Jeziora Polski – Wikipedia, wolna encyklopedia
 |
Niektóre informacje zawarte w artykule wymagają weryfikacji. Do weryfikacji: porównać z Nazewnictwo geograficzne Polski. Tom 1. Hydronimy. Część 2. Wody Stojące |
| Jeziora na świecie | |
|---|---|
| największe | najgłębsze |
| wg kontynentów | |
| Afryka | |
| Ameryka Południowa | |
| Ameryka Północna | |
| Antarktyda | |
| Australia i Oceania | |
| Azja | |
| Europa | |
| sztuczne zbiorniki | |
| Jeziora Polski | |
| największe | najgłębsze |
| jeziora Polski | |
| sztuczne zbiorniki | |
Polska należy do krajów europejskich obfitujących w jeziora, które zgrupowane są głównie w północnej części kraju, a więc na terenie obejmującym obszar ostatniego zlodowacenia (Pojezierze Pomorskie, Pojezierze Mazurskie). Zdecydowana większość jezior w Polsce to jeziora polodowcowe.
Na Pomorzu występują jeziora przybrzeżne, powstałe w wyniku odcięcia od morza mierzeją dawnej zatoki morskiej (Sarbsko, Łebsko, Jezioro Dołgie Wielkie, Jezioro Dołgie Małe, Gardno, Wicko, Bukowo, Jamno, Koprowo, Resko Przymorskie i Liwia Łuża).
Niewielka liczba to jeziora górskie, przede wszystkim cyrkowe – w cyrkach (kotłach) lodowcowych, np. Czarny Staw, Morskie Oko, Mały Staw, Wielki Staw.
Pierwszym opracowaniem dotyczącym liczby i rozmieszczenia jezior w Polsce była praca Wincentego Pola z 1875 r.[1], w której wykazano 5673 jeziora między Odrą a Dnieprem. W 1925 r. ukazała się praca S. Lencewicza z wykazem 6659 jezior o powierzchni powyżej 1 ha. Współczesnym, najbardziej kompletnym i aktualnym skatalogowaniem jezior Polski są opracowania A. Choińskiego, obejmujące jeziora pow. 1 ha (powierzchnia oceniona na podstawie map w skali 1:50 tys.). Trzyczęściowy katalog jezior Choińskiego (pierwsze wydanie) obejmuje 7081 jezior o powierzchni większej niż 1 ha[2][3](ich łączna powierzchnia to 2813,77 km²). W stosunku do roku 1954 liczba jezior zmniejszyła się aż o 2215, czyli ponad 11 proc. Spowodowane to było szybkim zanikaniem najmniejszych jezior. Jeziorność Polski wynosi tylko 0,9% powierzchni kraju[3]. Dla porównania w Szwecji jeziora zajmują ponad 8,5% powierzchni, a w Kanadzie około 7,6 proc.
Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
Spis treści |
[edytuj] Jeziora naturalne według powierzchni
Tabela zbiera dane na temat jezior o powierzchni powyżej 1000 hektarów.
| Lp. | Jezioro (nazwa oficjalna) |
Dorzecze | Powierzchnia wg A. Choińskiego (ha)[4] |
Powierzchnia wg IRŚ (ha)[4] |
Powierzchnia wg innych źródeł |
Głębokość maksymalna (m)[4] |
Wzniesienie m n.p.m.[4] |
| 1 | Śniardwy | Pisa | 11487,5 | 11340,4 | 11384[potrzebne źródło] | 23,4 | 115,7-116,1 |
| 2 | Mamry (cały kompleks)[5] |
Węgorapa | 9851,0 | 10282,4 | 10440[potrzebne źródło] | 43,8 | 115,7-116,3 |
| 3 | Łebsko | Łeba | 7020,0 | 7140,0 | 7142 | 6,3 | 0,2 |
| 4 | Dąbie | u ujścia Odry | 5408[6] | 5600[potrzebne źródło] | 4,2[potrzebne źródło] | 0,1[potrzebne źródło] | |
| 5 | Miedwie | Płonia | 3491,0 | 3527,0 | 43,8 | 14,1 | |
| 6 | Jeziorak | Drwęca | 3152,5 | 3219,4 | 3460[potrzebne źródło] | 12,9 | 99,2-99,4 |
| 7 | Niegocin | Pisa | 2595,0 | 2600,0 | 2604[potrzebne źródło] | 39,7 | 115,7-116,2 |
| 8 | Gardno | Łupawa | 2337,5 | 2468,1 | 2469[potrzebne źródło] | 2,6 | 0,3 |
| 9 | Jamno | Morze Bałtyckie | 2231,5 | 2239,6 | 3,9 | 0,1 | |
| 10 | Wigry | Czarna Hańcza | 2115,0 | 2118,3 | 2187[potrzebne źródło] | 74,2 | 131,9 |
| 11 | Gopło | Noteć | 2121,5 | 2154,5 | 2180[potrzebne źródło] | 16,6 | 76,8-77,2 |
| 12 | Drawsko | Drawa | 1797,5 | 1871,5 | 1956[potrzebne źródło] | 82,2 | 128,7 |
| 13 | Roś | Pisa | 1808,5 | 1887,7 | 31,8 | 114,5-115,4 | |
| 14 | Wielimie | Gwda | 1637,5 | 1754,6 | 1865[potrzebne źródło] | 5,5 | 132,7 |
| 15 | Tałty-Ryńskie | Pisa | 1796,0 | 1831,2 | 1836[potrzebne źródło] | 50,8 | 116,0 |
| 16 | Nidzkie | Pisa | 1750,0 | 1818,0 | 1831 | 23,7 | 117,7-117,9 |
| 17 | Bukowo | 1644,0 | 1747,4 | 2,8 | 0,2 | ||
| 18 | Rajgrodzkie | 1499,0 | 1503,2 | 1514[potrzebne źródło] | 52,0 | 117,5-118,6 | |
| 19 | Lubie | 1487,5 | 1439,0 | 1467[potrzebne źródło] | 46,2 | 95,0 | |
| 20 | Żarnowieckie | 1425,0 | 1431,6 | 19,4 | 1,4 | ||
| 21 | Wdzydze | 1417,0 | 1455,6 | 1570[potrzebne źródło] | 69,5 | 139,2 | |
| 22 | Charzykowskie | 1336,0 | 1363,8 | 13,67[potrzebne źródło] | 30,5 | 121,0 | |
| 23 | Narie | 1225,0 | 1240,0 | 1266[potrzebne źródło] | 43,0 | 104,6-105,0 | |
| 24 | Selmęt Wielki | 1207,5 | 1269,5 | 1273[potrzebne źródło] | 21,9 | 120,7 | |
| 25 | Wicko Wielkie | 1200[potrzebne źródło] | 6,1[potrzebne źródło] | ||||
| 26 | Druzno | 1147,5 | 1446,0[7] - 1790,1[8] | 2,5 | 0,1 | ||
| 27 | Raduńskie | 1120[potrzebne źródło] | 43,0[potrzebne źródło] | 161,6 | |||
| 28 | Powidzkie | 1097,5 | 1174,7 | 1035,9[9] | 26,0 | 98,3-98,5 | |
| 29 | Łańskie | 1070,0 | 1042,3 | 1050[potrzebne źródło] | 53,0 | 134,7-134,9 | |
| 30 | Wicko | 1031,0 | 1058,9 | 6,1 | 0,3 | ||
| 31 | Dadaj | 975,0 | 976,8 | 1002[potrzebne źródło] | 39,8 | 122,5-122,9 | |
| 32 | Orzysz | 1012,5 | 1070,7 | 1076[potrzebne źródło] | 36,0 | 119,7-120,0 |
[edytuj] Jeziora naturalne według głębokości
Tabela zbiera dane na temat naturalnych jezior o głębokości powyżej 50 metrów.
| L.p. | Jezioro nazwa oficjalna |
Głębokość maksymalna (m) wg A. Choińskiego[10] |
Głębokość maksymalna (m) (według innych źródeł) |
Powierzchnia wg A. Choińskiego (ha)[10] |
Wzniesienie m n.p.m.[10] |
| 1 | Hańcza | 106,1[11] | 106,1[potrzebne źródło] | 291,5 | 226,5[potrzebne źródło] |
| 2 | Drawsko | 82,2[11] | 83[potrzebne źródło] | 1797,5 | 128,7 |
| 3 | Wielki Staw Polski | 80,3 | 79,2[potrzebne źródło] | 30,0 | 1664,6[potrzebne źródło] |
| 4 | Czarny Staw pod Rysami | 77,0 | 76,4[potrzebne źródło] | 20,6 | 1579,5[potrzebne źródło] |
| 5 | Wigry | 74,2[11] | 73,0[potrzebne źródło] | 2115,0 | 131,9 |
| 6 | Wdzydze | 69,5[11] | 68,7[potrzebne źródło] | 1417,0 | 139,2 |
| 7 | Wuksniki | 67,3[11] | 68,0[potrzebne źródło] | 118,5 | 114,4[potrzebne źródło] |
| 8 | Babięty Wielkie | 65,2 | 65,0[potrzebne źródło] | 258,5 | 140,7[potrzebne źródło] |
| 9 | Morzycko | 60,7[11] | 60,0[potrzebne źródło] | 317,5 | 51,4[potrzebne źródło] |
| 10 | Piłakno | 56,6 | 237,5 | 139,7[potrzebne źródło] | |
| 11 | Ciecz | 58,8 | 171,0 | 106 | |
| 12 | Jezioro Ełckie | 55,8 | 385,0 | 120,2[potrzebne źródło] | |
| 13 | Ożewo | 55,5 | 49,5 | 191,3[potrzebne źródło] | |
| 14 | Gaładuś | 54,8 | 552,5 | ||
| 15 | Jezioro Wulpińskie | 54,6 | 396,0 | ||
| 16 | Isąg | 54,5 | 377,5 | ||
| 17 | Jezioro Łańskie | 53,0 | 54[potrzebne źródło] | 1070,0 | |
| 18 | Jezioro Białe Filipowskie | 52,0 | 117,5 | ||
| 19 | Jezioro Pluszne Wielkie | 52,0 | 867,5 | ||
| 20 | Rajgrodzkie | 52,0 | 1499,0 | ||
| 21 | Czarny Staw Gąsienicowy | 51,9 | 17,9 | ||
| 22 | Morskie Oko | 51,8 | 34,9 | ||
| 23 | Jezioro Mokre | 51,0 | 790,0 | ||
| 24 | Tałty-Jezioro Ryńskie | 50,8 | 1796,0 |
[edytuj] Bibliografia
- Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych: Nazewnictwo geograficzne Polski. Tom 1. Hydronimy. Część 2. Wody Stojące, Izabella Krauze-Tomczyk, Jerzy Ostrowski (oprac. red). Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006. ISBN 83-239-9607-5 (pdf 1840 kb).
- Adam Choiński, Katalog jezior Polski, część pierwsza: Pojezierze Pomorskie. wyd. nauk. UAM, Poznań 1991, ISBN 83-232-0369-5.
- Adam Choiński, Katalog jezior Polski, część druga: Pojezierze Mazurskie. wyd. nauk. UAM, Poznań 1991, ISBN 83-232-0399-7.
Przypisy
- ↑ W. Pol, Północny wschód Europy pod względem natury, 1875.
- ↑ Jerzy Jańczak: Atlas jezior Polski. Poznań: Bogucki Wyd. Naukowe, 1996. ISBN 83-86001-29-1.
- ↑ 3,0 3,1 Jan Mordawski: Geografia 3: geografia Polski: podręcznik dla liceum ogólnokształcącego, liceum profilowanego i technikum: zakres podstawowy. Operon, 2003, s. 43,45. ISBN 83-7390-004-7.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 234, 416, 575. ISBN 83-232-1732-7.
- ↑ Kompleks jeziora Mamry obejmuje jeziora: Mamry właściwe, Kirsajty, Kisajno, Dargin, Święcajty i Dobskie.
- ↑ Bernard Wiśniewski, Tomasz Wolski. Changes in Dąbie Lake bathymetry in the period 1962–1996. „Limnological Review”. 5, s. 258, 2005. Polskie Towarzystwo Limnologiczne. ISSN 1642-5952 (ang.).
- ↑ Mikulski Z., Bojanowicz M., Ciszewski R., 1969, Bilans wodny jeziora Druzno, Prace PIHM, 96, s. 73–88. za Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 536. ISBN 83-232-1732-7.
- ↑ Wykaz NB-j (jeziora) Wody powierzchniowe do bytowania ryb łososiowatych i karpiowatych w warunkach naturalnych oraz umożliwiające migrację ryb.. [dostęp 2011-05-12].
- ↑ Raport o stanie środowiska w Wielkopolsce w roku 2004. s. 91. [dostęp 2011-05-14].
- ↑ 10,0 10,1 10,2 Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 235, 418, 576. ISBN 83-232-1732-7.
- ↑ 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 Według A. Choińskiego i R. Skowrona (1998) za Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 234, 235. ISBN 83-232-1732-7.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
-
Menu