Poznaj przeszłość Warszawy

Cytadela we Lwowie
Lwowska cytadela – baszta obronna
Państwo	Ukraina
Miejscowość	Lwów
Adres	вул. Грабовского, 11 (główny korpus) Lwów
Typ budynku	cytadela
Architekt	K. Ressig, A. Wondraschko
Rozpoczęcie budowy	1852
Ukończenie budowy	1854
Położenie na mapie obwodu lwowskiego Cytadela we Lwowie
49°50′08.08″N 24°01′25.58″E / 49.8355778, 24.0237722Na mapach: 49°50′08.08″N 24°01′25.58″E / 49.8355778, 24.0237722
Multimedia w Wikimedia Commons

Lwowska cytadela – fragment koszar

Lwowska cytadela – baszta obronna ze zniszczeniami z czasów wojny obronnej 1939

Cytadela we Lwowie – cytadela wzniesiona przez władze austriackie w latach 1852–1854 według projektu K. Ressiga i A. Wondraschki w południowej części Lwowa, w obrębie ulic: Pełczyńskiej i Mochnackiego.

Cytadela miała być pierwszym elementem systemu fortyfikacji otaczających całe miasto.

[edytuj] Historia

Teren, na którym jest położona cytadela lwowska, stanowi wzniesienie o trzech wierzchołkach (góry: Kalecza, Pełczyńska i Szembeka).

W 1607 powstał projekt otoczenia przedmieść lwowskich systemem fortyfikacji, wśród których szczególną rolę miały odgrywać te na Górze Kaleczej. Projekt okazał się zbyt kosztowny i nie doczekał się realizacji, za to obszar niedoszłych obwarowań zaczął być z czasem zabudowywany letnimi domkami lwowskich patrycjuszy, a następnie rezydencjami mieszczańskimi i ziemiańskimi, m.in. Bożków, Tołłoczków, Ostrogórskich; miał tu też swą siedzibę XVII-wieczny poeta, kronikarz i burmistrz miasta w jednej osobie – Józef Bartłomiej Zimorowic.

W 1672 w czasie oblężenia Lwowa Turcy z tych wzgórz prowadzili ostrzał miasta.

W 1791 teren zakupił lwowski kolekcjoner i mecenas sztuki, dr Stanisław Wronowski. Od tego momentu miejsce to zaczęto określać mianem Gór Wronowskich.

W 1848 po uśmierzeniu rewolucji Austriacy podjęli decyzję o zbudowaniu twierdzy mającej być punktem oparcia dla władz na wypadek buntu ludności. W latach 1852-1854 zbudowali w tym miejscu gmach koszarowy, otoczony rowem i czterema flankującymi je ceglanymi bastionami.

W cytadeli mieściły się austriackie, a w okresie międzywojennym polskie koszary wojskowe. Po powstaniu styczniowym przejściowo mieściło się w niej więzienie a podczas okupacji niemieckiej w czasie II wojny światowej – obóz koncentracyjny, w którym zamordowano kilka tysięcy jeńców wojennych.

Po wojnie w obiektach cytadeli stacjonowało wojsko.

Od lat 90. XX w. teren cytadeli jest dostępny dla ogółu, a w jej budynkach znalazły siedzibę różne instytucje cywilne.

W ostatnim czasie (po 2005) pojawił się pomysł przebudowy cytadeli na kompleks hotelowy^[1].

[edytuj] Opis

Cytadela zajmuje obszar nieregularnego czworoboku, porośniętego drzewami, częściowo zagospodarowanego jako Park Cytadela. W centrum terenu znajduje się duży, wydłużony budynek koszar z półkolistym ryzalitem centralnym, flankowany dwiema masywnymi, czworobocznymi wieżami na osiach skrajnych.

Przed koszarami rozciąga się duży plac, używany dawniej do apeli, parad i musztr.

W narożach Cytadeli, w pobliżu stromych krawędzi wzniesienia znajdują się cztery cylindryczne baszty, zbudowane z czerwonej cegły, otoczone fosami i umocnieniami ziemnymi.

[edytuj] Zobacz też

19 Pułk Piechoty Odsieczy Lwowa

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

• Ryszard Chanas, Janusz Czerwiński, Lwów, Przewodnik turystyczny, wyd. Ossolineum 1992, Wrocław, ISBN 83-04-03913-3
• Aleksander Medyński, Lwów. Przewodnik dla zwiedzających miasto, wyd. nakładem autora, Lwów 1937
• Grzegorz Rąkowski, LWÓW. Przewodnik krajoznawczo-historyczny po Ukrainie Zachodniej. Część IV, wyd. Oficyna Wydawnicza „Rewasz” 2008, Pruszków, ISBN 978-83-89188-70-0

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Artykuł Stanisława Kobielskiego o Cytadeli we Lwowie oraz fotografie Grażyny Basarabowicz
• projekt Lwowska Cytadela na mapie Interaktywny Lwów

Portal:
Lwów

p • d • e Lwów ogólne Lwów • Kalendarium Lwowa • Historia Lwowa • Stare Miasto we Lwowie Architektura sakralna Kościoły katedra Łacińska • kaplica Kampianów • kaplica Boimów • katedra Ormiańska • Adwentystów Dnia Siódmego • Benedyktynek • Bernardynów • Centralny baptystyczny • Dominikanów • Jezuitów • Matki Boskiej Gromnicznej • Matki Boskiej Ostrobramskiej • Matki Boskiej Śnieżnej • Nawiedzenia NMP • Franciszkanek • Klarysek • Sakramentek • św. Agnieszki (były) • św. Anny • św. Antoniego • św. Elżbiety • św. Jana Chrzciciela • św. Łazarza • Księży Misjonarzy • Sióstr Miłosierdzia • Sióstr Sacré-Cœur • św. Marcina • św. Mikołaja • św. Teresy • św. Wawrzyńca • św. Wojciecha • św. Zofii • Świętej Rodziny • Kaplica Świętej Rodziny • Zmartwychwstańców Cerkwie Przemienienia Pańskiego • Sobór św. Jura • św. Ducha • św. Jerzego • św. Onufrego • św. Piotra i Pawła • św. Paraskewy • Wołoska Synagogi Agudat Szloma • Asira • Beit Aaron we Israel • Beit Chasidim • Blacharzy • Chasydów z Husiatyna • Chasydów z Czortkowa • Chasydów z Oleska • Chonein Dalim Hajutim Ktanim • Cijerim • Cmentarna • Gal-Ed • Hajutim Hdalim • Jakuba Glanzera • Kahał Chasidim • Kortisa • Kowea Itim le-Tora • Kulikower Klaus • Melamdim • Meleches Henoch • Menakrim • Ohel Jeszarim • Najstarsza • Or Szadasz • Or Szemesz (ul. Słoneczna 26) • Or Szemesz (ul. Miodowa 3) • Ose Tow • Szmuklerzy • Szomrej Szabat • Sprechera • Stara • Tempel • Wielka Synagoga Przedmiejska • Wielka Synagoga Miejska • Zichron Josef • Złota Róża • na Zniesieniu • Zowche Cedek Architektura świecka Pałace Arcybiskupów łacińskich • Lubomirskich • Potockich Kamienice Arcybiskupia • Bandinellich • Czarna • Królewska Architektura obronna Arsenał Miejski • Arsenał Królewski • Baszta Prochowa • Cytadela Muzea Biblioteka Baworowskich • Lwowska Galeria Sztuki • Historyczne Miasta Lwowa • Historyczne • Narodowe • Przyrodnicze Inne Brygidki (więzienie) • Dworzec Główny • Kolumna Adama Mickiewicza • Kopiec Unii Lubelskiej • Opera Lwowska • Pomnik Jana III Sobieskiego • Ratusz • Rynek • Skansen • Teatr Skarbkowski • Wały Hetmańskie • Więzienie przy Łąckiego • Wysoki Zamek Cmentarze Gródecki • Janowski • Łyczakowski • Obrońców Lwowa • Stryjski • Żółkiewski Architekci Bernard Meretyn • Zygmunt Gorgolewski • Teodor Talowski • Julian Zachariewicz