Poznaj przeszłość Warszawy

Jan Kiliński – Wikipedia, wolna encyklopedia

Jan Kiliński – Wikipedia, wolna encyklopedia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Jan Kiliński. Pocztówka z 1919 roku.
Jan Kiliński w mundurze wojewódzkim województwa mazowieckiego
Commons in image icon.svg
  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Jan Kiliński

Jan Kiliński (ur. 1760 w Trzemesznie w Wielkopolsce, zm. 28 stycznia 1819 w Warszawie) – jeden z pułkowników powstania kościuszkowskiego, uczestnik spisków powstańczych, należał do Rady Warszawy od roku 1791. Z zawodu był szewcem.

Spis treści

[edytuj] Życiorys

Do Warszawy przybył w roku 1780, w 1788 roku uzyskał tytuł mistrza szewskiego. Był członkiem Związku Rewolucyjnego. W dniach 17 (Wielki Czwartek) i 18 kwietnia 1794, w czasie insurekcji warszawskiej stanął na czele ludu. Po dwóch dniach walk z silnym garnizonem rosyjskim, dowodzonym przez Osipa Igelströma, oswobodzono stolicę. 19 kwietnia insurekcja przyłączyła się do powstania kościuszkowskiego i uznała Kościuszkę za Najwyższego Naczelnika Siły Zbrojnej Narodowej. Władzę przejęła Rada Zastępcza Tymczasowa, w skład której wszedł także Kiliński. 28 czerwca 1794 roku Kiliński wysłał oddziały z Warszawy na front. 2 lipca 1794 został mianowany przez Kościuszkę pułkownikiem.

Pod koniec powstania został pojmany przez Prusaków i wydany Rosjanom.

Po wyjściu z więzienia w Twierdzy Pietropawłowskiej w Petersburgu w 1796, zamieszkał w Wilnie, gdzie brał udział w konspiracji za co został ponownie pojmany przez Rosjan i wywieziony w głąb Rosji. Po powrocie z niewoli nie angażował się w życie publiczne. Pisał pamiętniki (wyd. pośmiertnie w 2 tomach – 1830 i 1899). Został pochowany pod kościołem na warszawskich Powązkach, lecz jego mogiła została zniszczona w czasie przebudowy kościoła.

[edytuj] Pamięć o Janie Kilińskim

Jan Kiliński jest patronem wielu szkół w Polsce:

  • Zespół Szkół Zawodowych nr 1 w Pabianicach
  • Powiatowego Zespołu nr 8 Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących w Chełmku
  • Zespołu Szkół Zawodowych w Radomiu – od 1927 roku
  • Zespołu Szkół nr 31 w Warszawie
  • Zespołu Szkół nr 1 w Kłobucku
  • Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych nr 21 w Łodzi
  • Szkoły Podstawowej nr 2 w Oleśnicy – patronem został 18 maja 1977 roku
  • Szkoły Podstawowej nr 1 w Trzemesznie
  • Szkoły Podstawowej nr 158 w Warszawie
  • Szkoły Podstawowej nr 2 w Krośnie Odrzańskim
  • Zespołu Szkół Mechaniczno-Elektrycznych w Sosnowcu
  • Zespołu Szkół Ogólnokształcących im. Jana Kilińskiego w Mogielnicy
  • Szkoła Podstawowa im. Jana Kilińskiego w Tyszowcach
  • Zespół Szkół im. J. Kilińskiego w Krapkowicach
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 4 w Gnieźnie
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Jana Kilińskiego w Zdunach
  • Szkoła Podstawowa Nr 2 w Krośnie Odrzańskim
  • Zakładu Doskonalenia Zawodowego w Zamościu

Jest on także patronem drużyn harcerskich:

[edytuj] Pomniki Kilińskiego

[edytuj] Inne źródła informacji

  • polski dokumentalny film fabularyzowany Jan Kiliński z 1986 roku w reż. Mariana Kubery[3]

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ rzeźbiarza Zbigniewa Dunajewskiego
  2. ↑ Nowo ustawiony pomnik Jana Kilińskiego na Placu Krasińskich w Warszawie w roku 1946 (w trakcie wojny ukryty przez Niemców, w latach 45-46 stał w Al. 3-go Maja), nim został przeniesiony na ulicę Podwale w 1959
  3. ↑ Z serwisu "Film polski"
p • d • e
Rada Zastępcza Tymczasowa 1794
Banner of Kościuszko Uprising.PNG