Głogówek – Wikipedia, wolna encyklopedia
| Głogówek | |||||
|
|||||
| Państwo | |||||
| Województwo | opolskie | ||||
| Powiat | prudnicki | ||||
| Gmina | Głogówek gmina miejsko-wiejska |
||||
| Założono | XI wiek | ||||
| Prawa miejskie | 1275 | ||||
| Burmistrz | Andrzej Jan Kałamarz | ||||
| Powierzchnia | 22,06 km² | ||||
| Wysokość | 212 m n.p.m. m n.p.m. | ||||
| Ludność (2008) • liczba • gęstość |
5755 267,6 os./km² |
||||
| Strefa numeracyjna |
(+48) 77 | ||||
| Kod pocztowy | 48-250 | ||||
| Tablice rejestracyjne | OPR | ||||
| Na mapach: | |||||
| TERC (TERYT) |
5162310024 | ||||
|
Urząd miejski
Rynek 148-250 Głogówek |
|||||
| Strona internetowa | |||||
Głogówek (dodatkowa nazwa w j. niem. Oberglogau, śl-niem. Kraut Glôge, cz. Horní Hlohov, łac. Glogovia minor) – miasto w Polsce położone na Górnym Śląsku, w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Głogówek. Leży nad rzeką Osobłogą. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do dawnego województwa opolskiego.
Według danych z 30 czerwca 2008 miasto liczyło 5755 mieszkańców[1].
Spis treści |
[edytuj] Historia
Głogówek to jedno z najstarszych miast Górnego Śląska. Pierwsze wzmianki pochodzą z roku 1079 ze źródeł ruskich[potrzebne źródło].
Miasto najpierw znajdowało się w rękach Piastów śląskich, później niemieckiej dynastii cesarskiej Habsburgów, następnie rodu von Oppersdorffów. W 1655 r. w czasie potopu szwedzkiego znalazł tutaj schronienie król polski Jan Kazimierz wraz z rodziną. W 1806 r. gościem był Ludwig van Beethoven, który hrabiemu Franzowi von Oppersdorff zadedykował IV symfonię. W Głogówku urodził się m.i. Johann Sedlatzek (*1789 +1866), znany w ówczesnej Europie flecista, światowej sławy wirtuoz, oraz członek Instytutu Filharmonialnego w Wiedniu oraz żyjący w XX w. kompozytor Gerhard Strecke.
- 1223 – wzmiankowany jako wieś[2]
- 1264 – Władysław opolski ufundował klasztor franciszkanów i nadał prawo niemieckie oraz ściągnął kolonistów niemieckich.
- 1275 – nadano prawa miejskie.
- 1283-1313 – Bolko I opolski obrał Głogówek za swą siedzibę. Wcześniej stał tu gród wczesnopiastowski. Po śmierci Bolka z podziału opolskiego księstwa miasto przypadło jego synowi, Bolesławowi.
- 1291 – Po złożeniu hołdu lennego poprzez księcia Bolka I królowi czeskiemu i niemieckiemu księciu elektorowi Wacławowi II (*1271+1305), księstwo opolskie, a w tym i Głogówek, podlegają koronie czeskiej i pośrednio Rzeszy rzymsko-niemieckiej.
- 1373 – prawa miejskie magdeburskie.
- 1379 – zbudowano kolegiatę.
- 1 poł. XV w. – książę głogówecki Bolko V gnębił mieszczan niemieckich, a popierał utrakwistów – reformatorów czeskich, którzy w czas wojen husyckich opanowali Głogówek.
- 1532 – zmarł Jan Dobry, ostatni z Piastów opolskich. Dzielnicę zajął Georg von Hohenzollern, margrabia Ansbach.
- 1643 – Szwedzi w trakcie oblężenia zniszczyli miasto.
- 1655 – Jan Kazimierz z królową Marią Ludwiką schronili się przed Szwedami w Głogówku.
- 1741 – w wyniku I Wojny śląskiej między Prusami, a Austrią miasto wraz ze Śląskiem weszło w granice Prus.
- 1765 – pożar strawił miasto.
- na początku XIX wieku w Głogówku nadal dominował język polski[3].
- 1806 – goszczący u Oppersdorffów Ludwig van Beethoven komponował tu IV i V symfonię.
- XIX w. – rozwinęło się sadownictwo i warzywnictwo oraz powstały cukrownia i roszarnia lnu.
- 1876 – doprowadzono kolej.
- 1921 – Plebiscyt decydujący o przynależności państwowej Górnego śląska. W Głogówku za przynależnością do Niemiec głosuje 96% mieszkańców (5.093), 4% mieszkańców (226) głosuje za Polską. W głogóweckim obwodzie wyborczym wygrywa opcja niemiecka z 88 procentami (za przynależnością do Polski głosowało 12%).
- 1945 – po utracie przez Niemcy Śląska po przegraniu II wojny światowej w granicach Polski
[edytuj] Zabytki
- kolegiata św. Bartłomieja z 1350 r. Rzadko spotykana gotycka architektura z barokowym wystrojem wnętrza z freskami Franciszka Sebastiniego i sztukateriami Jana Schuberta. Kościół nazywany jest Perłą Opolskiej Ziemi.
- kaplica Oppersdorffów w kościele parafialnym z 1400 r. Wewnątrz alabastrowy nagrobek i sklepienie z kamiennymi wspornikami.
- manierystyczny zamek Oppersdorffów z lat 1561–1571, rozbudowany w XVII w., trójskrzydłowy, z narożnymi wieżami, ozdobnymi portalami, budynkiem bramnym i kaplicą z polichromią Franciszka Sebastiniego. Obecnie w części zamku zajmuje Muzeum Regionalne.
- Wieża Wodna z 1597 r.
- baszta strażniczo-więzienna zbudowana w 1595 r.
- późnorenesansowy ratusz z 1608 r. z wieżą na rynku
- kościół i zespół klasztorny franciszkanów pw. św. Franciszka z XV w., pierwotnie gotycki, przebudowany w XVII w.
- domek loretański z figurą Matki Boskiej z 1630 r. (znajdująca się wewnątrz kościoła franciszkanów)
- replika Grobu Pańskiego powstała w 1634 r. (z elementami neogotyckimi)
- barokowa Brama Zamkowa z 1700 r.
- kościół św. Krzyża na cmentarzu z 1705 r. wybudowany w stylu tzw. pruskiego muru.
- kościół i szpital św. Mikołaja z 1773 r., na miejscu kompleksu szpitalnego z początku XIV wieku
- kaplica NMP na Glinianej Górce z 1779 r., na miejscu poprzedniej z 1638 r.
- kamienice na rynku z XVIII i XIX w.
- zabytkowe cmentarz żydowski i cmentarz ewangelicki (zaniedbane), oraz cmentarz żołnierzy niemieckich poległych w czasie 2 wojny światowej z 1945 r.
- synagoga z 1864 r.
[edytuj] Znani związani z Głogówkiem
[edytuj] Urodzeni w Głogówku
- Jan Jerzy III Oppersdorff – cesarski radca i podskarbi, starosta opolsko-raciborski.
- Franciszek Euzebiusz Oppersdorff – udzielił na swoim zamku schronienia polskiemu królowi Janowi II Kazimierzowi Wazie i jego małżonce Ludwice Marii podczas "Potopu Szwedzkiego".
- Jan Jerzy Pfister – złotnik, uczeń Marcina Vogelhunda, (1727 – 1744) złotniki w Nysie.
- Elias Pfister Młodszy – (1724-1750) złotnik w Głogówku.
- Anton Ignaz Müntzer - prałat – infułat kolegiaty w Głogówku (11.12.1692 – 1701), biskup pomocniczy we Wrocławiu (20.01.1709 – 01.11.1714).
- Andreas Müntzer – jezuita, rektor uniwersytetu w Pradze (1693)
- Johann Sedlatzek – flecista, światowej sławy wirtuoz
- Gerhard Strecke – niemiecki kompozytor
- Seweryn Jung – niemiecki misjonarz
- Rafał Urban – pisarz i gawędziarz
- Albert Willimsky – niemiecki ksiądz katolicki, przeciwnik nazizmu i obrońca polskich przymusowych robotników. Zginął w KL Sachsenhausen
- Jan Piotr Chrząszcz (niem. Johannes Peter Chrząszcz, 1857-1928) – śląski ksiądz katolicki i historyk regionalny
- Mathilda Fränkel – prababcia Johna Kerry'ego, kandydata na prezydenta USA w 2004[4]
[edytuj] Związani z Głogówkiem, którzy się tu nie urodzili
- Władysław Opolski – fundator klasztoru Franciszkanów w Głogówku.
- Henryk I Niemodliński – fundator kolegiaty św. Bartłomieja w Głogówku.
- Bolko V Husyta – książę głogówecki i prudnicki.
- Mikołaj z Koźla – franciszkanin, autor średniowiecznej literatury regionu Głogówka i Koźla.
- Andrzej Gałka – profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.
- Franciszek Sebastni – morawski malarz.
- Józef Schubert – rzeźbiarz.
- Marcus Maria Graf de Bombelles – prałat – infułat kolegiaty w Głogówku (1808-1819), biskup Amiens (03.10.1819–05.03.1822)
- Ludwig van Beethoven – kompozytor. W 1806 gość na zamku hrabiego Franciszka Joachima Oppersdorffa, któremu dedykuje IV symfonie B-dur op.60.
- Karol Miarka – W 1846 ukończył seminarium w Głogówku.
- Józef Lompa wydał w Głogówku w 1847 roku książkę pt. "Krótki rys jeografii Śląska dla nauki początkowej"
[edytuj] Podczas potopu szwedzkiego schronił się w mieście
- Michał Korybut Wiśniowiecki
- Stefan Czarniecki
- Jan II Kazimierz Waza- król Polski
- Ludwika Maria Gonzaga
- Jakub Sobieski – ojciec przyszłego króla
- Jan Andrzej Morsztyn- poeta barokowy
- Andrzej Leszczyński – arcybiskup gnieźnieński i prymas
- Jan Stefan Wydżga – późniejszy arcybiskup gnieźnieński i prymas
- Pietro Vidoni- włoski kardynał, nuncjusz apostolski w Polsce
[edytuj] Miasta partnerskie
| Ta sekcja od 2011-09 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Osoblaha w Czechach
Rietberg w Niemczech
Vrbno pod Pradědem, Czechy
Przypisy
- ↑ Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2008 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2008. ISSN 1734-6118. (pol.)
- ↑ Opolszczyzna, listopad 1961, str. 10
- ↑ Dorota Borowicz: "Mapy narodowościowe Górnego Śląska od połowy XIX wieku do II Wojny Światowej". Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2004, s.36. ISBN 83-229-2569-7
- ↑ Ancestry of Sen. John Kerry
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Historia Żydów w Głogówku na portalu Wirtualny Sztetl
|
||||||||||
|
|||||||||||||
|
||||||||||||||