Kalif – Wikipedia, wolna encyklopedia
Kalif (od arab. chalifa – następca) – tytuł następców Mahometa, czyli przywódców muzułmańskich społeczności państwowo-religijnych zwanych kalifatami. Pierwszym kalifem po śmierci Mahometa w 632 roku został Abu Bakr. Po zamordowaniu kalifa Alego w 661 roku doszło do rozłamu wewnątrz islamu w wyniku sporu o sukcesję na szyitów i sunnitów. Kalifowie szybko zaczęli tracić władzę polityczną nad rozrastającym się imperium muzułmańskim. W 909 r. powstał szyicki kalifat w Kairze, zniszczony przez Saladyna w 1171 r. W 929 roku emir Kordoby Abd ar-Rahman III ogłosił się kalifem, jednak już w 1031 kordobański kalifat rozpadł się.
W 1258 r. po zdobyciu Bagdadu przez Mongołów zginął kalif Al-Mustasim. Instytucję kalifatu przywrócono dopiero trzy lata później w Kairze, jednak odtąd kalif nie sprawował już żadnej władzy politycznej. Instytucję kalifatu próbował przywrócić sułtan osmański Abd-ul-Hamid II, i tytułu tego używali również jego następcy. Ostatni osmański "kalif", Abdülmecid II, został obalony przez republikański rząd Turcji w 1924 r. Próba wskrzeszenia kalifatu w Mekce upadła wraz ze zdobyciem Hidżazu przez Saudyjczyków w 1925 r.
[edytuj] Kalifowie
[edytuj] Kalifowie prawowierni
[edytuj] Kalifowie z dynastii Umajjadów (Damaszek)
- Mu'awija I 661–680
- Jazid I 680–683
- Mu'awija II 683–684
- Marwan I 684–685
- Abd al-Malik 685–705
- Al-Walid I 705–715
- Sulajman 715–717
- Umar II 717–720
- Jazid II 720–724
- Hiszam 724–743
- Al-Walid II 743–744
- Jazid III 744
- Ibrahim 744
- Marwan II 744–750
[edytuj] Kalifowie z dynastii Abbasydów (Kair)
- Al-Mustansir 1261
- Al-Hakim I 1262–1302
- Al-Mustakfi I 1302–1340
- Al-Wathiq I 1340–1341
- Al-Hakim II 1341–1352
- Al-Mu'tadid I 1352–1362
- Al-Mutawakkil I 1362–1383
- Al-Wathiq II 1383–1386
- Al-Mu'tasim 1386–1389
- Al-Mutawakkil I (ponownie) 1389–1406
- Al-Musta'in 1406–1414
- Al-Mu'tadid II 1414–1441
- Al-Mustakfi II 1441–1451
- Al-Qa'im 1451–1455
- Al-Mustanjid 1455–1479
- Al-Mutawakkil II 1479–1497
- Al-Mustamsik 1497–1508
- Al-Mutawakkil III 1508–1517
[edytuj] Władcy osmańscy używający tytułu kalifa
- Abdulhamid II 1876–1909
- Mehmed V 1909–1918
- Mehmed VI 1918–1922
- Abdülmecid II 1922–1924