Poznaj przeszłość Warszawy

Ten artykuł dotyczy miasta w woj. zachodniopomorskim. Zobacz też: Kamień Pomorski – dawna nazwa Kamienia Krajeńskiego (za II RP).

Kamień Pomorski
Ratusz i rynek
Herb Kamienia Pomorskiego
Państwo	Polska
Województwo	zachodniopomorskie
Powiat	kamieński
Gmina	Kamień Pomorski gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie	1274
Burmistrz	Bronisław Karpiński
Powierzchnia	10,74 km²
Wysokość	10 m n.p.m.
Ludność (2010) • liczba • gęstość	9094 853,3 os./km²
Strefa numeracyjna	(+48) 91
Kod pocztowy	72-400
Tablice rejestracyjne	ZKA
Położenie na mapie Polski Kamień Pomorski
53°58′11″N 14°47′09″E / 53.96972, 14.78583Na mapach: 53°58′11″N 14°47′09″E / 53.96972, 14.78583
TERC (TERYT)	4324307034
SIMC	0979113
Hasło promocyjne: U nas jest klimat
Urząd miejski ul. Stary Rynek 1 72-400 Kamień Pomorski
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło Kamień Pomorski w Wikisłowniku
Strona internetowa

Kamień Pomorski (niem. Cammin in Pommern) – miasto w woj. zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kamień Pomorski. Uzdrowisko położone na Pobrzeżu Szczecińskim, nad brzegiem Zalewu Kamieńskiego. Druga siedziba archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej i tutejszego dekanatu. Zlokalizowany tu jest port morski z basenem rybacko-żeglarskim.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 9094 mieszkańców^[1].

[edytuj] Położenie

Mapa wyspy Wolin z zaznaczonym Kamieniem Pomorskim

Miasto położone jest na Pobrzeżu Szczecińskim, dokładnie Wybrzeżu Trzebiatowskim w rozlewisku cieśniny Dziwny tworzącej tutaj Zalew Kamieński. Miasto leży nad dwoma zatokami zalewu: Karpinką od północy i Promną od zachodu, za którą znajduje się Wyspa Chrząszczewska. Miejscowość znajduje się 90 km na północny wschód od Szczecina.

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 10,74 km²^[2].

Kamień Pomorski leży w północnej części Pomorza Zachodniego. W latach 1946–1998 miasto administracyjnie należało do woj. szczecińskiego.

Centrum Kamienia Pomorskiego znajduje 7 km od wybrzeża Morza Bałtyckiego. Miasto ma pośredni dostęp do morza poprzez cieśninę Dziwnę.

[edytuj] Warunki naturalne

Rozlewiska wodne (cieśnina Dziwna i jej części: Zalew Kamieński, Zatoka Cicha) są wykorzystywane do uprawiania sportów wodnych i czynnego wypoczynku na wodzie (żeglarstwa, kajakarstwa, windsurfingu oraz wędkarstwa).

Miasto położone jest na wysokości 10 m n.p.m.^{[potrzebne źródło]}

Na terenie miasta występują istotne w lecznictwie źródła solankowe i pokłady borowiny. Walory te przyczyniły się do rozwoju lecznictwa uzdrowiskowego. Uzdrowisko wykorzystuje obecnie odwiert solanki (Edward II) w pobliżu zakładu balneologicznego oraz złoże borowiny w odległości 200 m od sanatorium^[3], a także wody zmineralizowane z nowego ujęcia w Dziwnówku.

Na terenie katedralnym, znajduje się wirydarz z gatunkami drzew i krzewów^{[potrzebne źródło]}.

Pomniki przyrody^[4]:

• grupa 4 drzew – lip drobnolistnych (Tilia cordata) – rosnących przy katedrze wzdłuż muru od strony placu Katedralnego.
• wiąz polny (pl. Wolności) – 2 szt.
• żywotnik olbrzymi (przy katedrze).

[edytuj] Klimat

Pod względem klimatycznym Kamień Pomorski należy do dzielnicy bałtyckiej. Zaznacza się tu silnie wpływ klimatu morskiego: wilgotność powietrza, długotrwałość zim, amplituda temperatur^[3].

Jak wynika z danych stacji meteorologicznej w Kamieniu, średnia roczna temperatur na tym obszarze waha się w granicach 7-8,3 °C. Najcieplejszy miesiąc to sierpień, a najchłodniejszy – styczeń. Temperatura maksymalna mieści się w granicach 32,1° do 33,1 °C, a minimalna od -18,6° do -19,2 °C. Roczna suma opadów waha się w granicach 550-650 mm. Długość okresu wegetacyjnego wynosi 210-220 dni. Wiatry wieją najczęściej z kierunku płd.-zach.(SW) i płn.-zach (NW)^[3].

[edytuj] Uzdrowisko

Na terenie uzdrowiska znajdują się udokumentowane następujące naturalne surowce lecznicze: złoża torfu leczniczego – borowina, wody lecznicze – solanki^[5].

W uzdrowisku prowadzone jest leczenie w następujących kierunkach: choroby reumatyczne, choroby kardiologiczne i nadciśnienie (w tym wczesna rehabilitacja), choroby dolnych dróg oddechowych, choroby neurologiczne, choroby ortopedyczno-urazowe, choroby dziecięce: (choroby kardiologiczne, choroby dolnych dróg oddechowych, choroby górnych dróg oddechowych)^[6].

W Kamieniu Pomorskim znajduje się 5 zakładów lecznictwa uzdrowiskowego^[7]:

• szpital uzdrowiskowy „Mieszko”,
• Zakład Przyrodoleczniczy „Feniks”,
• Sanatorium Uzdrowiskowe „Gryf” – pododdział szpitala Mieszko
• Sanatorium Uzdrowiskowe „Chrobry”,
• Sanatorium Uzdrowiskowe „Dąbrówka”.

[edytuj] Historia

Rycina miasta z Wielkiej Mapy Księstwa Pomorskiego z 1618

Jest wysoce prawdopodobne, że ciągłość udokumentowanej źródłami historii zasiedlenia tego miejsca sięga blisko 1850 lat. W czasach antycznych w okolicach Kamienia istniała miejscowość o nazwie Rugium. Została ona odwzorowana na antycznej mapie Ptolemeusza z lat 142-147 n.e. Według wielu hipotez miejscowość ta, zasiedlona przez plemię Rugian, znajdowała się w bezpośrednim sąsiedztwie Kamienia lub w jego miejscu, i wynika to z położenia tej miejscowości na wschód względem ujścia rzeki Odry oraz z usytuowania względem innych zidentyfikowanych już miejscowości Pomorza.

W IX–XI w. była tu osada rybacka i portowa, która otrzymała prawa miejskie w 1274 r.

W 1176 r. przeniesiono z Wolina i powołano w Kamieniu biskupstwo, które podlegało arcybiskupowi gnieźnieńskiemu. W latach niepokoju i rywalizacji państw ościennych o Pomorze biskup kamieński uniezależnił się od arcybiskupa gnieźnieńskiego i od ok. 1188 r. podlegał bezpośrednio Rzymowi^[8].

W 1876 r. przypadkowo odkryto źródła solankowe, z czasem zaczęto też stosować borowinę z okolicznych torfowisk.

[edytuj] Kalendarium

• 142-147 n.e. - Rugium na mapie Klaudiusza Ptolemeusza
• IX-X w. - zasiedlone przez plemię słowiańskie (osada rybacka i gród) Wolinian,
• XI wiek - był już tu duży gród (siedziba książąt zachodniopomorskich),
• 1124 - najstarsza zachowana wzmianka o Kamieniu,
• XII wiek - miasto posiada fortyfikacje (wały), plac targowy u wschodniej bramy, port nad Zatoką Karpina; następuje szybki rozwój po upadku Wolina,
• 1176 - przeniesienie siedziby biskupstwa z Wolina,
• 1274 - nadanie praw miejskich lubeckich,
• XIV wiek - Kamień przystępuje do związku hanzeatyckiego,
• 1545 sekularyzacja biskupstwa-powstaje biskupstwo luterańskie, istniejące do 1648
• XVII wiek - miasto staje się własnością najpierw Szwecji później Brandenburgii, następnie aż do końca II wojny światowej - Królestwa Prus,
• 1876 - odkryto lecznicze właściwości tut. źródeł solankowych - Kamień staje się uzdrowiskiem,
• 1892 - otwarcie linii kolejowej łączącej miasto ze Szczecinem,^{[potrzebne źródło]}
• 1906 - otwarcie linii kolejowej do Trzebiatowa (linia ta w 1945 roku została rozebrana przez wojska radzieckie),^{[potrzebne źródło]}
• 5 marca 1945 - miasto zostaje zdobyte przez Armię Czerwoną; następnie przekazane Polsce,
• 13 kwietnia 2009 - tragiczny pożar hotelu socjalnego.

[edytuj] Pochodzenie nazwy

Nazwa miasta ma pochodzenie wenedyjskie i pierwszy raz pojawia się w żywotach Ottona z Bambergu (u Herborda "civitas ducis Camina", u Eba "castrum magnum Gamin" lub "in urbe Games"). Inne występujące nazwy to Chamin i Camyna. Bulla z 14 października 1140 dla biskupstwa pomorskiego podaje "Chamin cum taberna et foro". W bulli protekcyjnej z 25 lutego 1188 napisano "apud civitatem Camyn". Ostatecznie w XIII w. ustaliła się forma Camin.

Nazwa łączona jest z ogromnym głazem narzutowym (obwód w najszerszym miejscu 20 m) położonym w korycie Dziwny. Ten "Głaz Królewski" służył jako oznacznik w żegludze, przyczyniając się do powstania nazwy miasta^[9].

[edytuj] Galeria

Kamień znajdujący się na północ od miejscowości Buniewice na wyspie Chrząszczewskiej, od którego wzięła się nazwa miasta Kamień Pomorski

[edytuj] Architektura

[edytuj] Zabytki

Katedra św. Jana Chrzciciela

Wieża Piastowska i Brama Wolińska

Na terenie Kamienia Pomorskiego zachował się historyczny układ przestrzenny z okresu średniowiecznej lokacji. Cały obszar Starego Miasta został wpisany do rejestru zabytków^[10]. Zespół katedralny w Kamieniu został zakwalifikowany jako pomnik historii. Miasto znajduje się na szlaku zabytków sztuki romańskiej.

• Osiedle Katedralne
  • konkatedra św. Jana Chrzciciela - romańsko-gotycka bazylika, historyczna katedra diecezji pomorskiej, obecnie świątynia pełni funkcje kościoła parafialnego i konkatedry archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej
  • pałac biskupi - renesansowy budynek kurii biskupiej wzniesiony w XV wieku, gruntownie przebudowany w XVI wieku
  • plebania katedralna - budynek kanonii wraz zabudowaniami gospodarczymi wzniesiony w XVIII wieku
  • dom zakrystiana - wzniesiony w XIX wieku, obecnie dom mieszkalny
  • dom dziekana - dworek wzniesiony w XVIII wieku, w latach 1722-1747 mieszkał w nim wynalazca butelki lejdejskiej Ewald von Kleist
  • kanonia - wzniesiona w XVIII wieku, obecnie dom mieszkalny
  • kanonia - obecnie dom sióstr zakonnych
  • dom gminy protestanckiej - wzniesiony w 1934, obecnie dom księży emerytów
  • szkoła - wzniesiona w latach 1907-1909, obecnie szkoła podstawowa
  • dom zakładu panien - wzniesiony w latach 1691-1694, obecnie dom mieszkalny
  • wirydarz katedralny - gotycki wirydarz katedralny z XIII wieku
  • obwarowania katedralne - pozostałości murów osiedla katedralnego
• Stare Miasto
  • kościół Wniebowzięcia NMP - kościół barokowy z XVIII wieku, pierwotnie gotycki, wielokrotnie przebudowywany
  • ratusz - gotycki ratusz miejski z trójarkadowym podcieniem od strony wschodniej i bogatym wystrojem elewacji
  • gmach sądu - budynek sądu rejonowego i aresztu przy ul. Kościuszki
  • kamienice - zabytkowe kamienice przy rynku i ul. Kościuszki
  • obwarowania miejskie - pozostałości murów miejskich
  • Brama Wolińska - gotycka brama miejska z XIV wieku, obecnie siedziba Muzeum Kamieni
  • Wieża Piastowska - gotycka baszta z XIV wieku przylegająca do bramy miejskiej, obecnie siedziba Muzeum Kamieni
• Żalnik
  • cmentarzysko słowiańskie z okresu przedchrześcijańskiego
  • kościół św. Mikołaja - kościół filialny z XIV wieku, rozbudowany w XVII wieku, pełnił funkcję świątyni dla stanów, które nie mogły brać udziału w nabożeństwach w katedrze

Pomnik Poległych za Polskość Tych Ziem

[edytuj] Pomniki i miejsca pamięci narodowej

• Pomnik Zwycięstwa
• Pomnik Rybaka
• Obelisk Ewalda von Kleista
• Obelisk pamięci przedwojennej społeczności żydowskiej Kamienia Pomorskiego - głaz odsłonięty 3 kwietnia 2008 roku
• Pomnik Stanisława Staszica

[edytuj] Gospodarka

Przystań na Zalewie Kamieńskim

Hotel "Pod Muzami"

Miasto ma status uzdrowiska.

W zachodniej części miasta nad zalewem mieści się Port Kamień Pomorski, w którym dobrze rozwinięte jest rybołówstwo indywidualne, żeglarstwo i od kilku lat turystyka pasażerska. Zanikła funkcja transportowo–przeładunkowa pomimo istniejącego w porcie potencjału technicznego^[11].

W powiatowym urzędzie pracy w listopadzie 2008 roku było zarejestrowanych 532 bezrobotnych mieszkańców Kamienia Pomorskiego^[12].

Struktura demograficzna mieszkańców Kamienia Pomorskiego wg danych z 31 grudnia 2007^[13]:

[edytuj] Oświata

Na terenie miasta znajdują się 3 przedszkola oraz 2 szkoły podstawowe. Ponadto w Kamieniu Pomorskim znajdują się:

• Publiczne Gimnazjum im. Noblistów Polskich,
• Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Krzywoustego,
• Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Stanisława Staszica.

[edytuj] Kultura i sport

Festiwal Współczesnej Kultury Ludowej

Stadion w Kamieniu

 

Imprezy cykliczne w Kamieniu Pomorskim:

• Międzynarodowy Festiwal Muzyki Organowej i Kameralnej, organizowany od 1964 r., najstarsza tego typu impreza na Pomorzu Zachodnim
• Festiwal Współczesnej Kultury Ludowej - dwudniowa impreza folklorystyczna odbywająca się zazwyczaj na przełomie lipca i sierpnia na błoniach nad Zalewem Kamieńskim
• Dni Kultury Chrześcijańskiej "Ottonalia" - cykl różnego rodzaju koncertów, wystaw, odczytów oraz imprez rekreacyjnych. Impreza rokrocznie rozpoczyna się 24 czerwca dla upamiętnienia misji chrystianizacyjnej św. Ottona biskupa Bambergu, który w ten dzień w roku 1124 przybył do Kamienia Pomorskiego
• Regaty na Zalewie Kamieńskim - sztandarową imprezą są tu Eliminacje do Mistrzostwa Świata i Europy w klasie Optimist
• Bieg Niepodległości - impreza organizowana od 1999 r. 11 listopada

Kamieńska drużyna piłki nożnej to MGLKS "Gryf" Kamień Pomorski. Zespół rozgrywa mecze na stadionie przy ulicy Wolińskiej. Klub powstał w 1946 roku i obecnie gra w IV lidze (grupa zachodniopomorska). Klub posiada barwy niebiesko-biało-czerwone.

[edytuj] Media lokalne

W Kamieniu ukazują: tygodnik Dziennik Powiatu Kamieńskiego, dwutygodnik Pomorzanin, zawsze w piątek Głos Szczeciński z dodatkiem Głos Kamienia Pomorskiego. Istnieje także kilka serwisów internetowych z wiadomościami na temat powiatu. W mieście działa również telewizja kablowa Vectra.

[edytuj] Wspólnoty religijne

W Kamieniu Pomorskim działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

• Kościół rzymskokatolicki do którego należy większość świątyń w mieście,
• Kościół Ewangelicznych Chrześcijan, do którego należy zbór przy ul. Słonecznej.

[edytuj] Transport

Przez miasto przechodzi droga wojewódzka nr 107, która łączy miasto z drogą krajową nr 3 oraz biegnie w kierunku wybrzeża (Dziwnówek). Na południe od miasta droga ta łączy się z drogą wojewódzką nr 106 łączącą miasto z Golczewem i drogą krajową nr 6. Do miasta prowadzi także droga wojewódzka nr 103 odchodząca z Trzebiatowa.

W mieście znajduje się stacja kolejowa, z której odjeżdżają pociągi do Wysokiej Kamieńskiej i Szczecina.

Planowana jest organizacja szlaku wodnego Berlin - Szczecin - Bałtyk.

[edytuj] Administracja

Sąd rejonowy

Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. Mieszkańcy Kamienia wybierają do rady miejskiej 10 radnych (10 z 15); pozostałych 5 radnych wybierają mieszkańcy terenów wiejskich gminy Kamień Pomorski. Organem wykonawczym władz jest burmistrz. Siedzibą władz jest ratusz na Starym Rynku.

Burmistrzowie Kamienia Pomorskiego:

• Stefan Oleszczuk (1990–1994)
• Anatol Kołoszuk (1994–1998)
• Ryszard Woźniak (1998–2001)
• Władysław Dwulit (V–IX 2001)
• Andrzej Maciej Jędrzejewski (IX 2001–2006)
• Bronisław Grzegorz Karpiński (od 2006)

W mieście znajduje się starostwo kamieńskie oraz sąd rejonowy.

Mieszkańcy Kamienia Pomorskiego wybierają parlamentarzystów z okręgów wyborczych z siedzibą komisji w Szczecinie, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego nr 13.

[edytuj] Miasta partnerskie

• Bromölla (Szwecja)
• Kowary (Polska)
• Lünen (Niemcy)
• Porvoo (Finlandia)
• Torgelow (Niemcy)

[edytuj] Kamienianie

Widok na miasto z baszty

Lista osób urodzonych w Kamieniu Pomorskim, które mają biogram na stronach Wikipedii:

• Marcin Weiher
• Uwe Johnson
• Bogusław Mamiński
• Przemysław Kita

[edytuj] Ludzie związani z miastem

 Zobacz więcej w artykule Biskupi szczecińsko-kamieńscy, w sekcji Biskupi diecezji pomorskiej (kamieńskiej) (1186-1545).

Ewald Jürgen Georg von Kleist przez 25 lat był dziekanem kamieńskiej katedry.

W latach 1965–1970 w Kamieniu Pomorskim mieszkał i pracował rzeźbiarz Wojciech Gryniewicz, który wspólnie z Adamem Kordalem w 1967 roku założyli pierwsze Kino i Dyskusyjny klub filmowy DKF POWIĘKSZENIE w Kamieniu. Stefan Jędrzejewski, artysta malarz odznaczony w 2009 roku Złotą Wstęgą Kamieńską za zasługi dla kultury Kamienia Pomorskiego^[14].

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

• cmentarz żydowski w Kamieniu Pomorskim

[edytuj] Linki zewnętrzne

  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Kamień Pomorski

• Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

p • d • e Miasta województwa zachodniopomorskiego Miasta powiatowe Białogard • Choszczno • Drawsko Pomorskie • Goleniów • Gryfice • Gryfino • Kamień Pomorski • Kołobrzeg • Koszalin • Łobez • Myślibórz • Police • Pyrzyce • Sławno • Stargard Szczeciński • Szczecin • Szczecinek • Świdwin • Świnoujście • Wałcz  Miasta gminne Barlinek • Barwice • Biały Bór • Bobolice • Borne Sulinowo • Cedynia • Chociwel • Chojna • Czaplinek • Człopa • Darłowo • Dębno • Dobra k. Nowogardu • Dobrzany • Drawno • Dziwnów • Golczewo • Gościno • Ińsko • Kalisz Pomorski • Karlino • Lipiany • Maszewo • Mieszkowice • Międzyzdroje • Mirosławiec • Moryń • Nowe Warpno • Nowogard • Pełczyce • Płoty • Polanów • Połczyn-Zdrój • Recz • Resko • Sianów • Suchań • Trzcińsko-Zdrój • Trzebiatów • Tuczno • Tychowo • Węgorzyno • Wolin • Złocieniec

p • d • e Powiat kamieński Miasta Dziwnów • Golczewo • Kamień Pomorski • Międzyzdroje • Wolin Gminy miejsko-wiejskie Dziwnów • Golczewo • Kamień Pomorski • Międzyzdroje • Wolin Gminy wiejskie Świerzno