Cerkiew św. Ducha we Lwowie – Wikipedia, wolna encyklopedia
| Cerkiew św. Ducha we Lwowie | |||||||||||||||
| Дзвіниця церкви Святого Духа (Львів) | |||||||||||||||
| Państwo |  Ukraina |
||||||||||||||
| Miejscowość | Lwów | ||||||||||||||
| Wyznanie | katolickie | ||||||||||||||
| Kościół | obrządku bizantyjsko-ukraińskiego | ||||||||||||||
| Wezwanie | św. Katarzyna Sieneńska (do 1783) Duch Święty (1783-1941) |
||||||||||||||
|
|||||||||||||||
Cerkiew św. Ducha we Lwowie – jest położona przy ul. Kopernika 36 (ukr. Коперника 36). Pierwotnie był to kościół św. Katarzyny Sieneńskiej.
[edytuj] Historia kościoła św. Katarzyny Sieneńskiej i cerkwi św. Ducha
Informacje o początkach zakonu dominikanek we Lwowie są skąpe i niepewne. Według tradycji dominikańskiej pierwszy lwowski klasztor miał powstać już w XIII w. za życia św. Kingi. Prawdopodobnie nastąpiło to dopiero w czasach jagiellońskich.
W 1619 przeprowadzono reformę zakonu pod nadzorem ojców dominikanów z kościoła Bożego Ciała. Klasztor sióstr dominikanek został przy tej okazji uposażony posagiem Konstancji Mądrowiczówny. W 1627, po pożarze, siostry przeniosły się na przedmieście Halickie. Po kolejnym pożarze został zbudowany w latach 1722-1729 nowy kościół. Nosił on wezwanie św. Katarzyny Sieneńskiej. Był niewielką budowlą barokową, jednonawową z półokrągłą absydą.
W chwili pierwszego rozbioru Polski w 1772 w klasztorze żyło 25 dominikanek. W sierpniu 1782 klasztor uległ kasacie w wyniku reform józefińskich przeprowadzonych przez cesarza Austrii Józefa II. Siostry rozproszyły się. W 1783 klasztor i kościół zostały przekazane Rusinom z przeznaczeniem na cerkiew greckokatolicką. Kościół przebudowano i zmieniono jednocześnie wezwanie na Ducha Świętego. Ikonostas i ołtarze udekorował lwowski malarz Łukasz Doliński. W budynkach klasztoru zorganizowano seminarium duchowne. Jego uczniem był m.in. poeta romantyczny i działacz społeczny Markijan Szaszkewycz a także liczni rusińscy pisarze i działacze społeczni XIX w. W 1890 S. Hawryszkiewicz zbudował nowy gmach seminarium.
W 1941 w rezultacie nalotów i bombardowań niemieckich budynki cerkwi i seminarium uległy zniszczeniu. Za całego kompleksu pozostała tylko przykościelna wieża nazywana odtąd Dzwonnicą Cerkwi św. Ducha.
Dzwonnica, wybitny przykład lwowskiego baroku z XVIII w., została wzniesiona z kamienia ciosanego na planie kwadratu. Składa się z trzech kondygnacji oddzielonych od siebie gzymsami i jest zwieńczona smukłym hełmem i czterema kamiennymi wazami w narożach. Każda kondygnacja jest flankowana pilastrami i półkolumnami. Zegar na wieży (1786) pochodzi ze Skitu Maniawskiego.
W 1987 zegar został on poddany renowacji. W tym samym roku od strony zachodniej wybudowano pomieszczenia dla muzeum ”Rusałki Dniestrowej”, poświęconego pierwszej książce, jaka została wydana w 1836 roku w Galicji w języku ukraińskim przez działaczy Ruskiej Trójcy.
[edytuj] Bibliografia
- Ryszard Chanas, Janusz Czerwiński, Lwów, Przewodnik turystyczny, wyd. Ossolineum 1992, Wrocław, ISBN 83-04-03913-3
- Bartłomiej Kaczorowski, Zabytki starego Lwowa, wyd. Oficyna Wydawnicza, Warszawa 1990, ISBN 83-85083-02-2
- Aleksander Medyński, Lwów. Przewodnik dla zwiedzających miasto, wyd. nakładem autora, Lwów 1937
