Agenor Romuald Gołuchowski – Wikipedia, wolna encyklopedia
| Agenor Romuald Gołuchowski | |
.jpg&filetimestamp=20100314093338.html) |
|
 Leliwa |
|
| Data urodzenia | 8 lutego 1812 |
| Data śmierci | 3 sierpnia 1875 |
| Miejsce śmierci | Skała Podolska |
| Rodzina | Gołuchowscy |
| Rodzice | Wojciech Gołuchowski (starszy) Zofia Czyż |
| Małżeństwo | Maria Karolina Baworowska |
| Dzieci | Agenor Maria Gołuchowski Zofia Gołuchowska Stanisław Maria Gołuchowski Maria Helena Gołuchowska Adam Maria Gołuchowski Józef Maria Gołuchowski |
Agenor Romuald Onufry hrabia Gołuchowski herbu Leliwa (ur. 8 lutego 1812, zm. 3 sierpnia 1875 Skała Podolska), arystokrata polski, austriacki polityk konserwatywny, minister spraw wewnętrznych Austrii w latach 1859-1861, namiestnik Galicji w latach 1849-1859, 1866-1868 oraz 1871-1875 i I ordynat na Skale, kawaler maltański[1].
Był synem ziemian Wojciecha Gołuchowskiego (1772-1840) i jego żony Zofii z Czyżów (1785-1846). Jego starszym bratem był Artur Gołuchowski.
Jako minister stanu wykonawca tzw. dyplomu październikowego z 1860 roku, autorstwa konserwatystów węgierskich. Odziedziczywszy majątek po ojcu wszedł do Sejmu Stanowego, a w 1843 roku został członkiem Wydziału Stanowego. Należał do przeciwników reformy włościańskiej, a tym bardziej ruchu spiskowego. W maju 1846 roku powołany do komisji gubernialnej, współdziałał w przygotowaniu projektu zniesienia pańszczyzny, który ochraniał interesy wielkiej własności.
W 1849 roku jako namiestnik cesarski w Galicji lojalnie współpracował z władzami austriackimi, dbając jedynie o interesy ziemiaństwa. Prowadząc walkę o język wykładowy w szkołach, godził się na ustępstwa na rzecz niemczyzny w Galicji zachodniej, w zamian za równorzędne z ukraińskimi prawa języka polskiego we wschodniej części kraju[2].
Jako austriacki minister spraw wewnętrznych od 1859 roku rugował wpływy biurokracji niemieckiej, uzyskał cząstkowe uprawnienia dla języka polskiego w sądach i urzędach. Będąc namiestnikiem po raz drugi, w ciągu roku oczyścił Galicję z niemieckiej biurokracji, oddając administrację w ręce szlachty. W ostatnim okresie swoich rządów, po 1871 roku, poświęcił więcej uwagi administracji i wprowadzaniu w życie ustaw sejmowych: szkolnej, drogowej, wodnej, hodowlanej. Pilnując zawsze interesów materialnych ziemiaństwa doprowadził do końca likwidację serwitutów i poparł korzystną dla dworów ustawę o wykupie propinacji w 1875 roku. Przyczynił się do ufundowania Akademii Umiejętności w Krakowie i Politechniki Lwowskiej.
Otrzymał Honorowe Obywatelstwo Nowego Sącza[3].
[edytuj] Rodzina
Z poślubioną w 1848 roku Marią Karoliną Baworowską (1823-1906) miał sześcioro dzieci:
- 1. Agenora Gołuchowskiego (1849-1921), II ordynata na Skale, polityka w rządzie Austro-Węgier
- 2. Zofię (ur. 1850) zamężną 1 voto Stanisławowa hr. Łosiowa, 2 voto Henrykowa hr. Starzeńska
- 3. Stanisława Marię hr. Gołuchowskiego (1853-1874)
- 4. Marię Helenę (1854-1930) zamężną z Kazimierzem hr. Drohojowskim
- 5. Adama Marię hr. Gołuchowskiego (1855-1914) marszałka Galicji i polityka podobnie jak ojciec i brat, kawalera.
- 6. Józefa Marię hr. Gołuchowskiego (1861-1917) ziemianina, ożenionego z Bianką Daum ad Erdod–Palffy, z którą miał jedną córkę.
Przypisy
- ↑ Paweł Czerwiński, Zakon Maltański i stosunki jego z Polską na przestrzeni dziejów, s. 160.
- ↑ Gabriel Maciejewski: Kariera Gołuchowskich (pol.). 2012-04-19. [dostęp 2012-04-25].
- ↑ Honorowi Obywatele Nowego Sącza. nowysacz.pl. [dostęp 17 lutego 2011].
|
|||||||
| Poprzednik |
 |
Burmistrzowie Lwowa 1848 |
|
Następca |
Józef Maria Gołuchowski