Poznaj przeszłość Warszawy

Ten artykuł dotyczy pułku ludowego Wojska Polskiego. Zobacz też: 4 Pułk Czołgów – stronę ujednoznaczniającą.

4 Pułk Czołgów Ciężkich
Barwy wojsk pancernych
Historia
Państwo	Polska
Sformowanie	1944
Nazwa wyróżniająca	Pomorski
Tradycje
Tradycje jednostki kontynuuje lub kontynuowały	4 Pułk Desantowy
Dowódcy
Pierwszy	mjr Mikołaj Janczelenko
Organizacja
Dyslokacja	Lębork[1]
Podporządkowanie	1 Armia WP
Rodzaj wojsk	Wojska pancerne

Czołg ciężki IS-2, nr taktyczny 421, 1 pluton, 2 kompania, 4 Pułku Czołgów Ciężkich, obecnie czołg-pomnik przy muzeum i cmentarzu wojennym w Starych Łysogórkach.

4 Pomorski Pułk Czołgów Ciężkich^[2] – oddział broni pancernej ludowego Wojska Polskiego.

[edytuj] Formowanie

Sformowany w Gryszowicach i Dmytriewce pod Berdyczowem na mocy rozkazu dowódcy Armii Polskiej w ZSRR nr 00127 z 5 lipca 1944 wg etatu nr 010/460. Wszedł w skład 1 Armii WP. Szkolenie bojowe rozpoczął w rejonie Berdyczowa, a następnie kontynuował je w okolicach Chełma.

Przysięgę żołnierze pułku złożyli w Kumowie Majorackim pod Chełmem 24 września 1944^[3].

[edytuj] Dowódcy

• mjr Mikołaj Janczelenko (10 sierpnia 1944 r. do końca wojny)

[edytuj] Skład etatowy

• dowództwo i sztab
• pluton dowodzenia
• 4 x kompania czołgów ciężkich
• kompania fizylierów
• pluton saperów
• kompania zaopatrzenia technicznego

Samochód pancerny dowództwa BA-64

Razem:

żołnierzy – 374 (oficerów – 90, podoficerów – 121, szeregowców – 163)

sprzęt:

• czołgi IS-2 – 21
• samochody pancerne BA-64 – 3
• transportery opancerzone MK-1 – 3
• ciągniki gąsienicowe – 2
• samochody – 48
• motocykle – 3

[edytuj] Marsze i działania bojowe

1 listopada 1944 pułk przesunięto pod Warszawę i rozmieszczono w Izabelinie. Następnie przegrupował się do Białołęki Dworskiej.

17 stycznia 1945 uczestniczył w wyzwoleniu Warszawy. W okresie do 26 stycznia pułk wykonał marsz-manewr w kierunku Bydgoszczy. Gdzie do 28 stycznia brał udział w wyzwalaniu miasta. Dalej, 29 stycznia maszerował przez Złotów do Jastrowia, gdzie stacjonował do 7 lutego.

W okresie 10 – 14 lutego wspierał 1 DP w natarciu na Mirosławiec. 19 lutego odpierał kontrataki niemieckie na południowy wschód od Będlina, a 22 lutego walczył wspólnie z 1 SBK oraz 3 i 6 DP^[3].

W walkach ulicznych o Kołobrzeg, wspierał początkowo oddziały 6 DP na lewym brzegu, a następnie oddziały 3 i 4 DP na prawym brzegu Parsęty.

W dniach 20 – 30 kwietnia wspierał natarcie 4 DP i współdziałając z 12 pułkiem piechoty uczestniczył w pościgu za nieprzyjacielem w kierunku: Bredinow, Zemlin, Hohen Neuen, Wolsier. Sforsował Hawelę i przeszedł przez Klletz, Rhinow do Stoipe nad Łabę.

Szlak bojowy pułk zakończył w Zuhlsdorf^[3].

[edytuj] Okres pokojowy

Po zakończeniu wojny pułk powrócił do kraju i na mocy rozkazu Naczelnego Dowódcy WP nr 248 z 14 września 1945 został przeformowany na etat pokojowy. Stacjonował wtedy w Jarocinie. W 1947 przeniesiony do Elbląga. Od czerwca 1950 w składzie 1 Korpusu Pancernego. Potem w 1 Korpusie Zmechanizowanym. W 1951 po szkoleniu poligonowym w Drawsku Pomorskim, pułk przeniesiony został do Lęborka. Rozformowany w 1956.

Tradycje

Zgodnie z rozkaz nr 07/MON z 04.05.1967 w sprawie przekazania jednostkom wojskowym historycznych nazw i numerów oddziałów frontowych oraz ustanowienia dorocznych świąt jednostek , Dz. Roz. Tjn. MON Nr 5, poz. 21, tradycje 4 Pomorskiego Pułku Czołgów Ciężkich kontynuował 4 Pomorski Pułk Desantowy

 Osobny artykuł: 4 Pułk Desantowy.

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

• Jerzy Kajetanowicz: Polskie wojska lądowe 1945-1960 : skład bojowy, struktury organizacyjne i uzbrojenie. Toruń ;Łysomice: Europejskie Centrum Edukacyjne, 2005. ISBN 8388089676. 
• Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie : krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 3, Regularne jednostki Ludowego Wojska Polskiego : formowanie, działania bojowe, organizacja, uzbrojenie, metryki jednostek kawalerii, wojsk pancernych i zmotoryzowanych. Warszawa : Wydaw. Min. Obrony Narodowej 1987.. ISBN 83-11-07419-4. 
• Magnuski, Janusz: Wozy bojowe LWP: 1943-1983. Magnuski, Janusz. Warszawa: Wydaw. Min. Obrony Narodowej, 1985. ISBN 83-11-06990-5. 
• Kazimierz Kaczmarek: Polacy na polach Brandenburgii. Warszawa: Wydawnictwo MON, 1981. ISBN 83-11-06672-8. 

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Czwarty Pomorski Pułk Czołgów Ciężkich, Jarosław Lemański

p • d • e Polska broń pancerna na froncie wschodnim Bitwa pod Lenino • Bitwa pod Studziankami • Przyczółek warecko-magnuszewski • Bitwa o Kołobrzeg • Bitwa pod Budziszynem Korpusy pancerne 1 Drezdeński Korpus Pancerny Barwy wojsk pancernych Brygady pancerne (BPanc) 1 • 2 • 3 • 4 • 16 Pułki czołgów (pcz) 1 Warszawski Pułk Czołgów • 2 Pułk Czołgów • 3 Szkolny Pułk Czołgów Pułki czołgów ciężkich (pczc) 4 Pułk Czołgów Ciężkich • 5 Pułk Czołgów Ciężkich • 6 Pułk Czołgów Ciężkich Bataliony rozpoznawcze 1 Warszawski Batalion Rozpoznawczy • 2 Motocyklowy Batalion Rozpoznawczy Pułki artylerii pancernej (papanc) 13 • 24 • 25 • 27 • 28 (23) Dywizjony artylerii pancernej (dapanc) 1 • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 10 • 11 • 12 • 13 Wyposażenie T-70 • T-34/76 • T-34/85 • IS-2 • SU-57 • SU-76 • SU-85 • ISU-122 • ISU-152 • BA-64 • BA-20 Artyleria polska na froncie wschodnim ⇐ Wojsko Polskie w ZSRR ⇒ Piechota polska na froncie wschodnim

p • d • e Wojska pancerne ludowego Wojska Polskiego Korpusy pancerne 1 Drezdeński KPanc • 1 KPanc (1949-1951) • 2 KPanc Dywizje pancerne: 5 • 10 • 11 • 16 • 19 • 20 Brygady pancerne: 1 • 2 • 3 • 4 • 16 Pułki czołgów 1 • 2 • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 13 • 15 • 16 • 18 • 20 • 22 • 23 • 24 • 25 • 26 • 26 • 27 • 28 • 29 • 30 • 33 • 35 • 51 • 58 • 60 • 68 • 73 Bataliony rozpoznawcze 1 • 2 Pułki artylerii pancernej 10 • 12 • 13 • 14 • 17 • 24 • 25 • 26 • 27 • 28 (23) • 31 • 46 • 49 • 51 • 52 Dywizjony artylerii pancernej 1 • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 10 • 11 • 12 Wyposażenie T-70 • PT-76 • T-34/85 • T-54 • T-55 • T-72 • IS-2 • IS-3 • SU-57 • SU-76 • SU-85 • SU-100 • ISU-122 • ISU-152 • ASU-85

p • d • e Ludowe Wojsko Polskie Rodowód Związek Patriotów Polskich • PSZ w ZSRR (1943-1944) • Armia Ludowa Instytucje centralne Naczelne Dowództwo (1944) • Sztab Główny ND • Główny Sztab Formowania • Szefostwo Mobilizacji i Uzupełnień • Główny Zarząd Polityczno-Wychowawczy • Główne Kwatermistrzostwo Formacje piechota na froncie wsch. • broń pancerna na froncie wsch. • artyleria na froncie wsch. • Wojska Ochrony Pogranicza • Wojskowa Służba Wewnętrzna Struktura organizacyjna OdB 1 Korpusu PSZ w ZSRR • OdB WP w 1949 • OdB WP w okresie stalinizmu • OdB WP na przełomie lat 50/60 XX w. • WP w latach 80. Działania bojowe bitwa pod Lenino • przyczółek warecko-magnuszewski • szarża pod Borujskiem • bitwa o Kołobrzeg • GO Rzeszów • akcja Wisła • GO Wisła • operacja Dunaj Stalinizm w wojsku Główny Zarząd Informacji • obława augustowska • proces Tatar-Utnik-Nowicki • proces generałów • Uroczysko Baran • Wojskowy Korpus Górniczy • Kwatera na Łączce Szkolnictwo wojskowe ASG • WAP • WAT • WAM • WSOWOP • WSOWZ • SOR • TOSWLot • COS WSW Agenturalny Wywiad Operacyjny • Front Polski • Oddział II SG WP • oficer polityczny • Viritim • Wojskowa Centrala Handlowa • „Żołnierz Wolności” • Oznaki rozpoznawcze • Barwy broni