Kościół Wszystkich Świętych i klasztor Benedyktynek we Lwowie – Wikipedia, wolna encyklopedia
| Kościół Wszystkich Świętych i klasztor Benedyktynek we Lwowie |
|||||||||||||||
| Костел Усіх Святих і монастир бенедиктинок | |||||||||||||||
| kościół klasztorny (przed 1945), kościół klasztorny (obecnie) |
|||||||||||||||
 Wieża kościoła Benedyktynek |
|||||||||||||||
| Państwo |  Ukraina |
||||||||||||||
| Miejscowość | Lwów | ||||||||||||||
| Wyznanie | katolickie | ||||||||||||||
| Kościół | obrządku bizantyjsko-ukraińskiego | ||||||||||||||
| Wezwanie | Wszystkich Świętych (przed 1945) Wszystkich Świętych (ukr. Всіх Святих) obecnie |
||||||||||||||
|
|||||||||||||||
|
|||||||||||||||
|
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
  Kościół Wszystkich Świętych
i klasztor Benedyktynek we Lwowie |
|||||||||||||||
| Na mapach: | |||||||||||||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||||||||||||
Kościół Wszystkich Świętych i klasztor Benedyktynek we Lwowie – jest położony przy pl. Wiczewa 2 (ukr. площа Вічева, 2; przed 1945 – plac Benedyktyński).
[edytuj] Historia kościoła i klasztoru
Zespół klasztorny sióstr benedyktynek obrządku łacińskiego powstał w latach 1593 – 1597 według planów Pawła Rzymianina. Budowę wsparli finansowo Adam i Katarzyna Saporowscy w 1595. Uposażenie klasztoru stanowiły cztery wsie: Chlebiczyn, Michałów, Kluczów i Saporowce, w okresie późniejszym doszły Dąbrowice. W marcu 1596 formalnej erekcji dokonał arcybiskup Jan Dymitr Solikowski. Fundacji pobłogosławił papież Klemens VIII. W 1598 do Lwowa przybyło dziesięć kolejnych zakonnic z pruskiego Chełmna, gdzie mieściła się siedziba odnowionej polskiej gałęzi benedyktynek. Przysłała je stamtąd ksieni i reformatorka zakonu benedyktynek Magdalena Mortęska.
Zespół kościelno-klasztorny został wniesiony u stóp Wysokiego Zamku. Ponieważ położony był na skraju ówczesnego Lwowa, otrzymał – podobnie jak klasztor bernardynów – obronny charakter, przypominając z zewnątrz twierdzę. Obronny charakter założenia podkreślały wysokie i grube mury obronne z przyporami i oknami-strzelnicami oraz masywna, surowa bryła jednonawowego kościoła pozbawionego fasady. Po pożarze w 1623 w ciągu kilku następnych lat przebudowano kościół, dobudowując jedno przęsło i łącząc go z klasztorem. We wnętrzu kościoła zbudowano chór muzyczny. Dobudowano też trzykondygnacyjną wieżę w kształcie baszty obronnej, która oparła się zawieruchom dziejowym i przetrwała do naszych czasów w niezmienionej postaci. Dolna kondygnacja wieży posiada niszę z posągiem Anioła Stróża, natomiast jej górną część zdobi gzyms i fryz, a zwieńczenie stanowi charakterystyczna attyka bogato dekorowana w stylu manieryzmu niderlandzkiego. Jedna z sal na pierwszym piętrze klasztoru miała sklepienie sieciowe, wsparte na jednym filarze, co było jedynym tego rodzaju rozwiązaniem architektonicznym we Lwowie.
Nad portalem w wykuszu umieszczono rzeźbę; rzeźby umieszczono tez pośrodku każdej ze ścian.
W 1676 król Jan III Sobieski, który szczególną opieką otaczał klasztor sióstr benedyktynek, zezwolił im na założenie własnej jurydyki, opartej na prawie magdeburskim.
W pierwszym stuleciu swego istnienia zakon dynamicznie się rozwijał i liczył około 60 sióstr. W XVIII wieku przy wejściu na dziedziniec klasztorny wybudowano okazałą, barokową bramę, ozdobioną malowidłami i rzeźbami. Wejście do klasztoru stanowiła wsparta na trzech kolumnach trójarkadowa loggia. Przy okazji przebudowy zmieniono tez dekoracje fasad budynków.
W 1772, w chwili pierwszego rozbioru Polski, w klasztorze mieszkało 25 zakonnic. Prowadzona przez nie szkoła uratowała klasztor przed austriacką kasatą.
W 1933 roku benedyktynki weszły w skład odrodzonej polskiej prowincji pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. W tym też okresie rozbudowały szkołę, dobudowując od strony południowej nowe skrzydło.
Po drugiej wojnie światowej klasztor i kościół zostały zamknięte, a siostry benedyktynki przeniosły się do pocysterskiego klasztoru w Krzeszowie na Dolnym Śląsku. W opuszczonym klasztorze umieszczono szkołę milicyjną.
Po uzyskaniu przez Ukrainę niepodległości w 1990 zespół kościelno-klasztorny był początkowo nieczynny, po czym przekazano go greckokatolickim siostrom studytkom. Nosi on obecnie nazwę – świątynia Wszystkich Świętych (ukr. храм Всіх Святих) i klasztor Pokrowski sióstr studytek (ukr. монастир Святої Покрови Сестер Студиток).
[edytuj] Bibliografia
- Ryszard Chanas, Janusz Czerwiński: Lwów, przewodnik turystyczny. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1992. ISBN 83-04-03913-3.
- Bartłomiej Kaczorowski: Zabytki starego Lwowa. Warszawa: Oficyna Wydawnicza INTERIM, 1990. ISBN 83-85083-02-2.
- Aleksander Medyński, Lwów. Przewodnik dla zwiedzających miasto, wyd. nakładem autora, Lwów 1937
