Poznaj przeszłość Warszawy

Agnieszka Holland
Data i miejsce urodzenia	28 listopada 1948 Warszawa, Polska
Zawód	reżyserka, scenarzystka
Lata aktywności	od 1970
Nagrody Nagroda na FPFF w Gdyni 1988: Nagroda Jury – Kobieta samotna 1981: Złote Lwy – Gorączka Nagroda na MFF w Cannes 1980: FIPRESCI – Aktorzy prowincjonalni
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons
Agnieszka Holland w Wikicytatach

Gwiazda Agnieszki Holland w łódzkiej Alei Gwiazd

Agnieszka Holland (ur. 28 listopada 1948 w Warszawie) – polska reżyser filmowa i teatralna, także scenarzystka filmowa.

[edytuj] Życiorys

Córka Henryka Hollanda (działacza PZPR) i Ireny Rybczyńskiej, siostra Magdaleny Łazarkiewicz. Absolwentka Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie.

W 1971 ukończyła praską szkołę filmową (FAMU). Po powrocie do kraju współpracowała z Krzysztofem Zanussim i Andrzejem Wajdą. W latach 70. i 80. pojawiła się na ekranie w kilku rolach drugoplanowych (m.in. w Przesłuchaniu Ryszarda Bugajskiego). W połowie lat 70. zaczęła tworzyć własne filmy. Za debiut Aktorzy prowincjonalni na festiwalu w Cannes otrzymała nagrodę FIPRESCI. W Polsce nakręciła także Gorączkę i Kobietę samotną, po czym wyjechała za granicę. Od 1981 pracuje na Zachodzie, początkowo w Niemczech i we Francji, a od lat 90. w Stanach Zjednoczonych. Obecnie (2008) mieszka we Francji, w Bretanii.

Jej filmy telewizyjne i kinowe były wielokrotnie nagradzane na festiwalach międzynarodowych. Trzykrotnie nominowana do Oscara – w 1985 w kategorii najlepszy film obcojęzyczny za Gorzkie żniwa, w 1991 w kategorii najlepszy scenariusz adaptowany za Europa, Europa, w 2011 ponownie w kategorii najlepszy film obcojęzyczny za W ciemności^[1]. W jej filmach występowała czołówka aktorów polskich i światowych. Współpracowała ze znanymi polskimi kompozytorami: Tomaszem Stańką, Janem Kantym Pawluśkiewiczem, Zbigniewem Preisnerem czy Janem A. P. Kaczmarkiem. Nakręciła też kilka filmów dokumentalnych i reklamowych. W 2009 r. wyreżyserowała wraz z młodą reżyserką Anną Smolar spektakl Aktorzy Prowincjonalni w Teatrze im. Kochanowskiego w Opolu. Reżyserka spektakli Teatru Telewizji^[2].

Agnieszka Holland zazwyczaj sama pisze scenariusze do swoich filmów. Stworzyła scenariusze do kilku filmów Wajdy (m.in. Bez znieczulenia, 1978, Danton, 1982, Miłość w Niemczech, 1983 i Korczaka, 1990) oraz współpracowała (była konsultantem scenariusza) przy trylogii Krzysztofa Kieślowskiego Trzy kolory.

Kino Agnieszki Holland reprezentuje polską szkołę tzw. kina moralnego niepokoju. Bohaterowie jej filmów często stają przed trudnymi wyborami. Holland porusza kontrowersyjne wątki związków międzyludzkich, wyobcowania społecznego, nie waha się przedstawiać trudnych kwestii politycznych i religijnych.

Przetłumaczyła z czeskiego Nieznośną lekkość bytu, powieść Milana Kundery (1984).

Jest jedną z osób, będących inicjatorami protestu przeciwko drastycznemu w formie projektowi (autorstwa prof. Mariana Koniecznego) warszawskiego pomnika ofiar rzezi wołyńskiej dokonanej na polskiej ludności cywilnej przez ukraińskich nacjonalistów z UPA. Była jedną z osób, które stanęły w obronie projektu kontrowersyjnego filmu Tajemnica Westerplatte, którego reżyserem i autorem scenariusza był Paweł Chochlew.

W 2008 r. została europejską ambasadorką Europejskiego Roku Dialogu Międzykulturowego. 31 maja 2008 r. otrzymała Superwiktora.

Postanowieniem Prezydenta RP z dnia 7 listopada 2001 za wybitne zasługi dla kultury polskiej, za osiągnięcia w pracy twórczej została odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski^[3][4]. Uroczystość dekoracji miała miejsce dwa lata później, 1 września 2003, w kinie „Relax” i połączona była z premierą filmu Julia wraca do domu^[5].

19 grudnia 2008 z rąk ministra kultury i dziedzictwa narodowego Bogdana Zdrojewskiego odebrała Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis"^[6]. W 2011 została odznaczona Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2011)^[7].

[edytuj] Filmografia

[edytuj] Scenariusz i reżyseria

• 2011: W ciemności (In Darkness) – reżyseria, nominacja do Oscara
• 2010: Treme – reżyseria
• 2010: Lęk wysokości – opieka artystyczna
• 2009: Nie opuszczaj mnie – opieka artystyczna
• 2009: Janosik. Prawdziwa historia – reżyseria
• 2009: Enen – współpraca scenariuszowa
• 2008: Boisko bezdomnych – scenariusz-pomysł, producent
• 2007: Ekipa – reżyseria odc. 1-3, 9, 13-14 oraz współpraca reżyserska odc. 4-8, 10-12
• 2006: Historia Gwen Araujo (A Girl Like Me: The Gwen Araujo Story) – reżyseria
• 2006: Kopia mistrza (Copying Beethoven) – reżyseria
• 2004-2008: Prawo ulicy – reżyseria odcinki: "Moral Midgetry" (odc. 8, seria 3), "Corner Boys" (odc. 8, seria 4), "React Quotes" (odc. 5, seria 5))
• 2004-2009: Dowody zbrodni (Cold Case) – reżyseria 4 odcinki: "Hubris" (seria 1, odc. 11), "The Plan" (seria 1, odc. 22), "Justice" (seria 5, odc. 10) i "Lotto Fever" (seria 6, odc. 12)
• 2001: Julia wraca do domu (Julia walking home) – scenariusz i reżyseria
• 2001: Strzał w serce (Shot in the heart) – reżyseria
• 2001: Golden Dreams – reżyseria, film dokumentalny o Kalifornii zrealizowany na zamówienie Disneylandu
• 1999: Trzeci cud (The third miracle) – reżyseria
• 1997: Plac Waszyngtona (Washington Square) – reżyseria
• 1995: Całkowite zaćmienie (Total Eclipse) – reżyseria
• 1994: Red Wind – amerykański film TV na podstawie prozy Raymonda Chandlera
• 1994: Trzy kolory. Czerwony (Trois couleurs: Rouge) – konsultacja scenariuszowa
• 1994: Trzy kolory. Biały (Trois couleurs: Blanc – konsultacja scenariuszowa
• 1993: Trzy kolory. Niebieski (Trois couleurs: Bleu – współpraca scenariuszowa
• 1993: Tajemniczy ogród (The Secret Garden) – reżyseria
• 1991: Olivier, Olivier – scenariusz i reżyseria, wyprodukowany we Francji, na podstawie sztuki Václava Havla
• 1991: Largo desolato – scenariusz i reżyseria
• 1990: Korczak – scenariusz
• 1990: Europa, Europa – scenariusz i reżyseria, koprodukcja francusko-niemiecka, nominacja do Oscara
• 1988: Zabić księdza (To Kill a Priest) – scenariusz i reżyseria, koprodukcja francusko-amerykańska, oparty na historii zamordowania Jerzego Popiełuszki
• 1988: Biesy (Les possédés) – scenariusz
• 1988: Przyjaciółka (La amiga) – współpraca scenariuszowa
• 1987: Anna – scenariusz
• 1985: Gorzkie żniwa (Bittere Ernte) – scenariusz i reżyseria, wyprodukowany w Niemczech, nominacja do Oscara
• 1985: Kultura – film dokumentalny o paryskiej Kulturze
• 1983: Miłość w Niemczech (Eine Liebe in Deutschland) – scenariusz
• 1982: Pocztówki z Paryża (Les cartes postales de Paris) – francuski film TV
• 1982: Danton – współpraca scenariuszowa
• 1981: Mężczyzna niepotrzebny! – scenariusz
• 1981: Kobieta samotna – scenariusz i reżyseria
• 1980: Gorączka – na podstawie powieści Andrzeja Struga Dzieje jednego pocisku – reżyseria
• 1978: Aktorzy prowincjonalni – scenariusz i reżyseria
• 1977: Coś za coś – scenariusz i reżyseria
• 1977: Niedzielne dzieci – scenariusz i reżyseria
• 1976: Zdjęcia próbne – scenariusz i reżyseria
• 1975: Wieczór u Abdona – film TV na podstawie opowiadania Jarosława Iwaszkiewicza – scenariusz i reżyseria
• 1975: Obrazki z życia nowela 3. Dziewczyna i "Akwarius" – reżyseria
• 1973: Listy naszych czytelników – II reżyser
• 1972: Iluminacja – współpraca reżyserska
• 1970: Grzech Boga – film krótkometrażowy zrealizowany w trakcie studiów

[edytuj] Role aktorskie

• 2008: Boisko bezdomnych – kobieta na Dworcu Centralnym
• 2007: Ekipa – uczestniczka pogrzebu Szczęsnego w odc. 14
• 1982: Przesłuchanie – Witkowska
• 1976: Zdjęcia próbne – reżyser Agnieszka
• 1976: Blizna – Hania, sekretarka Bednarza
• 1974: Pozwólcie nam do woli fruwać nad ogrodem (Lasst uns frei fliegen über den Garten) – literatka na zjeździe
• 1970: Iluminacja – członkini komisji egzaminacyjnej

[edytuj] Odznaczenia i nagrody

• Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, za wybitne zasługi dla kultury narodowej, za osiągnięcia w twórczości artystycznej (2011)^[7]
• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, za wybitne zasługi dla kultury polskiej, za osiągnięcia w pracy twórczej (2001)
• Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" (2008)
• Honorowy Medal Europejski (2008)
• Super Wiktor za całokształt osiągnięć (2007)
• Nagroda specjalnej na Festiwalu "Lato z Muzami" w Nowogardzie (2007)
• Nagroda za film Kopia Mistrza na 54. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w San Sebastián (2006)
• Nagroda ATLASA za promowanie polskiej kultury za granicą na 11 Międzynarodowym Festiwalu Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych "Camerimage" w Łodzi (2003)
• "Orzeł" – Polska Nagroda Filmowa, za realizację twórczej drogi artystycznej najpierw w Polsce a potem za granicą kraju (2002)
• Nagroda za całokształt twórczości na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Las Vegas (1999)
• Nagroda "Skrzydeł" na Festiwalu Filmu Polskiego w Ameryce, za szczególne osiągnięcia w dziedzinie sztuki filmowej poza Polską, za rozwinięcie skrzydeł w świecie (1997)
• "Złoty Globus" za film Europa, Europa – nagroda dziennikarzy zagranicznych Hollywood Foreign Press dla najlepszego filmu zagranicznego wyświetlanego w USA w 1991 roku (1992)
• Nagroda Nowojorskich Krytyków Filmowych za najlepszy film obcojęzyczny "Europa, Europa (1991)
• Nagroda specjalna jury dla filmu Kobieta samotna na XIII Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku (1988)
• Grand Prix "Złote Lwy Gdańskie" za film Gorączka na VIII Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku (1981)
• Nagroda FIPRESCI na MFF w Cannes za film Aktorzy prowincjonalni (1980)
• Grand Prix "Wielki Jantar'79" za film Aktorzy prowincjonalni na VII KSF "Młodzi i Film" w Koszalinie (1979)

[edytuj] Życie prywatne

Córka Henryka Hollanda oraz Ireny Rybczyńskiej, siostra Magdaleny Łazarkiewicz, była żona reżysera Laco Adamika i matka reżyserki Katarzyny Adamik.

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

• Stanisław Zawiśliński, Reżyseria: Agnieszka Holland, Warszawa: Skorpion, 1995, ISBN 83-86466-06-5
• Katarzyna Mąka-Malatyńska, Agnieszka Holland, Warszawa: Biblioteka Więzi, 2009, ISBN 978-83-60356-56-2

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Agnieszka Holland w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
• Agnieszka Holland w bazie filmweb.pl
• Agnieszka Holland w bazie filmpolski.pl
• Agnieszka Holland w bazie e-teatr.pl
• Agnieszka Holland w bazie stopklatka.pl
• Agnieszka Holland w e-teatr

p • d • e Filmy w reżyserii Agnieszki Holland 1970-1979 Wieczór u Abdona (1975) • Niedzielne dzieci (1976) • Zdjęcia próbne (1976) • Coś za coś (1977) • Aktorzy prowincjonalni (1978) 1980-1989 Gorączka (1980) • Kobieta samotna (1981) • Gorzkie żniwa (1985) • Zabić księdza (1988) 1990-1999 Europa, Europa (1990) • Largo desolato (1991) • Olivier, Olivier (1992) • Tajemniczy ogród (1993) • Całkowite zaćmienie (1995) • Plac Waszyngtona (1997) • Trzeci cud (1999) 2000-2009 Strzał w serce (2001) • Julia wraca do domu (2002) • Kopia mistrza (2006) • Historia Gwen Araujo (2006) • Janosik. Prawdziwa historia (2009) 2010-2019 W ciemności (2011) Seriale TV Obrazki z życia (1975) • Upadłe anioły (1995) • Prawo ulicy (2004-2008) • Dowody zbrodni (2004-2009) • Ekipa (2007) • Treme (2010-2011) • Janosik. Prawdziwa historia (2011) • Dochodzenie (2011)