Poznaj przeszłość Warszawy

Liberia – Wikipedia, wolna encyklopedia

Liberia – Wikipedia, wolna encyklopedia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy państwa. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Republic of Liberia
Republika Liberii
Flaga Liberii
 Godło Liberii
Flaga Liberii Godło Liberii
Dewiza: (ang.) The love of liberty brought us here
(Umiłowanie wolności przywiodło nas tutaj)
Hymn: All Hail, Liberia, Hail!
Położenie Liberii
Język urzędowy angielski
Stolica Monrovia
Ustrój polityczny republika
Głowa państwa prezydent Ellen Johnson-Sirleaf
Szef rządu prezydent Ellen Johnson-Sirleaf
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe		 103. na świecie
111 370 km²
1%
Liczba ludności (2010)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia		 127. na świecie
3 591 365▲
29 osób/km²
Jednostka monetarna dolar liberyjski (LRD)
Niepodległość 26 lipca 1847
Religia dominująca Animizm oraz chrześcijańskie
Strefa czasowa UTC 0
Kod ISO 3166 LR
Domena internetowa .lr
Kod samochodowy LB
Kod samolotowy EL
Kod telefoniczny +231
Mapa Liberii

Liberia (Republika Liberii – Republic of Liberia) – państwo położone w Afryce Zachodniej. Sąsiaduje z Gwineą, Wybrzeżem Kości Słoniowej oraz Sierra Leone. Sytuacja gospodarcza i polityczna tego kraju jest nadal niestabilna, co jest skutkiem przewrotów wojskowych i wojny domowej (zakończonej w 1996).

Spis treści

[edytuj] Ustrój polityczny

Information icon.svg Osobny artykuł: Ustrój polityczny Liberii.

[edytuj] Podział administracyjny

Information icon.svg Osobny artykuł: Podział administracyjny Liberii.

Państwo podzielone jest na 15 hrabstw:

Miasta Liberii: Harbel

[edytuj] Demografia

Information icon.svg Osobny artykuł: Demografia Liberii.

W skład ponad 3-milionowej populacji Liberii wchodzą liczne grupy etniczne. Żyją tam potomkowie uwolnionych amerykańskich niewolników oraz niewolników z Karaibów (ok. 5%), nazywanych Amerykanoliberyjczykami, którzy stanowili w Liberii wyższą warstwę społeczną, a także liczne plemiona tubylcze (95%), w tym: Kpelle, Bassa, Gio, Kru, Grebo, Mano, Krahn, Gola, Gbandi, Loma, Kissi, Vai, Dei, Bella, Mandingo oraz Mende. Różnorodność etniczna umocniona jest współistnieniem w Liberii ponad 20 języków (urzędowym jest język angielski), a także kultywowaniem animizmu przez blisko 40% ludności.

[edytuj] Geografia

Information icon.svg Osobny artykuł: Geografia Liberii.

Państwo położone w Afryce Zachodniej kilkaset kilometrów na północ od równika. Połowa powierzchni pokryta jest lasem tropikalnym. Ukształtowanie terenu zmienia się wraz z oddaleniem od wybrzeża – początkowa równina przechodzi stopniowo w pofałdowany płaskowyż, a następnie w niewysokie góry w północno-wschodniej części kraju. Średnia temperatura utrzymuje się na poziomie 21 stopni Celsjusza. Maksimum to 37 °C. Stosunkowo niewielkie są wahania temperatury spowodowane zmianą pór dnia i roku. Występują dwie pory roku: sucha i deszczowa.

[edytuj] Historia

Information icon.svg Osobny artykuł: Historia Liberii.

Jest to najstarsza republika w Afryce. Powstała w wyniku umowy między tubylcami a Amerykańskim Towarzystwem Kolonizacyjnym, podpisanej w 1821. Dzięki niej wyzwoleni niewolnicy mieli osiedlić się w tej części kontynentu i żyć w zgodzie z 18 plemionami autochtonów. 26 lipca 1847 uchwalono konstytucję, jednocześnie deklarując własną niepodległość. Niemal nieustannie historia Liberii związana była ze Stanami Zjednoczonymi, tak gospodarczo jak i kulturowo. W latach 30. XX w. doszło do krótkotrwałego zbliżenia polsko-liberyjskiego i nieudanej próby nawiązania wzajemnych relacji gospodarczych[1].

W 1980 Samuel K. Doe przeprowadził przewrót wojskowy, zamordował urzędującego prezydenta i obalił rząd. Wprowadził na jego miejsce własny rząd, a siebie mianował głową państwa. W 1989 wybuchła wojna domowa, której efektem było obalenie i stracenie Doe'a, a także wyniszczenie kraju wskutek trwających 7 lat działań wojennych. W 1997 Charles Taylor, jeden z oponentów Doe'a, został wybrany prezydentem Liberii. W czasie jego rządów Liberia z jednego z najzamożniejszych krajów afrykańskich stała się biednym krajem. Taylor, oskarżony przez działający w Sierra Leone Trybunał Specjalny o handel bronią i podsycanie wojny domowej, pod naciskiem Stanów Zjednoczonych ustąpił w 2003 roku. Tymczasowym prezydentem został Moses Blah, a po nim tę funkcję przejął w październiku 2003 roku Gyude Bryant, który rządził do wyborów w 2005. W wyborach zwyciężyła Ellen Johnson-Sirleaf pokonując w 2 turze znanego piłkarza George'a Weah. Ellen Johnson-Sirleaf została zaprzysiężona 16 stycznia 2006.

[edytuj] Gospodarka

Information icon.svg Osobny artykuł: Gospodarka Liberii.

Liberia jest znana jako kraj "taniej bandery". Zarejestrowane tu statki tworzą największą flotę na świecie. Ich łączny tonaż wynosi 99 mln DWT. Długi Liberii zostały spłacone przez Chiny.

[edytuj] Kultura

Information icon.svg Osobny artykuł: Kultura Liberii.

[edytuj] Religia

Information icon.svg Osobne artykuły: Podział administracyjny Kościoła katolickiego w Liberii i Świadkowie Jehowy w Liberii.

Dane z 2000:[3]

[edytuj] Turystyka

Information icon.svg Osobny artykuł: Turystyka Liberii.

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Rafał Kuzak, Polski imperializm, Liberia i… emaliowane nocniki, "Ciekawostki historyczne", 4 czerwca 2011.
  2. ↑ Liberia [w:] International Religious Freedom Report 2007, Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor 2007.
  3. ↑ Kościół Zielonoświątkowy Zbór "FILADELFIA" w Bielsku-Białej