Kępno – Wikipedia, wolna encyklopedia
| Kępno | |||||
|
|||||
| Dewiza: Kraina Południa | |||||
| Państwo |  Polska |
||||
| Województwo | wielkopolskie | ||||
| Powiat | kępiński | ||||
| Gmina | Kępno gmina miejsko-wiejska |
||||
| Prawa miejskie | 20 grudnia 1660 r. | ||||
| Burmistrz | Aniela Kempa | ||||
| Powierzchnia | 7,79 km² | ||||
| Ludność (2009) • liczba • gęstość |
14 713 1895 os./km² |
||||
| Strefa numeracyjna |
(+48) 62 | ||||
| Kod pocztowy | 63-600 | ||||
| Tablice rejestracyjne | PKE | ||||
|
Położenie na mapie Polski
  Kępno
|
|||||
| Na mapach: | |||||
| TERC (TERYT) |
4304008034 | ||||
|
Urząd miejski
ul. Kościuszki 563-600 Kępno |
|||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||
 Hasło Kępno w Wikisłowniku |
|||||
| Strona internetowa | |||||
Kępno (niem. Kempen) – miasto w województwie wielkopolskim, w Kaliskiem, na ziemi wieluńskiej, na Wysoczyźnie Wieruszowskiej, nad Niesobem, siedziba powiatu kępińskiego i gminy Kępno.
W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa kaliskiego.
Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 14 713 mieszkańców[1].
Spis treści |
[edytuj] Położenie
Kępno leży na Wysoczyźnie Wieruszowskiej, nad Niesobem, w zachodniej części ziemi wieluńskiej, w województwie wielkopolskim i jest najdalej na południe położonym miastem w województwie. Leży 63 km od Kalisza, 76 km od Wrocławia, 88 km od Opola, 128 km od Łodzi, 145 km od Katowic i 170 km od Poznania.
[edytuj] Historia
Ślady osadnictwa na obecnych terenach Kępna sięgają epoki brązu. Świadczą o tym liczne wykopaliska archeologiczne. Najwięcej starych przedmiotów odkryto na terenie prasłowiańskiego cmentarzyska na Górce Wiatrakowej (obecnie Osiedle 700-lecia). Innym dowodem dawnego osadnictwa jest pradawne grodzisko, tzw. Kopiec. Znaleziono tu fragmenty naczyń oraz pozostałości drewnianych domów. Znaleziska pochodzą z okresu średniowiecza.
Pierwsza pisana informacja o Kępnie to dokument dotyczący spotkania jakie miało miejsce 15 lutego 1282. Doszło wówczas do zjazdu dwóch książąt, w czasie którego książę pomorski Mściwój II zapisał swoje ziemie jako darowiznę księciu wielkopolskiemu Przemysłowi II, późniejszemu królowi Polski. Na pamiątkę tego wydarzenia w czasach współczesnych u podnóża Kopca ustawiono pamiątkowy głaz.
W 1283 Kępno wymieniane jest już jako miasto. Prawdopodobnie, co typowe dla tamtego okresu, jego lokacja została przeprowadzona za pomocą niemieckich kolonistów. Stąd obok nazwy polskiej Campno równolegle występowała w XIII i XIV wieku nazwa niemiecka Langenfurt. Wskutek procesu polonizacji mieszkańców miasta wyszła ona jednak wkrótce z użytku.
Kępno było początkowo miastem królewskim. Własnością prywatną stało się w 1365, kiedy to król Kazimierz Wielki przekazał je w ręce Wierzbięty z Paniewic. Była to nagroda za pomoc udzieloną królowi w tłumieniu buntu Maćka Borkowica. Wraz z kolejnymi zmianami właścicieli Kępno stopniowo podupadało. Wiązało się to z rozwojem pobliskiej osady – Baranowa oraz licznymi walkami toczonymi w okolicy. W wyniku utraty rangi, Kępno straciło prawa miejskie.
Kępno rozkwitło ponownie w XVII w. Na przełomie lat 1660/1661 znów otrzymało prawa miejskie. Wraz z nimi nadano także herb. W herbie Kępna na niebieskim tle widnieje biały łabędź stojący na zielonej kępie.
Do 1793 Kępno leżało w województwie sieradzkim. W wyniku II rozbioru Polski znalazło się na obszarze zaboru pruskiego (od 1795 jako część departamentu kaliskiego Prus Południowych). W 1807 miasto weszło w skład departamentu kaliskiego Księstwa Warszawskiego, by po kongresie wiedeńskim w 1815 powrócić w granice Prus.
Panowanie pruskie, a od 1871 niemieckie, przyniosło oprócz zaostrzającej się polityki germanizacyjnej także dynamiczny rozwój gospodarczy, przestrzenny i architektoniczny. W II poł. XIX w. w mieście powstały liczne budynki użyteczności publicznej oraz nowoczesna infrastruktura techniczna. Po I wojnie światowej Kępno wróciło w granice państwa polskiego 17 stycznia 1920, w wyniku powstania wielkopolskiego.
Niemcy wkroczyli do Kępna 1 września 1939. Z relacji świadków wiadomo, że pierwszy samochód zwiadowczy wjechał na rynek około godziny 12.30. Kilka minut później pojawiły się oddziały wojskowe.
Okupanci zrabowali między innymi dzwony kościelne. W styczniu 1945 do Kępna od strony Wieruszowa zbliżyły się wojska radzieckie wypierając stopniowo oddziały niemieckie. Niemcy stawili niewielki opór w okolicy wsi Olszowa jednak został on szybko przełamany i 21 stycznia 1945 miasto zostało zajęte przez Armię Czerwoną.
Od 1945 następuje dalszy rozwój Kępna. Powstają nowe budowle, szkoły i zakłady przemysłowe. Wokół "starego miasta", stanowiącego centrum, powstają nowe osiedla. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należy do woj. kaliskiego. Powiat kępiński przywrócono 1 stycznia 1999.
[edytuj] Narodowości
O wielonarodowej historii miasta świadczą trzy świątynie: kościół rzymskokatolicki pw. św. Marcina, kościół ewangelicko-augsburski i neoklasycystyczna synagoga. Mieszkańcami byli głównie Polacy, Żydzi i Niemcy. Z biegiem czasu przybywało Polaków i Niemców. Ludność żydowska emigrowała w kierunku zachodnich prowincji niemieckich oraz do Ameryki. Jej populacja zmniejszyła się do tego stopnia, że przestała odgrywać rolę w życiu miasta. Obywatele niemieccy to głównie urzędnicy przybywający z głębi Niemiec, kolonizatorzy. Skład etniczny: Polacy (70%), Niemcy(10%), Słowacy(1%)[potrzebne źródło]. Wiele siedzib niemieckich po wojnie dostało się znowu w ręce dawnych właścicieli. Resztę stanowią Rosjanie i Białorusini, w nielicznych przypadkach także Ukraińcy.
| Lata | Katolicy | Ewangelicy | Żydzi |
|---|---|---|---|
| 1820 | 1190 | 945 | 2578 |
| 1833 | 1514 | 830 | 3384 |
| 1837 | 1572 | 1108 | 3474 |
| 1843 | 1561 | 1155 | 3528 |
| 1846 | 1645 | 1188 | 3760 |
| 1855 | 1436 | 1071 | 3282 |
| 1871 | 2194 | 1387 | 2449 |
| 1910 | 3962 | 1779 | 739 |
[edytuj] Transport
W mieście krzyżują się drogi krajowe:
- DK8 Kudowa-Zdrój - Wrocław - Kępno - Wieluń - Piotrków Trybunalski - Warszawa - Białystok - Budzisko
- DK11 Kołobrzeg - Poznań - Ostrów Wielkopolski - Kępno - Lubliniec - Bytom
Kępno to węzeł kolejowy, krzyżują się tu linie kolejowe Poznań – Kępno – Lubliniec - Częstochowa/Katowice, Kępno – Wieluń – Herby Nowe, Kępno – Oleśnica (nieczynna) i Kępno – Namysłów (nieczynna).
Komunikację autobusową z innymi miastami zapewniają PKS Wieluń, PKS Ostrów Wielkopolski oraz inne.
[edytuj] Zabytki
- cmentarzysko kultury łużyckiej – "Górka Wiatrakowa",
- grodzisko średniowieczne, tzw. "Kopiec",
- kościół rzymskokatolicki pw. św. Marcina (1911)[2],
- kościół ewangelicko-augsburski (1863),
- synagoga, wybudowana w latach 1815-1816,
- unikalny dwupoziomowy dworzec kolejowy z krzyżowym usytuowaniem peronów (jeden z dwu tego rodzaju obiektów w Polsce - drugi taki znajduje się w Kostrzynie nad Odrą),
- sąd rejonowy – budynek z 1835 roku,
- ratusz miejski z 1846 roku.
- domy mieszczańskie z II poł. XVIII i XIX w.,
- zakład wodociągowy (stacja pomp i wieża ciśnień) z 1903-4 r.
[edytuj] Oświata
- Przedszkola:
- ul. Cicha 13
- os. 700-lecia 9
- Szkoły podstawowe:
- nr 1, ul. Sienkiewicza 21
- nr 3, os. 1000-lecia 1
- Gimnazja:
- nr 1, os. 1000-lecia 1
- nr 2, ul. Zamkowa 1
- Szkoły średnie:
- Liceum Ogólnokształcące im. mjra Henryka Sucharskiego, ul. Dąbrowskiego 3
- Zespół Szkół Specjalnych, ul. Szkolna 6
- Zespół Szkół nr 1, ul. Sienkiewicza
- Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 2, ul. Przemysłowa 10c
[edytuj] Kościoły
Na terenie Kępna działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:
[edytuj] Kultura i sport
W Kępnie funkcjonuje hala sportowa KOSiR (Kępiński Ośrodek Sportu i Rekreacji), w której oprócz turniejów sportowych odbywają się koncerty oraz inne imprezy kulturalne. W mieście działa klub Polonia Kępno, dysponujący boiskiem piłkarskim oraz bieżnią. W sezonie 2009-2010 klub piłkarski występuje w klasie okręgowej. W 2008[potrzebne źródło] roku powstało duże, pełnowymiarowe piłkarskie boisko, ze sztuczną nawierzchnią. Znajduje się ono w pobliżu hali sportowej. Istnieją również dwa sztuczne boiska o wymiarach piłki ręcznej- w pobliżu stadionu "Poloni" oraz przy Gimnazjum nr 2. W Kępnie można także obejrzeć film w kinie "Sokolnia" oraz wypożyczyć książkę w bibliotece gminnej lub powiatowej. Czynne jest Muzeum Ziemi Kępińskiej.
[edytuj] Współpraca międzynarodowa
Miasta partnerskie:
[edytuj] Ludzie związani z Kępnem
- Samuel Holdheim - rabin Frankfurtu nad Odrą, urodzony w Kępnie
- Edward Lasker - szachista, urodzony w Kępnie
- Władysław Rabski - krytyk teatralny i literacki, poseł na Sejm II Rzeczypospolitej
- Krzysztof Szymoniak - polski poeta, krytyk literacki, wykładowca akademicki i pierwszy redaktor naczelny Nowego Nurtu
- Witold Tomczak - polityk, eurodeputowany
- Władysław Turowski - kompozytor, poeta, dyrygent, autor słów hymnu Kępna
- Gosia Baczyńska - projektantka mody
- Eugen Rehfisch, niemiecki lekarz
- Marcin Kowalczyk, reprezentant kraju w piłce nożnej
- Franciszek Olszówka, "żołnierz wyklęty"
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2009 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-06, s. 103. ISSN 1734-6118.
- ↑ Kościół Rzymskokatolicki pw. Św. Marcina
- ↑ Urząd Miejski Kępna
- ↑ Urząd Miejski Kępna
- ↑ Urząd Miejski Kępna
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Strona stowarzyszenia "Socjum Kępno i Okolice" zajmującego się historią powiatu kępińskiego
- Kępno w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom III (Haag – Kępy) z 1882 r. (1882)
- Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
|
|||||||||||||
|
||||||||||||||
