Kościół św. Mikołaja i klasztor Trynitarzy we Lwowie – Wikipedia, wolna encyklopedia
| Kościół św. Mikołaja i klasztor Trynitarzy we Lwowie | |||||||||||||
| Костел Святого Миколая (Львів) | |||||||||||||
| cerkiew parafialna | |||||||||||||
 Kościół św. Mikołaja obok Uniwersytetu Lwowskiego |
|||||||||||||
| Państwo |  Ukraina |
||||||||||||
| Miejscowość | Lwów | ||||||||||||
| Wyznanie | prawosławne | ||||||||||||
| Kościół | |||||||||||||
| Wezwanie | św. Mikołaja (przed 1945) Покровы Богородицы (Opieki Matki Bożej) (obecnie) |
||||||||||||
|
|||||||||||||
|
|||||||||||||
Kościół św. Mikołaja i klasztor Trynitarzy we Lwowie – jest położony przy ul. Gruszewskiego 2 (ukr. Михайла Грушевського 2, przed 1945 – św. Mikołaja) w centrum Lwowa. Obecnie cerkiew Świętopokrowska (Opieki Matki Bożej) prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego.
[edytuj] Historia
Drugi po kościele Trójcy Przenajświętszej konwent Trynitarzy we Lwowie powstał dzięki fundacji podstolego żydaczowskiego, Mikołaja Strzałkowskiego z 1694; ofiarował on na ten cel 40000 złotych; po jego śmierci w 1696 dzieło kontynuowała wdowa po nim. Gmachy klasztoru wraz z drewnianym kościołem zbudowano na zboczach Góry Kaleczej, na parceli zwanej Chorążczyzną. Obok klasztoru, pod kierunkiem ojca Kazimierza od Krzyża Jezusowego (Gronackiego), pochodzącego z Lublina architekta-amatora i (prawdopodobnie) według projektu Włocha Placidiego, wzniesiono w latach 1739-1745 drugi, murowany kościół w stylu barokowym pw. Trójcy Przenajświętszej i św. Mikołaja Biskupa. W 1751 obok kościoła wzniesiono nowy klasztor z rokokowym frontonem, nawiązującym do fasady kościoła. Prace wykończeniowe uświetniła konsekracja z 1777.
W 1784 w ramach reform józefińskich zakon, który liczył 9 kapłanów i 3 braci, uległ kasacji. Kościół św. Mikołaja został zamieniony w 1786 na parafialny a klasztor na probostwo. W 1796 przed kościołem ustawiono barokową rzeźbę św. Jana Nepomucena.
W latach 1842-1844 obok kościoła wybudowano gmach Uniwersytetu Lwowskiego. Kościół św. Mikołaja stał się kościołem uniwersyteckim.
Po 1945 kościół św. Mikołaja został zamieniony na cerkiew a potem zamknięty.
W 1990 kościół i klasztor zostały przekazane cerkwi prawosławnej Patriarchatu Kijowskiego. W klasztorze ustanowiono siedzibę władz soboru, usuniętego przez unitów z Soboru św. Jura.
[edytuj] Architektura
Fasadę kościoła rozczłonkowują pilastry i zdobią woluty. Fryzy dzielą ją na trzy kondygnacje. Wnętrze kościoła jest trójnawowe, z długim prezbiterium, arkadowe, zdobione sztukaterią, wykonaną około 1746 przez ojca Łukasza od św. Feliksa (Pieczyckiego), przedtem szlachcica z Podlasia. Z tego też okresu pochodzi ołtarz główny wykonany przez Fesingera oraz ambona w w kształcie Łodzi Piotrowej, częsty w owym czasie motyw dekoracyjny. Po obu stronach ołtarza są dwie kaplice ze sklepieniami krzyżowymi. W nawach bocznych umieszczono piec rokokowych ołtarzy oraz przeniesiony z katedry, z kaplicy św. Krzyża, manierystyczny ołtarz (ok. 1595) fundacji Jana Szolc-Wolfowicza, wypełniony misternymi rzeźbami z alabastru, rozmieszczonymi w dziesięciu polach, przedstawiającymi sceny pasyjne – od modlitwy Jezusa w Ogrójcu poprzez jego pochód na Golgotę (w części centralnej) po Zmartwychwstanie.
[edytuj] Bibliografia
- Ryszard Chanas, Janusz Czerwiński, Lwów, Przewodnik turystyczny, wyd. Ossolineum 1992, Wrocław, ISBN 83-04-03913-3
- Bartłomiej Kaczorowski, Zabytki starego Lwowa, wyd. Oficyna Wydawnicza, Warszawa 1990, ISBN 83-85083-02-2
- Шубарт П. Бароко та його розвиток в архітектурі міст Східної Галичини. Одеса, 2012. ISBN 978-966-413-321-7
- Aleksander Medyński, Lwów. Przewodnik dla zwiedzających miasto, wyd. nakładem autora, Lwów 1937
