Poznaj przeszłość Warszawy

Kościół pw. Zaślubin Najświętszej Maryi Panny i św. Józefa oraz klasztor Sakramentek we Lwowie
Костел Заручин Марії і монастир Сакраменток
Państwo	Ukraina
Miejscowość	Lwów
Wyznanie	katolickie
Kościół	obrządku bizantyjsko-ukraińskiego
Wezwanie	Zaślubin Najświętszej Maryi Panny i św. Józefa (przed 1945) Trójcy św. (obecnie)
Historia Data zakończenia budowy 1743-1780 (budowa nieukończona) 1875 – 1904 Data konsekracji maj 1904 Aktualne przeznaczenie istnieje (cerkiew greckokatolicka) Poprzednie wyznanie katolickie / rzymskokatolicki
Dane świątyni Architekt Bernard Meretyn (1743-1780); Adolf Minasiewicz (1881-1887); Władysław Sadłowski (1902-1904)

Kościół pw. Zaślubin Najświętszej Maryi Panny i św. Józefa oraz klasztor Sakramentek we Lwowie – jest położony przy ul. Terszakowców 9 (ukr. вул. Тершаковців, 9; w czasach ZSRR: Marczenko, przed 1945 Sakramentek).

[edytuj] Historia

Siostry benedyktynki od Nieustającej Adoracji Najświętszego Sakramentu (łac. Moniales Ordinis Sancti Benedicti ab Adoratione Perpetua), zwane potocznie sakramentkami, przybyły do Lwowa z Warszawy około 1711 roku. Plan otwarcia klasztoru spotkał się z poparciem wojewody kijowskiego Józefa Potockiego i księżnej Anny Dolskiej. Punkt zwrotny stanowiło przyjęcie na pensję wojewodzianki smoleńskiej Zofii Cetnerówny w październiku 1711 i wynajęcie odpowiedniego domu.

W 1717 podjęto stałą adorację Najświętszego Sakramentu.

W kwietniu 1721 wojewoda smoleński Franciszek Cetner i arcybiskup lwowski Jan Skarbek podpisali dokument fundacyjny, w myśl wydanej dwa lata wcześniej bulli erekcyjnej. Fundacje wsparli następnie Stanisław Leszczyński i Helena Czetwertyńska. Zbudowany wkrótce potem kościół został zniszczony w latach 30. XVIII w. W 1743 rozpoczęto budowę nowego, murowanego kościoła według projektu Bernarda Meretyna. Kamień węgielny pod kościół, który otrzymał wezwanie Zaślubin Najświętszej Maryi Panny i św. Józefa, wmurował arcybiskup Mikołaj Gerard Wyżycki. Prace budowlane przy kościele przeciągały się po czym ok. 1780 zostały przerwane.

W 1772, w momencie zajęcia Lwowa przez Austriaków w wyniku pierwszego rozbioru Polski w konwencie żyło 31 zakonnic. Klasztor nie uległ kasacie w wyniku reform józefińskich przeprowadzonych przez cesarza Austrii Józefa II ponieważ siostry sakramentki prowadziły pensję dla panien i otrzymały pozytywną opinię od władz austriackich; to prawdopodobnie uratowało zakon przed kasatą. W latach 1881-1887 podjeto przerwaną budowę a właściwie przebudowę świątyni według projektu Adolfa Minasiewicza (fasada otrzymała wtedy charakterystyczną attykę) i w latach 1902-1904 wedlug projektu Władysława Sadłowskiego, kiedy to zbudowano neobarokową wieżę. W tym stanie zachował się do dzisiaj. W sylwetce świątyni wyróżnia się rozczłonkowana pilastrami i niszami fasada z dwoma niewielkimi, cylindrycznymi wieżyczkami po bokach i wysoką wieżą-dzwonnicą pośrodku. Trzynawowe wnętrze świątyni wyposażone zostało w neobarokowy ołtarz i dębowe stalle. W latach 30. XX w. alabastrownia Czartoryskich zbudowała dwa alabastrowe ołtarze boczne w stylu art-deco i ambonę.

W 1928 siostry sakramentki zamknęły pensje dla panien i przyjęły klauzurę papieską.

W 1932 ustanowiono wieczystą adorację Najświętszego Sakramentu wśród wiernych.

W 1946 kościół i klasztor zostały zamknięte a siostry sakramentki wyjechały ze Lwowa i osiadły na Dolnym Śląsku, najpierw w Pławniowicach i Bardzie Śląskim a potem (1972) we Wrocławiu.

Ich zespół klasztorny został adaptowany na obiekt sportowy.

W latach 90. ub. stulecia nieczynny kościół wraz z klasztorem został przekazany ukraińskiemu kościołowi greckokatolickiemu. Nosi on obecnie wezwanie Trójcy św.

[edytuj] Bibliografia

1. Ryszard Chanas, Janusz Czerwiński: Lwów, Przewodnik turystyczny. Wrocław: Ossolineum, 1992. ISBN 83-04-03913-3. 
2. Bartłomiej Kaczorowski: Zabytki starego Lwowa. Warszawa: Oficyna Wydawnicza INTERIM, 1990. ISBN 83-85083-02-2. 
3. Aleksander Medyński: Lwów. Przewodnik dla zwiedzających miasto. Lwów: wyd. nakładem autora, 1937. 
4. Grzegorz Rąkowski: LWÓW. Przewodnik krajoznawczo-historyczny po Ukrainie Zachodniej. Część IV. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2008. ISBN 978-83-89188-70-8. 

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Jurij Smirnow, Historia świątyń rzymskokatolickich Lwowa, cz. II

p • d • e Lwów ogólne Lwów • Kalendarium Lwowa • Historia Lwowa • Stare Miasto we Lwowie Architektura sakralna Kościoły katedra Łacińska • kaplica Kampianów • kaplica Boimów • katedra Ormiańska • Adwentystów Dnia Siódmego • Benedyktynek • Bernardynów • Centralny baptystyczny • Dominikanów • Jezuitów • Matki Boskiej Gromnicznej • Matki Boskiej Ostrobramskiej • Matki Boskiej Śnieżnej • Nawiedzenia NMP • Franciszkanek • Klarysek • Sakramentek • św. Agnieszki (były) • św. Anny • św. Antoniego • św. Elżbiety • św. Jana Chrzciciela • św. Łazarza • Księży Misjonarzy • Sióstr Miłosierdzia • Sióstr Sacré-Cœur • św. Marcina • św. Mikołaja • św. Teresy • św. Wawrzyńca • św. Wojciecha • św. Zofii • Świętej Rodziny • Kaplica Świętej Rodziny • Zmartwychwstańców Cerkwie Przemienienia Pańskiego • Sobór św. Jura • św. Ducha • św. Jerzego • św. Onufrego • św. Piotra i Pawła • św. Paraskewy • Wołoska Synagogi Agudat Szloma • Asira • Beit Aaron we Israel • Beit Chasidim • Blacharzy • Chasydów z Husiatyna • Chasydów z Czortkowa • Chasydów z Oleska • Chonein Dalim Hajutim Ktanim • Cijerim • Cmentarna • Gal-Ed • Hajutim Hdalim • Jakuba Glanzera • Kahał Chasidim • Kortisa • Kowea Itim le-Tora • Kulikower Klaus • Melamdim • Meleches Henoch • Menakrim • Ohel Jeszarim • Najstarsza • Or Szadasz • Or Szemesz (ul. Słoneczna 26) • Or Szemesz (ul. Miodowa 3) • Ose Tow • Szmuklerzy • Szomrej Szabat • Sprechera • Stara • Tempel • Wielka Synagoga Przedmiejska • Wielka Synagoga Miejska • Zichron Josef • Złota Róża • na Zniesieniu • Zowche Cedek Architektura świecka Pałace Arcybiskupów łacińskich • Lubomirskich • Potockich Kamienice Arcybiskupia • Bandinellich • Czarna • Królewska Architektura obronna Arsenał Miejski • Arsenał Królewski • Baszta Prochowa • Cytadela Muzea Biblioteka Baworowskich • Lwowska Galeria Sztuki • Historyczne Miasta Lwowa • Historyczne • Narodowe • Przyrodnicze Inne Brygidki (więzienie) • Dworzec Główny • Kolumna Adama Mickiewicza • Kopiec Unii Lubelskiej • Opera Lwowska • Pomnik Jana III Sobieskiego • Ratusz • Rynek • Skansen • Teatr Skarbkowski • Wały Hetmańskie • Więzienie przy Łąckiego • Wysoki Zamek Cmentarze Gródecki • Janowski • Łyczakowski • Obrońców Lwowa • Stryjski • Żółkiewski Architekci Bernard Meretyn • Zygmunt Gorgolewski • Teodor Talowski • Julian Zachariewicz