Krzepice – Wikipedia, wolna encyklopedia
| Krzepice | |||
Kościół św. Jakuba w Krzepicach |
|||
|
|||
| Państwo | |||
| Województwo | śląskie | ||
| Powiat | kłobucki | ||
| Gmina | Krzepice gmina miejsko-wiejska |
||
| Prawa miejskie | 1357 lub 1364[1] | ||
| Burmistrz | Krystian Kotynia | ||
| Powierzchnia | 27,66 km² | ||
| Wysokość | 209-256 m n.p.m. | ||
| Ludność (2008) • liczba • gęstość |
4 479 161,6 os./km² |
||
| Strefa numeracyjna |
+48 34 | ||
| Kod pocztowy | 42-160 | ||
| Tablice rejestracyjne | SKL | ||
| Na mapach: | |||
| TERC (TERYT) |
2243106024 | ||
|
Urząd miejski
ul. Częstochowska 1342-160 Krzepice |
|||
| Strona internetowa | |||
Krzepice (niem. Kschepitz, hebr. קז'אפיצה, ros. Кшепице[2]) – miasto w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Krzepice. Krzepice leżą na terenie Małopolski, w pobliżu jej historycznej granicy z Wielkopolską i na granicy ze Śląskiem, którą była rzeka Liswarta. Według podziału administracyjnego z lat 1975-1998 miasto należało do województwa częstochowskiego.
W wyniku reformy administracyjnej w 1999 roku włączone zostały do województwa śląskiego, z siedzibą w Katowicach, do którego należały również w latach 1950-1975 (od 1952 pod nazwą województwo katowickie).
Według danych z 31 grudnia 2008 miasto miało 4 479 mieszkańców[3].
Spis treści |
[edytuj] Geografia
Miasto położone jest w Obniżeniu Krzepickim, stanowiącym środkowo-północną część Wyżyny Woźnicko-Wieluńskiej. Krzepice leżą nad trzema rzekami: Piskarą, Piszczką i najdłuższą z nich Liswartą.
[edytuj] Demografia
- 1812 - 1139
- 1827 - 1315
- 1847 - 2207 (w tym 1054 narodowości żydowskiej)
- 1860 - 2163 (1069)
- 1883 - 2693[4]
- 2006 - 4534
- 2007 - 4486
- 2008 - 4479[3]
[edytuj] Nazwa
Nazwa Krzepice, zanotowana w 1356 roku jako Crzepycze, pochodzi od nazwy osobowej Krzepa i oznacza miejsce zamieszkania potomków lub członków rodu osoby, którą tak nazywano[5].
[edytuj] Historia
| Ta sekcja od 2010-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
W XII wieku w miejscu obecnego miasta, ze względu na jego pograniczne położenie, założono gród warowny. Później powstał zamek - pierwotnie drewniany, w XIV wieku przebudowany na murowany. Dziś z tej budowli pozostał głównie zarys fosy. Tutejszy kościół parafialny pod wezwaniem św. Jakuba Apostoła wzniesiony został w 1357 przez Kazimierza III Wielkiego, przebudowany w XV wieku i w II połowie XVII; stanowi obecnie przykład architektury sakralnej baroku. Nadanie praw miejskich datuje się także na rok 1357, choć fakt ten został potwierdzony dopiero w 1527. W 1370 nowo koronowany na króla Polski Ludwik Węgierski nadał miasto w lenno Władysławowi Opolczykowi. Miastu odebrano prawa miejskie w 1870, jako odpowiedź władz rosyjskich na udział Krzepiczan w powstaniu przeciw rządom zaborcy. Krzepice odzyskały prawa miejskie dopiero po I wojnie światowej.
Do wybuchu II wojny światowej Żydzi stanowili liczącą się grupę społeczną Krzepic. Pamiątką po tym pozostaje zabytkowy cmentarz żydowski i ruiny bożnicy (usytuowane w lewobrzeżnej części miejscowości o historycznej nazwie Kuźniczka)[6]. W 1941 podczas okupacji Niemcy planowali zmienić nazwę miasta na Krippitz O.S[7]. Planowana zmiana administracji nazistowskiej nie została nigdy wdrożona.
[edytuj] Przynależność administracyjna
[edytuj] Transport
Przez obrzeża Krzepic przebiega droga krajowa 43 łącząca Częstochowę z Wieluniem.
W listopadzie 2009 roku[9] została oddana do użytku obwodnica w ciągu drogi krajowej. Obwodnica posiada klasę drogi głównej przyspieszonej (GP), a w jej ciągu powstały wiadukt, dwa mosty oraz trzy skrzyżowania z wydzielonymi lewoskrętami.
Przez miasto przebiega również wybudowana w 1926 roku linia kolejowa nr 181 relacji Herby Nowe – Wieluń Dąbrowa. Pasażerska komunikacja kolejowa obsługiwana jest przez stację Krzepice.
Komunikację autobusową z większymi ośrodkami miejskimi zapewniają PKS Częstochowa, PKS Wieluń, PKS Lubliniec oraz inne (również prywatne).
Przepływająca przez Krzepice rzeka Liswarta oraz uchodzące do niej Piskara i Piszczka nie były nigdy rzekami spławnymi (żeglownymi), stanowiły za to przeszkody w budowie komunikacyjnych szlaków lądowych (dróg).
[edytuj] Zabytki
[edytuj] Struktura wyznaniowa
- Parafia Świętego Jakuba Apostoła w Krzepicach, ul. K. Wielkiego 1
- Sala Królestwa Świadków Jehowy, ul. Muznerowskiego 167
[edytuj] Osoby związane z Krzepicami
- Ignacy Kozielewski - współtwórca polskiego harcerstwa, pedagog, nauczyciel gimnazjum w Krzepicach
- Józef Kaczmarek - lekarz, działacz społeczny i samorządowy w Krzepicach
[edytuj] Starostowie krzepiccy
- Abel Biel
- Dobiesław Kmita - wojewoda lubelski i sandomierski
- Mikołaj Wolski - marszałek wielki koronny
- Władysław IV Waza - król Polski (otrzymał starostwo krzepickie przed elekcją, w 1630 roku)
- Adam Kajetan Miączyński - pisarz polny koronny
- Kazimierz Melchiades Sapieha - dworzanin królewski, zmarł w Krzepicach
[edytuj] Urodzeni w Krzepicach
- Józef Tokarzewski - generał brygady Wojska Polskiego
- Wanda Chodkowska - zakonnica (siostra Anicilla), żołnierz AK, sanitariuszka w powstaniu warszawskim
- Robert Tekieli - polski dziennikarz, publicysta, animator kultury niezależnej, poeta lingwistyczny
- Ks. Zenon Raczyński - (1933-1996) - Proboszcz parafii św. Józefa w Częstochowie na Rakowie, przywódca duchowy środowisk robotniczych, Kapelan "Solidarności", Duszpasterz akademicki.
- Tomasz Moczek - artysta rzeźbiarz
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Marceli Antoniewicz: Uzasadnienie historyczno-heraldyczne (pol.). klobuck.pl. [dostęp 2009-09-30].
- ↑ JewishGen Poland Database, Krzepice Poland (ang.). JewishGen. [dostęp 2010-02-17].
- ↑ 3,0 3,1 Bank Danych Regionalnych – Strona główna (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
- ↑ Krzepice w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IV (Kęs – Kutno) z 1883 r.
- ↑ Maria Malec: Słownik etymologiczny nazw geograficznych Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003, s. 134. ISBN 9788301138578.
- ↑ http://krzepice.pl/cms/php/strona.php3?cms=cms_krzepi&lad=a&id_dzi=6&id_dok=56&id_men=33&powrot=1&slowo_szuk=zamek&gdzie_szuk=dokument&id_men_szuk=0
- ↑ Amtsbezirk Krzepice (niem.). territorial.de, 2003-11-25. [dostęp 2011-04-13].
- ↑ Kartki z historii Kłobucka (pol.). Towarzystwo Przyjaciół Kłobucka. [dostęp 2010-11-13].
- ↑ Katowice - Telewizja Polska SA
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
- Krzepice w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IV (Kęs – Kutno) z 1883 r.
|
||||||||||
|
|||||||||||||
|
||||||||||
|
|||||||||||||||||
|
||||||||||||||