Poznaj przeszłość Warszawy

Krzepice – Wikipedia, wolna encyklopedia

Krzepice – Wikipedia, wolna encyklopedia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta w województwie śląskim. Zobacz też: wsie o tej nazwie.
Krzepice
Kościół św. Jakuba w Krzepicach
Kościół św. Jakuba w Krzepicach
Herb
Herb Krzepic
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat kłobucki
Gmina Krzepice
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1357 lub 1364[1]
Burmistrz Krystian Kotynia
Powierzchnia 27,66 km²
Wysokość 209-256 m n.p.m.
Ludność (2008)
• liczba
• gęstość

4 479
161,6 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 34
Kod pocztowy 42-160
Tablice rejestracyjne SKL
Położenie na mapie Polski
Poland location map.svg
"Krzepice"
Krzepice
50°58′02″N 18°43′55″E / 50.96722, 18.73194Na mapach: 50°58′02″N 18°43′55″E / 50.96722, 18.73194
TERC
(TERYT)
2243106024
Urząd miejski
ul. Częstochowska 13
42-160 Krzepice
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Krzepice w Wikisłowniku
Strona internetowa

Krzepice (niem. Kschepitz, hebr. קז'אפיצה, ros. Кшепице[2]) – miasto w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Krzepice. Krzepice leżą na terenie Małopolski, w pobliżu jej historycznej granicy z Wielkopolską i na granicy ze Śląskiem, którą była rzeka Liswarta. Według podziału administracyjnego z lat 1975-1998 miasto należało do województwa częstochowskiego.

W wyniku reformy administracyjnej w 1999 roku włączone zostały do województwa śląskiego, z siedzibą w Katowicach, do którego należały również w latach 1950-1975 (od 1952 pod nazwą województwo katowickie).

Według danych z 31 grudnia 2008 miasto miało 4 479 mieszkańców[3].

Spis treści

[edytuj] Geografia

Miasto położone jest w Obniżeniu Krzepickim, stanowiącym środkowo-północną część Wyżyny Woźnicko-Wieluńskiej. Krzepice leżą nad trzema rzekami: Piskarą, Piszczką i najdłuższą z nich Liswartą.

[edytuj] Demografia

[edytuj] Nazwa

Nazwa Krzepice, zanotowana w 1356 roku jako Crzepycze, pochodzi od nazwy osobowej Krzepa i oznacza miejsce zamieszkania potomków lub członków rodu osoby, którą tak nazywano[5].

[edytuj] Historia

Kościół pw. św. Jakuba

W XII wieku w miejscu obecnego miasta, ze względu na jego pograniczne położenie, założono gród warowny. Później powstał zamek - pierwotnie drewniany, w XIV wieku przebudowany na murowany. Dziś z tej budowli pozostał głównie zarys fosy. Tutejszy kościół parafialny pod wezwaniem św. Jakuba Apostoła wzniesiony został w 1357 przez Kazimierza III Wielkiego, przebudowany w XV wieku i w II połowie XVII; stanowi obecnie przykład architektury sakralnej baroku. Nadanie praw miejskich datuje się także na rok 1357, choć fakt ten został potwierdzony dopiero w 1527. W 1370 nowo koronowany na króla Polski Ludwik Węgierski nadał miasto w lenno Władysławowi Opolczykowi. Miastu odebrano prawa miejskie w 1870, jako odpowiedź władz rosyjskich na udział Krzepiczan w powstaniu przeciw rządom zaborcy. Krzepice odzyskały prawa miejskie dopiero po I wojnie światowej.

Do wybuchu II wojny światowej Żydzi stanowili liczącą się grupę społeczną Krzepic. Pamiątką po tym pozostaje zabytkowy cmentarz żydowski i ruiny bożnicy (usytuowane w lewobrzeżnej części miejscowości o historycznej nazwie Kuźniczka)[6]. W 1941 podczas okupacji Niemcy planowali zmienić nazwę miasta na Krippitz O.S[7]. Planowana zmiana administracji nazistowskiej nie została nigdy wdrożona.

[edytuj] Przynależność administracyjna

Historyczna przynależność polityczno–administracyjna Krzepic[8][1]
Okres Państwo Zwierzchność Jednostka administracyjna Status miasta
XII wiek-1357 lub 1339 Polska Królestwo Polskie województwo krakowskie Gród Krzepice
1244 lub 1339-1356 Miasto Krzepice
1356-1370 województwo krakowskie, krzepicki okręg zamkowy
1370-1391 POL województwo opolskie COA.svg Księstwo opolskie krzepicki okręg zamkowy
1391-1569 Polska Królestwo Polskie województwo krakowskie, starostwo krzepickie
1569-1658 Rzeczpospolita Obojga Narodów województwo krakowskie, powiat lelowski, starostwo krzepickie
1658-1793 Rzeczpospolita Obojga Narodów Klasztor Paulinów na Jasnej Górze województwo krakowskie, powiat lelowski, starostwo kłobuckie
1793 Flag of Prussia (1750).gif Królestwo Prus Prusy Południowe, departament łęczycki, powiat częstochowski
1793-1795 Prusy Południowe, departament piotrkowski, powiat częstochowski
1795-1807 Prusy Południowe, departament kaliski, powiat częstochowski
1807-1815 Polska Księstwo Warszawskie Cesarstwo Francuskie departament kaliski, powiat częstochowski
1815-1816 Merchant ensign of Vistula ships of Congress Poland.svg Królestwo Polskie Imperium Rosyjskie
1816-1826 województwo kaliskie, obwód wieluński, powiat częstochowski
1826-1837
1837-1842 gubernia kaliska, obwód wieluński, powiat częstochowski
1842-1867 gubernia kaliska, powiat wieluński
1867-1870 gubernia piotrkowska, powiat częstochowski
1870-1916 Wieś Krzepice
1916-1917 Polska Królestwo Polskie Rzesza Niemiecka, Austro-Węgry
1917-1918 Miasto Krzepice
1918 Królestwo Polskie
1918-1939 Rzeczpospolita Polska województwo kieleckie, powiat częstochowski
1939-1945 III Rzesza III Rzesza Prowincja Górny Śląsk, Kreis Blachstät
1939-1945 Flaga PPP.svg Polskie Państwo Podziemne Okręg Radom-Kielce, Inspektorat E Częstochowa, Obwód Częstochowa
1945-1950 Polska Rzeczpospolita Polska województwo kieleckie, powiat częstochowski
1950-1952 województwo katowickie, powiat częstochowski
1952-1975 Polska Rzeczpospolita Ludowa województwo katowickie, powiat kłobucki
1975-1989 województwo częstochowskie, rejon kłobucki
1989-1998 Rzeczpospolita Polska
od 1999 województwo śląskie, powiat kłobucki, gmina Krzepice


[edytuj] Transport

Fragment obwodnicy Krzepic

Przez obrzeża Krzepic przebiega droga krajowa 43 łącząca Częstochowę z Wieluniem.

W listopadzie 2009 roku[9] została oddana do użytku obwodnica w ciągu drogi krajowej. Obwodnica posiada klasę drogi głównej przyspieszonej (GP), a w jej ciągu powstały wiadukt, dwa mosty oraz trzy skrzyżowania z wydzielonymi lewoskrętami.

Przez miasto przebiega również wybudowana w 1926 roku linia kolejowa nr 181 relacji Herby NoweWieluń Dąbrowa. Pasażerska komunikacja kolejowa obsługiwana jest przez stację Krzepice.

Komunikację autobusową z większymi ośrodkami miejskimi zapewniają PKS Częstochowa, PKS Wieluń, PKS Lubliniec oraz inne (również prywatne).

Przepływająca przez Krzepice rzeka Liswarta oraz uchodzące do niej Piskara i Piszczka nie były nigdy rzekami spławnymi (żeglownymi), stanowiły za to przeszkody w budowie komunikacyjnych szlaków lądowych (dróg).

[edytuj] Zabytki

[edytuj] Struktura wyznaniowa

[edytuj] Osoby związane z Krzepicami

  • Ignacy Kozielewski - współtwórca polskiego harcerstwa, pedagog, nauczyciel gimnazjum w Krzepicach
  • Józef Kaczmarek - lekarz, działacz społeczny i samorządowy w Krzepicach

[edytuj] Starostowie krzepiccy

[edytuj] Urodzeni w Krzepicach

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Marceli Antoniewicz: Uzasadnienie historyczno-heraldyczne (pol.). klobuck.pl. [dostęp 2009-09-30].
  2. JewishGen Poland Database, Krzepice Poland (ang.). JewishGen. [dostęp 2010-02-17].
  3. 3,0 3,1 Bank Danych Regionalnych – Strona główna (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  4. Krzepice w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IV (Kęs – Kutno) z 1883 r.
  5. Maria Malec: Słownik etymologiczny nazw geograficznych Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003, s. 134. ISBN 9788301138578. 
  6. http://krzepice.pl/cms/php/strona.php3?cms=cms_krzepi&lad=a&id_dzi=6&id_dok=56&id_men=33&powrot=1&slowo_szuk=zamek&gdzie_szuk=dokument&id_men_szuk=0
  7. Amtsbezirk Krzepice (niem.). territorial.de, 2003-11-25. [dostęp 2011-04-13].
  8. Kartki z historii Kłobucka (pol.). Towarzystwo Przyjaciół Kłobucka. [dostęp 2010-11-13].
  9. Katowice - Telewizja Polska SA

[edytuj] Linki zewnętrzne