41 Suwalski Pułk Piechoty – Wikipedia, wolna encyklopedia
| 41 Pułk Piechoty | |
  |
|
| Historia | |
| Państwo |  II Rzeczpospolita |
| Sformowanie | 1918 |
| Rozformowanie | 1939 |
| Tradycje | |
| Święto | 16 kwietnia i 18 maja |
| Nadanie sztandaru | 1925 |
| Rodowód | 1 Pułk Strzelców Suwalskich |
| Dowódcy | |
| Pierwszy | mjr Mieczysław Mackiewicz |
| Działania zbrojne | |
| wojna polsko-bolszewicka, kampania wrześniowa | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Suwałki |
| Podporządkowanie | 29 Dywizja Piechoty |
| Rodzaj wojsk | piechota |
41 Suwalski Pułk Piechoty im. Marszałka Józefa Piłsudskiego (41 pp) – oddział piechoty Samoobrony Litwy i Białorusi oraz Wojska Polskiego II RP.
Swoje święto obchodził 16 kwietnia – w rocznicę pierwszej bitwy pod Lidą[a].
W okresie II RP wchodził w skład 29 Dywizji Piechoty i stacjonował w Suwałkach.
Spis treści |
[edytuj] Formowanie
Rodowód swój wywodzi z 1 Pułku Strzelców Suwalskich formowanego w składzie Dywizji Litewsko-Białoruskiej w roku 1918. Jako datę oficjalnego powstania pułku przyjmuje się dzień 19 grudnia 1918 roku, w którym to ukazał się pierwszy rozkaz organizacyjny.
Początkowo występował w składzie dwóch batalionów. Dopiero w sierpniu 1919 roku został uzupełniony III batalionem sformowanym z kompanii obserwacyjnych Dowództwa Obrony Kresów Suwalskich.
W lipcu 1919 roku pułk został przemianowany na 41 Suwalski Pułk Piechoty.
[edytuj] Walki o granice
W połowie lutego 1919 roku pułk wyruszył na front przeciwrosyjski w rejon Mosty -Skidel i obsadzał tereny opuszczane stopniowo przez Niemców. W pierwszych dniach marca brał udział w wypieraniu Rosjan w kierunku północnym i przeprowadził udane natarcie na Szpilki. 30 marca obsadza rubież Dźwiny i stad rusza na Lidę. Od 16 kwietnia toczył zażarte walki o miasto. Walki kończą się zwycięstwem.
W końcu kwietnia przetransportowano pułk na północ celem obrony Wilna. Tam w krwawych walkach w rejonie Niemierzy i Ogrodnik pułk po raz wtóry zmusza przeciwnika do odwrotu na wschód. Pułk wkroczył do Wilna.
W połowie czerwca pułk otrzymał rozkaz obsadzić Suwalszczyznę. Właśnie tutaj dołączył III batalion, który do tej pory obsadzał linę demarkacyjną wzdłuż Kanału Augustowskiego aż po granicę Prus Wschodnich.
Od połowy lipca 1919 pułk bierze udział w ofensywie na Mińsk.
Od końca sierpnia 1919 roku do marca 1920 roku pułk przebywa na polsko-litewskiej linii demarkacyjnej. Po zluzowaniu zostaje przetransportowany do Kalenkowicz i stąd wyrusza na "wyprawę kijowską". 25 kwietnia zajmuje Owrucz, a 28 kwietnia rusza w kierunku Malina i wykonuje uderzenie na stację kolejową.
11 maja pułk obsadził stanowiska na przedmościach Kijowa, w rejonie Browary – Kniażyce. Tu przez wiele dni odpierał ataki Rosjan, którzy starali się wyprzeć oddziały pułku za Dniepr. Także wypad na Trebuchowo zakończył się sukcesem.
Na skutek przerwania się armii konnej Budionnego na tyły 3 Armii, oddziały polskie rozpoczęły odwrót spod Kijowa. Pułk prowadził działania opóźniające. Walczył nad Uszą, stoczył zacięty bój o Owrucz. Mimo zwycięstwa, zmuszony był cofać się dalej. Bronił Skorodna, a 22 czerwca rozbił brygadę piechoty rosyjskiej, zadając jej wielkie straty i zdobywając 12 karabinów maszynowych.
W latach 1919-1920 zginęło w walkach 262 oficerów i szeregowych. Największe skupiska mogił żołnierzy pułku znajdowały się w Lidzie oraz w Borkowie i m. Rudnia Nikołajewska za Kijowem.
Za bohaterstwo w walce 42 żołnierzy odznaczono Srebrnym Krzyżem Orderu Wojennego "Virtuti Militari", a 243 Krzyżem Walecznych.
[edytuj] Pułk w okresie pokoju
Na podstawie rozkazu wykonawczego MSWojsk. o wprowadzeniu organizacji na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930, pułk zaliczony został do typu II pułków piechoty (tzw. wzmocnionych)[1]. Na czas wojny przewidywany był do pierwszego rzutu mobilizacyjnego. W okresie zimowym posiadał dwa bataliony starszego rocznika i batalion szkolny. W okresie letnim zaś trzy bataliony strzeleckie. Jego stany były wyższe od pułku "normalnego" (typ I) o ok. 400-700 żołnierzy.
[edytuj] Wojna obronna 1939
Podczas wojny obronnej 1939 walczył w składzie macierzystej 29 Dywizji Piechoty w odwodowej Armii "Prusy".
[edytuj] Żołnierze pułku
Dowódcy pułku
- mjr Mieczysław Mackiewicz (19 XII 1918 - 5 X 1919)
- mjr Ignacy Oziewicz (p.o. 6 X 1919 - 12 IV 1920)
- mjr Mieczysław Mackiewicz (13 IV - 6 VIII 1920)
- mjr Kazimierz Juszczacki (7 VIII - 20 IX 1920)[2]
- mjr Kazimierz Hozer (od 21 IX 1920 do zakończenia działań wojennych)
- ppłk Kazimierz Wyderko
- płk SG Zdzisław Wincenty Przyjałkowski (IV 1927 - XI 1928)
Oficerowie
- Henryk Gorgoń
- Rudolf Geyer
- Kazimierz Młodzianowski (nadetatowy)
- Stefan Pasławski (nadetatowy)
- Stefan Rowecki (nadetatowy)
- Nikodem Sulik (nadetatowy)
Kawalerowie Orderu Virtuti Militari
Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari[3]:
|
|
|
[edytuj] Symbole pułkowe
Odznaka pułkowa
Odznaka pierwotnie miała kształt owalnej tarczy, na której umieszczono orzeł państwowy oraz wpisano numer i inicjały 41 SPP. Jednoczęściowa – wykonana w tombaku srebrzonym i oksydowanym, bez emalii. Wymiary: 42x26 mm. Wykonanie: J. Rontensztejn – Suwałki
Drugi wzór odznaki wprowadzono po dekoracji pułku Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militarii. Zatwierdzona została Dz. Rozk. MSWojsk. nr 24, poz. 240 z 7 grudnia 1926 roku. Odznaka ma kształt tarczy pokrytej granatową emalią z żółtym obramowaniem. Na tarczy umieszczony jest srebrny orzeł trzymający rozwiniętą chorągiew z wizerunkiem Krzyża Orderu VM. U dołu numer 41 i gałązki dębowe. Dwuczęściowa – wykonana w srebrze, emaliowana, łączona pięcioma nitami. Na rewersie próba srebra, numer i imiennik grawera IM. Wymiary: 45x30 mm. Projekt: Bronisław Sylwin Kencbok Wykonanie: Józef Michrowski – Warszawa
Kolejny wzór odznaki zatwierdzony został Dz. Rozk. MSWojsk nr 15, poz. 175 z 23 listopada 1937 roku. Odznaka wykonana w kształcie krzyża (wzorowana na odznakach pułków piechoty Legionów). Centrum odznaki stanowi okrągła tarcza z monogramem JP. Od tarczy odbiegają topory z cyfrą pułkową 41 i cztery wici – strzały.Jednoczęściowa – oficerska, wykonana w srebrze, oksydowana. Na rewersie próba srebra, inicjały grawera JM. Wymiary: 33x33 mm. Wykonanie: Józef Michrowski – Warszawa[4].
Odznaka żałobna
26 czerwca 1935 Minister Spraw Wojskowych "w celu uczczenia i utrwalenia pamięci Marszałka Jóżefa Piłsudskiego w pułkach: 1 szwoleżerów, 41 i 66 piechoty, których Szefem był Zmarły Marszałek oraz dla Korpusu Kadetów Nr 1, który w tytule swoim nosi Nazwisko Marszałka Piłsudskiego – ustanowił stałą oznakę żałobną." Oznakę stanowiła czarna obwódka, średnicy 3 mm, złożona z podwójnego czarnego sznura – jedwabnego u oficerów i podoficerów zawodowych, a bawełnianego u szeregowców i kadetów – przyszyta do krawędzi lewego naramiennika kurtki i płaszcza, i noszona stale w służbie i poza służbą do wszystkich rodzajów ubioru wojskowego[5] (zob. Kult Józefa Piłsudskiego).
Uwagi
- ↑ Z uwagi na święta Wielkiej Nocy uroczystości często przenoszono na 8 maja – rocznicę zajęcia Kijowa
- ↑ W okresie III Rzeczypospolitej tradycje pułku kultywował 1 batalion zmechanizowany29 Brygady Zmechanizowanej ze Szczecina.
Przypisy
- ↑ Zdzisław. Jagiełło: Piechota Wojska Polskiego 1918-1939. Warszawa: Bellona, 2007, s. 64. ISBN 978-83-11-10206-4.
- ↑ "Księga chwały piechoty" (metryka 41 pp)
- ↑ Odznaczeni za walki w latach 1918-1921
- ↑ Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945. s. 79-82.
- ↑ Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 1 z 26.06.1935 r. poz. 5.
[edytuj] Bibliografia
- "Księga chwały piechoty": komitet redakcyjny pod przewodnictwem płk. dypl. Bolesława Prugara Ketlinga, Departament Piechoty MSWojsk, Warszawa 1937-1939. Reprint: Wydawnictwo Bellona Warszawa 1992.
- Ludwik Smoleń, Zarys historji wojennej 41-go Suwalskiego Pułku Piechoty imienia marszałka Józefa Piłsudskiego, Warszawa 1929.
- Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siy Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books. ISBN 83-204-3299-5.
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
|||||||||||||||||||||||
