Bełżec – Wikipedia, wolna encyklopedia - Poznaj przeszłość Warszawy

Bełżec – Wikipedia, wolna encyklopedia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Ten artykuł dotyczy polskiej wsi. Zobacz też: artykuł o ukraińskiej miejscowości Bełz.

Bełżec

Herb Bełżca

Polska

Liczba ludności (2006)

2 723

Strefa numeracyjna

(+48) 84

Kod pocztowy

22-670

Tablice rejestracyjne

LTM

Położenie na mapie Polski

Bełżec

50°23′N 23°26′E / 50.383, 23.433Na mapach: 50°23′N 23°26′E / 50.383, 23.433

Strona internetowa miejscowości

Bełżec – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Bełżec, na szlaku komunikacyjnym Lublin-Lwów 17 E372 . Siedziba gminy Bełżec. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś leży na terenie Roztocza Środkowego, 8 km na południe od Tomaszowa Lubelskiego oraz 16 km od przejścia granicznego w Hrebennem.

Spis treści

1 Etymologia nazwy
2 Historia
3 Postacie i wydarzenia związane z Bełżcem
4 Sprawiedliwi wśród Narodów Świata z Bełżca
5 Atrakcje turystyczne
6 Linki zewnętrzne
7 Przypisy
8 Galeria

[edytuj] Etymologia nazwy

Nazwa Bełżec pochodzi od narzeczowego bełzy (bełży) się, 'bieli się'; prasłowo, tylko w polskim zachowane (jak np. uścieć, uścić się). Podobne: Bełz, Bełżyce, Bełza.^[1]

[edytuj] Historia

W czasie II wojny światowej, pod koniec 1941 roku, Niemcy założyli w Bełżcu obóz zagłady SS-Sonderkommando Belzec utworzony w ramach operacji Einsatz Reinhardt. Metody zagłady opracowane w obozie bełżeckim zostały następnie wykorzystane w obozach w Sobiborze i Treblince. Do obozu hitlerowcy wywieźli około 500 tys. Żydów z Polski i zagranicy (w tym około 300 tys. z dystryktu Galicja). Deportacje z zagranicy objęły Żydów z Austrii, Czechosłowacji oraz Niemiec. Kilka tysięcy Polaków^{[potrzebne źródło]} przywożono na zagładę z pobliskich miejscowości i ze Lwowa, głównie za udzielanie pomocy Żydom i za przynależność do organizacji konspiracyjnych. Obóz został zamknięty w grudniu 1942 roku. W ciągu kilku kolejnych miesięcy trwał demontaż urządzeń obozowych oraz zacieranie śladów zbrodni. Ofiary uśmiercano w prymitywnych komorach gazowych, a ich ciała grzebano w masowych mogiłach. W okresie od stycznia do kwietnia 1943 roku groby te zostały rozkopane, a zwłoki spalono na stosach wykonanych z szyn kolejowych. W ciągu kolejnych miesięcy Niemcy zdemontowali urządzenia obozowe, teren zniwelowali i zalesili, zaś ostatnich więźniów wysłali do Sobiboru.

Wieś została wyzwolona 21 lipca 1944 r. przez oddziały AK Obwodu tomaszowskiego, przed nadejściem wojsk sowieckich.

Na miejscu byłego obozu zagłady znajduje się mauzoleum.

[edytuj] Postacie i wydarzenia związane z Bełżcem

Stefan Kobos ps. "Wrzos", ostatni komendant Samodzielnego Obwodu WiN Tomaszów Lubelski - Aresztowany w Brzezinach 21 stycznia 1956 r. przez UB na terenie gospodarstwa p. Szczepańskiego, który (wraz synami, sam) działał w WiN - oraz pomagał w ukrywaniu się Stefana Kobosa - "Wrzosa". Stefan Kobos w okresie swojej okupacyjnej działalności podziemnej zatrudniony był pod "przykrywką" pracownika kolei w Bełżcu.
Pilot polskiego Dywizjonu 303 sierżant Leon Zygarlicki, mieszkaniec Bełżca, poległ w czasie walk we Francji, podczas inwazji alianckiej w Normandii D-Day, "D+11", 17 czerwca 1944 r. Pochowany został na cmentarzu wojennym w Bayeux we Francji.^[2]
4 lipca 1944 r. bombardowanie przez lotnictwo sowieckie pociągów niemieckich z amunicją, stojących na stacji Bełżec. Wielogodzinne wybuchy i pożary. Zniszczony dworzec kolejowy, dziesiątki domów i gospodarstw. Ofiary w ludności cywilnej, zabici i ranni.^[3]
7 sierpnia 1971 r. wieś odwiedził prymas Polski Stefan Wyszyński oraz kardynał Karol Wojtyła ^[4]

[edytuj] Sprawiedliwi wśród Narodów Świata z Bełżca

Julia Pępiak - od 1941 r. do wyzwolenia ukrywała przed niemieckim SS i Gestapo żydowską matkę z dzieckiem Salomeę Helman z córką Bronią. Odznaczona pośmiertnie medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata przez Yad Vashem w Jerozolimie.^[5]
Cecylia i Maciej Brogowscy - od 1941 r. do końca II wojny światowej przechowywali żydowską dziewczynkę Irenę Sznycer. Pośmiertnie odznaczeni medalem Sprawiedliwi wśród Narodów Świata przez Yad Vashem w Jerozolimie.^[6]