Jan z Głogowa – Wikipedia, wolna encyklopedia
.jpg&filetimestamp=20090525174841.html)
Jan z Głogowa znany także jako Głogowczyk, Głogowita, Glogoviensis, Glogar, Gloger (niem. Johann von Glogau) (ur. około 1445 w Głogowie - zm. 11 lutego 1507 w Krakowie) – polski astronom, matematyk i filozof scholastyczny-tomista, przedstawiciel przyrodoznawczego nurtu arystotelizmu, zwanego dziś albertyzmem (od św. Alberta Wielkiego).
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
Pochodził z zamożnej rodziny Schilling (Schelling), ale nie używał tego nazwiska i podpisywał się Gloger albo Glogovita. W 1468 ukończył studia na Uniwersytecie Krakowskim z tytułem magistra i został wykładowcą. Przez blisko 40 lat wykładał łacinę, filozofię Arystotelesa i astronomię. Był autorem dzieł o charakterze podręcznikowym, z których najważniejsze to: Liber posteriorum analyticorum, Exercitium veteris artis, Questiones librorum de anima. Jego słuchaczem był m.in. Mikołaj Kopernik.
Zmarł na apopleksję. Pochowany został w kościele św. Floriana w Krakowie, w którym przez ostatnie lata życia był kanonikiem.
Jest patronem Gimnazjum nr 3 w Głogowie. Na Placu Jana z Głogowa w Głogowie znajduje się jego pomnik zaraz przy Alei Wolności w Głogowie
[edytuj] Dzieła
Ważniejsze dzieła Głogowczyka to:
- De verificatione. In scientiam mortalium hominum introductiorum quae cuilibet homini ex celesti praesignatur circulo... anno... 1495 feliciter recollectum, rękopis Biblioteka Marciana w Wenecji, sygn. L VIII 89 k. 261a-290b
- Liber posteriorum analeticorum, Lipsk 1499, drukarnia W. de Monaco
- Exercitium nove logice, Kraków(?) 1499; inne wyd.: Lipsk 1499, drukarnia W. de Monaco; Kraków 1511
- Exercitium super omnes tractatus parvorum logicalium Petri Hispani, Lipsk 1500, drukarnia W. Steckel Monacensis; wyd. następne: Kraków 1504, Strasburg 1517
- (Exercitium veteris artis). Argumentum in librum Porfirii peripatetici isagogicum in kathegorias Aristotelis, Kraków 1504, drukarnia J. Haller, wyd. następne: Kraków 1516, Strasburg 1517
- Questiones liborum de anima, Metz 1501, drukarnia K. Hochfeder, wyd. następne: Kraków 1514; fragm. przedrukował: M. Wiszniewski Historia literatury polskiej, t. 3, Kraków 1841, s. 268-271
- Phisionomia hinc inde ex illustribus scriptoribus... recollecta, Kraków 1518, drukarnia H. Wietor, (wyd. R. Agricola młodszy)
- Notae in computum ecclesiasticae
- Computus chirometralis
- Introductorium in tractatum sphaerae Johannis de Sacrobusto
- Introductorium astronomiae in ephemerides
- Tractatus in iudiciis astrorum
- zob. także – rękopisy Biblioteki Jagiellońskiej nr: 1839-1840, 1963, 2089, 2173, 2453, 2491, 2493-2494, 2703 i 2855.
Michał Urbanowski podaje 3 obszerne bibliografie dzieł Jana z Głogowa:
- Michał Urbanowski, Indeks ważniejszych dzieł Jana z Głogowa wg Feliksa Bentkowskiego (1814) - 28 pozycji, z rozbudowanymi tytułami łacińskimi, w tym wiele zaopatrzonych w informację, w jakiej bibliotece znajdują się rękopisy lub gdzie zostały wydane
- Michał Urbanowski, Indeks ważniejszych dzieł Głogowczyka wg Hieronima Szczegóły, 2003 - spis 32 nieponumerowanych dzieł, podzielonych na działy: działa gramatyczne (4), logiczne (8), metafizyczne i z zakresu filozofii przyrody (7), astrologiczne i prognostyczne (7), astronomiczne (5), geograficzne (1)
- Michał Urbanowski, Bibliografia do badań nad Janem z Głogowa, 2003 - obszerna (99 pozycji) bibliografia przedmiotowa do r. 2003
[edytuj] Bibliografia
- Szymon Starowolski: Starovolscius Scriptorum Polonicorum έκατοντάς (1627), s. 101
- Władysław Tatarkiewicz: Zarys dziejów filozofii w Polsce, (seria: "Historia nauki polskiej w monografiach", t. XXXII), Kraków, Polska Akademia Umiejętności, 1948, pp. 6-7
- Hieronim Szczegóła: Jan Głogowczyk, Katowice 1967
- Krystyna Krauze-Błachowicz: Jan z Głogowa i tradycja gramatyki spekulatywnej, Wydawnictwo Semper, Warszawa, 2004
- Janusz Dryl, Edward Gigilewicz, Artur Winiarczyk: Jan z Głogowa, Powszechna Encyklopedia Filozofii, t. 5: Ir - Ko, s. 215a-217a
- Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut, t. 2 Piśmiennictwo Staropolskie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1964, s. 196-197
[edytuj] Linki zewnętrzne
-
Menu