Borysław – Wikipedia, wolna encyklopedia
| Borysław | |||||
|
|||||
 szyby w 1920r. |
|||||
| Państwo |  Ukraina |
||||
| Obwód |  lwowski |
||||
| Burmistrz | Oleh Iwanyzkyj | ||||
| Powierzchnia | 37 km² | ||||
| Wysokość | 308-641 m n.p.m. | ||||
| Ludność (2004) • liczba ludności • gęstość |
38 442 1 039 os./km² |
||||
| Nr kierunkowy | +380 3248 | ||||
| Kod pocztowy | 82390 | ||||
| Tablice rejestracyjne | (UA) BC | ||||
|
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
  Borysław
|
|||||
| Na mapach: | |||||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Borysław (ukr. Борислав) miasto na Ukrainie (obwód lwowski), nad rzeką Tyśmienicą. W okresie II Rzeczypospolitej w granicach Polski w województwie lwowskim. 37 tys. mieszk. (2003). Ośrodek wydobycia ropy, gazu ziemnego i ozokerytu; przemysł chemiczny, porcelanowy, spożywczy i wytwórnia sztucznych diamentów. Węzeł drogowy.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Wzmiankowany w 1387 r., należał do Korony Królestwa Polskiego, od 1772 do 1918 r. na polskich ziemiach pod zaborem austriackim. W II poł. XIX w. centrum przemysłu naftowego, potem także eksploatacji gazu ziemnego. Praktyczna Szkoła Wiercenia Kanadyjskiego, która istniała w Ropiance w latach 1885-1888, w 1888 r. przeniesiona została do Wietrzna, a w 1896 r. do Borysławia, gdzie już od 1886 r. działała Szkoła Górnicza.
W okresie międzywojennym miasto w granicach II Rzeczypospolitej. 14 czerwca 1930 roku do Borysławia włączono miasto Tustanowice[1]. Od 17 września 1939 miasto znalazło się pod okupacją radziecką (deportacje ludności, głównie polskiej, w głąb Rosji). W piwnicach więzienia w Borysławiu NKWD zamordowało kilkudziesięciu młodych ludzi, głównie Ukraińców, choć byli tam także Polacy. Przed śmiercią ofiary okrutnie torturowano, a odgłosy znęcania się zagłuszano warkotem pracującego na dziedzińcu silnika traktora.[2]
Potem nastąpiła okupacja niemiecka. 11 Karpacka Dywizja Piechoty AK zabezpieczała urządzenia naftowe w Borysławiu przed zniszczeniem.
7 sierpnia 1944 miasto zostało zdobyte przez wojska radzieckie 4 Frontu Ukraińskiego[3].
W latach 1944-1991 w Ukraińskiej SRR. W latach 1944-1946 przymusowe wysiedlenie Polaków za Bug w nowe granice Polski.
Od 1991 r. miasto w niepodległym państwie Ukraina.
28 lutego 2011 Rada Miejska Borysławia nadała honorowe obywatelstwo miasta Borysławia Stepanowi Banderze, Romanowi Szuchewyczowi i Jewhenowi Konowalcowi.[4]. Utworzona przez Stepana Banderę frakcja OUN-B ponosi odpowiedzialność za zorganizowane ludobójstwo polskiej ludności cywilnej na Wołyniu i Małopolsce Wschodniej. Roman Szuchewycz ponosi bezpośrednią odpowiedzialność za zaakceptowanie taktyki wołyńskiej UPA i przeprowadzenie zorganizowanej czystki etnicznej na polskiej ludności cywilnej Kresów południowo-wschodnich. Jewhen Konowalec natomiast był ukraińskim działaczem nacjonalistycznym, przywódcą Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN)[5].
W Borysławiu działa oddział Towarzystwa Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej[6].
[edytuj] Osoby
[edytuj] Urodzeni w Borysławiu
- Tadeusz Apollo (ur.1909) - polski działacz społeczny, współtwórca nauczania w harcerstwie,
- Zbigniew Balik (ur. 1935) - polski polityk, samorządowiec, chemik,
- Adam Daniewicz (1906-1984) - polski aktor, pedagog,
- Wilhelm Friedberg (1873-1941) - polski geolog i paleontolog,
- Witold Hryniewski (1925-2007) - polski działacz sportowy i społeczny, członek organizacji kombatanckich, sekretarz Krajowej Rady Żołnierzy Weteranów Września 1939 r.,
- Włodzimierz Hubicki (1914-1977) - polski chemik,
- Wiesław Lesiuk (1943-2003) - polski profesor dr hab., lekarz, związany z Uniwersytetem Opolskim
- Zdzisław Leśniak (1930-2002) - polski aktor teatralny i filmowy, także reżyser
- Marta Lipińska (ur. 1940) - polska aktorka teatralna, radiowa, filmowa i telewizyjna,
- Helena Maszczak - polska nauczycielka, plastyk
- Władysław Nehrebecki - polski reżyser i twórca filmów animowanych, projektodawca inicjator i konsultant polskiego serialu animowanego "Bolek i Lolek", współautor postaci plastycznych Bolka i Lolka, klasyk i jeden z pionierów polskiej animacji,
- Kazimierz Rolewicz (1898-1986) - podpułkownik piechoty Wojska Polskiego i Armii Krajowej,
- Tadeusz Słowik (ur. 1916) - polski profesora nauk medycznych, założyciel Kliniki Neurochirurgii Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie, autor kilkudziesięciu publikacji, twórca nowych ośrodków oraz metod leczenia w zakresie neurochirurgii
- Marek Staffa(ur. 1942) - polski architekt, autor publikacji krajoznawczych poświęconych Sudetom,
- Jerzy Trunkwalter (1933-2007) - polski dziennikarz, teoretyk i krytyk filmowy,
- Szewach Weiss - izraelski polityk, ambasador Izraela w Polsce w latach 2000-2003,
- Zdzisław Żygulski (ur. 1921) - polski historyk i teoretyk sztuki, profesor
[edytuj] Związani z Borysławiem
- Aleksander Roman Boroński (1893-1975) - polski dowódca wojskowy, major artylerii Wojska Polskiego,
- Robert Doms (1816-1893) - lwowski działacz społeczny, przedsiębiorca, filantrop,
- Wincenty Markowski (1874-1958) - polski działacz socjalistyczny,
- Wilhelm Russ (1873–1934) - nestor fotografii polskiej,
- Konstanty Tołwiński (1876-1961) - polski geolog, specjalista geologii Karpat,
- Zbigniew Stanisław Wyszyński (1916-1992) - polski geolog, specjalista złóż ropy naftowej, wiertnik, specjalista wierceń naftowych i hydrogeologicznych.
[edytuj] Pobliskie miejscowości
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Borysław w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom I (Aa – Dereneczna) z 1880 r.
- Oficjalna strona miasta Borysław
- Historia Żydów w Borysławiu na portalu Wirtualny Sztetl
- M. Żukow-Karczewski, Borysław - "Galicyjskie piekło"
[edytuj] Zobacz też
- Szlak naftowy – transgraniczny szlak pól naftowych
Przypisy
- ↑ Dz. U. z 1930 r. Nr 44, poz. 375
- ↑ Aleksander Szumański, Bez trumien i krzyży, z ludobójstwem w tle
- ↑ ВОВ-60 - Сводки
- ↑ Borysław honoruje liderów OUN
- ↑ Stepan Bandera za swoją "narodową postawę" otrzymał z rąk władz ukraińskich honorowe wyróżnienie wielu innych miast na terenie dzisiejszej Ukrainy Zachodniej (których liczba stale rośnie), są to oprócz Borysławia m.in. Lwów, Iwano-Frankiwsk (dawny Stanisławów), Łuck, Tarnopol, Truskawiec, Kowel, Sokal, Czerwonogród (dawny Krystynopol), Chust, Brody, Żółkiew, Trembowla, Jaworów, Nowojaworowsk, Radziechów, Dublany, Rawa Ruska, Kuźniecowsk, Dolina, Stebnik, Kołomyja, Zborów, Morsztyn, Wołświn. Natomiast Roman Szuchewycz otrzymał tytuł honorowego obywatela m.in. miast: Lwowa, Iwano-Frankiwska, Tarnopola, Chustu, Trembowli, Jaworowa, Nowojaworowska, Borysławia, Kuźniecowa
- ↑ Towarzystwo Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej
|
||||||||||||||||||||
|
|||||||
|
||||||||||
