KP Legia Warszawa – Wikipedia, wolna encyklopedia
|
|||
| Pełna nazwa | Klub Piłkarski Legia Warszawa Sportowa Spółka Akcyjna |
||
| Przydomek | Wojskowi, Legioniści | ||
| Barwy | czerwono-biało-zielono-czarne[1] | ||
| Data założenia | wiosna 1916[2][3][4] | ||
| Liga | Ekstraklasa | ||
| Debiut w najwyższej lidze | 3 kwietnia 1927 Legia – Warszawianka 1:4 (0:0)[5] |
||
| Adres | ul. Łazienkowska 3 00-449 Warszawa |
||
| Stadion | Stadion Wojska Polskiego w Warszawie | ||
| Prezes | (od 8 maja 2012) |
||
| Trener | (od 1 czerwca 2010) |
||
| Asystent trenera | |||
| Strona internetowa | |||
KP Legia Warszawa (oficjalna nazwa Klub Piłkarski Legia Warszawa Sportowa Spółka Akcyjna) – polski klub piłkarski z siedzibą w Warszawie, od 9 kwietnia 2004 stanowiący część holdingu Grupa ITI, kontynuator tradycji – powołanej w marcu 1916 w Kościuchnówce pod Maniewiczami – piłkarskiej Drużyny Legjonowej LEGIA, reaktywowanej 14 marca 1920 w Warszawie. Od lat 90. XX wieku zajmuje 1. miejsce w tabeli wszech czasów polskiej ekstraklasy, będąc zarazem jednym z najbardziej utytułowanych polskich klubów piłkarskich na arenie międzynarodowej (m.in. półfinalista Pucharu Europy Mistrzów Krajowych 1969/70 i Pucharu Europy Zdobywców Pucharów 1990/91, a także ćwierćfinalista Ligi Mistrzów 1995/96).
Początkowo klub działał jako jedna z sekcji wielosekcyjnego CWKS Legia, a w niezależny podmiot (Autonomiczną Sekcję Piłki Nożnej) przekształcił się 25 kwietnia 1989. Od 12 lutego 1997 ma status Sportowej Spółki Akcyjnej (SSA), natomiast od 13 czerwca 2003 występuje pod nazwą KP Legia Warszawa.
[edytuj] Historia
[edytuj] Założenie klubu
Do utworzenia klubu przyczynił się w znacznym stopniu wybuch I wojny światowej, bowiem w skład ówczesnych Legionów Polskich wchodziło wielu żołnierzy, którzy przed wojną uprawiali futbol[6].
Pierwsze treningi drużyna rozpoczęła jeszcze wiosną 1915 w Piotrkowie Trybunalskim, zaś między 5 a 15 marca 1916 na wniosek chorążego Zygmunta Wasseraba w kancelarii kompanii sztabowej Komendy Legionów Polskich w Kościuchnówce (znajdującej się niedaleko Maniewicz na Wołyniu) doszło do założenia klubu piłkarskiego. Na jej prezesa mianowano chorążego Władysława Groele, a plutonowy Stanisław Mielech zaproponował nazwę "Drużyna Legjonowa LEGIA", przyjęto zaś inną – "Drużyna Sportowa Legia"[7][8], biało-czarne barwy i herb ukazujący białą literę "L" (symbol Legionów) na czarnej tarczy. Innymi propozycjami nazwy były: "Drużyna Komendy Legionów" oraz "Stryr"[9][10]. Piłkarze grali w białych strojach z ukośnymi czarnymi pasami (nawiązanie do Czarnych Lwów)[11] .
Jeszcze wiosną tego samego roku zespół rozegrał szereg meczów z innymi drużynami żołnierskimi, które w większości kończyły się zwycięstwami "Drużyny Legjonowej LEGIA". Najstarsze zachowane wyniki to: 7:0 z Dywizyjnym Zakładem Sanitarnym, 3:3 z 6. Pułkiem Piechoty Legionów oraz dwa zwycięstwa (6:4 i 3:1) z 4. Pułkiem Piechoty Legionów[11]. W lipcu 1916 – w związku z ofensywą Brusiłowa – Legiony zaczęły wycofywać się na zachód, a klub przeniósł się do Warszawy. Pierwszy mecz w nowym mieście rozegrano 29 kwietnia 1917 (remis 1:1 na Agrykoli przeciwko Polonii Warszawa)[12]. W sumie z dziewięciu rozegranych w stolicy spotkań Legia trzy zremisowała, a sześć wygrała. W pierwszym wyjazdowym spotkaniu Legia odniosła zwycięstwo 2:1 nad ówczesnym mistrzem Polski Cracovią w Krakowie, dzięki czemu została obwołana nieoficjalnym mistrzem kraju[11]. W 1918 wojna się zakończyła i drużynę rozwiązano.
[edytuj] Lata 20. i 30. XX wieku
Klub reaktywowano 14 marca 1920. W salach kasyna oficerskiego na Zamku Królewskim grupa byłych oficerów utworzyła Wojskowy Klub Sportowy (WKS) Warszawa, ustalając dla niego biało-czerwone barwy statutowe. Pośród nich był Zygmunt Wasserab, jeden z założycieli klubu[13].
Z powodu wojny bolszewickiej i udziału w niej wielu warszawskich piłkarzy, WKS nie został zgłoszony do premierowych rozgrywek o mistrzostwo Polski w 1920. W sezonach 1921–1926 drużyna nigdy nie wyszła poza klasę A okręgu warszawskiego, lecz był to okres bardzo ważny dla klubu. W 1922 uchwalono statut umożliwiający grę w zespole osobom cywilnym i zmieniono nazwę na Wojskowy Klub Sportowy "Legia" Warszawa. Był on wzorowany na dokumencie lwowskiej Pogoni. W tym czasie ogłoszono także fuzję z najstarszym warszawskich klubem sportowym, Koroną, która spowodowała przejęcie nowych, biało-zielonych barw klubowych[14].
W pierwszym międzynarodowym meczu (18 maja 1922) Legioniści ulegli na własnym stadionie 2:9 czechosłowackiej Viktorii Żiżkow Praga[6]. Rok później w Mistrzostwach Warszawy Wojskowi zajęli 3 miejsce[15].
Po pierwszym w historii wyjściu poza klasę A w 1927, Legia zakwalifikowała się do nowo powstałej Polskiej Ligi Piłki Nożnej. Pierwszy prezesem Ligi Polskiej został prezes warszawskiego zespołu, Roman Górecki. Pierwsze ligowe zwycięstwo Wojskowi odnieśli w Łodzi 8 maja z Klubem Turystów. Mecz zakończył się wynikiem 1-6 dla gości. Jednocześnie Marian Łańko zdobył pierwszą ligową bramkę z rzutu wolnego oraz zanotował pierwszego hat-tricka dla stołecznego klubu[16]. W tym samym roku Wojskowi w meczu z Pogonią Lwów odnieśli nawyższą ligową porażkę. Mecz zakończył się wynikiem 11-2 dla Pogoniarzy[17]. Ostatecznie Legia zajęła piąte miejsce na koniec sezonu, mimo pięciu porażek na początku rozgrywek. Napastnik Legionistów Marian Łańko zajął w tym sezonie drugie miejsce w klasyfikacji strzelców, z 31 trafieniami. Warszawski klub zadebiutował także w pucharze Polski, wygrywając mecz z Pogonią Warszawa 7:0. Przez dwa kolejne sezony Legia zajmowała wyższe miejsca w lidze niż inne stołeczne kluby: Polonia i Warszawianka.
Rok 1930 był dla klubu bardzo ważny. W pierszej edycji nagród MSZ za najlepsze wyniki w rywalizacji miedzynarodowej, Wojskowi otrzymali "wędrowny" puchar[18]. Po trzech latach budowy, otwarto przy ulicy Łazienkowskiej Stadion Wojska Polskiego. W pierwszym meczu na nowym obiekcie Legia zremisowała z nieistniejącą już Europą Barcelona 1:1. W tym samym roku legioniści pokonali Ruch Hajduki Wielkie 7:1 w swoim setnym występie w ekstraklasie. Legia odnosiła również największe przedwojenne sukcesy i do mistrzostwa Polski w latach 1930 i 1931 brakowało jej odpowiednio trzech i jednego punktu.
W sezonie 1935 Legia utrzymała się w lidze dzięki jednemu punktowi przewagi nad zdegradowaną Cracovią, a następnie w 1936, w jubileusz 20-lecia klubu, przegrała siedem kolejnych meczów z rzędu i zanotowała jedyny w okresie swego istnienia spadek z pierwszej ligi. W 1937 władze klubu zdecydowały o jego powrocie do wojskowego statutu. W efekcie z pierwszego zespołu odeszły prawie wszystkie osoby cywilne, głównie do innych warszawskich drużyn. W 1937 w klasie A okręgu warszawskiego Legia zajęła czwarte miejsce, a rok później pierwsze, premiowane grą w barażach o I ligę. Wojskowi zajęli w nich trzecią lokatę i nie zdołali awansować. Zarząd zareagował wycofaniem klubu ze wszystkich rozgrywek i postanowił rozgrywać tylko mecze towarzyskie. W 1938 większość sekcji drużyny rozwiązano, pozostawiając jedynie trzy: tenisową, pływacką i motorową.
[edytuj] Reaktywacja
Po zakończeniu II wojny światowej, w kwietniu 1945 klub reaktywowano pod nazwą I Wojskowego Klubu Sportowego Warszawa, a w czerwcu tego roku dodano historyczny człon Legia. Wśród osób którzy przywrócili klub do życia, byli m.in: Julian Neuding przedwojenny pięściarz stołecznego Makabi, Karol Rudolf przedwojenny działacz Legii, Henryk Czarnik i Józef Ziemian – piłkarze Legii z okresu międzywojennego. Drużyna początkowo rozgrywała spotkania towarzyskie ze stołecznymi zespołami, a także z klubami z innych krajów, m.in. ze szwedzkim IFK Norrköping oraz jugosłowiańskim Partizanem Belgrad. W pierwszych powojennych mistrzostwach polski (1946) Zieloni zajęli drugie miejsce w swojej grupie eliminacyjnej, odpadając z dalszej rywalizacji. Legionistów wyprzedziła wtedy warszawska Polonia, która zdobyła potem mistrzostwo. Do startującej w 1948, po dziewięcioletniej przerwie, ekstraklasy Wojskowi zakwalifikowali się po zwycięstwie w eliminacjach międzyokręgowych makroregionu północno-wschodniego oraz po zdobyciu drugiego miejsca w kwalifikacjach ogólnopolskich. Klub zajął w nich ostatecznie czwarte miejsce, remisując (3:3 z Ruchem Chorzów) przy okazji swój 250. mecz ligowy[11]. Przez dwa kolejne ligowe sezony Legia utrzymywała się w ekstraklasie dzięki lepszemu bilansowi bramek od zdegradowanych zespołów. W listopadzie 1949, po reformach wprowadzanych przez ówczesne władze, kolejny raz zmieniono nazwę, na Centralny Wojskowy Klub Sportowy Warszawa oraz nadano nowy herb (Duża litera C, a w niej mniejsze: W, K, S). Oficjalnym patronem drużyny zostało Ludowe Wojsko Polskie.
W 1951, gdy na wzór radziecki mistrzem Polski zostawał zdobywca pucharu, warszawska drużyna zajęła trzecie miejsce. Rok później Legia odniosła pierwszy sukces w swej historii. W pucharze Polski Wojskowi dotarli do finału, w którym ulegli warszawskiej Polonii 0:1. Do tej fazy rozgrywek dotarły jednak wzmocnione o graczy z pierwszego składu rezerwy Legionistów, pierwsza drużyna odpadła w 1/8 finału.
[edytuj] Lata pierwszych sukcesów
29 września 1955 Legia zdobyła po raz pierwszy Puchar Polski (5:0 w Warszawie z Lechią Gdańsk), a miesiąc później, 20 listopada, mistrzostwo Polski (1:1 w Sosnowcu z Zagłębiem). Był to pierwszy dublet w historii polskiej piłki, ale trenera Steinera, który odniósł ten sukces, zastąpił Ryszard Koncewicz. Powtórzył on wyczyn poprzednika i na 40-lecie istnienia klubu, po remisie 2:2 z ŁKS-em Łódź i zwycięstwie 3:0 nad Górnikiem Zabrze, doprowadził drużynę do mistrzostwa i zdobycia Pucharu Polski. Wielu piłkarzy z tamtego składu znalazło się w drużynie przy okazji poboru do wojska[19]. Byli to wcześniej zawodnicy takich klubów jak: Polonia Bytom, Ruch Chorzów czy Wawel Kraków. Ten ostatni, jak większość OWKSów, został rozwiązany. Oficjalnie z powodu "reorganizacji pionu wojskowego", jednak oznaczało to tylko wzmocnienie CWKS-u[20]. Dodatkowo w tym sezonie Legia odniosła swoje najwyższe zwycięstwo w historii, pokonując krakowską Wisłę 12:0. Trzy pierwsze miejsca w klasyfikacji strzelców zajęli gracze warszawskiego zespołu. Przez kolejne cztery sezony Wojskowi utrzymywali się w górnej części tabeli.
Debiut klubu w europejskich pucharach zakończył się na 1/16 finału Pucharu Europy Mistrzów Krajowych, po przegranym dwumeczu z bratysławskim Slovanem (0:4 w Bratysławie i 2:0 w Warszawie).
2 lipca 1957 powrócono do historycznej nazwy Legia (Wojskowy Klub Sportowy "Legia" Warszawa), przybrano nowe obowiązujące do dzisiaj barwy, biało-czerwono-zielono-czarne (w późniejszym okresie zamieniono kolejność dwóch pierwszych kolorów) i przyjęto obowiązujący do 30 czerwca 2005 herb. Tego dnia przeprowadzono w klubie także szereg zmian, których celem była zmiana charakteru klubu – likwidacja Centralnego WKS i powrót do koncepcji Legii klubu warszawskiego[21]. 24 września Legioniści, grający jako reprezentacja Warszawy, zostali zaproszeni do Hiszpanii, na pierwszy mecz na nowym stadionie FC Barcelona, Camp Nou.
[edytuj] Sukcesy w Europie
W latach 60. XX wieku Legia regularnie zajmowała czołowe miejsca w ligowej tabeli. W 1960 na Stadionie Wojska Polskiego zamontowano sztuczne oświetlenie. Stadion Wojska Polskiego stał się drugim obiektem w Polsce, na którym można było rozgrywać mecze po zmroku. Pierwsze spotkanie bez naturalnego światła rozegrane zostało z duńskim AGF Århus[22]. W tym sezonie Tadeusz Błażejewski strzelił tysięczną ligową bramkę dla Wojskowych. W sezonie 1966/67 w Legii zadebiutował Kazimierz Deyna.
W latach 1964 i 1966 Wojskowi zdobyli dwa Puchary Polski. Drugi puchar na 50-lecie powstania klubu wywalczyli 15 sierpnia na stadionie poznańskiej Warty, pokonując Górnika Zabrze 2:1, gdy Bernard Blaut strzelił gola w ostatnich sekundach dogrywki. Po zdobyciu tego trofeum Legia awansowała do Pucharu Zdobywców Pucharów, gdzie odpadła w 1/16 finału z BSG Chemie Lipsk (0:3, 2:2).
W sezonie 1964/65 Legia jako pierwsza polska drużyna doszła do 1/4 Pucharu Zdobywców Pucharów. Legioniści przegrali z TSV 1860 Monachium u siebie 0:4, a w Niemczech zremisowali 0:0. W 1967 Legia wygrała w swojej grupie w Pucharze Karla Rappana (dziś Puchar Intertoto), ale rozgrywek tych nie prowadziła UEFA i nie było to premiowane awansem do Pucharu UEFA. Rok później warszawiacy zadebiutowali w Pucharze Miast Targowych 1968/69, pokonując 6:0 TSV 1860 Monachium. Stołeczny zespół w 1969 zdobył tytuł mistrzowski na dwa lata, a rok później doszedł do półfinału Pucharu Europy Mistrzów Krajowych 1969/1970 (0:0 i 0:2 z holenderskim Feyenoordem Rotterdam). Pod koniec lat 60. XX wieku stołeczni juniorzy starsi zdobyli pierwszy w historii klubu tytuł mistrzowski dla Legii.
[edytuj] Lata 70.
W 1971 Legia kończyła sezon na drugim miejscu, rok później na trzecim, w kolejnych latach nadal utrzymywała się w górnej połowie tabeli, ale bez większych sukcesów. Był to również czas, gdy w Polsce powstawały pierwsze kluby kibica i ten działający na Legii zdecydował się zasiadać na trybunie otwartej, nazywanej żyletą od reklamy sponsora (żyletek marki Polsilver), którego baner reklamowy znajdował się nad tą trybuną. Od grudnia 1971 do lutego 1972 Legioniści odbyli tournée po Hiszpanii oraz państwach Ameryki Południowej: Ekwadorze, Kostaryce i Kolumbii (pierwsza wizyta Legii w tej części świata). W tym okresie warszawski klub pokonał w Pucharze Zdobywców Pucharów 9:0 Víkingur Reykjavík[23], co jest najwyższa wygraną polskiego zespołu w europejskich pucharach. W kolejnej rundzie Legia trafiła na włoski A.C. Milan. Pierwsze spotkanie rozegrane na Stadionie Dziesięciolecia zakończyło się remisem 1:1[24]. W dogrywce na San Siro również padł taki wynik w regulaminowym czasie gry, zwycięską bramkę na 2:1 Milan zdobył na dwie minuty przed końcem dogrywki[25][26]. Wojskowi zdobyli w tym sezonie swój piąty Puchar Polski. Po wyeliminowaniu w półfinale Szombierek (3:1 i 1:1)[27][28] odbył się mecz finałowy z drugim bytomskim klubem: Polonią. 17 czerwca 1973 w Poznaniu wynik bezbramkowy utrzymywał się przez 90 minut podstawowego czasu gry, a także przez cała dogrywkę. Legioniści wygrali ostatecznie w rzutach karnych wynikiem 4:2[29].
Kolejna podróż zagraniczna odbyła się w 1975, stołeczna drużyna poleciała do Australii i została pierwszą polską drużyną, która była na wszystkich kontynentach (oprócz Antarktydy)[6]. W tym roku odbył się także pierwszy transfer polskiego zawodnika na Zachód, na co pozwolił PZPN i Ministerstwo Sportu. Robert Gadocha został kupiony przez FC Nantes, późniejszego mistrza Francji.
W 1976 obchodzono 60-lecie powstania klubu. Rozegrane zostały dwa mecze: z warszawską Polonią (zwycięstwo 2:0) oraz ze słowacką Duklą (wygrana 4:2). Legioniści odbyli również podróż do Indonezji. Rozegrano wtedy sześć meczów (cztery zwycięstwa, dwa remisy) oraz strzelono łącznie 15 bramek. Na wyjeździe zabrakło Deyny, który przebywał na zgrupowaniu kadry w Jugosławii i Grecji[30].
Przez drugą połowę lat 70. Legioniści plasowali się poza podium w mistrzostwach Polski, a w sezonie 1979/80 zdobyli brązowy medal. W 1977 po raz drugi warszawski zespół wystąpił w Pucharze Karla Rappana (później Puchar Intertoto UEFA). Przeciwnikami warszawiaków były takie kluby jak: Landskrona BoIS (1:0 i 2:1), SK Slavia Praga (1:1 i 2:2) oraz BSC Young Boys (4:1 i 1:1)[31]. Legia zajęła drugie miejsce w grupie i po raz drugi nie było to premiowane awansem do Pucharu UEFA. Pod koniec dekady miał miejsce towarzyski mecz Legii z Manchesterem City. Całe spotkanie rozegrał wtedy Kazimierz Deyna. Strzelił w tym meczu dwie bramki, jedną dla Wojskowych (gdzie grał w pierwszej połowie), a drugą dla swojego nowego klubu (w drugiej części spotkania), do którego przeszedł za 100 tys. funtów szterlingów. Spotkanie cieszyło się bardzo dużym zainteresowaniem i wielu kibiców musiało oglądać mecz zza bram stadionu[6].
Pod koniec lat 70. Legia zdobyła Puchar Polski. 9 maja wygrała 5:0 z poznańskim Lechem. W lidze Wojskowi zajęli trzecie miejsce.
[edytuj] Lata 80.
Na początku lat 80. Legia obroniła Puchar Polski, wygrywając 24 czerwca 1:0 z Pogonią Szczecin, w lidze zaś zajęła 5. miejsce. W Pucharze Zdobywców Pucharów Wojskowi rozegrali w 1982 mecz z gruzińskim Dinamem Tbilisi. Podczas pierwszego spotkania w Warszawie kibice, ze względu na bardzo dużą liczbę milicjantów na stadionie, zaczęli skandować hasła: "Precz z komuną" oraz "MO – Gestapo". Po porażce 0:1, fani zorganizowali pochód antykomunistyczny (sytuacja taka powtarzała się w latach 80. kilkakrotnie). Rezultatem 0:1 zakończył się również mecz rewanżowy, który w Tbilisi oglądało 90 tysięcy widzów[32][33][34].
Sezon 1982/83 rozpoczął się od zmiany części kadry zespołu. Legia zyskała w połowie rozgrywek także nowego trenera, Kazimierza Górskiego zastąpił Jerzy Kopa. Wojskowi zajęli ostatecznie ósme miejsce w tabeli ligowej, zaś z Pucharu Polski odpali w ćwierćfinale, po przegranej 0:1 z Lechem Poznań w Warszawie.
W 1984 po rundzie jesiennej Legia zajmowała pierwsze miejsce w tabeli, a na koniec rozgrywek została wicemistrzem Polski. Uprawniało to do udziału w Pucharze UEFA. Rok później powtórzono ten sukces. W obydwu przypadkach tytuł mistrzowski zdobywał Górnik Zabrze. W tych latach, w Pucharze UEFA, Legioniści dochodzili kolejno do 1/8 i 1/16 finału, odpadając dwukrotnie z mediolańskim Interem. W pierwszym przypadku mediolańczycy zremisowali u siebie 0:0, co zostało uznane za wielki sukces Legionistów[6]. Rewanż przy Łazienkowskiej zakończył się wynikiem 0:1 i to włoska drużyna awansował do kolejnej rundy[35][36]. Dwumecz w 1985 zakończył się zwycięstwem Legii 3:2 na Łazienkowskiej, ale we Włoszech porażka 0:1 wyeliminowała warszawiaków z Pucharu UEFA[37][38]. Na początku sezonu 1986/87 warszawska drużyna odbyła podróż do Chin i pokonując Reprezentację Chin 2:0, wywalczyła Puchar Wielkiego Muru, grając w Pekinie i innych miastach przez tydzień na przełomie lipca i sierpnia[39]. Pod koniec 1987 na stadionie Legii zlikwidowany został żużlowy tor i boisko na stadionie zostało poszerzone. Kolejny rok zmagań w lidze Legia zakończyła na trzecim miejscu, a także doszła do finału Pucharu Polski. W Łodzi Wojskowi zremisowali z Lechem 1:1 i o zwycięstwie zadecydowały rzuty karne, a te wygrał poznański zespół 3:2. Rok później Legioniści zdobyli Puchar Polski na stadionie w Olsztynie, zwyciężając Jagiellonię Białystok 5:2[40]. Dwa tygodnie później Legia zdobyła również Superpuchar Polski, ogrywając w Zamościu Ruch Chorzów 3:0.
Pod koniec dekady, 13 września 1989, Legia grała z Barceloną w pierwszej rundzie Pucharu Zdobywców Pucharów. Mecz w Barcelonie zakończył się remisem 1:1, po nieuznanej bramce dla Wojskowych i karnym dla przeciwników w 85. minucie meczu. W rewanżu przy Łazienkowskiej Legia przegrała 0:1, przy 25 tysiącach ludzi na trybunach. Jedyną bramkę strzelił wtedy Michael Laudrup.
Pod koniec tego okresu – 25 kwietnia 1989 władze klubu zadecydowały o odłączenie się sekcji piłkarskiej od wielosekcyjnego CWKS i utworzenie Autonomicznej Sekcji Piłki Nożnej (ASPN CWKS "Legia" Warszawa). Pierwszym sukcesem po tym wydarzeniu było zdobycie Superpucharu Polski (3:0 z Ruchem Chorzów w Zamościu).
1 września tego samego roku w wypadku zginął Kazimierz Deyna, były piłkarz klubu.
Dzięki zdobyciu dziewiątego Pucharu Polski w 1990 Legia mogła zagrać w Europie. W rywalizacji z europejskimi drużynami warszawski klub dotarł do półfinału Pucharu Zdobywców Pucharów, eliminując takie zespoły jak Sampdoria Genua czy Aberdeen F.C., lecz odpadł po pojedynku z Manchesterem United (1:1 w Manchesterze i 1:3 w Warszawie)[41].
[edytuj] Lata 90.
Na samym początku tego okresu stołecznej ekipie groził spadek do drugiej ligi[41]. Sezon 1990/91 Legia ukończyła na 9. miejscu[41][42], zaś następny na 10. pozycji[43]. W 1995 roku Legia Warszawa zakwalifikowała się do Ligi Mistrzów pokonując w ostatniej rundzie IFK Goetborg 1:0 (u siebie) i 2:1 (na wyjeździe)
[edytuj] Rok 1993
Jesienią 1993 roku w Legię zainwestował pierwszy prywatny inwestor Janusz Romanowski. Podpisano umowy sponsorskie min. z FSO (2,4 mld starych złotych za dwa lata) oraz Adidasem. Po czwartej kolejce sezonu 1993/94 trenerem Legii został Janusz Wójcik. Wysoki budżet pozwolił na sprowadzenie klasowych piłkarzy (Maciej Śliwowski, Radosław Michalski) i włączenie się do walki o mistrzostwo[44]. 20 czerwca 1993 drużyna wywalczyła mistrzostwo Polski (6:0 z Wisłą w Krakowie). Dzień później tytuł ten został jednak odebrany przez prezydium zarządu PZPN, stosunkiem głosów 5:4, z powodu zarzutu przekupstwa w ostatnim ligowym meczu. Klub musiał także zapłacić 500 mln złotych kary, a władze UEFA wykluczyły Legię z europejskich pucharów[45][46].
Wszystkie dotychczasowe wnioski dotyczące uchylenia owej decyzji (ostatnie z grudnia 2004 i stycznia 2007) zostały rozpatrzone negatywnie[47], a mistrzostwo ostatecznie przypadło Lechowi Poznań, który po unieważnieniu ostatnich meczów Legii i ŁKS-u, zajął w tabeli pierwsze miejsce.
W tym samym sezonie komisja do spraw przeciwdziałania dopingowi w sporcie uznała, że Roman Zub, piłkarz Legii, grał po zażyciu środków dopingujących w meczu z Widzewem Łódź. Próbkę moczu gracza zbadano także w laboratorium w Moskwie, gdzie uznano, że podwyższony poziom testosteronu nie był wynikiem stosowania dopingu. Mecz początkowo zweryfikowano jako walkower dla łódzkiej drużyny, ale decyzja wydziału gier PZPN została cofnięta przez prezydium związku[45].
[edytuj] Potrójna korona i kolejne sukcesy
W kolejnym sezonie Legia zdobyła pierwszą w Polsce "potrójną koronę". Dzięki remisowi 1:1 15 czerwca z Górnikiem Zabrze w Warszawie, Wojskowi utrzymali jeden punkt przewagi nad drugimi Katowicami i zdobyli piąty tytuł mistrza Polski[48][49]. 18 czerwca, w finale Pucharu Polski Wojskowi pokonali 2:0 ŁKS i wywalczyli dziesiąty Puchar w swojej historii. W meczu o Superpuchar 24 lipca Legia grała również z ŁKS i zwyciężyła 6:4 na stadionie w Płocku. Mimo udanego sezonu Legii UEFA podtrzymała karę wykluczenia z europejskich pucharów. Pierwsze podejście do Ligi Mistrzów zakończyło się klęską już w eliminacjach (0:1 i 0:4 z chorwackim Hajdukiem Split).
Kolejny sezon zaczął się od podpisania umowy na transmisje meczów w Canal+ (jako pierwszy klub w Polsce). 31 maja 1995 klub wywalczył szóste mistrzostwo Polski (3:0 z Rakowem Częstochowa w Warszawie)[50], zdobył też Puchar Polski. W tym czasie miała miejsce jedna z pierwszych akcji protestacyjnych na stadionie. Powodem były wysokie ceny biletów i zakaz wywieszania flag na płocie. Zakończył się on po trzech meczach w Warszawie dzięki porozumieniu z działaczami[51]. W drugim sezonie w Lidze Mistrzów Legioniści dotarli najdalej ze wszystkich polskich zespołów. Legia zagrała w 1/4 finału, odpadając z Panathinaikosem (0:0 i 0:3). W kolejnym sezonie Legii nie udało się obronić mistrzostwa i zajęła drugie miejsce w lidze.
W 1997 klub przekształcono w Sportową Spółkę Akcyjną (SSA) "Legia" Warszawa oraz pozyskano nowego sponsora, koreańską firmę Daewoo. W tym roku Wojskowi zajęli drugą lokatę po przegranej 2:3 z Widzewem Łódź (Wojskowi do 85. minuty prowadzili 2:0), a także do nazwy dodano człon "Daewoo" (CWKS "Legia-Daewoo" Warszawa), co z powodu nazwy sponsora zostało chłodno przyjęte przez fanów Legii[11]. Niepowodzenie w lidze powetowano kolejnym Pucharem i Superpucharem Polski. Do swojego ostatniego występu w Pucharze Zdobywców Pucharów Legia przystępowała, jako klub najbardziej doświadczony w tych rozgrywkach, ze wszystkich ekip z edycji 1997/1998. Po przejściu Glenavonu Lurgan w 1/32 finału, remisując w Irlandii Północnej 1:1 i wygrywając w Warszawie 4:0, odpadła następnie, w 1/16 finału, z włoską Vicenzą, przegrywając na wyjeździe 2:0 i remisując u siebie 1:1. W sezonach 1998–2001 Legia plasowała się w pierwszej piątce. W tym okresie rozegrano setny mecz w europejskich pucharach (zwycięstwo 5:0 w Skopje z macedońskim Vardarem w 1/64 finału pucharu UEFA 12 sierpnia 1999).
[edytuj] Lata 2001-10
1 lipca 2001 usunięto z nazwy klubu markę byłego sponsora i powrócono do nazwy ASPN CWKS "Legia" Warszawa SSA[52].
W sezonie 2001/02 piłkarze Legii pod opieką Serba Dragomira Okuki zdobyli siódmy tytuł mistrzowski, dzięki remisowi 0:0 z Odrą Wodzisław w Warszawie[53], a także Puchar Ligi Polskiej (3:0 i 1:2 z Wisłą Kraków). W Lidze Mistrzów Legia przegrała jednak w eliminacjach z FC Barceloną, a w pucharze UEFA odpadła w drugiej rundzie. W pierwszej rundzie Legia pokonała FC Utrecht 4:1 i 3:1.
Legioniści skończyli rozgrywki w 2003 tuż za podium. Niedługo po tym nastąpiła zmiana nazwy na KP "Legia" Warszawa SSA i jeszcze tego samego dnia trenerem stołecznego klubu został Dariusz Kubicki[41].
Wykupienie klubu przez Grupę ITI Holdings SA zostało entuzjastycznie przyjęte przez kibiców, a Legia zajęła drugie miejsce w lidze[54][55]. Następny rok także nie należał do udanych, stołeczny zespół zajął trzecie miejsce w lidze.
Sezon 2005/06 był wyjątkowy w historii klubu. Legia odpadła z Pucharu UEFA w II rundzie eliminacji (0:1 w Warszawie i 2:4 w Zurychu z miejscowym FC Zürich)[56][57] i zaliczyła słaby początek ligi. Mimo to w 90-lecie istnienia drużyny Legioniści zdobyli ósme mistrzostwo Polski po wygranym 1:0 meczu z Górnikiem w Zabrzu[58][59]. Po przyjściu nowego trenera Dariusza Wdowczyka, Legioniści odrobili siedem punktów straty do Wisły Kraków i wyszli na prowadzenie w lidze. Po tych sukcesach Rada Miasta Stołecznego Warszawy podjęła decyzję o sfinansowaniu modernizacji stadionu Legii poprzez budowę trzech nowych trybun i rozbudowę trybuny krytej.
W kolejnym sezonie Wojskowi odpadli z rozgrywek o Puchar Polski w 1/16 finału, ulegając czwartoligowej Stali Sanok[60], a w lidze uzyskali trzecią lokatę. Rok 2007 przyniósł zmianę herbu. Klub nie doszedł do porozumienia z CWKS, który miał prawa do poprzedniego logo. Władze klubu zarejestrowały swój znak, zbojkotowany przez kibiców, ponieważ nie przypominał on w niczym dawnego znaku(mimo podobnych kolorów oraz litery "L" miał inny kształt i ułożenie barw)[61]. Ostatecznie nie został on wprowadzony w życie i ustalono, że herbem zostanie modyfikacja pierwszego herbu, z białą literą "L" na czarnej tarczy. Obecny kształt różni się od historycznego i przypomina trójkąt, a nie pierwotną tarczę herbową[62][63].
Na początku sezonu 2007/08 miały miejsce burdy na stadionie wileńskiej Vėtry w przerwie meczu II rundy Pucharu Intertoto. Klub nie zorganizował oficjalnego wyjazdu na mecz, co spowodowało pojawienie się na trybunach kibiców nie sympatyzujących z Legią, którzy mogli wejść na trybuny bez biletu. Spotkanie zostało przerwane po zakończeniu pierwszej połowy przy stanie 2:0 dla gospodarzy[64]. Kilka dni później Komisja Dyscyplinarna UEFA zweryfikowała wynik spotkania z Vėtrą na walkower 3:0 dla gospodarzy i wykluczyła Legię z obecnej edycji europejskich pucharów oraz z następnej, do której się zakwalifikuje (liga mistrzów UEFA, puchar UEFA, puchar Intertoto) w ciągu najbliższych pięciu lat. UEFA zobowiązała także warszawski klub do pokrycia wszelkich strat wyrządzonych przez uczestników zamieszek na stadionie gospodarza. Po złożeniu odwołania, karę czasowo zawieszono, po uwzględnieniu tego co zostało poprawione, by zwiększyć bezpieczeństwo na meczach Legii[65].
Na półmetku rozgrywek ligowych Legia zajęła drugą lokatę, mimo że zdobyła więcej punktów niż w mistrzowskim sezonie 2005/06[66]. Legioniści tracili dziesięć punktów do pierwszej Wisły. Nowy trener, Jan Urban, obiecał walkę o wicemistrzostwo i pozyskanie nowego napastnika, gdyż w rundzie jesiennej Legia była nieskuteczna w ataku[67].
Ostatecznie Legia zdobyła Puchar Polski[68] i Superpuchar po dwukrotnym zwycięstwie z Wisłą Kraków (0:0, 4:3 k. oraz 2:1), a także wicemistrzostwo kraju. Legioniści zapewnili sobie również występ w pucharze UEFA od I rundy eliminacji. W rundzie wiosennej klub przyłączył się do kampanii Wykopmy Rasizm ze Stadionów, organizowanej przez Stowarzyszenie Nigdy Więcej wybiegając 22 marca w meczu z Widzewem Łódź w koszulkach z nazwą kampanii. Nigdy Więcej (pol.). 21.03.08. [dostęp 2011-07-27].
Sezon 2008/09 Legia zaczęła od pokonania białoruskiego FK Homel (0:0 oraz 4:1) w I rundzie eliminacji pucharu UEFA. W drugiej Wojskowi trafili na rosyjski FK Moskwa. Oba mecze Legioniści przegrali, w Moskwie 2:1, a w Warszawie 0:2. Jedyną bramkę dla Legii strzelił Roger Guerreiro.
W lidze po rundzie jesiennej warszawski zespół zajmował trzecią lokatę, za Polonią (1 punkt przewagi) i Lechem (w bezpośrednim spotkaniu remis, ale lepszy bilans bramkowy). W pucharze ekstraklasy wyszli z grupy, a w pucharze Polski wylosowali przeciwnika w 1/4 finału – Stal Sanok, po wygranych w 1/16 z Wisłą Płock oraz w 1/8 z Jagiellonią Białystok.
Sezon Legia zakończyła zaledwie z wicemistrzostwem. W PP Legia odpadła w 1/2 finału z Ruchem Chorzów, a w Pucharze Ekstraklasy została pokonana przez Bełchatów w ćwierćfinale.
14 marca 2010 zwolniono Jana Urbana, a tymczasowym trenerem został Stefan Białas[69]. Po zakończeniu sezonu, 1 czerwca trenerem Legii został Maciej Skorża
7 sierpnia 2010 Legia rozegrała towarzyski mecz z Arsenalem Londyn z okazji otwarcia nowego stadionu. Podopieczni Macieja Skorży przegrali ten mecz 5:6. Dla Legii strzelali: Artur Jędrzejczyk (3), Alejandro Cabral oraz Maciej Iwański. Dla drużyny gości bramki zdobyli: Emmanuel Eboué (2), Marouane Chamakh, Kieran Gibbs, Samir Nasri oraz Jay-Emmanuel-Thomas. W drużynie Arsenalu Londyn wystąpili dwaj polscy bramkarze – Łukasz Fabiański, który został na początku drugiej połowy zmieniony przez Wojciecha Szczęsnego. W sezonie 2010/2011 Legia wywalczyła 3. miejsce w Ekstraklasie oraz zdobyła Puchar Polski.
[edytuj] Lata 2011-12
W przerwie letniej przed sezonem 2011/2012, Legia pozyskała trzech nowych zawodników, są nimi: Danijel Ljuboja, Michał Żewłakow i Dušan Kuciak. Dzięki zdobyciu Pucharu Polski, Legia miała zapewnione miejsce w rozgrywkach Ligi Europy, zaczynając przygodę w Europie od III rundy kwalifikacyjnej. Drużyna pokonała turecki Gaziantepspor Kulübü (0:1, 0:0) zapewniając sobie awans do rundy play-off. Kolejnym rywalem stołecznej drużyny był Spartak Moskwa, ostatecznie pokonany (2:2, 3:2) co pozwoliło na dalszy awans. W fazie grupowej, Wojskowi będąc w czwartym koszyku trafili do Grupy C z: PSV Eindhoven, FC Rapid Bukareszt i Hapoel Tel Awiw. Dzięki dobrej grze i zwycięstwach nad Hapoelem Tel Awiw i dwukrotnie z Rapiem Bukareszt udało się wyjść z grupy. W 1/16 finału Warszawianie trafili na drużynę Sportingu Lizbona ostatecznie jej ulegając (2:2, 0:1).
W sezonie 2011/2012, Legia zdobyła Puchar Polski pokonując w finale Ruch Chorzów, trzecie miejsce na podium w rozgrywkach Ekstraklasy a także doszła do 1/16 finału Ligi Europy remisując a następnie ulegając Sportingowi Lizbona.
Na górę strony | Początek wątku
[edytuj] Sukcesy
[edytuj] Krajowe
- Mistrzostwa Polski:
- 1. miejsce (8): 1955, 1956, 1969, 1970, 1993 – odebrane decyzją PZPN, 1994, 1995, 2002, 2006
- 2. miejsce (11): 1960, 1968, 1971, 1985, 1986, 1993 z powodu degradacji z 1 miejsca, 1996, 1997, 2004, 2008, 2009
- 3. miejsce (13): 1928, 1930, 1931, 1961, 1972, 1980, 1988, 1999, 2001, 2005, 2007, 2011, 2012
- Puchar Polski:
- Superpuchar Polski:
- Puchar Ligi Polskiej:
- Mistrzostwa Polski juniorów starszych:
- 1. miejsce (1): 1969
- 2. miejsce (1): 1962
- 3. miejsce (1): 1964
- Mistrzostwa Polski juniorów młodszych:
- 2. miejsce (2): 2009, 2011
[edytuj] Międzynarodowe
[edytuj] Indywidualne
- Drużyna Roku
- 2011 – Legia Warszawa
- Piłkarz Roku
- Trener Roku
- Odkrycie Roku
- Obcokrajowiec Roku
- Jedenastka Obcokrajowców Roku
- Powrót Roku
Plebiscyt katowickiego dziennika Sport
- Złote Buty
- Piłkarz Roku
Na górę strony | Początek wątku
[edytuj] Poszczególne sezony
| Wyniki ze wszystkich sezonów Legii Warszawa[71] | ||
|---|---|---|
|
||
[edytuj] Legia w rozgrywkach
[edytuj] Liga polska
Działacze Legii byli głównymi inicjatorami utworzenia nowoczesnych ogólnokrajowych rozgrywek ligowych w Polsce. Na fali zmian sanacyjnych, zapoczątkowanych wiosną 1926 przez przewrót majowy, do władzy w rodzimym sporcie doszli ludzie wywodzący się ze środowisk wojskowych, toteż obowiązujący system rozgrywkowy poddano historycznej reformie. Jesienią 1926, w porozumieniu z czołówką polskich klubów, przedstawiciele Legii rozpoczęli wzmożone działania mające na celu założenie ligi. Udało się to już na przełomie 1926 i 1927, więc jedną z drużyn pierwszoligowych premierowego sezonu 1927 stanowili Legioniści. Pierwszy przesem został przezes Legii gen bryg. Roman Górecki. Z najwyższej klasy rozgrywkowej Zieloni spadli tylko raz, w 1936. Łącznie klub rozegrał 74 z 77 sezonów w najwyższej lidze piłkarskiej (1927–1936 i od 1948 do dziś). Warszawski zespół po spadku z ekstraklasy grał w najniższych klasach rozgrywkowych w Polsce dwa sezony: (1937 warszawska klasa A i 1938 liga okręgowe, po uzyskaniu pierwszego miejsca w lidze Legia przegrała awans do Ligi Polskiej w barażach). W 1939 z powodu rozwiązania sekcji piłkarskiej nie przystąpiono do żadnej klasy rozgrywkowej.
Do ekstraklasy Zieloni wrócili w pierwszym powojennym sezonie w 1948. Od tego momentu występują w niej nieprzerwanie, a sezon 2010/2011 jest 64 z rzędu. Legia od lat 90 XX wieku zajmują 1. miejsce w tabeli wszech czasów I ligi.
W swej dotychczasowej historii Legia wygrała ligę osiem razy, jedenastokrotnie była druga i jedenastokrotnie trzecia. Dzięki tym sukcesom zajmuje czwartą pozycję pod względem liczby zdobytych krajowych trofeów.
| Bilans Legii w ekstraklasie[78] | |||
| Mecze(sezony) | Zwycięstwa | Remisy | Porażki |
|---|---|---|---|
| 1954(74) | 948 | 508 | 527 |
Tabela uwzględnia sezony 1927-1936 oraz 1948-2010/2011 (łącznie 74).
Na górę strony | Początek wątku
[edytuj] Puchar Polski
Legia we wszystkich swoich występach zdobyła piętnaście Pucharów Polski, najwięcej ze wszystkich polskich klubów. W tabeli wszech czasów jest na pierwszym miejscu, przed Górnikiem Zabrze, który sześć razy zdobył trofeum. Wojskowi przegrali w finale sześć razy, w tym jeden raz rezerwy klubu, wspomagane o graczy pierwszej ekipy, która odpadła wcześniej.
| Finały Pucharu Polski z udziałem Legii[79] | ||
|---|---|---|
| Data | Przeciwnik | Wynik |
|
|
Polonia Warszawa |
|
|
|
Lechia Gdańsk |
|
|
|
Górnik Zabrze |
|
|
|
Polonia Bytom |
|
|
|
Górnik Zabrze |
|
|
|
Górnik Zabrze |
|
|
|
Górnik Zabrze |
|
|
|
Polonia Bytom | 0:0, k. 4:2 |
|
|
Lech Poznań |
|
|
|
Pogoń Szczecin |
|
|
|
Lech Poznań | 1:1, k. 2:3 |
|
|
Jagiellonia Białystok |
|
|
|
GKS Katowice |
|
|
|
GKS Katowice |
|
|
|
ŁKS Łódź |
|
|
|
GKS Katowice |
|
|
|
GKS Katowice |
|
|
|
Lech Poznań |
|
|
|
Wisła Kraków | 0:0, k. 4:3 |
|
|
Lech Poznań | 1:1, k. 5:4 |
|
|
Ruch Chorzów |
|
Na górę strony | Początek wątku
[edytuj] Puchar Ligi
Legia we wszystkich swoich występach zdobyła raz Puchar Ligi, w edycji 2001/02. W pierwszym finałowym meczu pokonała Wisłę Kraków 3:0 w Warszawie, a w rewanżu przegrała 1:2 w Krakowie. Z lepszym bilansem bramek Wojskowi zdobyli trofeum. Legioniści przegrali w finale dwa razy, w edycji 1999/00 z Polonią Warszawa 1:2 i z Dyskobolią Grodzisk Wielkopolski 1:4 w sezonie 2007/08.
| Finały Pucharu Ligi z udziałem Legii[81] | ||
|---|---|---|
| Data | Przeciwnik | Wynik |
|
|
Polonia Warszawa |
|
|
|
Wisła Kraków |
|
|
|
Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski |
|
[edytuj] Superpuchar Polski
Legia Warszawa czterokrotnie zdobyła Superpuchar Polski, a trzykrotnie przegrała w finale. W pierwszym finałowym meczu w 1989 roku pokonała Ruch Chorzów 3:0 w Zamościu. Rok później przegrała w Bydgoszczy z Lechem Poznań 3:1. W trzecim finale rozgrywanym w Płocku w 1994 wygrała z ŁKS Łódź 6:4. W 1995 w Rzeszowie triumfował GKS Katowice, wygrywając 1:0. Dwa lata później w stolicy Legioniści zwyciężyli Widzew Łódź 2:1. W swoim szóstym finale w 2006 roku Wojskowi przegrali na własnym stadionie z Wisłą Płock 2:1. W 2008 roku w Ostrowcu Świętokrzyskim Legia zdobyła po raz czwarty to trofeum pokonując Wisłę Kraków 2:1. Legia mogła grać jeszcze w trzech finałach, jednak edycji z lat 1980, 1993, 2002 nie rozegrano.
| Finały Superpucharu Polski z udziałem Legii | ||
|---|---|---|
| Data | Przeciwnik | Wynik |
|
|
Ruch Chorzów |
|
|
|
Lech Poznań |
|
|
|
ŁKS Łódź |
|
|
|
GKS Katowice |
|
|
|
Widzew Łódź |
|
|
|
Wisła Płock |
|
|
|
Wisła Kraków |
|
|
|
Wisła Kraków | |
Na górę strony | Początek wątku
[edytuj] Europejskie puchary
Dotychczas Legia rozegrała 156 meczów w europejskich pucharach. Bilans spotkań – z 68 zwycięstwami i 39 porażkami – jest korzystny. Największym sukcesem było dojście do 1/2 i 1/4 Pucharu Europy Mistrzów Krajowych 1969/70 i 1970/71, 1/4 Ligi Mistrzów UEFA 1995/96 oraz 1/2 Pucharu Zdobywców Pucharów 1990/91. Legioniści wygrali również grupę pucharu Intertoto w 1967[82].
Najskuteczniejszym zawodnikiem w Europie był Kazimierz Deyna (17 trafień). Rozegrał również, wraz z Bernardem Blautem, najwięcej meczów (40).
| Bilans Legii w europejskich pucharach[83] | |||
| Mecze | Zwycięstwa | Remisy | Porażki |
|---|---|---|---|
| 160 | 69 | 40 | 41 |
Na górę strony | Początek wątku
[edytuj] Rywalizacja lokalna
[edytuj] Derby Warszawy
Derby stolicy – obok krakowskich, łódzkich i górnośląskich – należą do najważniejszych w Polsce. Najsłynniejszymi derbami Warszawy stały się na przestrzeni lat pojedynki Legii z Polonią (lata międzywojenne oraz od lat 90.) oraz Legii przeciwko Gwardii (od lat 50. do lat 80.)
Do pierwszego meczu pomiędzy Legią i Polonią doszło tuż po przenosinach Wojskowych do stolicy – 29 kwietnia 1917 na Agrykoli – a owa towarzyska potyczka zakończyła się remisem 1:1. 10 kwietnia 1927 na stadionie Legii rozegrano natomiast premierowe ligowe derby, które również nie przyniosły rozstrzygnięcia (2:2).
Łącznie, w bilansie wszystkich rozgrywanych meczów (liga oraz puchary) pomiędzy tymi dwiema drużynami, lepiej wypadają "Czarne Koszule", z 29 zwycięstwami. "Legia" zwyciężyła 28 razy, a 20 meczów zakończyło się remisem.
Stan na 25 marca 2012[84]
| Wszystkie mecze[85][86][87] | |||
| Mecze | Zwycięstwa Legii | Remisy | Zwycięstwa Polonii |
|---|---|---|---|
| 77 | 28 | 20 | 29 |
[edytuj] Inni lokalni rywale
Oprócz Polonii, Legia rozgrywała również mecze z innymi warszawskimi zespołami. Z Okęciem, Marymontem i Lotnikiem Warszawa Wojskowi grali po jednym razie. Wszystkie mecze odbyły się w ramach Pucharu Polski i zakończyły zwycięstwami Legionistów.
Z Gwardią Legia grała jeden mecz mniej niż z Czarnymi Koszulami. Bilans wszystkich spotkań wypada na korzyść Wojskowych, ale Harpagony (przydomek zawodników Gwardii) prowadzą w statystykach meczów u siebie. Ostatni mecz pomiędzy drużynami odbył się 7 maja 1983 w lidze i zakończył wygraną Legionistów 2:1[88].
Z Warszawianką wszystkie dwadzieścia meczów Legia grała w lidze, przed II wojną światową. Wygrała dziesięć, dwa zremisowała i osiem przegrała[89][90].
| Wszystkie mecze[91] | |||
| Mecze | Zwycięstwa Legii | Remisy | Zwycięstwa Gwardii |
|---|---|---|---|
| 50 | 19 | 16 | 15 |
| Mecze | Zwycięstwa Legii | Remisy | Zwycięstwa Warszawianki |
| 20 | 10 | 2 | 8 |
Na górę strony | Początek wątku
[edytuj] Historyczne nazwy klubu
| Lp. | Okres obowiązywania | Nazwa | |
|---|---|---|---|
| 1. | marzec 1916 | listopad 1918 | Drużyna Sportowa Legia ("drużyna Legjonowa") |
| 2. | 14 marca 1920 | 31 lipca 1922 | Wojskowy Klub Sportowy (WKS) Warszawa |
| 3. | 31 lipca 1922 | kwiecień 1945 | Wojskowy Klub Sportowy (WKS) Legia Warszawa |
| 4. | kwiecień 1945 | czerwiec 1945 | I Wojskowy Klub Sportowy (WKS) Warszawa |
| 5. | czerwiec 1945 | listopad 1949 | I Wojskowy Klub Sportowy (WKS) Legia Warszawa |
| 6. | listopad 1949 | 2 lipca 1957 | Centralny Wojskowy Klub Sportowy (CWKS) Warszawa |
| 7. | 2 lipca 1957 | lata 70. | Wojskowy Klub Sportowy (WKS) Legia Warszawa |
| 8. | lata 70. | 25 kwietnia 1989 | Centralny Wojskowy Klub Sportowy (CWKS) Legia Warszawa |
| 9. | 25 kwietnia 1989 | 4 lutego 1997 | Autonomiczna Sekcja Piłki Nożnej (ASPN) CWKS Legia Warszawa |
| 10. | 4 lutego 1997 | 12 lutego 1997 | Autonomiczna Sekcja Piłki Nożnej (ASPN) CWKS Legia-Daewoo Warszawa |
| 11. | 12 lutego 1997 | 1 lipca 2001 | Sportowa Spółka Akcyjna (SSA) ASPN CWKS Legia-Daewoo Warszawa[92] |
| 12. | 1 lipca 2001 | 13 czerwca 2003 | Sportowa Spółka Akcyjna (SSA) ASPN CWKS Legia Warszawa |
| 13. | 13 czerwca 2003 |
|
Klub Piłkarski Legia Warszawa SSA[11] |
Na górę strony | Początek wątku
[edytuj] Barwy i herb
Legia ma barwy czerwono-biało-zielono-czarne. Każda z nich ma swoje znaczenie; chociaż w różnych okresach często brakowało jednego lub dwóch kolorów, za to nie było nigdy innych niż te cztery. Biel i czerwień to odwołanie do Polski i patriotyzmu założycieli klubu. Zieleń symbolizuje wojenne korzenie CWKS-u (a przejęte zostały od innego klubu wojskowego – Korony), a czerń jest odwołaniem do Czarnych Lwów, którzy uznawani byli za pierwszy polski klub sportowy – Legia miała być pierwszym klubem wojskowym. Od początku XXI wieku Legioniści zazwyczaj noszą białe lub czerwone koszulki, a dodatkowy komplet strojów jest zielony. Nigdy nie było strojów czarnych, ale pierwsze trykoty Wojskowych miały czarny pas na białym tle.
- Herby Legii na przestrzeni lat
Na koszulkach piłkarzy Legii, w przeciwieństwie do innych drużyn, nie zawsze widniał herb. Najdłużej Legioniści grali z samą "elką" na piersi. Z tym symbolem, który znajdował się prawie w każdym herbie Legii w ciągu 90 lat jej istnienia, piłkarze rozgrywali swoje mecze. Lata gry z "elką" na piersi to: 1960–1996 i 2002–2007. 22 czerwca 2009 roku klub poinformował, że na koszulki wraca "elka".
- 1916: Pierwszy herb to biała litera L (znak Legionów Polskich) na czarnej, uproszczonej polskiej tarczy herbowej. Kształt tarczy (z nielicznymi modyfikacjami) obowiązywał do roku 1949, a następnie od 1957 do 2007 i od 2010 do teraz.
- 1917: Po przeniesieniu działalności do Warszawy po raz pierwszy pojawiła się w herbie "elka" w kółeczku. Wnętrze było białe, z czarnym pasem biegnącym ukośnie od lewego górnego rogu. Miał on nawiązywać do pierwszego polskiego klubu sportowego Czarnych Lwów, którzy z takim znakiem na koszulkach rozgrywali swoje mecze.
- 1920-1921: Nie jest znany herb z pierwszych dwóch lat po reaktywacji.
- 1922–1926: Trzeci herb Legii powstał po fuzji z Koroną Warszawa. Tarczę miał bardzo podobną do herbu z 1916 i 1917 roku, natomiast inne barwy: białą (prawa górna część) i zieloną (w lewym dolnym rogu), które przejęto od drugiego klubu.
- 1926–1949: Czwarty herb Wojskowych był modyfikacją poprzedniego. Powrócił kolor czarny w postaci pasa rozdzielającego zieleń i biel, nawiązując do herbu z 1917 w związku ze zbliżającą się rocznicą 10-lecia klubu(uroczystości nie odbyły się ze względu na Przewrót majowy).
- 1949–1957: Po reformie sporu w PRL zmieniano nazwy klubów odwołujących się do patriotyzmu(w przypadku Legii do Legionów Polskich). Utworzono Centralny Wojskowy Klub Sportowy Warszawa i po raz pierwszy odstąpiono od tradycyjnego kształtu tarczy herbowej, zamieniając ją na uproszczony wzór ze złoto-zielonym obramowaniem. W środku znalazła się duża, czerwona litera C z mniejszymi W oraz K i S wewnątrz.
- 1957–2007: Kolejny herb Legii nawiązuje do pierwszych czterech. Utrzymany został historyczny kształt, a tarczę na dwie części dzieli tym razem biały i czerwony pas. Pozostałe elementy zostały niezmienne w stosunku do trzeciego herbu. Wprowadzone zostały barwy biało-czerwono-zielono-czarne, a po pewnym czasie zamieniono miejscami dwa pierwsze kolory.
- 2007-2010: Po nieudanych negocjacjach KP z CWKS-em dotyczących używania herbu, władze Legii postanowiły wprowadzić herb wzorowany na pierwszym. Różnił się on od pierwotnego kształtem tarczy, która była trójkątna.
- 2010-?: Powrócono do herbu z 1957 roku, akceptowanego przez większość kibiców[93][94].
Na górę strony | Początek wątku
[edytuj] Stadion Wojska Polskiego
Po I wojnie światowej Legia nie miała stałego miejsca, w którym mogłaby rozgrywać mecze. Swój własny stadion, jako pierwsza drużyna w Warszawie, otrzymała w 1922. Było to boisko Dowództwa Okręgu Korpusu, którego używano do zakończenia budowy nowego obiektu. W pierwszym meczu legioniści przegrali z Wisłą Kraków 0:3[11].
Od lat 30. XX wieku Legioniści swoje mecze rozgrywają na Stadionie Wojska Polskiego im. Marszałka Józefa Piłsudskiego. Inauguracyjny mecz na tym obiekcie odbył się 9 sierpnia 1930 z nieistniejącym już hiszpańskim klubem piłkarskim CF Europa Barcelona (1:1 po rzucie karnym w 22 minucie wykorzystanym przez Henryka Martyna).
Pierwsze mecze ligowe rozegrano tutaj 24 sierpnia 1930 (Warszawianka Warszawa grała z ŁKS-em Łódź, a zaraz potem Legia Warszawa z Czarnymi Lwów).
W pierwszym międzynarodowym meczu na tym obiekcie 26 października 1930 narodowa reprezentacja Polski pokonała Łotwę 6:0.
Rekord frekwencji padł 19 września 1956 podczas meczu Pucharu Europy Mistrzów Krajowych ze Slovanem Bratysława oraz 8 czerwca 1958 podczas ligowego meczu z ŁKS-em Łódź. Na trybunach zasiadło wtedy po 40 000 widzów.
Do chwili przebudowy stadion był w stanie pomieścić 13 628 kibiców (w tym sektor gości – 1378 miejsc).
Stadion jest w stanie pomieścić 31 800 kibiców. Projekt obiektu nie przewiduje dalszej rozbudowy ponieważ znajduje się w ciągu osi stanisławowskiej.
- Żyleta
Żyleta to potoczna nazwa trybuny otwartej (nigdy nie została zadaszona), na której zasiadali najzagorzalsi kibice klubu. Historia nazwy związana jest z tablicą reklamową żyletek marki Polsilver, zamontowanej nad środkowym sektorem tej trybuny. Na środku trybuny zamontowane było "gniazdo", czyli podwyższone miejsce, z którego prowadzony jest doping. Na nowym stadionie sektor dla najzagorzalszych kibiców znajduje się za bramką od strony ul. Łazienkowskiej (północna trybuna).
Na górę strony | Początek wątku
[edytuj] Piłkarze
[edytuj] Numery zastrzeżone
|
[edytuj] Obecny skład
- Stan na 15 maja 2012
|
|
[edytuj] Piłkarze na wypożyczeniu
Piłkarze wypożyczeni z Legii to w większości zawodnicy, którzy nie mieli okazji zadebiutować w pierwszym zespole stołecznego klubu i dotychczas występowali w Młodej Ekstraklasie.
|
Na górę strony | Początek wątku
[edytuj] Sztab szkoleniowy w sezonie 2010/11
- Trener: Maciej Skorża
- II trener: Rafał Janas, Jacek Magiera
- Asystent trenera: Lucjan Brychczy
- Trener bramkarzy: Krzysztof Dowhań
- Trener przygotowania fizycznego: Paolo Terziotti
- Kierownik drużyny: Piotr Strejlau, Ireneusz Zawadzki
- Lekarz: Stanisław Machowski
- Masażysta: Wojciech Frukacz, Zbigniew Sęktas, Jerzy Somow
- Dyrektor ds. rozwoju sportowego: Marek Jóźwiak[96]
Na górę strony | Początek wątku
[edytuj] Dotychczasowi trenerzy
W warszawskim zespole funkcję trenera sprawowało 40 osób. Najwięcej razy robił to Lucjan Brychczy – czterokrotnie. Najdłużej trenował Legię Wacław Kuchar (były gracz Pogoni Lwów) – ponad cztery lata. W pierwszych latach działalności klubu rolę trenera spełniał jeden z zawodników, wyznaczany przez kierownictwo sekcji piłki nożnej[97].
Na górę strony | Początek wątku
[edytuj] Dotychczasowi prezesi
Funkcję prezesa warszawskiej Legii pełniło 31 osób, w tym 3 z nich dwukrotnie (Leszek Miklas, Norbert Okołowicz oraz Janusz Lach). Większość była żołnierzami w stopniu generała, pułkownika lub podpułkownika. Od czasu utworzenia ASPN Legia funkcję tę sprawowały osoby cywilne, raz był to lekarz – dr Bronisław Nakoniecznikow-Klukowski, będący jednocześnie pułkownikiem[98].
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Na górę strony | Początek wątku
[edytuj] Kibice
Legia jest klubem, który ma kibiców w całej Polsce. Największa ich liczba znajduje się w Warszawie oraz pobliskich miejscowościach. Fani z różnych stron kraju zrzeszeni są w fan-clubach: East Front '03 (województwo lubelskie), Squadron (województwo śląskie), Soldiers '04 (województwo dolnośląskie)[99].
Na Łazienkowskiej działały i działają również zorganizowane grupy, jak Nieznani Sprawcy. Są oni spadkobiercami Cyberf@nów, poprzedniej grupy zajmującej się oprawami meczowymi.
W światku kibicowskim kibice Legii nie określają przynależności politycznej, poza patriotyzmem. Poglądy nie mają w Polsce, inaczej niż w większości krajów Europejskich, większego znaczenia pośród kibiców. Od kilku lat można zauważyć tendencje antykomunistyczne. Wywieszana jest flaga grupy "Old Fashion Man Club"(OFMC) z hasłem "Better dead than red" oraz przekreślonym sierpem i młotem. Gniazdowi intonują też przyśpiewki patriotyczne oraz antykomunistyczne na meczach odbywających się w czasie rocznic strajków i świąt państwowych[100].
Zgody
|
Pomiędzy grupami Pogoni i Zagłębia, mimo zgody z Legią, nie ma przyjaznych stosunków. Podczas meczów tych drużyn, kibice Legii nie wspierają oficjalnie żadnej ze stron. Pomimo prób pojednania obu ekip przez "Legionistów" do dzisiaj są ze sobą zwaśnione[114]. Wojskowi posiadają zgody nie tylko w Polsce, ale także poza granicami kraju.
Lokalnym rywalem Legii jest KSP Polonia Warszawa. Od lat 70., czyli od początków ruchu kibicowskiego w Polsce, zmieniali się główni przeciwnicy Wojskowych. Starsi kibice pamiętają pojedynki o mistrzostwo z Górnikiem czy Ruchem, młodsi z Widzewem, Lechem czy Wisłą. Niechęcią darzone jest wiele innych klubów m.in. te, które mają lub miały zgodę z Polonią (Arka i Cracovia). W XXI wieku Lech Poznań został głównym rywalem warszawskiego zespołu, ze względu na walkę o miano najlepszych kibiców w Polsce, najlepszą oprawę czy w końcu rywalizację sportową.
[edytuj] Stowarzyszenie kibiców
Oficjalnym stowarzyszeniem kibiców Legii jest Stowarzyszenie Kibiców Legii Warszawa "Sekcja Sympatyków" (w skrócie SKLW) założone w 2002. Prezesem jest Rafał Pawłowski. Stowarzyszenie organizuje wiele akcji, np. Pełny Stadion, a także składa wizyty w domach dziecka, odwiedza groby zmarłych graczy Wojskowych[115]. Znaną grupą kibicowską jest Old Fashion Man Club (OFMC). Włącza się ona aktywnie w obchody rocznic ważnych wydarzeń w historii Polski i Warszawy, zwłaszcza w rocznicę Powstania warszawskiego[116][117]. Wydawane są koszulki za symboliczną sumę 44zł, ze sprzedaży których produkowane są legionijne znicze oraz wieńce, składane później na grobach powstańców[118].
[edytuj] Charytatywny mecz przyjaźni Legia – ADO Den Haag
Mecz dla Wojtka[119]. Kibice Legii[120] i Den Haag[121] w porozumieniu z zarządami obydwu klubów piłkarskich[122][123], zorganizowali mecz charytatywny, który odbył się 10 października 2010. Dochód z meczu przekazany zostanie na leczenie jednego z kibiców warszawskiej drużyny. Równocześnie kluby i kibice organizują aukcje, z których całość, oraz sprzedaż przedmiotów, z których część dochodów, również zostanie przekazana dla chorego na sarkoidozę Wojtka "Legii".
Na górę strony | Początek wątku
[edytuj] Sponsorzy klubu
[edytuj] Główni sponsorzy
|
[edytuj] Sponsorzy techniczni
Adidas techniczny sponsor klubu
|
Na górę strony | Początek wątku
[edytuj] Statystyki
[edytuj] Rekordy klubowe
- Liczba sezonów w najwyższej klasie rozgrywkowej: 72 (1927–1936 i od 1948–nadal)[124]
- Pierwsze zwycięstwo w I lidze: 8 maja 1927 Klub Turystów Łódź – Legia Warszawa 1:6 (0:5)[125][126]
- Najwyższe zwycięstwo w I lidze: 19 sierpnia 1956 Legia Warszawa – Wisła Kraków 12:0 (5:0)[127]
- Najwyższa porażka w I lidze: 3 września 1927 Pogoń Lwów – Legia Warszawa 11:2 (6:1)[128]
- Nadłuższa seria zwyciestw w I lidze: 9 (1931 i 1932 oraz 2005/2006)[129][130]
- Nadłuższa seria porażek w I lidze: 7 (1936)[129]
- Najczęstszy rywal w I lidze[131]: Ruch Chorzów – 131 meczów (1927–1936, 1948–1987, 1989–1995, 1996–2003 i 2007-nadal)[132]
i Wisła Kraków – 132 mecze (1927–1936, 1948–1985, 1988–1994 i 1996–nadal)[133] - Najstarszy strzelec bramki: Lucjan Brychczy – 37 lat, 2 miesiące, 31 dni[134]
- Najmłodszy strzelec bramki: Ariel Borysiuk – 16 lat, 8 miesięcy, 21 dni[135]
[edytuj] Rekordy indywidualne
|
Takesure Chinyama król strzelców Ekstraklasy w sezonie 2008/2009
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Na górę strony | Początek wątku
[edytuj] Kontrowersje
[edytuj] Rok założenia
Niektórzy historycy, nieprzychylni warszawskiemu zespołowi, nie uznają roku 1916 za datę powstania Legii Warszawa. Twierdzą, że nie można wykazać związku między "Drużyną Legjonową LEGIA" (1915/1916) a WKS Warszawa (1920). Sam Stanisław Mielech twierdził, że WKS jest kontynuacją zakładanego przez niego klubu w 1916 roku[10][138][14].
[edytuj] Okres komunizmu
Niektórzy kibice innych drużyn zarzucają Legii, że w okresie PRL-u wykorzystywała możliwość poborów do wojska w celu pozyskania w swe szeregi dobrych graczy innych zespołów. Są także opinie (m.in. przez powyższe) iż Legia jest "komunistycznym klubem" bądź ma takie "korzenie", przeczy temu fakt iż drużyna została założona przez żołnierzy ówczesnych Legionów Polskich w okresie I Wojny Światowej. Ponad to, w latach 1946 (pierwsze mistrzostwa Polski po wojnie) - 1953, czyli w okresie stalinizmu, drużyna Legii była poza pierwszą trójką tabeli, dla porównania, w tym samym okresie mistrzostwo Polski dwukrotnie zdobyła krakowska Wisła (1949, 1950) i trzykrotnie śląski Ruch (1951, 1952, 1953)[139][140].
Legia Warszawa, w okresie 1946 - 1989, po najwyższe trofeum kraju sięgnęła czterokrotnie w latach 1955, 1956, 1969, 1970. Dla porównania, śląskie zespoły; Górnik Zabrze aż czternastokrotnie, Ruch Chorzów dziewięciokrotnie.
[edytuj] Mistrzostwo Polski 1993
Niewyjaśniona pozostaje także kwestia mistrzostwa Polski z 1993 r. które z powodu podejrzeń o korupcję, nigdy nie udowodnionych, odebrano Legii i przyznano poznańskiemu Lechowi.
Przypisy
- ↑ ekstraklasa.org
- ↑ Klub - Historia Legii - 1916-1925
- ↑ Ekstraklasa.org: Data założenia LW
- ↑ wp.pl: Z kart historii Legii Warszawa
- ↑ Warszawianka (pol.). www.staraliga.yoyo.pl. [dostęp 13 marca 2009].
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Historia Legii Warszawa (pol.). www.legialive.pl. [dostęp 22 grudnia 2008].
- ↑ Istnieje spór, czy drużyna nosiła nazwę "Drużyna Legjonowa" czy "Drużyna Sportowa Legia"
- ↑ 47. rocznica śmierci Mielecha (pol.). www.legionisci.pl. [dostęp 18 lutego 2011].
- ↑ Rzeka leżąca niedaleko komendy Legionów
- ↑ 10,0 10,1 Bełkot wieków (pol.). www.legialive.pl. [dostęp 9 stycznia 2009].
- ↑ 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 11,6 Historia Legii Warszawa (pol.). www.legia.net. [dostęp 31 października 2007].
- ↑ Historia: Pierwszy mecz Legii w Warszawie (pol.). www.legionisci.pl. [dostęp 18 lutego 2011].
- ↑ Błoński R. Legia Warszawa. Wydawnictwo Atena, 2008. ISBN 978-83-7552-360-7
- ↑ 14,0 14,1 Żydzi, masoni, cykliści (pol.). www.rp.pl. [dostęp 18 lutego 2011].
- ↑ Historia Legii: Legia trzecia w klasie A w 1923 roku (pol.). www.legionisci.com. [dostęp 18 lutego 2011].
- ↑ Pierwsza ligowa wygrana i pierwszy hat-trick legionisty (pol.). www.legionisci.com. [dostęp 20 grudnia 2010].
- ↑ Historia Legii: Najwyższa porażka w historii (pol.). www.legionisci.com. [dostęp 18 lutego 2011].
- ↑ Encyklopedia Piłkarska FUJI, t. 12: Księga jubileuszowa. 75 lat PZPN (1919-1994), red. Andrzej Gowarzewski, Katowice 1994, s. 36-46.
- ↑ Legia Warszawa (pol.). web.archive.org. [dostęp 26 grudnia 2010].
- ↑ BigWing.pl: Wydarzenia. [dostęp 2009-05-21].
- ↑ Powrót do nazwy Legia i nowy herb w 1957 roku (pol.). www.legialive.pl. [dostęp 2 lipca 2009].
- ↑ Historia stadionu Legii: 1960 cz.I (pol.). www.legialive.pl. [dostęp 19 maja 2009].
- ↑ Sezon 1972/1973 Legia Warszawa -Vikingur Reykjavik 9:0(3:0) (pol.). www.legia.net. [dostęp 25 kwietnia 2009].
- ↑ Sezon 1972/1973 Legia Warszawa -AC Milan 1:1(0:0) (pol.). www.legia.net. [dostęp 25 kwietnia 2009].
- ↑ Historia Legii Warszawa (pol.). legia.com.pl. [dostęp 25 kwietnia 2009].
- ↑ Sezon 1972/1973 AC Milan -Legia Warszawa 2:1(1:1) (pol.). www.legia.net. [dostęp 25 kwietnia 2009].
- ↑ Sezon 1972/1973 Legia Warszawa -Szombierki Bytom 3:1(0:1) (pol.). www.legia.net. [dostęp 25 kwietnia 2009].
- ↑ Sezon 1972/1973 Szombierki Bytom -Legia Warszawa 1:1(0:1) (pol.). www.legia.net. [dostęp 25 kwietnia 2009].
- ↑ Sezon 1972/1973 Legia Warszawa -Polonia Bytom 0:0(0:0) (pol.). www.legia.net. [dostęp 25 kwietnia 2009].
- ↑ CWKS Legia 1967-1996 Kronika. Warszawa: Vipart, 1996, s. 120. ISBN 83-87124-01-X.
- ↑ Klub – Historia Legii – 1976-1985 (pol.). www.legia.com. [dostęp 25 kwietnia 2009].
- ↑ Legia to potęga. Katowice: GiA, 2004, s. 132. ISBN 83-88232-12-6.
- ↑ Sezon 1981/1982 Dinamo Tbilisi -Legia Warszawa 1:0(1:0) (pol.). www.. [dostęp 4 maja 2009].
- ↑ Sezon 1981/1982 Legia Warszawa -Dinamo Tbilisi 0:1(0:1) (pol.). www.legia.net. [dostęp 4 maja 2009].
- ↑ Inter Mediolan -Legia Warszawa 0:0(0:0) (pol.). www.legia.net. [dostęp 4 maja 2009].
- ↑ Legia Warszawa -Inter Mediolan 0:1(0:0) (pol.). www.legia.net. [dostęp 4 maja 2009].
- ↑ Legia Warszawa -Inter Mediolan 3:2(1:1) (pol.). www.legia.net. [dostęp 4 maja 2009].
- ↑ Inter Mediolan -Legia Warszawa 1:0(1:0) (pol.). www.legia.net. [dostęp 4 maja 2009].
- ↑ CWKS Legia 1967-1996 Kronika. Warszawa: Vipart, 1996, s. 134. ISBN 83-87124-01-X.
- ↑ Jagiellonia o finale PP z Legią w 1989: Ludzie z innego świata (pol.). www.legioniści.com. [dostęp 24 grudnia 2010].
- ↑ 41,0 41,1 41,2 41,3 Legia Warszawa. Historia. (pol.). web.archive.org. [dostęp 1 listopada 2007].
- ↑ Sezon 1990/1991 (pol.). www.legia.net. [dostęp 19 maja 2009].
- ↑ SEZON 1991/1992 (pol.). www.legia.net. [dostęp 19 maja 2009].
- ↑ Błoński R. Legia Warszawa. Wydawnictwo Biblioteka Gazety Wyborczej, 2008. ISBN 978-83-7552-360-7
- ↑ 45,0 45,1 Gowarzewski A., Szczepłek S., Legia. Wydawnictwo GiA, 1995. ISBN 83-902751-6-3
- ↑ Historia Legii: Odebrany tytuł, czyli 6-0 z Wisłą (pol.). www.legioniści.com. [dostęp 24 grudnia 2010].
- ↑ Legia mistrzem Polski 1993! (pol.). www.legia.com.pl. [dostęp 1 listopada 2007].
- ↑ I liga 1993/1994 (pol.). www.90minut.pl. [dostęp 7 marca 2009].
- ↑ Historia Legii: Legia Mistrz 1994 (pol.). www.legioniści.com. [dostęp 24 grudnia 2010].
- ↑ I liga 1994/1995 (pol.). www.90minut.pl. [dostęp 7 marca 2009].
- ↑ Protest 1995 (pol.). www.legioniści.com. [dostęp 24 grudnia 2010].
- ↑ Koniec Legii Daewoo (pol.). www.legionisci.com. [dostęp 24 grudnia 2010].
- ↑ I liga 2001/2002 (pol.). www.90minut.pl. [dostęp 7 marca 2009].
- ↑ ITI kupuje Legię (pol.). www.gazeta.pl. [dostęp 31 maja 2009].
- ↑ Relacja z trybun Warszawa 100% Legia (pol.). www.legialive.net. [dostęp 31 maja 2009].
- ↑ Sezon 2005/2006 Legia Warszawa -FC Zurich 0:1(0:0) (pol.). www.legia.net. [dostęp 19 maja 2009].
- ↑ Sezon 2005/2006 FC Zurich -Legia Warszawa 4:1(2:1) (pol.). www.legia.net. [dostęp 19 maja 2009].
- ↑ Legia mistrzem Polski! (pol.). www.sport.pl. [dostęp 3 listopada 2007].
- ↑ Ekstraklasa 2005/2006 (pol.). www.90minut.pl. [dostęp 7 marca 2009].
- ↑ Megasensacja w Sanoku ! Stal Sanok – Legia Warszawa 2-1 (pol.). www.legia.net. [dostęp 3 listopada 2007].
- ↑ Nowe logo dla nikogo (pol.). www.sano24.pl. [dostęp 30 marca 2010].
- ↑ Apel kibiców w sprawie herbu (pol.). www.legialive.pl. [dostęp 10 stycznia 2010].
- ↑ Herb z roku 1916, a logo z roku 2006 (pol.). konieciti.pl. [dostęp 10 stycznia 2010].
- ↑ Hańba i skandal w Wilnie (pol.). www.legia.net. [dostęp 3 listopada 2007].
- ↑ Listkiewicz pomógł Legii (pol.). www.zw.com.pl. [dostęp 3 listopada 2007].
- ↑ Czy drużyna Legii da radę liderowi? (pol.). www.wp.pl. [dostęp 30 grudnia 2007].
- ↑ Legia w liczbach (pol.). www.legialive.pl. [dostęp 30 grudnia 2007].
- ↑ Puchar Polski 2007/2008 (pol.). www.90minut.pl. [dostęp 7 marca 2009].
- ↑ Stefan Białas nowym trenerem Legii Warszawa. Mirosław Trzeciak zrezygnował.. 2010-03-14. [dostęp 2010-03-14].
- ↑ Największe osiągnięcia (pol.). web.archive.org. [dostęp 31 października 2007].
- ↑ Sezon po sezonie (pol.). www.legia.net. [dostęp 25 maja 2009].
- ↑ Rozgrywki połączono(w 1924 rozgrywki na szczeblu lokalnym, w 1925 na szczeblu krajowym) z powodu przygotowan do Igrzysk Olimpijskich w Paryżu
- ↑ Mecz finałowy o prawo do gry w eliminacjach do Ligi polskiej: Legia 3:2 Okęcie Warszawa
- ↑ W sezonie 1951 tytuł Mistrza Polski otrzymywał nie mistrz ligi, a zdobywca Pucharu Polski
- ↑ Legia miała tyle samo punktów co Lech Poznań i lepszy bilans bramkowy, lecz miejsce 5. otrzymał poznański klub z racji gry w grupie z Mistrzem Polski
- ↑ Rozgrywki skrócone z powodu przygotowań do Igrzysk Olimpijskich w Helsinkach
- ↑ Legia zajęła 1. miejsce w lidze, ale PZPN odebrał je i przyznał Lechowi Poznań. Powodem miała być korupcja, jednak nigdy jej nie udowodniono.
- ↑ Mistrzostwa Polski 1920 – 2010 (pol.). 90minut.pl. [dostęp 24 lutego 2011].
- ↑ Poland – Full Cup History (ang.). www.rsssf.com. [dostęp 29 grudnia 2007].
- ↑ Do finału dotarły rezerwy klubu
- ↑ Puchar Ekstraklasy 1952 – 2009 (pol.). www.90minut.pl. [dostęp 15 maja 2010].
- ↑ Rozgrywano wtedy jedynie fazę grupową.
- ↑ Legia w europejskich pucharach (pol.). www.legia.net. [dostęp 10 listopada 2007].
- ↑ Tabela uwzględnia tylko mecze oficjalne – ligowe, pucharowe, rozgrywki warszawskiej klasy A i powojenne mistrzostwa Polski. Nieuwzglednione zostały mecze towarzyskie, w tym pierwsze derby z 1917 roku
- ↑ Legia Warsaw Polonia Warsaw (ang.). www.footballderbies.com. [dostęp 20 maja 2009].
- ↑ Derby w stylu retro (pol.). www.legionisci.com. [dostęp 26 grudnia 2010].
- ↑ Rywal Legii – Polonia Warszawa (pol.). www.legia.net. [dostęp 26 grudnia 2010].
- ↑ Rywal Legii – Gwardia Warszawa (pol.). www.legia.net. [dostęp 25 listopada 2007].
- ↑ Rywal Legii – Warszawianka (pol.). www.legia.net. [dostęp 25 listopada 2007].
- ↑ Derby w stylu retro (cz.2) (pol.). www.legioniści.pl. [dostęp 18 lutego 2011].
- ↑ Rywale Legii (pol.). www.legia.net. [dostęp 25 listopada 2007].
- ↑ Legia Warszawa – Informacje. futbol.net.pl. [dostęp 2011-03-31].
- ↑ Legia wraca do herbu z 1957 roku! (pol.). legia.com. [dostęp 23 lutego 2011].
- ↑ Nowy herb? Raczej nie (pol.). www.legia.com.pl. [dostęp 23 lutego 2011].
- ↑ Mecz przyjaźni dla Legii (pol.). www.legialive.pl. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Legia – Sztab szkoleniowy (pol.). legia.com. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Klub – Trenerzy Legii (pol.). www.legia.com. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Klub – Prezesi Legii (pol.). www.legia.com. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Fan Kluby (pol.). www.legialive.pl. [dostęp 27 listopada 2008].
- ↑ Zakazują antykomunizmu (pol.). www.legialive.pl. [dostęp 25 grudnia 2009].
- ↑ Pogoń Szczecin (pol.). www.legialive.pl. [dostęp 25 grudnia 2009].
- ↑ Odnowienie zgody z Pogonią w 1994 (pol.). www.legialive.pl. [dostęp 20 grudnia 2010].
- ↑ Nasi przyjaciele – Legia Warszawa (pol.). www.zaglebie.sosnowiec.pl. [dostęp 5 września 2009].
- ↑ Zgody. Legia Warszawa (pol.). www.kibicezaglebia.net. [dostęp 20 grudnia 2010].
- ↑ Zagłębie Sosnowiec (pol.). www.legialive.pl. [dostęp 25 grudnia 2009].
- ↑ Historia zgody Zagłębia i Legii (pol.). www.legionisci.com. [dostęp 20 grudnia 2010].
- ↑ Przyjaciele – Legia Warszawa (pol.). www.e-olimpia.com. [dostęp 5 września 2009].
- ↑ Olimpia Elbląg (pol.). www.legialive.pl. [dostęp 25 grudnia 2009].
- ↑ Przyjaciele – Legia Warszawa (pol.). www.juvepoland.com. [dostęp 5 września 2009].
- ↑ Juventus (pol.). www.legialive.pl. [dostęp 25 grudnia 2009].
- ↑ Kilka słów o Wojtku "Legii" Wisińskim i zgodzie z Ado
- ↑ Friends – Legia (niderl. • ang.). www.northside.nl. [dostęp 5 września 2009].
- ↑ FC Den Haag (pol.). www.legialive.pl. [dostęp 25 grudnia 2009].
- ↑ Dyplomatyczna zgoda Legia-Pogoń-Zagłębie w 95 roku (pol.). www.legialive.pl. [dostęp 30 grudnia 2009].
- ↑ Strona główna (pol.). www.sklw.pl. [dostęp 16 grudnia 2008].
- ↑ SKLW w hołdzie powstańcom (pol.). www.sklw.pl. [dostęp 25 grudnia 2009].
- ↑ Obchody rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego (pol.). www.legialive.pl. [dostęp 25 grudnia 2009].
- ↑ Koszulki PW na wieńce i znicze (pol.). www.legialive.pl. [dostęp 25 grudnia 2009].
- ↑ Mecz dla Wojtka (pol.). http://www.meczdlawojtka.pl/. [dostęp 20 grudnia 2010].
- ↑ Legia – Den Haag: Mecz jakiego jeszcze nie było! (pol.). www.legialive.pl. [dostęp 20 grudnia 2010].
- ↑ FC Den Haag North Side (niderl.). www.northside.nl. [dostęp 20 grudnia 2010].
- ↑ Mecz jakiego jeszcze nie było! (pol.). www.legia.com. [dostęp 20 grudnia 2010].
- ↑ ADO Den Haag (niderl.). www.adodenhaag.nl. [dostęp 20 grudnia 2010].
- ↑ Tabela wszech czasów ekstraklasy (pol.). www.futbol.pl. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Sezon 1927 (pol.). www.legia.net. [dostęp 6 września].
- ↑ Sezon 1927 Klub Turystów Łódź -Legia Warszawa 1:6(0:5) (pol.). www.legia.net. [dostęp 15 maja 2009].
- ↑ Najwyższe wygrane (pol.). www.legia.net. [dostęp 6 września].
- ↑ Największe porażki (pol.). www.legia.net. [dostęp 6 września 2010].
- ↑ 129,0 129,1 Legia Warszawa. Katowice: GiA, 1995, s. 98. ISBN 83-88232-12-6.
- ↑ Sezon 2005/2006 (pol.). www.legia.net. [dostęp 6 września 2010].
- ↑ Rywale Legii (pol.). www.legia.net. [dostęp 6 września 2010].
- ↑ Rywale Legii (pol.). www.legia.net. [dostęp 6 września 2010].
- ↑ Wisła Kraków (pol.). www.legia.net. [dostęp 6 września 2010].
- ↑ Najstarsi strzelcy bramek (pol.). www.legia.net. [dostęp 6 września 2010].
- ↑ Najmłodsi strzelcy bramek (pol.). www.legia.net. [dostęp 6 września 2010].
- ↑ Grali dla Legii (pol.). www.legia.net. [dostęp 6 września 2010].
- ↑ Strzelcy bramek (pol.). www.legia.net. [dostęp 6 września 2010].
- ↑ Kiedy powstała warszawska Legia (pol.). www.mowiawieki.pl. [dostęp 14 maja 2009].
- ↑ Mistrzostwa Polski w piłce nożnej
- ↑ 90minut.pl
Na górę strony | Początek wątku
[edytuj] Bibliografia
- Gowarzewski Andrzej, Szczepłek Stefan: Legia Warszawa, 80 lat "Zielonych" – Ksiega jubileuszowa. GiA, Katowice, 1995. ISBN 83-902751-6-3.
- Gowarzewski Andrzej, Szczepłek Stefan, Szmel Bożena Lidia: Legia to potęga, Prawie 90 lat prawdziwej historii. GiA, Katowice, 2004. ISBN 83-88232-12-6.
- Praca zbiorowa: Legia 1916 – 1966, Historia, Wspomnienia, Fakty. MON, Warszawa, 1966.
- Wojciech Piekarski, Antoni Witkowski: CWKS Legia 1967-1996 Kronika. Vipart, Warszawa, 1996. ISBN 83-87124-01-X.
- Bołba Wiktor: Legia Warszawa 95 lat. KP Legia Warszawa S.S.A., Warszawa, 2011.
- Gawkowski Robert: Encyklopedia klubów sportowych Warszawy i jej najbliższych okolic w latach 1918-39. Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, 2007. ISBN 978-83-235-0382-8.
- Hałys Józef: Polska piłka nożna. Krajowa Agencja Wydawnicza, Kraków, 1974.
- legia.com (pol.). [dostęp 2011-11-18].
- legionisci.com (pol.). [dostęp 2011-11-18].
- legia.net (pol.). [dostęp 2011-11-18].
- legia.com.pl (pol.). [dostęp 2011-11-18].
- mogiel.net (pol.). [dostęp 2011-11-18].
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
||||||||||||||
|
|||||
|
|||||
|
|||||
|
|||||
|
|||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||