Czarnków – Wikipedia, wolna encyklopedia
| Czarnków | |||
 Centrum miasta widziane ze wzgórza |
|||
|
|||
| Państwo |  Polska |
||
| Województwo | wielkopolskie | ||
| Powiat | czarnkowsko-trzcianecki | ||
| Gmina | gmina miejska | ||
| Założono | XII wiek | ||
| Prawa miejskie | 1397[1] | ||
| Burmistrz | Franciszek Strugała | ||
| Powierzchnia | 10,04 km² | ||
| Ludność (2009) • liczba • gęstość |
11 226 1118 os./km² |
||
| Strefa numeracyjna |
(+48) 67 | ||
| Kod pocztowy | 64-700 | ||
| Tablice rejestracyjne | PCT | ||
|
Położenie na mapie Polski
  Czarnków
|
|||
| Na mapach: | |||
| TERC (TERYT) |
3002011 | ||
| SIMC | 0966777 | ||
|
Urząd miejski
plac Wolności 664-700 Czarnków |
|||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||
 Hasło Czarnków w Wikisłowniku |
|||
| Strona internetowa | |||
Czarnków (niem. Czarnikau, d. również Czarnków nad Notecią) – miasto i gmina w zachodniej Polsce, w województwie wielkopolskim. Jest siedzibą powiatu czarnkowsko-trzcianeckiego oraz wiejskiej gminy Czarnków. Miasto położone jest nad rzeką Noteć, na skraju Puszczy Noteckiej. Czarnków położony jest na wzgórzach morenowych, dlatego teren wokół niego bywa nazywany Szwajcarią Czarnkowską. Znajduje się tu jedna z niewielu na nizinach skocznia narciarska (obecnie nieczynna). Miasto nie posiada połączeń kolejowych, mieszkańcy muszą korzystać ze stacji kolejowej w Pile, Trzciance lub Krzyżu Wlkp.
Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 11 226 mieszkańców[2].
Spis treści |
[edytuj] Położenie
Miasto Czarnków położone jest w północnej części województwa wielkopolskiego, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim. W Czarnkowie znajduje się siedziba władz powiatowych, miejskich, jak i gminnych.
Czarnków leży na granicy mezoregionów fizycznogeograficznych: Pojezierza Chodzieskiego i Kotliny Gorzowskiej w jej mikroregionie Dolinie Dolnej Noteci. Mezoregion Pojezierza Chodzieskiego charakteryzuje się krajobrazami młodoglacjalnymi równin i wzniesień morenowych, atrakcyjne są wały moren spiętrzonych, które występują na krawędzi wysoczyzny morenowej nad Czarnkowem[3].
Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia miasta wynosi 10,04 km²[4]. Miasto stanowi 0,54% powierzchni powiatu.
Według danych z roku 2002 Czarnków ma obszar 9,7 km², w tym: użytki rolne 53%, użytki leśne 11%[5]
W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa pilskiego.
[edytuj] Warunki naturalne
[edytuj] Klimat
Klimat miasta kształtuje się pod wpływem trzech regionów klimatycznych: Regionu Środkowowielkopolskiego, Środkowopomorskiego i Regionu Dolnej Warty. Długość trwania lata wynosi ok. 100 dni, zimy ok. 80, a liczba dni z mrozem waha się w przedziale 30–40. Okres wegetacyjny rozpoczyna się 1–5 kwietnia i kończy 1–5 listopada. Średnia roczna suma opadów wynosi 500–600 mm. Dominują wiatry zachodnie i południowo-zachodnie.
Mezo- i mikroklimat Czarnkowa kształtuje się pod silnym wpływem Doliny Noteci i strefy krawędziowej Pojezierza Chodzieskiego. System łąkowy w dolinie z udziałem wód otwartych, podmokłości, zarośli i zadrzewień, dużą akumulacją energii słonecznej w okresie wegetacji, tworzą klimat wilgotny, dobrze natleniony, nasycony roślinnymi substancjami lotnymi[3].
[edytuj] Warunki wodne
Rzeką, która przepływa przez miasta jest Noteć, która mieści się w drugiej klasie czystości. Największy wpływ na jakość wód Noteci mają rzeki wpadające do niej. Na różnych odcinkach są to przede wszystkim Gwda, Drawa, Bolimka i Trzcinica[3].
[edytuj] Historia
Pierwsze wzmianki o Czarnkowie pochodzą z XII wieku (kronika Galla Anonima), miał w nim wówczas panować książę Gniewomir. W XIII wieku - siedziba kasztelanii. W końcu XIII w. Czarnków został nadany przez Władysława I Łokietka możnemu rodowi Nałęczów, którzy od nazwy miasta przyjęli nazwisko Czarnkowskich. Nałęczowie na miejscu dawnego grodu lub w jego pobliżu wznieśli zamek, a w miejscu dawnej osady targowej nastąpiła lokacja miasta (prawdopodobnie w 1. połowie XIV wieku).
W 1997 roku do miasta przyłączono obszar części wsi o łącznej powierzchni 37,88 ha[6]. W 2007 roku powiększono obszar miasta o 34,9 ha[7]. W 2008 roku z miasta odłączono obszar 1,73 ha do gminy Czarnków[8].
W 2011 r. w Czarnkowie zniesiono Ośrodek Zamiejscowy Prokuratury Rejonowej w Trzciance[9].
[edytuj] Zabytki
Lista zabytków prawnie chronionych w Czarnkowie:
- układ urbanistyczny miasta
- kościół pw. św. Marii Magdaleny – późnogotycki kościół wybudowany ok. 1580, następnie rozbudowany w XVII-XVIII wieku
- stary cmentarz żydowski z XIX wieku (ul. Poznańska); istniał też nowy cmentarz żydowski lecz nie jest on obecnie zabytkiem
- ratusz z połowy XIX (plac Wolności)
- dom przy ul. Krasickiego (ob. Łąkowa 7) 7 z XIX wieku
- dworek przy ul. Rybaki 28 z 2. połowy XVIII wieku, klasycystyczny
- dom przy ul. Rybaki 33 z 1. połowy XIX wieku
- dom nr 9 przy Rynku z 1. połowy XIX wieku
- dom nr 15 przy Rynku z 1908 r,
Lista zabytków nierejestrowanych:
- magazyny zbożowe (1. połowa XIX wieku)
- neogotycki budynek starostwa z 1900
- browar z końca XIX wieku
[edytuj] Gospodarka
Ośrodek przemysłu drzewnego (meble, płyty pilśniowe), spożywczego (browar produkujący jako jeden z nielicznych w kraju piwo niepasteryzowane, mleczarnia), metalowego (kuchenne meble stalowe, wyposażenie statków)[potrzebne źródło].
Według danych z roku 2002 średni dochód na mieszkańca wynosił 1568,57 zł[5].
Według danych z 28 lutego 2010 r. liczba bezrobotnych mieszkańców Czarnkowa zarejestrowanych w urzędzie pracy obejmowała 591 osób, co stanowi wskaźnik bezrobocia rejestrowanego na poziomie 7,6%[10].
Struktura demograficzna mieszkańców Czarnkowa wg danych z 31 grudnia 2007[11]:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 11 336 | 100 | 5868 | 51,76 | 5468 | 48,24 |
| wiek przedprodukcyjny (0–17 lat) | 2231 | 19,68 | 1083 | 9,55 | 1148 | 10,13 |
| wiek produkcyjny (18–65 lat) | 7559 | 66,68 | 3723 | 32,84 | 3836 | 33,84 |
| wiek poprodukcyjny (powyżej 65 lat) | 1546 | 13,64 | 1062 | 9,37 | 484 | 4,27 |
[edytuj] Edukacja
- Szkoła Podstawowa nr 1 im. Henryka Sienkiewicza
- Gimnazjum Publiczne
- Liceum Ogólnokształcące im. Janka z Czarnkowa
- Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. J. Nojego
- Prywatny Zespół Szkół w Czarnkowie
- Zespół Szkół Leśnych w Goraju
[edytuj] Kultura
Istotną placówką kulturalną w mieście jest Miejskie Centrum Kultury, które organizuje większość imprez kulturalnych. W Czarnkowie znajduje się Miejska Biblioteka Publiczna wraz ze swoją filią na jednym z osiedli. Miasto posiada Muzeum Ziemi Czarnkowskiej oraz kino Światowid przy którym działa Dyskusyjny Klub Filmowy.
Mieści się tu także Muzeum Ziemi Czarnkowskiej, które swoje zbiory gromadzi w trzech działach: archeologicznym, etnograficznym, historycznym.
Jedną z imprez cyklicznie organizowanych w mieście jest Jarmark Nałęczański. Miasto posiada amfiteatr zlokalizowany w parku.
W Czarnkowie wydawany jest tygodnik powiatowy Nadnoteckie Echa.
[edytuj] Sport i rekreacja
Miasto ma kilka obiektów sportowo-rekreacyjnych. Znajduje się tu basen odkryty o długości 50 mb z podgrzewaną wodą z 8 torami, mały stadion lekkoatletyczny z bieżnią 380 m, z bieżnią do skoku w dal oraz boiskiem piłkarskim, a także rampa wrotkarska i boiska do siatkówki plażowej i koszykówki. Zimą funkcjonuje lodowisko i tor saneczkowy.
Miejscową drużyną piłki nożnej jest MKS Noteć Czarnków, który rozgrywa swoje mecze na stadionie o pojemności 1 500 miejsc z 1000 miejscami siedzącymi[12]. Klub powstał w 1920 roku i ma barwy zielono-białe. W sezonie 2008/2009 zespół grał w pilskiej klasie okręgowej.
W mieście działa Rowerowa Sekcja Turystyczna, która organizuje lokalne wycieczki rowerowe.
[edytuj] Administracja
Czarnków ma status gminy miejskiej. Mieszkańcy wybierają do swojej rady miasta 15 radnych[13]. Organem wykonawczym władz jest burmistrz. Siedzibą władz miasta jest ratusz na placu Wolności.
Burmistrzowie Czarnkowa:
- Franciszek Strugała (od 1990)
Miasto jest siedzibą starostwa czarnkowsko-trzcianeckiego, a także wiejskiej gminy Czarnków. W mieście znajduje się urząd skarbowy oraz inspektorat ZUS.
Mieszkańcy Czarnkowa wybierają radnych do sejmiku województwa z okręgu nr 2. Parlamentarzystów wybierają z okręgów wyborczych z siedzibą komisji w Pile, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego nr 7.
[edytuj] Wspólnoty religijne
Czarnków ma 2 parafie rzymskokatolickie. Miasto jest też siedzibą dekanatu czarnkowskiego w archidiecezji poznańskiej.
[edytuj] Mieszkańcy i osoby wywodzące się z Czarnkowa
- Jan z Czarnkowa - staropolski kronikarz
- Reinhold Sadler - dziewiąty gubernator Nevady
- Bolesław Krysiewicz - lekarz, społecznik, działacz niepodległościowy
- Adam Słodowy - popularyzator majsterkowania
- Jan Plata-Przechlewski - twórca komiksów
- Wacław Taranczewski - urodzony tu w 1903 r. polski malarz
[edytuj] Współpraca międzynarodowa
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ czarnkow.info. [dostęp 2012-04-18].
- ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2009 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-06, s. 102. ISSN 1734-6118.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Oficjalna strona Czarnkowa
- ↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2009 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2009-08-20. ISSN 1505-5507.
- ↑ 5,0 5,1 Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
- ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1996 r. (Dz. U. z 1996 r. Nr 155, poz. 761)
- ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2007 r. (Dz. U. z 2007 r. Nr 136, poz. 961)
- ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lipca 2008 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 137, poz. 860)
- ↑ Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 10 maja 2011 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 109, poz. 634)
- ↑ Statystyka (pol.). Powiatowy Urząd Pracy w Czarnkowie, 2010-02-28. [dostęp 2010-04-13].
- ↑ Bank Danych Regionalnych – Strona główna (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
- ↑ Noteć Czarnków (pol.). 90minut.pl. [dostęp 2009-01-22].
- ↑ Zarządzenie Wojewody Wielkopolskiego Nr 70/2010 z dnia 22 lutego 2010 r. ws. ustalenia liczby radnych (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2010 r. Nr 55, poz. 1239)
- ↑ Miasta partnerskie. Urząd Miasta Czarnków. [dostęp 2011-08-14].
- ↑ Gadebusch - Czarnków. Urząd Miasta Czarnków. [dostęp 2011-08-14].
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
- Czarnków w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom I (Aa – Dereneczna) z 1880 r.
- Historia Żydów w Czarnkowie na portalu Wirtualny Sztetl
|
||||||||||||||||
|
||||||||||||||