Krajenka – Wikipedia, wolna encyklopedia
| Krajenka | |||
|
|||
| Państwo |  Polska |
||
| Województwo | wielkopolskie | ||
| Powiat | złotowski | ||
| Gmina | Krajenka gmina miejsko-wiejska |
||
| Burmistrz | Stefan Kitela | ||
| Powierzchnia | 3,76[1] km² | ||
| Ludność (2009) • liczba • gęstość |
3681 979 os./km² |
||
| Strefa numeracyjna |
+48 67 | ||
| Kod pocztowy | 77-430 | ||
| Tablice rejestracyjne | PZL | ||
|
Położenie na mapie Polski
  Krajenka
|
|||
| Na mapach: | |||
| TERC (TERYT) |
4303831034 | ||
|
Urząd miejski
ul. Władysława Jagiełły 977-430 Krajenka |
|||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||
 Hasło Krajenka w Wikisłowniku |
|||
| Strona internetowa | |||
Krajenka (niem. Krojanke) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie złotowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Krajenka. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. pilskiego.
Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 3681 mieszkańców[2].
Spis treści |
[edytuj] Położenie
Miasto i Gmina Krajenka leży w północnej części województwa wielkopolskiego, w powiecie złotowskim, przy trasie Piła – Człuchów oraz Krajenka – Gniezno. Gmina ma powierzchnię 191 km², z czego połowę stanowią grunty orne. Miasto leży nad rzeką Głomią, na wysokości 105 m n.p.m.
Przez Krajenkę przebiegają drogi:
- Droga wojewódzka nr 188 (Piła – Człuchów)
- Droga wojewódzka nr 190 (Gniezno – Krajenka)
Ponadto istnieją drogi lokalne do Głubczyna, Buntowa i Tarnówki.
Przez Krajenkę biegnie też linia kolejowa Piła – Tczew. Znajduje się tu stacja kolejowa
[edytuj] Historia
Pierwsza historyczna wzmianka pochodzi z 1286 roku. Gród leżał na szlaku handlowym z Pomorza do Wielkopolski. Jednak osada prawdopodobnie istniała już w starożytności i nosiła nazwę Scurgon[potrzebne źródło]. Poświadczeniem tego jest umieszczenie tejże nazwy na mapie przez geografa greckiego Ptolemeusza, na szlaku bursztynowym (na tym samym szlaku leży najstarsze miasto w Polsce – Kalisz). Krajenka otrzymała prawa miejskie w 1420 roku i była wtedy własnością rodu Danaborskich. W późniejszym okresie przechodziła na własność w różne ręce. Najpierw Kościeleckich, potem Grudzińskich i Działyńskich. W 1534 roku istniał wybudowany na Głomii młyn, a w późniejszym okresie (XVI i XVII wiek) miasto było ośrodkiem rzemieślniczym z dobrze rozwiniętym rzemiosłem sukienników.
W 1743 roku Krajenka przeszła na własność księcia Aleksandra Sułkowskiego, który odkupił tzw. Klucz krajeński, a wdowa po nim – Anna, zamieszkała na krajeneckim zamku. Po I rozbiorze Polski, w wyniku którego miasto włączone zostało do Prus, wyjechała ona do Warszawy. W XVIII wieku Krajenkę wraz z przyległościami nabył Jakub Komierowski, który poległ w 1809 roku w bitwie pod Nowem. Jego dobra przeszły na własność pruskiej rodziny Hohenzollernów.
Pożary, epidemie trawiły kilkukrotnie miasto. Największy pożar miał miejsce w 1788 roku, kiedy wypaleniu uległo całe miasto. Krajenka rozwinęła się w XVIII i XIX wieku. Organizowane były tutaj 4 jarmarki rocznie, rozwijało się rzemiosło. W XIX wieku przeprowadzono linie kolejową przez miasto. W 1773 Krajenkę zamieszkiwało 905 mieszkańców, w 1910 ponad 3400 osób. W 1929 roku otwarto tutaj szkołę polską, mimo postępującej germanizacji. Fakt ten przypłacił życiem wybitny nauczyciel tej szkoły Franciszek Gliszewski, który poniósł śmierć w obozie koncentracyjnym.
Miasto zostało zajęte przez wojska radzieckie 30 stycznia 1945 roku i spalone w 70%. Ucierpiała zabudowa, zakłady, urządzenia komunalne. Spłonęło stare centrum miasteczka, wiele zabytkowych budynków. W wyniku II wojny światowej Krajenka ponownie znalazła się w granicach Polski. Niemieckojęzyczna ludność miasta została wysiedlona do Niemiec. Odbudowy Krajenki podjęto się dopiero w latach 50. XX wieku, a do lat 60. była już odbudowana. Obecnie Krajenka jest niewielkim ośrodkiem przemysłowym i handlowym w powiecie złotowskim.
[edytuj] Gospodarka
Krajenka jest gminą typowo rolniczą z racji tego, iż ponad połowę jej powierzchni stanowią grunty orne. Jedynym przemysłem, który rozwinął się w gminie w sposób zadowalający, jest przemysł drzewny obejmujący tartaki, zakłady produkcji drzewnej i meblowej. Największym zakładem Krajenki jest Fabryka Mebli Tapicerowanych Christianapol, która produkuje zestawy wypoczynkowe i meble stojące wysokiej jakości. Dużymi zakładami są też:
- MATBUD firma produkująca meble tapicerowane,
- PHUS Transpil Spedition – Zakład Przemysłu Drzewnego,
- Ferma Brojlerów w Śmiardowie Krajeńskim,
- Terdrew,
- Kamarol,
- Andmar,
- TeleBus,
Miasto pełni rolę lokalnego ośrodka dla otaczających go miejscowości. W mieście zlokalizowana jest poczta, posterunek policji, dworzec PKP, dworzec PKS, stacje benzynowe, stacja kontroli pojazdów, sklepy, restauracja. W mieście istnieje też unikalna szkoła, gdzie kształcą się technicy przemysłu młynarskiego.
[edytuj] Kultura
W Krajence działa prężnie Krajeński Ośrodek Kultury, który organizuje wiele imprez kulturalno – rozrywkowych dla mieszkańców Miasta i Gminy. Są to m.in.:
- Przegląd Orkiestr Dętych,
- Złote Maski,
- Koncert dla Hospicjum
- Pożegnanie lata,
- Koncert rockowy,
- Dożynki w Śmiardowie Krajeńskim,
- Dzień Niepodległości,
- Mikołajki,
- Sylwester na rynku,
- Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy,
Prócz organizacji tych imprez Krajeński Ośrodek Kultury prowadzi wiele instytucji kulturalnych i artystycznych na terenie miasta i gminy. W KOK – u działa:
- Teatr Improwizacji,
- Biblioteka,
- Zespół "The Bluesod C",
- Zespół Wokalny "Kalina",
- Zespół Wokalny "Dzwon",
- Kółko Plastyczne ,
- Kółko Muzyczne i inne.
- Zespół taneczny mażoretek "Oleńki"
- Zespół taneczny "MIXDANCE"
[edytuj] Festiwal Piosenki Czerwonokrzyskiej
W roku 2006 już po raz dwudziesty odbył się Ogólnopolski Festiwal Piosenki Czerwonokrzyskiej w Krajence, jedyna tego rodzaju impreza w kraju. Uczestniczą w niej młodzi artyści z całej Polski, którzy śpiewając piosenki o treściach takich jak: pomoc osobom słabszym, starszym i niepełnosprawnym, szacunek, tolerancja, propagowanie zdrowego stylu życia, propagują ideę Polskiego Czerwonego Krzyża. W tym roku Festiwal odbędzie się w miejscowym Amfiteatrze w dniach 26 – 27 maja.
[edytuj] Zabytki
- Obiekty wpisane do rejestru zabytków[3]:
- Kościół św. Anny – Pochodzący z końca XVIII wieku, znajdują się w nim 4 ołtarze oraz zabytkowa ambona w kształcie dzioba okrętu, zabytkowe organy z 1886 roku
- zespół pałacowo-parkowy i folwarczny – pałac i mur z przełomu XVIII/XIX wieku
- neoromański kościół poewangelicki św. Józefa z 1846 r.
- historyczny układ urbanistyczny, XIII-1 poł. XX
- Obiekty historyczne:
- Cmentarz żydowski w Krajence z XVII wieku
- Młyn przy ulicy Młyńskiej – zabytkowy młyn z końca XIX i początku XX wieku
[edytuj] Sport
W Krajence działa kilka klubów sportowych które propagują aktywne życie mieszkańców Miasta i Gminy:
- Uczniowski Klub Sportowy "Sokół" przy Gimnazjum w Krajence
- Uczniowski Klub Sportowy "Krajna" przy Szkole Podstawowej w Krajence
- Uczniowski Klub Sportowy "Piast" przy Szkole Podstawowej w Głubczynie
- Ludowy Zespół Sportowy "Iskra" Krajenka
- Ludowy Zespół Sportowy "Piast" Głubczyn
- Ludowy Zespół Sportowy "Płomień" Podróżna
- Ludowy Zespół Sportowy "TPS" Skórka
- Ludowy Zespół Sportowy "Grom" Śmiardowo Krajeńskie
- KS Głomia
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 3.10.2009].
- ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2009 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-06, s. 107. ISSN 1734-6118. [dostęp 16 lipca 2010].
- ↑ Rejestr zabytków województwa wielkopolskiego. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Poznaniu. [dostęp 2011-04-25]. ss. 257-258.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
- Krajenka w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IV (Kęs – Kutno) z 1883 r.
|
||||||||||||||
|
||||||||||||||||
|
||||||||||||||