Poznaj przeszłość Warszawy

Grzegorz Piramowicz
Kraj działania	Polska
Data i miejsce urodzenia	25 listopada 1735 Lwów
Data i miejsce śmierci	14 listopada 1801 Międzyrzec Podlaski
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Inkardynacja	Jezuici
Prezbiterat	1774

Tablica pamiatkowa ku czci Franciszka Zabłockiego i Grzegorza Piramowicza w kościele pw. Znalezienia Krzyża Św. i św. Andrzeja w Końskowoli

Grzegorz Piramowicz, SJ (ur. 25 listopada 1735 we Lwowie, zm. 14 listopada 1801 w Międzyrzecu Podlaskim) – polski duchowny rzymskokatolicki, pedagog, działacz oświatowy, pisarz oświeceniowy i filozof pochodzenia ormiańskiego^[1][2][3].

[edytuj] Życie i działalność

Po ukończeniu nauki w szkole jezuickiej został nauczycielem szkół publicznych we Lwowie. W tym czasie, dla ułatwienia nauki łaciny, wydał w 1767, pod nazwiskiem swojego ucznia Potockiego (Piotra lub Ignacego), Bajki Fedra. Nad łacińskim tekstem umieścił gramatyczny porządek (opis gramatyczny, odmianę), francuskie tłumaczenie i przypisy^[4]. Odbył kilka podróży zagranicznych, w Rzymie wykładał teologię w zgromadzeniu jezuitów. Do czasu kasacji zakonu należał do jezuitów.

Od 1774 roku był proboszczem w Kurowie, od 1785 roku równolegle także w Końskowoli^[5], a w 1797 roku pod naciskiem Austriaków zdał oba probostwa^[5] i przeniósł się do Międzyrzeca Podlaskiego.

Był profesorem filozofii w kolegium jezuickim we Lwowie. Uczestniczył w pracach Komisji Edukacji Narodowej, jednocześnie pełnił obowiązki sekretarza Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych. W 1791 był jednym z założycieli Zgromadzenia Przyjaciół Konstytucji Rządowej.

Został desygnowany przez konfederację targowicką do zasiadania w Towarzystwie do Ksiąg Elementarnych . ^[6] Od 1800 był członkiem Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

Ważniejsze prace: współautor i redaktor Ustaw Komisji Edukacji Narodowej, autor Nauki obyczajowej dla ludu, która stanowiła część Elementarza dla szkół parafialnych narodowych (1785), podręcznik Wymowa i poezja dla szkół narodowych, Powinności nauczyciela w szkole parafialnej (pełny tytuł: Powinności Nauczyciela, mianowicie zaś w Szkołach parafialnych, i sposoby ich dopełnienia. Dzieło użyteczne pasterzom, panom i ich namiestnikom, o dobro ludu troskliwym, rodzicom i wszystkich edukacyą bawiącym się , w Warszawie roku 1787^[7]). Mało znane jest krótko wydawane przez Piramowicza pismo Przestrogi dla czytających gazety, dzienniki, podróże..., będące zbiorem polemik z zarzutami wobec literatów włoskich, zawartych w wydawanych przez Piotra Świtkowskiego pismach.

Zobacz też: oświata, pedagogika.

[edytuj] Dzieła

• Powinności nauczyciela, Lwów 1894 Wyd. 9 [1]

Przypisy