Poznaj przeszłość Warszawy

Białystok – Wikipedia, wolna encyklopedia

Białystok – Wikipedia, wolna encyklopedia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta w woj. podlaskim. Zobacz też: inne znaczenia hasła Białystok.
Białystok
Dom Koniuszego, Ratusz, Pałac Branickich, Rynek Kościuszki, Sobór Św. Mikołaja, Kościół Św. Rocha, pomnik Bohaterów Ziemi Białostockiej
Dom Koniuszego, Ratusz, Pałac Branickich, Rynek Kościuszki, Sobór Św. Mikołaja, Kościół Św. Rocha, pomnik Bohaterów Ziemi Białostockiej
Herb Flaga
Herb Białegostoku Flaga Białegostoku
Państwo  Polska
Województwo podlaskie
Powiat miasto na prawach powiatu
Aglomeracja białostocka
Założono 1320
Prawa miejskie 27 lipca 1691
Prezydent miasta Tadeusz Truskolaski
Powierzchnia 102,12[1] km²
Wysokość 120–160 m n.p.m.
Ludność (31.12.2010)
• liczba
• gęstość
295 198 ▲[2]
2 886,7 os./km²
Strefa numeracyjna
 (+48) 85
Kod pocztowy 15-XXX
Wikiźródła wszystkie kody
Tablice rejestracyjne BI
Położenie na mapie Polski
Poland location map.svg
"Białystok"
Białystok
53°07′N 23°10′E / 53.117, 23.167Na mapach: 53°07′N 23°10′E / 53.117, 23.167
TERC
(TERYT)		 2061011
SIMC 0922410
Hasło promocyjne: Wschodzący Białystok
Urząd miejski
ul. Słonimska 1
15-950 Białystok
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikinews Wiadomości w Wikinews
Wikicytaty Białystok w Wikicytatach
Wikisłownik Hasło Białystok w Wikisłowniku
Strona internetowa

Białystok (wymowa ?/i (lit. Balstogė, ros. Белосток, białorus. Беласток, jid. ביאַליסטאָק) – miasto na prawach powiatu w północno-wschodniej Polsce, w Nizinie Północnopodlaskiej leżące nad rzeką Białą. Jest stolicą województwa podlaskiego i siedzibą władz ziemskiego powiatu białostockiego.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 295 198 mieszkańców[3].

Wśród miast wojewódzkich Polski, Białystok jest 2. miastem pod względem gęstości zaludnienia, 11. pod względem ludności i 13. pod względem powierzchni.

Białystok pełni funkcję administracyjnego, gospodarczego, naukowego i kulturalnego centrum regionu. Miasto z przyległymi gminami tworzy aglomerację białostocką.

Spis treści

[edytuj] Położenie

Zdjęcie satelitarne miasta

Białystok leży na Wysoczyźnie Białostockiej, będącej częścią makroregionu Nizina Północnopodlaska. Znajduje się w centralnej części województwa podlaskiego.

Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia miasta wynosi 102,12 km²[4].

Historycznie Białystok leży na Podlasiu.

Uwarunkowania geograficzne (miasto leży w sąsiedztwie Białorusi, Litwy i Rosji) i historyczne sprawiły, że Białystok jest miejscem, gdzie od wieków żyli wspólnie ludzie różnych kultur, wyznań i narodowości, co ukształtowało specyficzny charakter miasta.

[edytuj] Warunki naturalne

Dywany kwiatowe w parku Planty

Miasto jest położone nad rzeką Białą, będącą lewym dopływem Supraśli.

[edytuj] Klimat

Zgodnie z podziałem rolniczo-klimatycznym Polski Romualda Gumińskiego, Białystok położony jest w dzielnicy podlaskiej. Klimat jej jest wyraźnie chłodniejszy od innych dzielnic nizinnych. Średnie temperatury stycznia mieszczą się w granicach od -4 do -6 °C, należą one do najniższych w Polsce. Średnia temperatura roczna wynosi ok. +7 °C. Liczba dni mroźnych wynosi od 50 do 60, z przymrozkami od 110 do 138 dni, a czas zalegania pokrywy śnieżnej od 90 do 110 dni. Średnie sumy opadów rocznych oscylują wokół wartości 550 mm, a okres wegetacyjny trwa 200 do 210 dni[5].

[edytuj] Przyroda

Białostockie Muzeum Wsi

Znajduje się w obszarze funkcjonującym pod nazwą Zielone Płuca Polski (dawne tereny województw: białostockiego, łomżyńskiego, olsztyńskiego, ostrołęckiego i suwalskiego). Około 32% jego powierzchni zajmują tereny zielone. Parki i skwery oraz 1779 ha lasów znajdujących się w granicach miasta tworzą specyficzny i zdrowy mikroklimat. W obrębie Białegostoku znajdują się dwa rezerwaty przyrody o powierzchni łącznej 105 ha, będące pozostałościami Puszczy Knyszyńskiej. Aglomeracja miejska sąsiaduje z Narwiańskim Parkiem Narodowym. Takie usytuowanie rezerwatów przyrody w bezpośrednim sąsiedztwie miasta jest unikatowe. Ze względu na te walory w 1993 r. Białystok jako pierwsze miasto w Polsce został przyjęty do międzynarodowego projektu Sieci Zdrowych Miast prowadzonego przez Światową Organizację Zdrowia[6].

Na terenie miasta znajdują się 3 rezerwaty przyrody:

[edytuj] Historia

Correct.svg
 Tę sekcję należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi:
napisać streszczenie art. Historia Białegostoku.
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.
Information icon.svg Osobne artykuły: Historia Białegostoku i Kalendarium historii Białegostoku.

W 2009 roku był gospodarzem Światowego Kongresu Esperanto.

[edytuj] Architektura

Tympanon Pałacu Branickich wraz z herbem rodowym, wyżej rzeźba, tzw. Grupy Atlasa
Kościół Zmartwychwstania Pańskiego na ul. Ks. Abp. R. Jałbrzykowskiego 5
Pałacyk Gościnny – obecnie siedziba USC na ul. Kilińskiego 6
Pałac Lubomirskich
Pałac Hasbacha
Kamienice w Białymstoku
Białystok Rynek Kościuszki 7, bank.jpg
 

[edytuj] Zabytki

Budynki gotyckie:

Budynki renesansowe:

Budynki barokowe:

Budynki powstałe w XIX wieku:

Budynki powstałe w XX wieku:

  • Wille przy ul. Akademickiej w stylu modernistycznym z lat 30. XX wieku
  • Bank, Rynek Kościuszki (socrealizm, 1947-1950)
  • Komitet Wojewódzki PZPR, ul. Władysława Liniarskiego (socrealizm, 1953-1954)

Część z zabytków została oznakowana na pięciu turystycznych szlakach tematycznych utworzonych w mieście w latach 2008-2010:

W latach 2010-2011 dodatkowo powstać mają: Szlak rodu Branickich, Szlak architektury drewnianej, Szlak białostockich świątyń oraz Szlak białostockich fabrykantów[9].

Alternatywę dla pieszych szlaków stanowi "Białostocki Audiobus. Dźwiękowy przewodnik do słuchania w autobusach komunikacji miejskiej" - utworzony w 2011 roku szlak turystyczny oparty na trasach linii autobusowych numer 2 i 10.

[edytuj] Deptak – Plac Miejski

Ratusz w Białymstoku

Pod koniec roku 2007 otwarto plac Miejski za Ratuszem (pomiędzy ul. Suraską i Rynkiem Kościuszki). W marcu 2008 r. UM przedstawił plan remontu ścisłego centrum. Według tego planu w roku 2009 Rynek Kościuszki, Suraska i Kilińskiego zostały przekształcone w Deptak Miejski (jako część Rynku Miejskiego). Plac został wyłożony kostką i płytami granitowymi , znajduje się tam stylowe oświetlenie oraz donice z kwiatami i ławki[potrzebne źródło][10][11].

Historia Rynku Miejskiego sięga roku 1753, kiedy to po pożarze miasta jego przebudową zajął się ówczesny właściciel Białegostoku - Jan Klemens Branicki. Do najważniejszych zachowanych obiektów z tego okresu należy Ratusz z wieżą zegarową, ukończony w 1761 roku. Dawniej pełnił on funkcje usługowo-handlowe, znajdowały się w nim kramy kupieckie, w większości należące do ludności żydowskiej. W roku 1939 radzieccy okupanci zburzyli Ratusz, a na jego miejscu planowano wybudowanie pomnika Józefa Stalina. W latach 1954–1958 odbudowano rozebrany budynek. Obecnie mieści się w nim główna siedziba Muzeum Podlaskiego[12].

Przy Rynku Miejskim znajduje się także cekhauz - hetmańska zbrojownia. Jest to barokowo-klasycystyczny budynek w kształcie typowego dla XVIII wieku dworku szlacheckiego. W swojej historii był wykorzystywany głównie jako magazyn sprzętu strażackiego. Dziś znajduje się tu Archiwum Państwowe[12].

Plac Miejski z widokiem na Centrum Astoria i zespół katedralny Wniebowzięcia NMP

Do najefektowniejszych obiektów na Rynku Miejskim zalicza się budynek dawnej austerii czyli karczmy. Jest to budowla dwukondygnacyjna, pokryta mansardowym dachem z lukarnami, ze ściętym narożem z balkonem ozdobionym portykiem i frontonem wspartym na dwóch kolumnach. Obecnie mieści się w niej restauracja Astoria, która stanowi wraz z sąsiednim budynkiem część kompleksu gastronomiczno-usługowego pod nazwą Centrum Astoria. W jego skład wchodzi cukiernia z tarasem widokowym, na którym serwowana jest kawa i desery. W piwnicach Astorii znajduje się pub, a na parterze stylowy bar. Ponadto w Centrum Astoria znajdują się sale konferencyjno - bankietowe.

Przy wschodniej pierzei Rynku wznosi się zespół katedralny Wniebowzięcia NMP, w którego skład wchodzi XX-wieczna bazylika wybudowana w stylu neogotyckim, barokowa plebania zbudowana w 1761 roku oraz XVII-wieczny kościółek farny, który jest najstarszym zachowanym zabytkiem murowanym w mieście[12].

Przy zachodniej pierzei Rynku znajdują się kolorowe fasady odbudowanych po wojnie kamieniczek. w których mieszczą się galerie, kawiarnie, puby, księgarnia i sklepy[12].

[edytuj] Zieleń miejska

Parki w Białymstoku
Ogród francuski przy Pałacu Branickich
Ogród francuski przy Pałacu Branickich
 

[edytuj] Gospodarka Białegostoku

Galerie i centra handlowe
Galeria Biała
Galeria Biała
 

W końcu listopada 2010 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w Białegostoku obejmowała ok. 14,8 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 12,0% do aktywnych zawodowo[13].

Białystok jest dużym ośrodkiem przemysłu włókienniczego, rozwinięty jest też przemysł elektromaszynowy (elektroniczny, maszynowy i metalowy), drzewny, spożywczy (największy w Polsce Polmos), materiałów budowlanych, huta szkła oraz elektrociepłownia.

Miasto jest ośrodkiem handlu głównie ze wschodem. Działa tu Centrum Promocji Rynku Wschodniego. W Białymstoku odbywają się międzynarodowe Targi Tekstylno-Odzieżowe, Żywności i Przetwórstwa, Konsumpcyjne, Rolno-Spożywcze.

W Białymstoku znajduje się: 7 hipermarketów, 27 supermarketów, 9 galerii handlowych (Biała, Alfa, 2x Auchan, Kwadrat, Podlaska, Zielone Wzgórza, Galeria M, Galeria Antoniukowska), 19 marketów elektronicznych, marketów budowlano-dekoracyjnych[potrzebne źródło][14].

W miejscowości działało Państwowe Gospodarstwo Rolne – Państwowe Gospodarstwo Ogrodnicze Białystok[15].

[edytuj] Demografia

Information icon.svg Osobny artykuł: Ludność Białegostoku.
  • Wykres liczby ludności miasta Białegostoku na przestrzeni ostatnich 150 lat[16]

Największą populację Białystok odnotował w 2010 r. – wg danych GUS 294 989 mieszkańców.

Według danych z 30 czerwca 2010[17] miasto liczyło 294 989 mieszkańców, z czego kobiet było 157 227, a mężczyzn 137 762. Cechą charakterystyczną mieszkańców jest gwara białostocka.

[edytuj] Mniejszości narodowe

[edytuj] Białorusini

Białystok to ośrodek kulturalno-społeczny Białorusinów (według spisu powszechnego mieszka ich tutaj prawie 7,5 tys., co stanowi 2,5% mieszkańców Białegostoku). Działają tu Konsulat Białorusi oraz takie organizacje jak: Białoruskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne, Związek Młodzieży Białoruskiej, Związek Białoruski w RP, Białoruskie Stowarzyszenie Literackie "Białowieża", Białoruskie Towarzystwo Historyczne, Stowarzyszenie Dziennikarzy Białoruskich, Białoruskie Zrzeszenie Studentów, Centrum Edukacji Obywatelskiej Polska-Białoruś, Towarzystwo Kultury Białoruskiej. W Białymstoku odbywają się także ogólnopolskie imprezy kulturalne m.in. Festiwal "Piosenka Białoruska" oraz Święto Kultury Białoruskiej. Działa niezależne białoruskie Radio Racja, nadające sygnał także na Białoruś. Wydawane są tu białoruskie czasopisma: Niwa, Białoruskie Zeszyty Historyczne, Pravincyja oraz Czasopis.

[edytuj] Rosjanie

Rosjanie to mniejszość narodowa, która liczy około 10-15 tys. osób, mieszkających głównie w Białymstoku, na Suwalszczyźnie i Mazurach. W Białymstoku działa ich główna organizacja – Rosyjskie Stowarzyszenie Kulturalno-Oświatowe, organizujące Dni Kultury Rosyjskiej.

[edytuj] Tatarzy

W Białymstoku mieszka ok. 1800 Tatarów. Działa Związek Tatarów Rzeczypospolitej Polskiej (oddział podlaski), wydawane jest czasopismo "Życie Tatarskie". W planach jest stworzenie w stolicy województwa podlaskiego Instytutu Historii Tatarów.

[edytuj] Pozostałe narodowości

W Białymstoku mieszkają również: Romowie (działa Centralna Rada Romów w Polsce, ukazuje się ich miesięcznik "Rrom p-o Drom") oraz Ukraińcy (według spisu powszechnego w Białymstoku mieszka 417 Ukraińców; działają: Związek Ukraińców Podlasia, Związek Ukraińskiej Młodzieży Niezależnej).

[edytuj] Kultura

Muzea i galerie
Muzeum Historyczne
Muzeum Historyczne
 
Opera i Filharmonia Podlaska
Teatry
Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki
Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki
 
Chór Politechniki Białostockiej
Biblioteki
Biblioteka Uniwersytecka im. Jerzego Giedroycia
Biblioteka Uniwersytecka im. Jerzego Giedroycia
 
Hotele
Hotel Gołębiewski
Hotel Gołębiewski
 

W Białymstoku działa ponad 570 organizacji pozarządowych (w tym 56 towarzystw i związków m.in. Białostockie Towarzystwo Naukowe, Białoruskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne).

Białystok w 2010 r. przegrał rywalizację o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2016. Nie znalazł się na tzw. "krótkiej liście" miast-kandydatów.

[edytuj] Muzea i galerie

Białystok jest największym ośrodkiem kulturalnym w północno-wschodniej Polsce. Działa tu największe w województwie Muzeum Podlaskie, posiadające oddziały w Białymstoku (Muzeum Historyczne, Muzeum Rzeźby Alfonsa Karnego, Białostockie Muzeum Wsi), w Choroszczy (Muzeum Wnętrz Pałacowych), w Supraślu, Tykocinie oraz Bielsku Podlaskim. W Białymstoku działają także: Muzeum Wojska oraz Muzeum Przyrodnicze Uniwersytetu w Białymstoku. Mieści się tu również jedna z najlepszych polskich galerii sztuki współczesnej – Galeria Arsenał. Drugą miejską galerią jest Galeria im. Sleńdzińskich, posiadająca największy w Polsce zbiór dzieł sztuki i pamiątek archiwalnych polskiego rodu artystów z Wilna. Ponadto działa tu 19 prywatnych galerii sztuki.

[edytuj] Teatry i filharmonia

Dzięki Białostockiemu Teatrowi Lalek oraz Wydziałowi Sztuki Lalkarskiej warszawskiej Akademii Teatralnej Białystok uzyskał miano polskiego centrum sztuki lalkarskiej. Oprócz BTL-u istnieje tu także Teatr Dramatyczny oraz kilkanaście teatrów prywatnych (w tym Teatr Wierszalin z Supraśla oraz Teatr K3 z Białegostoku). Miasto posiada również filharmonię. Miasto wraz z Urzędem Marszałkowskim planuje budowę Europejskiego Centrum Muzyki i Sztuki, w skład którego wchodzić mają: Opera i Filharmonia Podlaska, rozbudowany teatr lalek oraz multikino.

[edytuj] Chóry

[edytuj] Kina

[edytuj] Biblioteki

Na terenie Białegostoku znajduje się 16 czynnych bibliotek:

  • Książnica Podlaska[18]
  • Dział zbiorów specjalnych – Czytelnia i Wypożyczalnia Książki Mówionej[19]
  • Filia nr 1 Książnicy Podlaskiej[20]
  • Filia nr 2 Książnicy Podlaskiej[21]
  • Filia nr 3 Książnicy Podlaskiej[22]
  • Filia nr 5 Książnicy Podlaskiej[23]
  • Filia nr 6 Książnicy Podlaskiej[24]
  • Filia nr 7 Książnicy Podlaskiej[25]
  • Filia nr 8 Książnicy Podlaskiej[26]
  • Filia nr 9 Książnicy Podlaskiej[27]
  • Filia nr 11 Książnicy Podlaskiej[28]
  • Filia nr 12 Książnicy Podlaskiej[29]
  • Filia nr 13 Książnicy Podlaskiej[30]
  • Filia nr 14 Książnicy Podlaskiej[31]
  • Filia nr 15 Książnicy Podlaskiej[32]
  • Filia nr 17 Książnicy Podlaskiej[33]

[edytuj] Inne ośrodki kultury

W Białymstoku działa kilkanaście bibliotek. Największe z nich to Książnica Podlaska oraz Biblioteka Uniwersytecka. Osoby starsze i niepełnosprawne mogą bezpłatnie korzystać z biblioteki Fundacji Edukacji i Twórczości, która oferuję usługę „Książka na telefon” skierowaną do osób nie będących w stanie dotrzeć osobiście do wypożyczalni. Pozostałe instytucje kulturalne to min. Białostocki Ośrodek Kultury, Centrum Kultury Prawosławnej, Centrum im. Ludwika Zamenhofa w Białymstoku, Dom Kultury "Śródmieście", Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury oraz Młodzieżowy Dom Kultury

[edytuj] Imprezy cykliczne w mieście

Question book-4.svg
 Ta sekcja od 2009-02 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.
Obchody święta Policji w Białymstoku

Festiwale mniejszości narodowych:

  • Ogólnopolski Festiwal "Piosenka Białoruska"
  • Festiwal Piosenki Polskiej i Białoruskiej "Białystok – Grodno"
  • Święto Kultury Białoruskiej
  • Dni Kultury Rosyjskiej
  • Festiwal Kultury Ukraińskiej Na Podlasiu "Podlaska Jesień"

[edytuj] Sport i rekreacja

[edytuj] Kluby i organizacje sportowe

Lista drużyn biorących udział w rozgrywkach wojewódzkich i ogólnopolskich:

Jagiellonia Białystok – Ruch Chorzów (09.11.2009)
Zawodniczki AZS Białystok
Klub Sport Data powstania Liga Stadion/Boisko Trener
Jagiellonia Białystok[34] Piłka nożna 1920 Ekstraklasa Stadion Miejski w Białymstoku Tomasz Hajto
KS Włókniarz Białystok[35] Piłka nożna 1947 IV Liga Stadion Włókniarz Białystok Artur Dakowicz
Hetman Białystok[36] Piłka nożna 1948 IV Liga Stadion Miejski w Białymstoku Andrzej Pietrzyk
KKS Piast Białystok[37][38] Piłka nożna 1997 Klasa okręgowa, grupa: podlaska ? Marek Sawicki[39]
AZS Białystok[40] Piłka siatkowa 1998 PlusLiga Kobiet Szkoła Podstawowa nr 50 Wiesław Czaja
PKK Żubry Białystok[41] Koszykówka 2003 III Liga Publiczne Gimnazjum nr 18 Marek Kubiak
KS Biatrans Białystok[42] Koszykówka 2009 II Liga VI LO w Białymstoku Tomasz Kujawa
Lowlanders Białystok[43] Futbol amerykański 2006 PLFA I ? Łukasz Lewandowski, Tomasz Żukowski
ADH Białystok[44] Hokej na lodzie 2006 Hokejowa Liga Open Lodowisko MOSiR w Białymstoku Marcin Radziszewski
UKS Wygoda Białystok[45] Polski Związek Kolarski ? ? ? Wiesław Grabek
Jagiellonia Judo Club Bialystok[46] Judo ? Polski Związek Judo Szkoła Podstawowa nr 44 Marcin Orłowski, Jarosław Kazberuk, Cezary Kazberuk
Human Białystok[47] Kick-boxing ? Polski Związek Kickboxingu ? Krzysztof Humeńczyk, Seweryn Szczepankowski
  • AZS WSFiZ
  • AZS PB
  • AZS WSAP
  • Aeroklub Białostocki
  • Stowarzyszenie Klub Balonowy Białystok
  • Automobilklub Podlaski
  • Zakładowy Klub Sportowy "Instal"
  • Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji
  • Podlaski Klub Taekwondo "So-san"
  • Białostocki Ośrodek Japońskich Sztuk Walki "SHOBUKAI"
  • Białostocka Drużyna Hokeja na lodzie "ADH Białystok"
  • Podlaskie Stowarzyszenie Sportu Osób Niepełnosprawnych "Start" Białystok

[edytuj] Obiekty sportowo-rekreacyjne

Hala widowiskowo-sportowa Politechniki Białostockiej
Stadiony i hale sportowe
  • Stadion lekkoatletyczny MOSiR
  • Stadion Miejski w Białymstoku
  • Stadion KS Włókniarz
  • Stadion KKS Ognisko
  • Hala widowiskowo-sportowa Politechniki Białostockiej
  • Hala Sportowa Uniwersytetu Medycznego
Baseny
  • MOSiR (Mazowiecka, Włókiennicza, Stroma) (kryte)
  • Międzyszkolny Ośrodek Sportowy (kryty)
  • BKS Hetman (otwarty)
  • Hotel Gołębiewski (basen tropicana)
Korty tenisowe
  • Korty Tenisowe Richi
  • Korty Tenisowe Politechniki Białostockiej
  • Korty Tenisowe Towarzystwa Tenisowego Stanley
  • Korty Tenisowe MOSiR
Inne
  • Ośrodek Sportów Wodnych "Dojlidy"
  • Centrum Zabaw dla Dzieci FIKOLAND & RE-kreacja
  • Centrum Sportu i Rekreacji "Maniac Gym"
  • Kompleks Rekreacyjny Tropikana – Hotel Gołębiewski
  • Skatepark
  • Lodowisko (w okresie letnim rolkowisko) MOSiR
  • Strzelnica sportowa LOK
winter beach scene
Stawy Dojlidzkie

[edytuj] Edukacja i nauka

Pałac Branickich zwany Wersalem Północy - siedziba Uniwersytetu Medycznego
Wydział Informatyki Politechniki Białostockiej na ul. Wiejskiej 45A
Wydział Prawa UwB na ul. Mickiewicza 1
Wydział Ekonomii i Zarządzania UwB na ul. Warszawskiej 63
Katedra Teologii Katolickiej UwB na ul. Warszawskiej 50

[edytuj] Wyższe uczelnie

[edytuj] Instytucje Naukowo-Badawcze

  • Oddział Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Warszawie
  • Stacja Doświadczalna Instytutu Ochrony Roślin w Poznaniu
  • Zakład Doświadczalny Instytutu Energetyki w Warszawie
  • Podlaskie Laboratorium Oceny Mleka
  • Centrum Doskonałości Zrównoważonego Rozwoju i Zarządzania Środowiskiem PB
  • Centrum Innowacji i Transferu Technologii PB
  • Wschodni Ośrodek Transferu Technologii UwB
  • Oddział Instytutu Pamięci Narodowej
  • Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków
  • Ośrodek Diagnostyczno-Badawczy Chorób Przenoszonych Drogą Płciową
  • Oddział Krajowej Stacji Chemiczno-Rolniczej
  • Oddział Krajowego Centrum Hodowli Zwierząt w Warszawie
  • Pracownia Badań Żywności Genetycznie Modyfikowanej WSSE w Białymstoku (bada żywność także w województwach warmińsko-mazurskim, pomorskim oraz mazowieckim)

[edytuj] Historia oświaty

We wrześniu i listopadzie 1939 roku w Białymstoku było 55 szkół wszystkich typów, w tym 6 gimnazjów państwowych, 6 gimnazjów prywatnych, liceum pedagogiczne i liceum handlowe. Po wejściu Białegostoku w skład Białoruskiej SRR władze radzieckie na ich bazie w roku szkolnym 1940/1941 zaczęły tworzyć technika, „dziesięciolatki”, „siedmiolatki” i szkoły początkowe. Wszystkie szkoły prywatne upaństwowiono. W ten sposób starano się upodobnić szkolnictwo do systemu panującemu w innych częściach ZSRR. Zmiany przerwał wybuch wojny niemiecko-radzieckiej[48].

Najstarszą uczelnią w Białymstoku jest Uniwersytet Medyczny (zał. 1950, 3900 studentów), zarządzający dwoma szpitalami klinicznymi: Uniwersyteckim Dziecięcym Szpitalem Klinicznym i Uniwersyteckim Szpitalem Klinicznym. Dzięki Klinice Ginekologii UMB (pierwsze w Polsce zapłodnienie in vitro) oraz Kriobankowi Białystok jest znanym ośrodkiem leczenia niepłodności. Do grona najlepszych w Polsce placówek badających alergie pokarmowe należy III Klinika Chorób Dziecięcych UMB.

Politechnika Białostocka powstała w 1964 r. i obecnie jest największą uczelnią techniczną (15 tys. studentów) w północno-wschodniej Polsce.

W 1968 r. powstała filia Uniwersytetu Warszawskiego, która w 1997 r. przekształcona została w samodzielny Uniwersytet w Białymstoku (16 tys. studentów). Jest to największa uczelnia w województwie podlaskim.

Białostockie środowisko muzyczne dążyło do utworzenia uczelni muzycznej, mającej być kontynuatorką tradycji Konserwatorium Wileńskiego. Udało się to w 1974 roku. Powstała wtedy filia warszawskiej Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej (później Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina). Filia dostała już od macierzystej uczelni zgodę na usamodzielnienie się.

W 1975 r. powstał Wydział Sztuki Lalkarskiej Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza w Warszawie, który z Białostockim Teatrem Lalek, rozsławił miasto i uczynił je polskim centrum sztuki lalkarskiej.

Po 1990 roku w Białymstoku zaczęły powstawać uczelnie prywatne (obecnie jest ich 12), są to m.in. Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania (zał. 1993, jedna z najlepszych niepaństwowych uczelni magisterskich w Polsce) oraz Wyższa Szkoła Ekonomiczna (1996).

Uczelnie niepubliczne – Wyższa Szkoła Administracji Publicznej w Białymstoku 1996, najlepsza polska uczelnia zawodowa 2005 i 2007 wg rankingu "Rzeczpospolitej" i "Perspektyw"). Została założona przez Fundację Rozwoju Demokracji Lokalnej. Od roku akademickiego 2008/2009 istnieje tam możliwość kształcenia na studiach drugiego stopnia (studia magisterskie) na kierunku "administracja".

W Białymstoku działa również Archidiecezjalne Wyższe Seminarium Duchowne, a także Sekcja św. Jana Chrzciciela Papieskiego Wydziału Teologicznego, która prowadzi Studium Teologii.

[edytuj] Lokalne media

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Media w Białymstoku.

[edytuj] Wspólnoty wyznaniowe

Kościół św. Rocha
Cerkiew Świętego Ducha
Meczet w Bohonikach
Budynek dawnej synagogi Piaskower

[edytuj] Buddyzm

[edytuj] Chrześcijaństwo

Katolicyzm

Miasto jest stolicą metropolii i archidiecezji białostockiej Kościoła rzymskokatolickiego. Powstanie diecezji, a następnie archidiecezji i metropolii białostockiej zakończyło okres tymczasowej administracji kościelnej na ziemiach białostocczyzny należących przez wieki do diecezji wileńskiej, a które po II wojnie światowej pozostały w granicach Polski. Ojciec Święty Jan Paweł II w dniu 5 czerwca 1991 r., w czasie wizyty w Białymstoku ogłosił decyzję o utworzeniu diecezji białostockiej[49]. W dniu 25 marca 1992 r., Jan Paweł II w bulli Totus Tuus Poloniae Populus dokonał reorganizacji metropolii i diecezji polskich. Dokumentem tym podniósł diecezję białostocką do rangi archidiecezji i ustanowił metropolię białostocką, składającą się z archidiecezji białostockiej oraz diecezji łomżyńskiej i drohiczyńskiej. Utworzenie diecezji białostockiej (1991) i podniesienie jej do rangi arcybiskupstwa, a Białegostoku do godności stolicy metropolii (1992), było ukoronowaniem procesu usamodzielniania się tego Kościoła lokalnego[49]. Pierwszym arcybiskupem metropolitą białostockim w dniu 25 marca 1992 r. został mianowany dotychczasowy biskup białostocki dr Edward Kisiel, któremu papież w czasie uroczystej Mszy św. w bazylice św. Piotra na Watykanie dnia 29 VI 1992 r. wręczył paliusz arcybiskupi. Abp Kisiel odbył uroczysty ingres do Bazyliki Metropolitalnej Białostockiej w dniu 4 X 1992 r.[49]

Miasto posiada 36 parafii, które znajdują się 6 dekanatach. W Białymstoku znajduje się również Archidiecezjalne Wyższe Seminarium Duchowne oraz filia Papieskiego Wydziału Teologicznego. Na Uniwersytecie w Białymstoku istnieje Międzywydziałowa Katedra Teologii Katolickiej.

Prawosławie

Miasto jest stolicą diecezji białostocko-gdańskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Białystok jest największym skupiskiem wyznawców prawosławia w Polsce. Istnieje tu 12 parafii prawosławnych[50] (w tym 1 wojskowa). Działają m.in. Centrum Kultury Prawosławnej, Radio Orthodoxia, Bractwo Świętych Cyryla i Metodego, Bractwo Młodzieży Prawosławnej, Chór AKSION oraz Prawosławny Ośrodek Miłosierdzia "Eleos". Diecezja posiada także własną przychodnię. Wydawane są czasopisma: "Arche. Wiadomości Bractwa", "Fos" oraz "Przegląd Prawosławny". Odbywają się liczne prawosławne festiwale, m.in. Międzynarodowy Festiwal Hajnowskie Dni Muzyki Cerkiewnej oraz Białostockie Dni Muzyki Cerkiewnej. W strukturach Uniwersytetu w Białymstoku działa Katedra Teologii Prawosławnej. W pobliskim Supraślu znajduje się Akademia Supraska oraz męski Klasztor Zwiastowania Bogurodzicy, a w podbiałostockiej wsi Zwierki – żeński Klasztor Narodzenia Bogurodzicy. W Białymstoku znajduje się największa w Polsce świątynia prawosławna, Cerkiew Świętego Ducha. Od 2007 r. w Białymstoku działa Prawosławna Szkoła Podstawowa im. św. św. Cyryla i Metodego. Na razie w szkole jest jedna klasa.

Protestantyzm

W Białymstoku działalność prowadzą następujące kościoły protestanckie: parafia luterańska, 2 zbory zielonoświątkowe, 2 zbory baptystów, zbór Kościoła Bożego w Chrystusie oraz zbór Adwentystów Dnia Siódmego.

Mormoni
Świadkowie Jehowy
Wolni Badacze Pisma Świętego

[edytuj] Islam

W stolicy województwa mieszkają również muzułmanie ponad 2 tys. (gł. Tatarzy). Działa tu Centrum Islamskie, Dom Modlitwy oraz organizacje: Muzułmańska Gmina Wyznaniowa, Stowarzyszenie Studentów Muzułmańskich oraz Muzułmańskie Stowarzyszenie Kształtowania Kulturalnego. Wydawane jest czasopismo "Pamięć i trwanie". Budowane jest także Centrum Kultury Islamu oraz meczet.

[edytuj] Judaizm

W 1931 roku w Białymstoku mieszkało 40 tysięcy Żydów na ok. 100 tysięcy mieszkańców , funkcjonowało ponad 60 synagog oraz innych placówek żydowskich. W 2008 roku w mieście z inicjatywy Fundacji Uniwersytetu w Białymstoku utworzono turystyczno-edukacyjny Szlak Dziedzictwa Żydowskiego[51].

Information icon.svg Zobacz też: Synagogi Białegostoku.

[edytuj] Baha'i

Pierwsze artykuły o bahaitach w lokalnej prasie ukazały się w lokalnej prasie w drugiej połowie 1991 roku po wizytach bahaitów esperantystów oraz innych nauczycieli z Polski i zza granicy. W lipcu 1992 roku pierwszym białostockim bahaitą został Jan Zimnoch. We wrześniu utworzone zostało pierwsze Lokalne Zgromadzenie Duchowe składające się z dziewięciu dorosłych bahaitów, w tym czterech czarnoskórych studentów medycyny. W październiku 1992 roku odbywa się na terenie Szkoły Gastronomicznej Jesienna Szkoła Baha'i, na którą przyjeżdża kilkadziesiąt osób z Polski i zza granicy. Inne ciekawe wydarzenia tego roku odbywają się w Akademii Medycznej, Klubie Esperanto, Klubie Herkulesy. W kolejnych latach bahaici organizują kameralne spotkania modlitewne, spotykają się na świętach, uczestniczą też w międzynarodowych projektach, m.in. spotykając się z bahaitami ze wspólnot Białorusi, Litwy, Łotwy, Estonii, Rosji i Ukrainy. Na dzień dzisiejszy w Polsce mieszka ok. 400 wyznawców, z czego kilkunastu w Białymstoku.

Information icon.svg Zobacz też: Bahaizm.

[edytuj] Linki zewnętrzne

[edytuj] Bezpieczeństwo

Stacjonuje tu 18 Pułk Rozpoznawczy (ul. Kawaleryjska).

[edytuj] Administracja

Oficjalna pieczęć prezydenta miasta
Administracja publiczna w Białymstoku
Sąd Apelacyjny w Białymstoku
Sąd Apelacyjny w Białymstoku
 

Białystok ma status miasta na prawach powiatu. Mieszkańcy wybierają do Rady Miasta Białystok 28 radnych. Organem wykonawczym władz jest prezydent miasta. Siedziba władz miasta znajduje się na ul. Słonimskiej.

Prezydenci Białegostoku:

II Rzeczpospolita

III Rzeczpospolita

W 2007 roku władze miasta powołały do życia Młodzieżową Radę Miasta, która jest organem samorządowym młodzieży zamieszkałej na terenie Białegostoku i uczącej się w szkołach gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych w mieście. Młodzieżowa Rada jest apolitycznym organem konsultacyjnym dla organów samorządu miejskiego[52].

Białystok jest stolicą województwa podlaskiego, Urząd Wojewódzki mieści się na ulicy Mickiewicza. Miasto jest siedzibą starostwa powiatu białostockiego.

Białystok należy do kilku organizacji miejskich: Unia Metropolii Polskich, Euroregion Niemen, Fundacja Zielone Płuca Polski (siedziba), Eurocities.

[edytuj] Podział administracyjny

Question book-4.svg
 Ta sekcja od 2009-02 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.
Information icon.svg Osobny artykuł: podział administracyjny Białegostoku.

Zgodnie z uchwalonym podziałem administracyjnym, Białystok podzielony jest na 28 osiedli, z których każde posiada swoją radę i zarząd.

Do zadań organów osiedla należy dbanie o potrzeby mieszkańców, m.in. załatwianie spraw związanych z życiem osiedla, zapewnianie ścisłego współdziałania z organami władz miasta w sprawach związanych z osiedlem, wyrażanie opinii, o które zwrócą się organy miasta, organizowanie prac mieszkańców na rzecz osiedla, współdziałanie z jednostkami organizacyjnymi.

[edytuj] Miasta partnerskie

[edytuj] Komunikacja

Białystok to największy węzeł komunikacyjny północno-wschodniej Polski. Przez miasto przebiega linia kolejowa o znaczeniu europejskim Warszawa – Suwałki – Kowno – Ryga – Tallinn, która krzyżuje się tu z linią kolejową Ełk – Czeremcha – Siedlce. Białystok posiada bezpośrednie połączenia kolejowe między innymi z: Warszawą, Olsztynem, Bydgoszczą, Gdańskiem, Poznaniem. Pociągi lokalne docierają do Suwałk, Ełku, Sokółki, Kuźnicy, Czeremchy, Łap, Szepietowa, Czyżewa, a do niedawna również do Małkini.

Rozwinięta jest również komunikacja autobusowa. Dominującą pozycję na rynku przewozów autobusowych ma przedsiębiorstwo PKS Białystok, które utrzymuje wiele linii dalekobieżnych ( m.in. do Warszawy, Zakopanego, Zielonej Góry, Gdańska, Szczecina, Lublina, Gołdapi, Suwałk[potrzebne źródło]) oraz lokalnych do większości miast i wsi województwa podlaskiego. Coraz większą rolę odgrywają też przewoźnicy prywatni obsługujący połączenia m.in. do Warszawy, Moniek, Bielska Podlaskiego, Czeremchy, Czarnej Białostockiej i Tykocina oraz Krynek.

[edytuj] Drogi

Drogi w Białymstoku
Aleja Jana Pawła II
Aleja Jana Pawła II
 

Przez Białystok przebiega międzynarodowa drogowa trasa europejska E67, pokrywająca się na terenie kraju z drogą krajową 8, łącząca kraje Europy Zachodniej ze Skandynawią, znana też pod nazwą Via Baltica. W mieście krzyżuje się ona z drogą krajową 19. Planowana jest ich rozbudowa do standardu dróg ekspresowych: S19 oraz S8 . Z Białegostoku biegnie również droga krajowa 65, którą można dojechać do przejścia granicznego z Białorusią (Bobrowniki-Bierestowica).

W skrócie

[edytuj] Kolej

Widok na XIX-wieczny dworzec PKP
Poczekalnia dworcowa i kasy
Information icon.svg Osobny artykuł: Białystok (stacja kolejowa).

[edytuj] Komunikacja miejska

Aglomerację białostocką obsługuje Urząd Miasta w Białymstoku (Wydział Transportu Miejskiego). Białystok jest największym miastem w Polsce posiadającym tylko jeden rodzaj komunikacji miejskiej (autobusową). W ramach komunikacji organizowanej przez UM w Białymstoku operują trzy przedsiębiorstwa autobusowe: Komunalny Zakład Komunikacyjny, Komunalne Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej oraz Komunalne Przedsiębiorstwo Komunikacyjne, jeszcze istniała spółka BIATRA.

Białostocka komunikacja miejska wyróżnia się prowadzeniem mobilnego systemu informacji o rozkładzie jazdy, który jest dostępny także dla osób niewidomych i słabowidzących – Ginger.

W czerwcu 2009 roku powstał Klub Miłośników Komunikacji Miejskiej w Białymstoku. Stowarzyszenie ma na celu usprawnianie funkcjonowania komunikacji miejskiej w mieście poprzez m.in. działania na rzecz poprawy infrastruktury drogowej, działania o charakterze doradczym przejawiające się poprzez formułowania wniosków dotyczących pomysłów działań na rzecz poprawy funkcjonowania komunikacji. Celem statutowym organizacji jest również zachowanie wycofanych, nie raz już zabytkowych i unikatowych autobusów, które stanowią historyczną wartość dla komunikacji miejskiej w Białymstoku. Stowarzyszenie skupia przede wszystkim młodych mieszkańców Białegostoku, zainteresowanych tematyką obejmującą zagadnienia związane z komunikacją miejską, ekonomiką transportu, a także entuzjastów starej motoryzacji. Spotkania organizowane są cyklicznie w każdą pierwszą i trzecią niedzielę miesiąca.

Obecnie miasto Białystok posiada 41 linii autobusowych, w tym 28 linii miejskich dziennych (1 - 28), 3 linie miejskie nocne (3N, 5N, 21N) oraz 10 linii podmiejskich (100 - 107,110,111). (stan na 01.03.2012 r.)

Information icon.svg Osobny artykuł: autobusy miejskie w Białymstoku.

[edytuj] Infrastruktura rowerowa

W Białymstoku od połowy lat 90. wybudowano ponad 40 km dróg rowerowych. Przyjęty w połowie lat 90. XX w. tzw. AZ Plan zakładał pokrycie całego miasta gęstą siecią ścieżek, jednak część projektu nie została zrealizowana. Obecnie przy prawie każdej większej inwestycji drogowej jest tworzona wydzielona droga dla rowerów. Liczba ścieżek rowerowych wzrasta dzięki ujmowaniu w ramach inwestycji drogowych również sąsiadujących traktów rowerowych. Istnieje również plan połączenia ścieżką rowerową wszystkich województw Polski Wschodniej, dzięki czemu Białystok znalazłby się w ciągu "północ - południe" rowerowej komunikacji.

[edytuj] Lotnisko

Na obszarze miasta istnieje lotnisko sportowe Aeroklubu Białostockiego. Od wielu lat trwają dyskusje co do miejsca lokalizacji, celowości i zakresu działania nowego lotniska, gdyż z uwagi na położenie miasta nie będzie miało ono charakteru portu lotniczego.
Decyzją z dnia 31 lipca 2009 r. zarząd województwa postanowił, iż podlaskie lotnisko regionalne, będzie budowane w Sanikach, znajdujących się około 27 km od centrum Białegostoku.

[edytuj] Urodzeni w Białymstoku

Ludwik Zamenhof - twórca języka esperanto
Albert Sabin - lekarz , wynalazca szczepionki przeciwko wirusowi polio
Ryszard Kaczorowski - ostatni Prezydent RP na Uchodźstwie
Edward Linde-Lubaszenko - aktor
Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Białymstokiem.

[edytuj] Honorowi obywatele Białegostoku[53][54]

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Urząd Statystyczny w Białymstoku – Stan geodezyjny i kierunki wykorzystania powierzchni miasta
  2. ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.), GUS, czerwiec 2011, Warszawa.
  3. ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-11-02. ISSN 1734-6118. 
  4. ↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2009 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2009-08-20. ISSN 1505-5507. 
  5. ↑ Białystok - Klimat - INFORMATOR BIAŁOSTOCKI
  6. ↑ Zielone Płuca Polski
  7. ↑ Szlak esperanto i wielu kultur [dostęp 12 października 2009]
  8. ↑ Szlak śladami błogosławionego księdza Michała Sopoćki [dostęp 12 października 2009]
  9. ↑ Szlak esperanto i wielu kultur [dostęp 3 października 2010]
  10. ↑ Koncepcje 3D
  11. ↑ Białystok - Promocja, głupcze - Wiadomości24
  12. ↑ 12,0 12,1 12,2 12,3 Rynek w Białymstoku - Polska turystyka wycieczki noclegi
  13. ↑ Liczba bezrobotnych oraz stopa bezrobocia wg województw, podregionów i powiatów (stan w końcu listopada 2010 r.) (pol.). Główny Urząd Statystyczny, 2011-01-26. [dostęp 2010-01-26].
  14. ↑ Inwestorzy zagraniczni
  15. ↑ Dz. U. z 1990 r. Nr 51, poz. 301
  16. ↑ Ludność Białegostoku
  17. ↑ Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010. ISSN 1734-6118.  (pol.)
  18. ↑ Czynne od poniedziałku do piątku 10-20 i soboty 10-15 , od Lipca i Sierpnia poniedziałek-piątek 9-17 http://www.ksiaznicapodlaska.pl/statics/godziny.html
  19. ↑ Godziny otwarcia - Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego w Białymstoku
  20. ↑ Czynne od Września Poniedziałek-piątek 10-18, od Lipca do Sierpnia, Poniedziałek-piątek 10-17. W Wielki Piątek 9-15. Nieczynne w każdą Niedziele, Wielką Sobotę http://www.ksiaznicapodlaska.pl/site/filie/filia01.html
  21. ↑ Czynne od Września poniedziałek-wtorek-czwartek-piątek 10-18, w sobotę 10-15, od Lipca do Sierpnia, Poniedziałek-piątek 10-17. W Wielki Piątek 9-15. Nieczynne w każdą Niedziele, Wielką Sobotę http://www.ksiaznicapodlaska.pl/site/filie/filia02.html
  22. ↑ Czynne od Września poniedziałek-wtorek-czwartek-piątek 10-18, w sobotę 10-15, od Lipca do Sierpnia, Poniedziałek-piątek 10-17. W Wielki Piątek 9-15. Nieczynne w każdą Niedziele, Wielką Sobotę http://www.ksiaznicapodlaska.pl/site/filie/filia03.html
  23. ↑ Czynne od Września Poniedziałek-piątek 10-18, od Lipca do Sierpnia, Poniedziałek-piątek 10-17. W Wielki Piątek 9-15. Nieczynne w każdą Niedziele, Wielką Sobotę http://www.ksiaznicapodlaska.pl/site/filie/filia05.html
  24. ↑ Czynne od Września poniedziałek-wtorek-czwartek-piątek 10-18, w sobotę 10-15, od Lipca do Sierpnia, Poniedziałek-piątek 10-17. W Wielki Piątek 9-15. Nieczynne w każdą Niedziele, Wielką Sobotę http://www.ksiaznicapodlaska.pl/site/filie/filia06.html
  25. ↑ Czynne od Września poniedziałek-wtorek-czwartek-piątek 10-18, w sobotę 10-15, od Lipca do Sierpnia, Poniedziałek-piątek 10-17. W Wielki Piątek 9-15. Nieczynne w każdą Niedziele, Wielką Sobotę http://www.ksiaznicapodlaska.pl/site/filie/filia07.html
  26. ↑ Czynne od Września Poniedziałek-piątek 10-18, od Lipca do Sierpnia, Poniedziałek-piątek 10-17. W Wielki Piątek 9-15. Nieczynne w każdą Niedziele, Wielką Sobotę http://www.ksiaznicapodlaska.pl/site/filie/filia08.html
  27. ↑ Czynne od Września Poniedziałek-piątek 10-18, od Lipca do Sierpnia, Poniedziałek-piątek 10-17. W Wielki Piątek 9-15. Nieczynne w każdą Niedziele, Wielką Sobotę http://www.ksiaznicapodlaska.pl/site/filie/filia09.html
  28. ↑ Czynne od Września Poniedziałek-piątek 10-18, od Lipca do Sierpnia, Poniedziałek-piątek 10-17. W Wielki Piątek 9-15. Nieczynne w każdą Niedziele, Wielką Sobotę http://www.ksiaznicapodlaska.pl/site/filie/filia11.html
  29. ↑ Czynne od Września Poniedziałek-piątek 10-18, od Lipca do Sierpnia, Poniedziałek-piątek 10-17. W Wielki Piątek 9-15. Nieczynne w każdą Niedziele, Wielką Sobotę http://www.ksiaznicapodlaska.pl/site/filie/filia12.html
  30. ↑ Czynne od Września poniedziałek-wtorek-czwartek-piątek 10-18, w sobotę 10-15, od Lipca do Sierpnia, Poniedziałek-piątek 10-17. W Wielki Piątek 9-15. Nieczynne w każdą Niedziele, Wielką Sobotę http://www.ksiaznicapodlaska.pl/site/filie/filia13.html
  31. ↑ Filia nr 14 - Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego w Białymstoku
  32. ↑ Czynne od Września poniedziałek-wtorek-czwartek-piątek 10-18, w sobotę 10-15, od Lipca do Sierpnia, Poniedziałek-piątek 10-17. W Wielki Piątek 9-15. Nieczynne w każdą Niedziele, Wielką Sobotę http://www.ksiaznicapodlaska.pl/site/filie/filia15.html
  33. ↑ Czynne od Września Poniedziałek-piątek 10-18, od Lipca do Sierpnia, Poniedziałek-piątek 10-17. W Wielki Piątek 9-15. Nieczynne w każdą Niedziele, Wielką Sobotę http://www.ksiaznicapodlaska.pl/site/filie/filia17.html
  34. ↑ Jagiellonia Białystok. [dostęp 5 January 2011].
  35. ↑ KS Włókniarz Białystok. [dostęp 12 January 2011].
  36. ↑ Hetman Białystok. [dostęp 5 January 2010].
  37. ↑ Past Białystok. [dostęp 12 January 2011].
  38. ↑ Past Białystok 2. [dostęp 12 January 2011].
  39. ↑ Białystok zmienił trenera
  40. ↑ AZS Białystok. [dostęp 5 January 2011].
  41. ↑ PKK Żubry Białystok. [dostęp 12 January 2011].
  42. ↑ Biatrans Białystok. [dostęp 27 June 2011].
  43. ↑ Lowlanders Białystok. [dostęp 5 January 2011].
  44. ↑ ADH Białystok. [dostęp 5 January 2011].
  45. ↑ UKS "WYGODA" Białystok. [dostęp 5 January 2011].
  46. ↑ Jagiellonia Judo Club Bialystok. [dostęp 12 January 2011].
  47. ↑ HUMAN Białystok. [dostęp 12 January 2011].
  48. ↑ Jaszcze da wajny. W: Armija Krajowa... s. 12. 
  49. ↑ 49,0 49,1 49,2 Archidiecezja Białostocka
  50. ↑ Łącznie z parafiami w Fastach i Zaściankach, obejmującymi swoim zasięgiem część Białegostoku
  51. ↑ kronika projektu Szlak Dziedzictwa Żydowskiego [dostęp 21 lipca 2009]
  52. ↑ Uchwała Nr XIX/197/07 Rady Miasta Białegostoku z dnia 26 listopada 2007 roku
  53. ↑ Honorowi Obywatele Białegostoku
  54. ↑ Honorowi Obywatele Białegostoku
  55. ↑ 55,0 55,1 55,2 Honorowi obywatele miasta

[edytuj] Linki zewnętrzne

Wikiprojekt:Białystok
Wikiprojekt:
Białystok

[edytuj] Bibliografia


p • d • e
Osiedla Białegostoku
Herb Białegostoku
p • d • e
Województwo podlaskie
Powiaty grodzkie
Białystok • Łomża • Suwałki
 herb województwa podlaskiego
Powiaty ziemskie
p • d • e
Miasta województwa podlaskiego
Miasta powiatowe POL województwo podlaskie COA.svg
Miasta gminne
p • d • e
Miasta wojewódzkie Polski
Białystok • Bydgoszcz • Gdańsk • Gorzów Wielkopolski • Katowice • Kielce • Kraków • Lublin • Łódź • Olsztyn • Opole • Poznań • Rzeszów • Szczecin • Toruń • Warszawa • Wrocław • Zielona Góra
 Polska
p • d • e
Miasta wojewódzkie II Rzeczypospolitej
Białystok • Brześć nad Bugiem • Katowice • Kielce • Kraków • Lublin • Lwów • Łódź • Łuck • Nowogródek • Poznań • Stanisławów • Tarnopol • Toruń • Warszawa • Wilno
 Polska