Poznaj przeszłość Warszawy

Kisielice
Urząd Miasta i Gminy w Kisielicach
Herb Kisielic
Państwo	Polska
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	iławski
Gmina	Kisielice gmina miejsko-wiejska
Założono	1331
Prawa miejskie	1331, stracone, potem odzyskane w 1986r.
Burmistrz	Tomasz Koprowiak
Powierzchnia	3,37 km²
Ludność (2009) • liczba • gęstość	2218 663 os./km²
Strefa numeracyjna	(+48) 55
Kod pocztowy	14-220
Tablice rejestracyjne	NIL
Położenie na mapie Polski Kisielice
53°36′25″N 19°15′34″E / 53.60694, 19.25944Na mapach: 53°36′25″N 19°15′34″E / 53.60694, 19.25944
TERC (TERYT)	6283507044
Urząd miejski ul. Daszyńskiego 25 14-220 Kisielice
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło Kisielice w Wikisłowniku
Strona internetowa

Kisielice (niem. Freystadt in Westpreußen) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, położone nad Gardeją, na Pojezierzu Iławskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kisielice. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. elbląskiego. Przez miasto przechodzi droga krajowa nr 16.

Według danych z 31 grudnia 2009 miasto miało 2218 mieszkańców^[1].

[edytuj] Historia

• XIII w. – Dokumenty zakonne odnotowują pruskie siedliska: Kiszelycz (Kisielice), Lynse (Limża), Gohryn (Goryń), bona Scharnot (Łodygowo), Plautes (Pławty Wielkie).
• 1255 – Osada targowa Kiszelycz (Vrienstad) staje się własnością biskupią.
• 1293 – Dytryk von Stangen otrzymuje pozwolenie na założenie miasta przy osadzie Vrienstadt.
• ok. 1315 – Rodzina von Stangen wystawia dokument lokacyjny dla gminy miejskiej w Vrienstadt.
• 1331 – Potwierdzenie dokumentu lokacyjnego, rozpoczęcie budowy kościoła.
• ok. 1350 – istnieje trójkątny rynek z murowanym ratuszem, miasto otoczone jest murami i posiada trzy bramy.
• 1397 – Katarzyna von Stangen sprzedaje miasto biskupowi pomezańskiemu.
• 1466 – Po pokoju toruńskim ziemia kisielicka zostaje przy Zakonie krzyżackim.
• 1527 – Utworzone zostaje dominium biskupie w granicach Prus Książęcych, które objęło ziemię kisielicką.
• 1532 – Georg von Polentz przekształca dominium w prywatną własność ziemską.
• 1576 – Gmina protestancka przejmuje kościół.
• 1653 – Pożar kościoła.
• 1775 – Wielki pożar niszczy miasto.
• 1802 – Na mapie Prus wydanej w Królewcu miasto oznaczono jako Freystadt.
• 1899 – Budowa linii kolejowej z Prabut do Jabłonowa przez Kisielice.
• 1900 – Połączenie kolejowe z Kwidzynem.
• 1912 – Zbudowana zostaje nowoczesna szkoła powszechna.
• 1945 – Ofensywa Armii Czerwonej powoduje olbrzymie straty. Zaprzepaszczony zostaje dorobek wielu pokoleń. Spalono lub rozgrabiono okoliczne pałace i dwory. Podobnie jak z innych miast "ziem odzyskanych" cegłę wywieziono na odbudowę Warszawy. Jedynym zabytkiem pozostał kościół parafialny z XIV wieku.
• 1946 – Utrata praw miejskich^[2].
• 1986 – Kisielice odzyskują prawa miejskie.

Planowana jest rewitalizacja dawnej zabudowy miasta.

[edytuj] Warunki naturalne

Według danych powierzchnia miasta wynosi 3,37 km, lokuje miasto na czterdziestej czwartej pozycji w woj. warmińsko-mazurskim oraz czterdziestym piątym co do liczby mieszkańców. Kisielice i okolice leżą na terenach morenowych i sandrowych, wyróżniających się urozmaiconymi formami rzeźby. W obrębie miasta występuje jezioro o niewielkiej powierzchni. Niedaleko miasta występuje jezioro rakowe, które jest kąpieliskiem mieszkańców niewielkiej miejscowości. W okolicach miasta, na terenach sandrowych, znajdują się jeziora, głównie rynnowe, otoczone znacznymi kompleksami leśnymi m.in. jezioro Goryńskie i Trupel.

[edytuj] Przyroda

W okolicy Kisielic znajduje się:

• Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego, posiadający status "Zielonych Płuc Polski"
• Lasy państwowe Nadleśnictwa Susz

[edytuj] Toponimia

Polskie nazwy miasta (Kisielice, Kisielic) wywodzą się zapewne z nazwy staropruskiej. Na mapie rękopisemnej z XV wieku Sędziwoja z Czechła widnieje nazwa Kysselecz alias Dreystath civitas. Niemiecka nazwa Kisielic, Freystadt często pisana Vrienstadt.

[edytuj] Symbole miasta

Herb Kisielic – na czerwonym polu złoty orzeł zrywający się do lotu z białą aureolą wokół głowy. W szponach trzyma białą wstęgę ze złotym napisem S. Joannas.

Orzeł symbolizuje św. Jana Ewangelistę, taki sam herb miała diecezja pomezańska istniejąca niegdyś na tym terenie a teraz taki sam symbol widnieje w herbie diecezji elbląskiej.

[edytuj] Architektura

Zabudowa miasta to w większości budynki nowoczesne, ponieważ większośc cegły z zabudowy niemieckiej zostało wywiezionych po wojnie na odbudowę stolicy.

Rewitalizacja układu urbanistycznego starego miasta jest planowana w przyszłości.

Podczas II wojny światowej została zniszczona większa część zabudowy starego miasta ówczesnych Kisielic. W samym mieście nie ma aktualnie żadnego pozostałego zabytku.

[edytuj] Obiekty historyczne i budowle urzędowe – poniemieckie

• dworzec Kisielice
• most kolejowy nieopodal Kisielic
• budynek szkoły podstawowej
• kościół parafialny
• budynek poczty
• budynek po młynie miejskim

[edytuj] Gospodarka

W Kisielicach występuje tylko jeden rodzaj gospodarki – spożywczy. Obecnie nie rozwija się inny podział gospodarki obok wymienionego^{[potrzebne źródło]}.

[edytuj] Demografia

Dane z 31 grudnia 2009^[3]:

[edytuj] Turystyka i sport

Obiekty sportowe w mieście to stadion miejski, hala sportowa (w zespole szkół), boisko do siatkówki plażowej i kompleks boisk „Moje boisko – Orlik 2012 (boisko do siatkówki, kort tenisowy, boisko do piłki nożnej) otwarte w czerwcu 2011^[4].

W mieście działa Międzyzakładowy Ludowy Klub Sportowy "Olimpia” z sekcjami piłki nożnej i siatkówki. W sezonie zimowym odbywa się Halowa Liga Piłki Nożnej.

Walory turystyczne: polodowcowe jeziora rynnowe w okolicach Gorynia i Trupla, lasy, pofałdowany teren. W pobliżu – Kwidzyn z zamkiem i katedrą; Szymbark z ruinami zamku; Kamieniec z ruinami pałacu, gdzie w czasie kampanii 1806–1807 mieszkał Napoleon Bonaparte z Marią Walewską oraz Ogrodzieniec (niem. Neudeck) z ruinami pałacu pruskiego rodu Hindenburg. W okolicach miasta występuje kąpielisko miejskie na jeziorze Rakowym.

W mieście wybudowano promenadę widokową wokół jeziora miejskiego. Otwarcie miało miejsce w czerwcu 2011 roku^[4].

[edytuj] Szlaki turystyczne

Szlaki turystyczne przechodzące przez miasto:

[edytuj] Rowerowe

Nazwa	Długość	Trasa
Czerwony	59,8 km	Jezierzyce – Tynwałd – Rudzienice – Mątyki – Dąbrowa – Gromoty – Ławice – Dziarny – Iława – Wikielec – Radomek – Karaś – Szeplerzyzna – Wonna – Wólka Wielka – Skarszewo – Gulb – Trupel – Kisielice
Żółty	130,1 km	Aniołowo – Marianka – Pasłęk – Gołąbki – Rogajny – Surowe – Kwitajny – Zielno – Kronin – Wójtowizna – Zielonka Pasłęcka – Sambród – Leśnica – Małdyty – Zajezierze – Jarnołtowo – Bądki – Zalewo – Półwieś – Witoszewo – Bądze – Kamieniec – Olbrachtowo – Olbrachtówko – Michałowo – Susz – Bałoszyce – Łęgowo – Kisielice – Goryń
Niebieski	26,1 km	Kisielice – Krzywka – Wałdowo – Goryń – Trupel

[edytuj] Stowarzyszenia, do których należy miasto

• Łączy Nas Kanał Elbląski^[5]
• Związek Gmin Jeziorak^[6]
• Gmin Przyjaznych Energii Odnawialnej^[7]

– z racji istniejącej od 2007 roku elektrowni wiatrowej nieopodal Łodygowa, która rozwija się po dzień dzisiejszy w kierunku Jędrychowa i elektrowni opalanej biomasą, oraz planom biogazowi^[8].

• Stowarzyszenie Gmin RP Euroregion Bałtyk^[9]
• Stowarzyszenie "Szesnastka"^[10]

[edytuj] Edukacja

[edytuj] Szkoły podstawowe

Budynek Szkoły Podstawowej

• Szkoła Podstawowa im. Henryka Sienkiewicza w Kisielicach

[edytuj] Gimnazja

• Publiczne Gimnazjum w Kisielicach

[edytuj] Szkoły ponadgimnazjalne

• Zespół Szkół Rolniczych im. H. i St. Sierakowskich
  • Technikum rolnicze
  • Technikum ekonomiczne
  • Liceum policyjne

[edytuj] Wspólnoty religijne

Kościół pw. Matki Boskiej Królowej Świata

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

• Kościół Rzymskokatolicki (Kisielice należą do diecezji elbląskiej, która wchodzi w skład metropolii warmińskiej. Na terenie miasta istnieje Dekanat Susz).
  • Kościół pw. MB Królowej Świata rok budowy: 1313 r., spalony, potem odbudowany w 1956 r.; ul. Kościelna)
• Świadkowie Jehowy
  • Sala Królestwa Świadków Jehowy (ul. Kolejowa) ^[11]

[edytuj] Kaplice

• • Kaplica komunalna przy kościele pw. MB Królowej Świata (ul. Kościelna)

[edytuj] Administracja

Kisielice mają status miasta. Mieszkańcy Kisielic wybierają do swojej Rady Gminy 5 radnych. Organem wykonawczym władz jest burmistrz. Siedzibą władz miasta jest Urząd Miasta i Gminy mieszczący się przy ulicy Ignacego Daszyńskiego.

[edytuj] Obecne władze

• Burmistrz – Tomasz Koprowiak
• Zastępca Burmistrza – Barbara Pękala
• Sekretarz Gminy – Barbara Pękala
• Skarbnik – Gabriela Lubnau

[edytuj] Miasta partnerskie

Miasto	Kraj	Data podpisania umowy
Priekule[potrzebne źródło]	Litwa	?

[edytuj] Transport

Znaczący węzeł drogowy województwa warmińsko-mazurskiego. W mieście krzyżują się następujące drogi krajowe i wojewódzkie:

Fragment DK 16 nieopodal Kisielic

• droga krajowa nr 16 Dolna Grupa – Grudziądz – Kisielice – Iława – Olsztyn – Augustów
• droga wojewódzka nr 521 Iława – Kisielice – Kwidzyn
• droga wojewódzka nr 522 Górki – okolice Kisielic

[edytuj] Honorowi Obywatele Miasta

• | Paul von Hindenburg (20 – 21 czerwca 1931 roku – z okazji 600-lecia miasta) – prezydent Niemiec (1925-1934) mieszkający w pobliskiej wsi Ogrodzieniec

[edytuj] Ludzie związani z Kisielicami

• Stanisław Komoniewski – poeta ludowy
• Hans Damrau – polityk NSDAP, działacz SS
• Paul von Hindenburg – prezydent Niemiec (1925-1934) mieszkający w pobliskiej wsi Ogrodzieniec – Honorowy Obywatel Miasta Kisielice

[edytuj] Zobacz też

• Kisielice (stacja kolejowa)
• Parafia Matki Bożej Królowej Świata w Kisielicach
• Cmentarz żydowski w Kisielicach

Przypisy

p • d • e Miasta województwa warmińsko-mazurskiego Miasta powiatowe Bartoszyce • Braniewo • Działdowo • Elbląg • Ełk • Giżycko • Gołdap • Iława • Kętrzyn • Lidzbark Warmiński • Mrągowo • Nidzica • Nowe Miasto Lubawskie • Olecko • Olsztyn • Ostróda • Pisz • Szczytno • Węgorzewo Miasta gminne Barczewo • Biała Piska • Biskupiec • Bisztynek • Dobre Miasto • Frombork • Górowo Iławeckie • Jeziorany • Kisielice • Korsze • Lidzbark • Lubawa • Mikołajki • Miłakowo • Miłomłyn • Młynary • Morąg • Olsztynek • Orneta • Orzysz • Pasłęk • Pasym • Pieniężno • Reszel • Ruciane-Nida • Ryn • Sępopol • Susz • Tolkmicko • Zalewo

p • d • e Powiat iławski Miasta Iława • Kisielice • Lubawa • Susz • Zalewo Gminy miejskie Iława • Lubawa Gminy miejsko-wiejskie Kisielice • Susz • Zalewo Gminy wiejskie Iława • Lubawa