Dobre (województwo mazowieckie) – Wikipedia, wolna encyklopedia
-rynek.jpg&filetimestamp=20091114150542.html)
| Dobre | |||
|
|||
| Państwo |  Polska |
||
| Województwo | mazowieckie | ||
| Powiat | miński | ||
| Gmina | Dobre | ||
| Liczba ludności (2008) | 1627 | ||
| Strefa numeracyjna | (+48) 25 | ||
| Kod pocztowy | 05-307 | ||
| Tablice rejestracyjne | WM | ||
|
Położenie na mapie Polski
  Dobre
|
|||
| Na mapach: | |||
| Strona internetowa miejscowości | |||
Dobre – wieś w Polsce (1530-1852 miasto), siedziba gminy Dobre położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim. Według danych z 31 grudnia 2006 roku wieś zamieszkiwało 1620 mieszkańców.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Jak podaje historia w 1530 r. w kancelarii króla Zygmunta Starego panowie Ossowińscy otrzymali zezwolenie na lokację miasta Dobre. Rejestr poborowy z 1563 r. pozwala stwierdzić, że w początkach drugiej połowy XVI w. istniały już prywatne miasteczka o nazwie Dobre Stare i Dobre Nowe. Każde z nich płaciło łanowe z 20 włók zagospodarowanych przez mieszczan. Rozległością gruntów miejskich Dobre dorównywało więc Mińskowi Mazowieckiemu. Z rejestru czytamy również, że miało ono znaczną liczbę rzemieślników i przekupniów.
W roku 1530 Jan Dobrzyniecki – podstoli zakroczymski uzyskał dla wsi Dobre (w dobrach Ossówno w powiecie liwskim) erekcję parafii i lokacji miasta na prawie chełmińskim z zezwoleniem odbywania trzech jarmarków rocznie i jednego targu tygodniowo. Tradycja tygodniowych targów została zachowana do dnia dzisiejszego.
W 1567 r. obok Dobrego Starego należącego do Dobrzynieckich występuje w rejestrze poboru Dobre Nowe, będące w posiadaniu drugiej gałęzi tej rodziny, która wzięła nazwisko od dóbr Ossówno Ossowińskich. Sądząc z jednakowego uposażenie w ziemię po 20 łanów – miasteczko podzielone na połowę. Jak wynika z opłacanego poboru Dobre stanowiło w tym okresie poważny ośrodek rzemieślniczo-handlowy (40 rzemieślników i 6 przekupniów). Szacunkowo zatrudniali oni około 800 osób. Jednak w 1567 r. liczba rzemieślników stopniowo zaczęła maleć, a w drugiej połowie XVI w., po zniszczeniach szwedzkich pogłówne płaciło tylko miasto Dobre, w wysokości świadczącej o zatrudnieniu nie przekraczającym 150 mieszkańców.
Z początkiem XVIII w. Dobre przeszło w ręce Masalskich, od których nabył je ok. 1785 r. S. Szydłowski kasztelan żarnowski. W 1752 r. August III podniósł liczbę jarmarków Do czterech. W 1824 r. Dobre zamieszkiwało 137 mieszkańców w 38 drewnianych domach. Natomiast w 1845 r. – 384 mieszkańców i należało wówczas do J. Jażwińskiego. Dochody miasta nie wystarczały na opłacenie administracji miejskiej. W 1852 r. Dobre zostało pozbawione praw miejskich, których pozostałością jest herb.
Do 1954 roku siedziba wiejskiej gminy Rudzienko.
[edytuj] Kalendarium
- 1530 – nadanie praw miejskich,
- 1831 – bitwa pod Dobrem,
- 1852 – Dobre zostaje pozbawione praw miejskich,
- 1873-1878 – budowa kościoła,
- 1878 – poświęcenie kościoła,
- 1880 – biskup Wincenty Teofil Popiel-Chościak dokonuje aktu konsekracji świątyni,
- 1915 – powstaje OSP Dobre,
- 1929 – wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę szkoły,
- 1935 – ukończenie budowy szkoły,
- 1943 – powstaje w Dobrem Gminna Spółdzielnia,
- 1973 – Dobre staje się siedzibą gminy
- 1977 – oddanie do użytku nowej remizo-świetlicy,
- 1982 – zawiązuje się Spółdzielnia Mieszkaniowa "ZGODA",
- 1997 – oddanie do użytku drugiego skrzydła szkoły,
- 1999 – ukończenie budowy cegielni, jednej z najnowocześniejszych w Europie,
- 1999 – oddanie do użytku hali sportowej,
- 2004 – oddanie do użytku budynku gimnazjum,
- 2005 – oddanie do użytku nowoczesnej oczyszczalni ścieków oraz hydroforni
[edytuj] Bitwa pod Dobrem
17 lutego 1831 r. we wsi Makówiec Duży rozegrała się bitwa wojsk polskich pod dowództwem generała Jana Skrzyneckiego z korpusem rosyjskim dowództwem gen. Rosena. Maria Konopnicka opisała tę bitwę w pięknym wierszu pt. "Biwa pod Dobrem", rozpoczynającym się od słów: "Jak Dwernicki pod Stoczkiem, tak Skrzynecki pod Dobrem…".
[edytuj] Zabytki
Należy zaznaczyć, iż żaden z nizej wymienionych obiektów, nie znajduje się w rejestrze zabytków.
- neogotycki kościół parafialny św. Mikołaja. Wybudowany w latach 1873-1878 według projektu Bolesława Podczaszyńskiego na wzór kościoła św. Anny w Wilnie.
- brama kościelna z XIX w.
- dzwonnica z XIX w.
- plebania z XIX w.
- szkoła z pierwszej połowy XX w.
- drewniane budynki mieszkalne z XIX i XX w.
- kamienice wokół rynku z XIX i XX w.
- cmentarz parafialny z XIX w.
- budynek Gminnej Biblioteki Publicznej, dawniej Urząd Gminy z XX w.
[edytuj] Pomniki
- Pomnik poległych w walkach o niepodległość w latach 1914-1920 oraz 1939-1945,
- Pomnik w hołdzie Żołnierzy BCh i AK poległych w walkach o wolność ojczyzny i pomordowanych w łagrach sowieckich w latach 1939-1945,
- Pomnik Nieznanego Żołnierza i ofiar terroru, upamiętniający walki z wojskami niemieckimi 11 września 1939 r.,
- Pomnik Marszałka Józefa Piłsudskiego,
- Pomnik Konstantego Laszczki przed budynkiem Szkoły Podstawowej w Dobrem,
- zegar słoneczny, upamiętniający 475. rocznicę nadania Dobremu praw miejskich
[edytuj] Muzea
- W Gminnym Ośrodku Kultury w Dobrem znajduje się społeczne muzeum artysty-rzeźbiarza Konstantego Laszczki. Ekspozycja dzieł prezentuje m.in. portrety ujęte w popiersiach, maskach medalionach i medalach, wykonane w gipsie, terakocie, odlane w brązie. Zebrane są też fotografie dzieł artysty, dyplomy honorowe i odznaczenia.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Gmina Dobre
- BIP Dobre
- Historia Żydów w Dobrem na portalu Wirtualny Sztetl
- Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
|
||||||||||||||
|
||||||||||||||