Poznaj przeszłość Warszawy

Kalkuta কলকাতা
Państwo	Indie
Stan	Bengal Zachodni
burmistrz	Bikash Ranjan Bhattacharya
Powierzchnia	185 km²
Wysokość	9 m n.p.m.
Ludność (2010) • liczba ludności • gęstość • aglomeracja	5 128 208 27462 os./km² 15 644 040
Nr kierunkowy	757
Miasta partnerskie	Long Beach, Stany Zjednoczone Dallas, Stany Zjednoczone Odessa, Ukraina Saloniki, Grecja Neapol, Włochy Dakka, Bangladesz
Położenie na mapie stanu Bengal Zachodni Kalkuta
22°34′11″N 88°22′11″E / 22.56972, 88.36972Na mapach: 22°34′11″N 88°22′11″E / 22.56972, 88.36972
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Kalkuta (hindi कोलकाता, trl. Kolkātā, trb. Kolkata; bengali: কলকাতা, trl. Kolkatā, trb. Kolkata ang. Kolkata; do 2001 hindi कलकत्ता, trl. Kalkattā, trb. Kalkatta; ang. Calcutta - stare nazwy wciąż w powszechnym użyciu) – miasto w północno-wschodnich Indiach, w delcie Gangesu. 4 638 350 mieszkańców (2006); region metropolitalny 15,6 mln mieszkańców (2006). Stolica stanu Bengal Zachodni, wielki węzeł komunikacyjny i port morsko-rzeczny, wielki ośrodek przemysłowy, handlowy, naukowy i kulturalny w regionie. Liczne zabytki architektury pałacowej i świątynie hinduskie, a w leżącym w obrębie metropolii Howrah znajduje się najstarszy w Indiach ogród botaniczny. Czwarte co do wielkości miasto kraju.

[edytuj] Historia miasta

Kalkuta została założona w 24 sierpnia 1690, kiedy Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska weszła w posiadanie trzech wiosek, w tym Kalikaty, od której nazwy wywodziła się pierwotna nazwa. W 1698 ukończono budowę fortu Williams. W 1756, w czasie wojny siedmioletniej miał miejsce incydent w Czarnej Jamie. Wobec zignorowania żądania miejscowego władcy, który nie chciał rozbudowy fortu, wtrącono ponad 140 brytyjskich żołnierzy i cywilów do lochu o powierzchni 20 metrów kwadratowych. Następnego ranka dożyło tylko 23 więźniów.

W 1772 Kalkuta została stolicą Indii Brytyjskich. Była nią aż do 1912, kiedy miasto utraciło stołeczność na rzecz New Delhi. W tym czasie osuszono okoliczne bagna i rozbudowano miasto.

W czasie II wojny światowej miasto zostało dwukrotnie zbombardowane przez Japończyków. W 1943 z powodu przekazywania żywności wojskom alianckim doszło do niedoborów wapnia. Spowodowała to głód, w wyniku którego zmarło ponad 5 mln ludzi. W 1946 doszło do zamieszek w wyniku których śmierć poniosło 2 tys. ludzi. Po podziale Indii Brytyjskich doszło do masowej migracji: Hindusi uciekali z ówczesnego Pakistanu Wschodniego (obecnego Bangladeszu) do Indii, natomiast muzułmanie migrowali w przeciwną stronę.

W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych strajki, przerwy w dostawach energii elektrycznej i działalność maoistowskich bojowników spowodowały stagnację ekonomiczną miasta. W połowie lat dziewięćdziesiątych nastąpiła powolna poprawa sytuacji gospodarczej po wprowadzeniu przez rząd Indii reform gospodarczych. Od początku XXI wieku, dzięki sektorowi IT, gospodarka szybko się rozwija.

W 2001 zmieniono angielską nazwę Kalkuta na Kolkata. Zgodnie z ustaleniami Komisji Standaryzacji Nazw Geograficznych dotychczasowa angielska nazwa miasta Kalkuta pozostaje w użyciu w Polsce jako polski egzonim.

[edytuj] Szkolnictwo wyższe

• Uniwersytet Kalkuty (1857)
• Uniwersytet Jadavpur (1905)
• Bengalski Uniwersytet Techniczno-Naukowy (1856)

[edytuj] Miasta aglomeracji

Bhatpara

[edytuj] Miasta - partnerzy

Kalkuta utrzymuje partnerskie więzi z następującymi miastami:

• Karaczi, Pakistan
• Kunming, Chiny
• Long Beach, Kalifornia, Stany Zjednoczone
• Neapol, Włochy
• Odessa, Ukraina^{[potrzebne źródło]}

[edytuj] Kalkuta w literaturze

• Dominique Lapierre: Miasto radości
• Krzysztof Mroziewicz: Ucieczka do Indii, 2004 (rozdz. Miasto prawd ostatecznych)
• Jerzy Putrament: Na drogach Indii, 1967 (rozdz. Kalkuta)
• Kazimierz Dziewanowski: Księga zdziwień, 1972 (rozdz. Zdumienie i groza: Złoty Bengal - śmierć w promieniach słońca)
• Tadeusz Margul: Indie na co dzień - z notatnika religioznawcy, 1970 (rozdz. Dwie kalkuckie wizyty, Durga Pudża w Kalkucie, Parę migawek kalkuckich, Strajk generalny w Kalkucie)
• Jan Zakrzewski: Wiza do Indii, 1989 (rozdz. Kalkuta)
• Artur Lundkvist: Róża wiatrów, 1969 (z rozdz. Płonące Indie, s. 47-55)
• Wojciech Giełżyński: Aż do najdalszych granic, 1972 (z rozdz. Indie, Indie, otchłań świata - Samo dno 1966)
• Wojciech Giełżyński: Kraj świętych krów i biednych ludzi, 1977 (rozdz. O samym dnie i szczypcie nadziei)
• Janina Rubach - Kuczewska: Życie po hindusku, 1971, s. 120
• Pascal Bruckner: Pariasi, PIW Warszawa 1996, s. 475-509 (rozdz. Nieuleczalni, Sterty szkieletów i Ludzki pył)
• Dan Simmons: Pieśń bogini Kali, Wydawnictwo Alfa 1994
• Kate Brian: Szczęśliwy T-shirt
• Carlos Ruiz Zafón: Pałac Północy

[edytuj] Kalkuta w filmie

• Parineeta
• Yuva
• Calcutta Mail
• The Namesake
• Hey Ram
• 15 Park Avenue
• Howrath Bridge
• Born Into Brothels:Calcutta's Red Light Kids (dokument)
• Miasto Radości (City of Joy)
• Calcutta

Przypisy