Poznaj przeszłość Warszawy

Dworce kolejowe w Polsce - Polskie Koleje Państwowe S.A. posiadają około 2600 dworców kolejowych.

[edytuj] Historia

Pierwszy dworzec kolejowy na obecnym terenie Polski, Wrocław Górnośląski, powstał w 1842, obecnie mieści przychodnię. W poszczególnych zaborach budowano dworce różniące się architekturą i funkcjonalnością.

[edytuj] Zabór rosyjski

• Kolej Warszawsko-Wiedeńska
  • Skierniewice
  • Piotrków Trybunalski
  • Sosnowiec Maczki
  • Sosnowiec Główny
• Łódź
  • Łódź Fabryczna

[edytuj] Zabór austriacki

• Dworzec Główny w Bielsku-Białej
• Dworzec Główny we Lwowie
• Dworzec Główny w Tarnowie

[edytuj] Zabór pruski

• Gniezno
• Krotoszyn

[edytuj] II Rzeczpospolita

• Gdynia Główna - zniszczony podczas wojny
• Koło
• Magistrala węglowa
  • Herby Nowe, Chorzew Siemkowice, Zduńska Wola Karsznice, Ponętów, Inowrocław, Bydgoszcz Wschód

[edytuj] PRL

W 1945 włączono do Polski wiele dworców pruskich (Wrocław Główny, Gdańsk Główny), pozostawiając na wschodzie dworce polskie, np. Dworzec Główny we Lwowie.

[edytuj] Klasyfikacje

 Osobny artykuł: Kategorie dworców kolejowych w Polsce.

Ze względu na liczbę obsługiwanych pasażerów dworce dzielą się na 4 kategorie: A, B, C, D.

Ze względu na układ torów wyróżnia się:

• dworce przelotowe - Warszawa Centralna, Kraków Główny, Wrocław Główny, Poznań Główny
• dworce czołowe - Łódź Fabryczna
• dworce przelotowo-czołowe - Gdańsk Główny, Bielsko-Biała Główna, Bydgoszcz Główna, Opole Główne
• dworce dwupoziomowe - Kępno, Kostrzyn

Style architektoniczne:

• późny klasycyzm - Wrocław Świebodzki
• neogotyk angielski - Wrocław Główny
• neobarok - Przemyśl Główny
• styl narodowy - dawny budynek Gdynia Główna
• socrealizm - Gdynia Główna
• modernizm - dworzec Warszawa Wschodnia Osobowa
• barokowo-modernistyczny - Tarnów Główny

[edytuj] Stan budynków - Remonty dworców

Większość budynków dworcowych wymaga remontu lub przebudowy. Po roku 1990 oddano do użytku jedynie dworzec Częstochowa Osobowa, dworzec Łódź Kaliska nie został ukończony.

W listopadzie 2010 roku, po gruntownym remoncie, oddano do użytku dworzec Tarnów Główny. Była to największa inwestycja PKP w kraju. W wyniku remontu tarnowski dworzec odzyskał swój wygląd sprzed stu lat. Odnowiono elewację budynku i jego wnętrze, wymieniono podłogi, stolarkę okienną i drzwiową, instalacje CO, wodno-kanalizacyjną, elektryczną i teletechniczną - także przed gmachem budynku. Prace nie ominęły również fundamentów, które trzeba było wzmocnić. Dworzec w Tarnowie powstawał w latach 1906-1910, dlatego wszystkie prace remontowe musiały być uzgadniane z konserwatorem zabytków. Wnętrze tarnowskiego dworca PKP po remoncie przypomina wnętrza eleganckich hoteli z epoki. Na remont dworca kolejarze wydali 42 mln zł. Pieniądze pochodziły z budżetu państwa i środków własnych PKP SA.

PKP prowadzą obecnie remonty i modernizacje na prawie 40 dworcach kolejowych.

[edytuj] Byłe dworce

• Warszawa Główna Osobowa - Muzeum Kolejnictwa w Warszawie
• Wrocław Świebodzki - kultura, handel

[edytuj] Inne funkcje w budynkach dworcowych

[edytuj] Galerie

Biuro Wystaw Artystycznych Galerii Miejskiej działa w budynku dworca Tarnów Główny

[edytuj] Kaplice

Kaplice katolickie działają m.in. na dworcach Częstochowa Osobowa i Wrocław Główny.

[edytuj] Kino

Od ponad 60 lat na dworcu Wrocław Główny działa kino, przez pewien okres wyświetlające filmy pornograficzne, a od 2006 niezależny repertuar filmowy.

[edytuj] Świetlice dworcowe

Na przykład:

• Młodzieżowa Świetlica Dworcowa przy Klubie Kolejarza, Wrocław Główny
• Świetlica Dworcowa w Koluszkach
• Świetlica Dworcowa w Radomsku

[edytuj] Linki zewnętrzne

  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Dworce kolejowe w Polsce

• Architektura dworców współczesnej Białorusi
• Zmienić oblicze ... na transinfo.pl