)
• 1836 – Michał Elwiro Andriolli, polski rysownik, ilustrator książek, malarz (zm. 1893)
• 1844 – Mehmed V, sułtan Turcji (zm. 1918)
• 1847 – Georges Sorel, francuski filozof, socjolog (zm. 1922)
• 1860 – Marcin Kasprzak, polski działacz robotniczy (zm. 1905)
• 1861 – Maurice Blondel, francuski filozof (zm. 1949)
• 1861 – Gieorgij Lwow, rosyjski polityk, premier Rosji (zm. 1925)
• 1862 – Maironis, litewski duchowny katolicki, filozof, pisarz (zm. 1932)
• 1865 – Warren Harding, amerykański polityk, prezydent USA (zm. 1923)
• 1866 – Bronisław Piłsudski, polski etnograf, zajmujący się ludem i kulturą Ajnów, brat Józefa Piłsudskiego (zm. 1918)
• 1876 – Eugeniusz Morawski-Dąbrowa, polski kompozytor (zm. 1948)
• 1877 – Aga Chan III, imam aga kanów, jeden z twórców Pakistanu (zm. 1957)
• 1879 – Walery Sławek, polski polityk, premier Polski, marszałek Sejmu (zm. 1939)
• 1882 – Leo Perutz, austriacki pisarz (zm. 1957)
• 1890 – Paulina Apte, polska aktorka teatralna (zm. 1968)
• 1892 – Alice Brady, amerykańska aktorka (zm. 1939)
• 1895 – Zygmunt Bujnowski, polski malarz (zm. 1927)
• 1902 – Gyula Illyés, węgierski pisarz (zm. 1983)
• 1906 – Luchino Visconti, włoski reżyser filmowy (zm. 1976)
• 1911 – Odyseas Elitis, grecki poeta (zm. 1996)
• 1913 – Burt Lancaster, amerykański aktor (zm. 1994)
• 1914 – Dale Wasserman, amerykański scenarzysta, pisarz (zm. 2008)
• 1917:
  • Bronisław Wacław Dąbrowski, polski duchowny katolicki, sufragan warszawski (zm. 1997)
  • Walenty Titkow, polski lekarz, polityk, działacz partyjny
• 1921 – William Donald Schaefer, amerykański polityk, gubernator stanu Maryland (zm. 2011)
• 1922 – Zbigniew Safjan, polski pisarz, scenarzysta, dziennikarz (zm. 2011)
• 1923:
  • Jan Ekström, szwedzki pisarz
  • Dymitr Royster, amerykański duchowny prawosławny, biskup Kościoła Prawosławnego w Ameryce (zm. 2011)
• 1925 – Stanisław Nawrocki, polski historyk, archiwista (zm. 2000)
• 1929 – Dick Clark, amerykański prezenter telewizyjny (zm. 2012)
• 1932 – Sława Przybylska, polska piosenkarka
• 1937 – Barbara Borys-Damięcka, polska reżyser, senator RP
• 1938 – Zofia Grecka, królowa Hiszpanii, żona Jana Karola I Burbona
• 1939 – Maria Olszewska-Lelonkiewicz, polska trenerka łyżwiarstwa figurowego (zm. 2007)
• 1940 – Jerzy Łapiński, polski aktor
• 1941 – Jerzy Osiatyński, polski ekonomista, polityk, profesor
• 1942 – Stefanie Powers, amerykańska aktorka
• 1943:
  • Oldřich Pelčák, czechosłowacki kosmonauta
  • Grzegorz Spyra, muzyk, kompozytor
• 1944 – Patrice Chéreau, francuski reżyser filmowy
• 1946 – Chip Hawkes, angielski basista i wokalista zespołu The Tremeloes
• 1949 – Lois McMaster Bujold, amerykańska pisarka science-fiction i fantasy
• 1950 – Ljubomir Ljubojević, serbski szachista
• 1951 – Kathy Hammond, amerykańska sprinterka
• 1953 – Teresa Kaczorowska, polska reporterka, pisarka, poetka
• 1955 – Peter Cousens, australijski aktor, reżyser
• 1956 – Vladimír Michálek, czeski reżyser, scenarzysta filmowy
• 1957:
  • Carter Beauford, amerykański perkusista, członek zespołu Dave Matthews Band
  • Lucien Favre, szwajcarski piłkarz
  • Urszula Szydlik-Zielonka, polska aktorka, reżyser, producent teatralny
• 1958:
  • Siemion Dwojris, rosyjski szachista
  • Jerzy Jeszke, polski wokalista, aktor musicalowy
• 1959
  • Peter Mullan, szkocki aktor, reżyser, scenarzysta
  • Saïd Aouita, marokański lekkoatleta, biegacz
• 1960 – Rosalyn Fairbank, południowoafrykańska tenisistka
• 1961 – k.d. lang, kanadyjska piosenkarka, autorka muzyki i tekstów
• 1962 – Iwona Szymańska-Pavlović, polska tancerka
• 1965 – Shah Rukh Khan, indyjski aktor
• 1966:
  • Sean Kanan, amerykański aktor
  • David Schwimmer, amerykański aktor
  • Dubravko Šimenc, chorwacki piłkarz wodny
• 1971 – Grzegorz Grzyb, polski perkusista
• 1972:
  • Marion Posch, włoska snowboardzistka
  • Darío Silva, urugwajski piłkarz
  • Władimir Worobjow, rosyjski hokeista
• 1973 – Mateusz Borek, polski dziennikarz sportowy
• 1974:
  • Nelly, amerykański raper
  • Rusłan Salej, białoruski hokeista (zm. 2011)
• 1975 – Stéphane Sarrazin, francuski kierowca wyścigowy i rajdowy
• 1978:
  • Avard Moncur, bahamski lekkoatleta, sprinter
  • Noah Ngeny, kenijski lekkoatleta, biegacz
• 1979:
  • Olga Barabanszczykowa, białoruska tenisistka
  • Lassi Huuskonen, fiński skoczek narciarski
  • Martin Petráš, słowacki piłkarz
• 1980 – Diego Lugano, urugwajski piłkarz
• 1981:
  • Miroslav Opsenica, serbski piłkarz (zm. 2011)
  • Tatiana Totmianina, rosyjska łyżwiarka figurowa
• 1982 – Kyōko Fukada , japońska aktorka, piosenkarka i modelka
• 1986 – Hector Barbera, hiszpański motocyklista
• 1987 – Daniel Sikorski, austriacki piłkarz polskiego pochodzenia
• 1988 – Julia Görges, niemiecka tenisistka
• 1990 – Kendall Schmidt, amerykański aktor i piosenkarz

[edytuj] Zmarli

• 1327 – Jakub II Sprawiedliwy, król Aragonii i Sycylii (ur. 1267)
• 1618 – Maksymilian III Habsburg, arcyksiążę austriacki, pretendent do tronu polskiego, wielki mistrz zakonu krzyżackiego (ur. 1558)
• 1838 – Piotr Yi Ho-yŏng, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1803)
• 1903 – Antoni Pietkiewicz, polski pisarz, dziennikarz (ur. 1823)
• 1939 – Witold Noskowski, polski dziennikarz, krytyk teatralny i muzyczny (ur. 1873)
• 1944 – Karol Irzykowski, polski pisarz, krytyk literacki, filmowy i teatralny (ur. 1873)
• 1950 – George Bernard Shaw, irlandzki pisarz, publicysta (ur. 1856)
• 1953 – Lester Horton, amerykański choreograf, tancerz i nauczyciel (ur. 1906)
• 1963 – Ngô Đình Diệm, wietnamski polityk, prezydent Wietnamu Południowego (ur. 1901)
• 1965:
  • Norman Morrison, amerykański kwakier, popełnił samobójstwo przez samospalenie w proteście przeciw wojnie wietnamskiej (ur. 1933)
  • Franciszek Olejniczak, polski ksiądz, społecznik (ur. 1887)
• 1966:
  • Peter Debye, holenderski fizyk i chemik, laureat nagrody Nobla (ur. 1884)
  • Mississippi John Hurt, amerykański muzyk bluesowy (ur. 1892)
• 1970 – Johannes Urzidil, austriacki pisarz (ur. 1896)
• 1973 – Kajetan Dzierżykraj-Morawski, polski pisarz, dyplomata, minister (ur. 1892)
• 1975 – Pier Paolo Pasolini, włoski reżyser filmowy, pisarz (ur. 1922)
• 1977 – Hans Erich Nossack, niemiecki pisarz (ur. 1901)
• 1978 – Vojtech Stašík, słowacki malarz i rysownik (ur. 1915)
• 1979 – Roman Sadowski, polski poeta, satyryk (ur. 1914)
• 1980 – Piotr Gołębiowski, polski duchowny katolicki, biskup sandomierski (ur. 1902)
• 1985:
  • Marcin Antonowicz, polski student, zamordowany przez milicjantów w niewyjaśnionych okolicznościach (ur. 1966)
  • Konrad Morawski, polski aktor (ur. 1913)
• 1996:
  • Eva Cassidy, amerykańska piosenkarka (ur. 1963)
  • Artur Międzyrzecki, polski pisarz, tłumacz (ur. 1922)
  • Janusz Warmiński, polski reżyser teatralny (ur. 1922)
• 1997 – Günter Biermann, niemiecki polityk (ur. 1931)
• 1998 – Ryszard Ostałowski, polski aktor (ur. 1934)
• 1999 – Milan Antal, słowacki astronom (ur. 1935)
• 2000 – Sue Ryder, brytyjska działaczka charytatywna (ur. 1923)
• 2001 – Szymon Herman, polski aktor (ur. 1923)
• 2004:
  • Zaid ibn Sultan an-Nahajan, emir Abu Zabi, prezydent Zjednoczonych Emiratów Arabskich (ur. 1918)
  • Gustaaf Joos, belgijski duchowny katolicki, kardynał (ur. 1923)
  • Gerrie Knetemann, holenderski kolarz, mistrz świata (ur. 1951)
  • Theo van Gogh, holenderski reżyser filmowy (ur. 1957)
• 2005:
  • Franciszek Kania, polski duchowny katolicki, pallotyn, misjonarz (ur. 1931)
  • Ferruccio Valcareggi, włoski trener piłkarski, selekcjoner reprezentacji Włoch (ur. 1919)
• 2007:
  • Mirosław Breguła, polski kompozytor, muzyk, wokalista zespołu Universe (ur. 1964)
  • Janina Kumaniecka, polska dziennikarka, publicystka, tłumaczka literatury pięknej (ur. 1940)
  • Igor Moisiejew, rosyjski tancerz i choreograf (ur. 1906)
  • Franz Seitelberger, austriacki neurolog, neuropatolog (ur. 1916)
  • Wanda Szczuka-Pawłowska, polska choreografka, pedagog (ur. 1926)
• 2008 – Ahmed al-Mirghani, sudański polityk, prezydent Sudanu (ur. 1941)
• 2009:
  • Grażyna Langowska, polska polityk, posłanka na Sejm (ur. 1946)
  • Amir Pnueli, izraelski informatyk (ur. 1941)
• 2010:
  • Andy Irons, amerykański surfer, trzykrotny mistrz świata (ur. 1978)
  • Jakub Smug, polski piłkarz (ur. 1914)
• 2011:
  • Jan Bochenek, polski sztangista (ur. 1931)
  • John F. Burke, amerykański lekarz, chirurg, twórca sztucznej skóry (ur. 1922)
  • Alvar Hansen, polski artysta plastyk, propagator modelarstwa (ur. 1960)

Przypisy