Hamlet polski. Portret Aleksandra Wielopolskiego – Wikipedia, wolna encyklopedia
 |
| Hamlet polski. Portret Aleksandra Wielopolskiego |
| Jacek Malczewski, 1903 |
| olej na płótnie |
| 100 × 149 cm |
| Muzeum Narodowe w Warszawie |
Hamlet polski. Portret Aleksandra Wielopolskiego – obraz Jacka Malczewskiego z 1903, przedstawiający w sposób alegoryczny postać Aleksandra Wielopolskiego i dwie różne wizje losów narodu polskiego. Obecnie przechowywany w Muzeum Narodowym w Warszawie.
[edytuj] Opis obrazu i interpretacja
Obraz powstał w 1903 i jest jednym z najbardziej znanych dzieł artysty. Przedstawia Aleksandra Wielopolskiego, polskiego margrabię i polityka, członka rządu Królestwa Polskiego na początku lat 60. XIX w. Znajduje się on w centralnym miejscu kompozycji, otoczony przez dwie kobiety. Ubrany w zielono-żółty strój i przepasany ładownicą, w której zamiast naboi znajdują się tubki farb, w zamyśleniu obrywa płatki rumianku.
Obraz Malczewskiego ma wymiar symboliczny i patriotyczny, może być odczytywany na kilka sposobów. Kobiety umieszczone po dwóch stronach obrazu są alegorią dwóch różnych wizji losów ojczyzny. Znajdująca się po prawej stronie starsza kobieta z siwymi włosami, odziana jest w ciemne szaty, ręce skute ma kajdanami, a jej twarz przybiera wyraz przygnębienia, zwątpienia i świadomości swojej sytuacji. Uosabia ona Polskę zniewoloną, doświadczoną przez los, pozostającą pod jarzmem innych i niemogącą się spod niego wyzwolić. Po lewej stronie znajduje się młoda dziewczyna, półnaga, ukazana w chwili zrywania okowów. Jest ona pełna energii, a jej twarz ma wyraz niezwykle ekspresywny. Symbolizuje "młodą Polskę" – zdolną do czynu, działania i będącą w stanie wyzwolić się z długotrwałej niewoli.
Obraz można interpretować jako zapytanie o wybór odpowiedniej drogi i przyszłe losy ojczyzny, wchodzącej w nowe stulecie. Dylemat ten w jasny sposób nawiązuje do tytułowej postaci Hamleta, dramatu Williama Szekspira i jego życiowego wyboru, co zostało podkreślone w tytule dzieła. Sam hrabia Aleksander Wielopolski, również wzmiankowany w tytule, stanowi przykład osoby dokonującej trudnego i niosącego za sobą konsekwencje wyboru. Artysta nie opowiada się za żadnym rozwiązaniem. Postać mężczyzny jest zamyślona, pogrążona w melancholii, a jego niezdecydowanie podkreśla jeszcze bardziej kwiat w dłoni i pas na ciele. Malczewski pozostawia odbiorcę bez odpowiedzi. Dzieło stanowi wyraz jego troski o przyszłe losy Polski.
[edytuj] Bibliografia
- Agnieszka Ławniczakowa: Jacek Malczewski. Kraków: Kluszczyński, 1995. ISBN 83-86328-45-2.
- Elżbieta Sarnowska-Temeriusz: Studia o metaforze. Tom 62. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1983. ISBN 83-04-01355-X.