Poznaj przeszłość Warszawy

Marynarka Wojenna – Wikipedia, wolna encyklopedia

Marynarka Wojenna – Wikipedia, wolna encyklopedia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Marynarka Wojenna
Orzeł Marynarki Wojennej
Orzeł Marynarki Wojennej
Państwo Rzeczpospolita Polska
Siły zbrojne Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej
Data utworzenia 1918
Prefiks okrętów ORP
Bandera Naval Ensign of Poland2.svg
Proporzec Naval Jack of Poland.svg
Najwyższe dowództwa
Cywilne Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Minister Obrony Narodowej
Wojskowe Dowództwo Marynarki Wojennej
Centrum Operacji Morskich
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Marynarka Wojenna – jeden z czterech rodzajów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, obok Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych i Wojsk Specjalnych. Odpowiada za obronę wybrzeża i wód terytorialnych. Pod względem organizacyjnym stanowi związek operacyjny – flotę. Od 25 czerwca 2010 roku funkcję dowódcy pełni adm. fl. Tomasz Mathea[1].

Spis treści

[edytuj] Historia

Information icon.svg Osobny artykuł: Historia Marynarki Wojennej.

Początek wojenno-morskiej obecności Polski datuje się na 1463, kiedy to zaimprowizowane oddziały elbląsko-gdańskie pokonały flotę krzyżacką w bitwie na Zalewie Wiślanym. W 1561, w odpowiedzi na manifest królewski powstała zorganizowana flota kaperska, zwana także flotą strażników morza. Podjęto też wtedy budowę pierwszego polskiego okrętu - galeonu "Smok". Od 1601 zaczęto budować pierwsze zawodowe siły morskie - królewską flotę wojenną, która prowadziła działania przeciwko Rosjanom i Szwedom. Największym i zarazem ostatnim zwycięstwem okrętów królewskich było pokonanie eskadry szwedzkiej w bitwie pod Oliwą.

Flaga Marynarki Wojennej

Krótko po odzyskaniu niepodległości w 1918 rozpoczęto budowę polskiej Marynarki Wojennej. W latach 20. trzon floty stanowiły poniemieckie trałowce i torpedowce. W trakcie wojny polsko-bolszewickiej marynarze uczestniczyli w działaniach lądowych na froncie. Znaczący rozwój Marynarki Wojennej nastąpił dopiero w latach 30., kiedy do służby trafiły, zbudowane głównie za granicą, nowoczesne niszczyciele, okręty podwodne i okręty minowe (trałowce, stawiacz min) oraz wodnosamoloty rozpoznawcze.

Podczas kampanii wrześniowej w 1939 polska Obrona Wybrzeża nie miała szans nawiązania równorzędnej walki z przeważającą armią niemiecką. Dlatego tuż przed wybuchem wojny trzon polskiej floty w postaci trzech niszczycieli wysłano do Wielkiej Brytanii, gdzie stały się zaczątkiem Polskiej Marynarki Wojennej u boku aliantów zachodnich. Większość okrętów pozostających w Polsce została zatopiona, niektórym udało się przedostać do Wielkiej Brytanii, a pozostałe internowały się w Szwecji. Marynarze broniący półwyspu Helskiego poddali się jako jeden z ostatnich punktów obrony w kraju.

Od 1939 do 1947 Marynarka Wojenna funkcjonowała w ramach polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, a jej skład opierał się na wydzierżawionych od Wielkiej Brytanii jednostkach, głównie niszczycielach i okrętach podwodnych. W tym czasie polskie okręty działały na Oceanie Atlantyckim oraz Morzu Śródziemnym, Północnym i Arktycznym, biorąc udział m. in. w konwojach atlantyckich i arktycznych oraz lądowaniu w Normandii.

Odznaka specjalna

Po II wojnie światowej do kraju powróciły jednostki pływające stanowiące własność Polski. W czasach Układu Warszawskiego Marynarka Wojenna przygotowywała się do operacji desantowej na Półwyspie Jutlandzkim, w związku z czym masowo wcielano okręty desantowe, uzupełnione o rozbudowane siły lekkie w postaci kutrów torpedowych, rakietowych oraz trałowców. Do trzonu floty zaliczały się także niszczyciele i okręty podwodne oraz samoloty myśliwskie i śmigłowce zwalczania okrętów podwodnych. Kolejne generacje uzbrojenia stanowiły jednostki pływające i statki powietrzne radzieckiej lub polskiej produkcji.

Od początku ostatniej dekady XX wieku trwa restrukturyzacja Marynarki Wojennej. W związku ze zmianą doktryny obronnej niemal całkowicie wycofano środki desantowe i lekkie siły uderzeniowe oraz zlikwidowano lotnictwo uderzeniowe. Od 1992 do 1995 wybudowano 3 niedozbrojone korwety rakietowo-artyleryjskie, z których jedna, ORP "Grom", dopiero w grudniu 2007 została wyposażona w pociski przeciwokrętowe. W latach 2000-2005 udało się wprowadzić do służby, podarowane przez kraje NATO fregaty rakietowe (Stany Zjednoczone) i okręty podwodne (Norwegia), które zastąpiły radzieckie jednostki starszej generacji. Najważniejszymi działaniami polskiej Marynarki Wojennej po 1989 były operacje "Pustynna Burza" (1990-1991), "Iracka Wolność" (2002-2003) oraz "Aktywny Wysiłek" (2005-2006).

[edytuj] Zadania

[edytuj] Operacyjne

  • zapewnienie wczesnego wykrycia symptomów zagrożenia bezpieczeństwa państwa od strony morza;
  • realizacja programowych zadań szkolenia bojowego jednostek i przygotowanie sił do realizacji zadań w czasie zagrożenia i wojny;
  • utrzymanie wysokiej gotowości bojowej i mobilizacyjnej do realizacji zadań osłony operacyjnej morskiej granicy państwa i polskich obszarów morskich;
  • wsparcie Straży Granicznej w ochronie morskiej granicy państwowej i polskiej strefy ekonomicznej;
  • udział w ratowaniu życia w polskiej strefie ratownictwa SAR (Search and Rescue) oraz ratownictwo załóg samolotów we współdziałaniu z Wojskami Lotniczymi i Obrony Powietrznej;
  • zapewnienie bezpieczeństwa żeglugi na polskich obszarach morskich przez Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej istniejące obecnie na zasadach instytucji i urzędu państwowego;
  • demonstrowanie obecności morskiej w strefie zainteresowania państwa (32,8 tys. km² Wyłącznej Strefy Ekonomicznej i ponad 140 tys. km² obszaru zainteresowania Państwa);
  • udział w ochronie ekologicznej polskich obszarów morskich;
  • utrzymywanie gotowości do udziału w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych oraz uczestniczenia w programie "Partnerstwo dla Pokoju" a także współpracy bilateralnej i multilateralnej z siłami morskimi innych państw;
  • realizacja zadań polskiej morskiej racji stanu (demonstrowanie bandery, utrzymywanie więzi z środowiskami polonijnymi).
  • odparcie uderzeń przeciwnika z kierunku morskiego;
  • zwalczanie sił przeciwnika w strefie obrony Marynarki Wojennej we współdziałaniu z innymi rodzajami sił zbrojnych;
  • utrzymanie panowania na morzu w przybrzeżnej strefie obrony;
  • udział w obronie przeciwdesantowej wybrzeża morskiego we współdziałaniu z wojskami lądowymi i wojskami lotniczymi - zwalczanie desantów morskich przeciwnika.

[edytuj] Sojusznicze

  • zapewnienie systematycznego monitoringu sytuacji morskiej w strefie obrony i rejonach przyległych, samodzielnie i we współdziałaniu z siłami morskimi nadbałtyckich państw NATO;
  • zapewnienie bezpieczeństwa żeglugi na liniach komunikacji morskiej przechodzących wzdłuż strefy obrony Marynarki Wojennej;
  • utrzymywanie ciągłości funkcjonowania systemu ratownictwa morskiego w polskiej strefie odpowiedzialności SAR, zgodnie z normami międzynarodowymi i NATO;
  • utrzymanie w gotowości sił i środków zdolnych do natychmiastowego reagowania w sytuacjach incydentalnych na morzu lub przeciwdziałania nagle powstałym zagrożeniom w strefie obrony, do czasu rozwinięcia sił Sojuszu;
  • wydzielenie określonego składu sił okrętowych i lotnictwa morskiego do wielonarodowego zgrupowania morskich sił reagowania Sojuszu.

[edytuj] Organizacja

[edytuj] Dowództwo

Marynarką Wojenną dowodzi Dowódca Marynarki Wojennej, który wykonuje swoje zadania przy pomocy Dowództwa Marynarki Wojennej.

[edytuj] Potencjał

[edytuj] Okręty

Nazwa Numer Typ Zdjęcie W służbie od Uwagi
Fregaty
ORP Gen. K. Pułaski 272 Oliver Hazard Perry OPR Gen K Pułaski.JPG 2000 Przejęty od US Navy, zwodowany w 1979
ORP Gen. T. Kościuszko 273 Oliver Hazard Perry ORP Gen. T. Kościuszko.JPG 2002 Przejęty od US Navy, zwodowany w 1978
Korwety
ORP Kaszub 240 proj. 620 ORP Kaszub Gdynia.jpg 1987
ORP Metalowiec 436 Mołnia ORP Metalowiec in Gdynia.JPG 1988
ORP Rolnik 437 Mołnia ORP Rolnik cropped.jpg 1989
Małe okręty rakietowe
ORP Orkan 421 ORP Orkan 2012 2 maja Oksywie.JPG 1992
ORP Piorun 422 ORP Piorun.JPG 1994
ORP Grom 423 ORP Grom (korweta) 2.JPG 1995
Okręty podwodne
ORP Orzeł 291 proj. 877 Paltus (NATO: Kilo) ORP Orzeł foto 3.JPG 1986
ORP Bielik 296 207 (Kobben) ORP Bielik.jpg 2002 przejęty od Norwegii, zwodowany w 1967
ORP Kondor 297 207 (Kobben) ORP Kondor (projektu 207).jpg 2002 przejęty od Norwegii
ORP Sokół 294 207 (Kobben) ORP Sokół 294 2012 2 maja Oksywie.JPG 2003 przejęty od Norwegii, zwodowany w 1966
ORP Sęp 295 207 (Kobben) 2003 przejęty od Norwegii
Niszczyciele min
ORP Flaming 621 proj. 206FM (Mewa) ORP Flaming 4890.JPG
ORP Mewa 623 proj. 206FM (Mewa) ORP Mewa.JPG 1967
ORP Czajka 624 proj. 206FM (Mewa) 1967
Trałowce
ORP Gopło 630 proj. 207DM (Gopło)
OORP Gardno, Bukowo, Dąbie, Jamno, Mielno, Wicko,
Resko, Sarbsko, Necko, Nakło, Drużno, Hańcza		 631–642 projektu 207P (Gardno) ORP Resko.JPG
OORP Mamry, Wigry, Śniardwy, Wdzydze 643–646 proj. 207M (Mamry) ORP Wdzydze.JPG
Okręty transportowo-minowe
ORP Lublin 821 proj. 767 (Lublin)
ORP Gniezno 822 proj. 767 (Lublin) Polish Lublin Class Medium Landing Ship Type 767 1 (dark1).jpg
ORP Kraków 823 proj. 767 (Lublin)
ORP Poznań 824 proj. 767 (Lublin) ORP Poznań DN-SD-05-02984.JPEG
ORP Toruń 825 proj. 767 (Lublin) ORP Torun kz1.jpg
Okręty wsparcia logistycznego
ORP Kontradmirał Xawery Czernicki 511 proj. 890 ORP Kontradmirał Xawery Czernicki (1).jpg 2001 Zwodowany w 1991 jako pływająca stacja demagnetyzacyjna
Zbiornikowce
ORP Bałtyk Z-1 proj. ZP-1200 ORP Bałtyk.JPG 1991
Okręty rozpoznania radioelektronicznego
ORP Nawigator 262 proj. 863 (Nawigator)
ORP Hydrograf 263 proj. 863 (Nawigator) ORP Hydrograf.JPG
Okręty ratownicze
ORP Piast 281 proj. 570 (Piast) 1974
ORP Lech 282 proj. 570 (Piast) ORP Lech 5612.JPG 1974
ORP Zbyszko R-14 proj. 5002 (Zbyszko) ORP Zbyszko.jpg
ORP Maćko R-14 proj. 5002 (Zbyszko) ORP Macko PICT0083.jpg
Okręty hydrograficzne
ORP Heweliusz 265 proj. 874 (Heweliusz) ORP Heweliusz.JPG
ORP Arctowski 266 proj. 874 (Heweliusz) ORP Arctowski.JPG
Okręty szkolne
ORP Iskra 253 barkentyna proj. B79/II Widok prawej burty2 ORP Iskra.JPG 1982
ORP Wodnik 251 proj. 888 (Wodnik) ORP Wodnik (projektu 888).jpg
Okręty-muzeum
ORP Błyskawica H34 Grom ORP Blyskawica 01.JPG 1937 W służbie liniowej do 1975, okręt-muzeum od 1976.

[edytuj] Statki powietrzne

Typ Liczba Numery maszyn Zdjęcie Przeznaczenie Uwagi
Samoloty
M-28B Bryza-1TD 3 1003, 1117, 1118 PZL M-28B Bryza, Radom Air Show 2007 cut.jpg transportowe
M-28B Bryza-1E 2 0404, 0405 monitoringu ekologicznego
M-28BBryza-1R 7 1006, 1008, 1017, 1022, 1114, 1115, 1116 Bryza-1R 9876.jpg rozpoznawczo-patrolowe
M-28BBryza-1RM bis 1 0810 rozpoznawczo-patrolowy
Śmigłowce
Mi-2 5
Mi-14PŁ 8 1001, 1002, 1004, 1005, 1007, 1008, 1010, 1011 Mi-14 0083.JPG zwalczania okrętów podwodnych
Mi-14PŁ/R 2 1009, 1012 ratownicze
Mi-8MTW-1 1 5528 Mi-8 Polish Navy.jpg transportowy
Mi-17 1 0608 transportowy
W-3T Sokół 2 0209, 0304 transportowe
W-3RM Anakonda 4 0505, 0506, 0511, 0513 Anakonda NTW 9 93 3a.jpg ratownictwa morskiego
W-3WARM Anakonda 3 0813, 0815, 0906 W-3WARM Anakonda 7088.JPG ratownictwa morskiego
Kaman SH-2G Super Seasprite 4 3543, 3544, 3545, 3546 Kaman Seasprite.jpg zwalczania okrętów podwodnych Przejęte od USA wraz z fregatami typu Oliver Hazard Perry

[edytuj] Artyleria przeciwlotnicza

  • 50 armat przeciwlotniczych S-60
  • bd. armat przeciwlotniczych ZU-23-2
  • bd. armat przeciwlotniczych ZUR-23-2
  • bd. PPZR Grom

[edytuj] Symbole i insygnia

Information icon.svg Osobny artykuł: Stopnie wojskowe w Marynarce Wojennej.

[edytuj] Bandery i flagi

Bandery i proporce podnoszone są na jednostkach pływających zgodnie z ceremoniałem morskim. Podobną rolę do bander pełnią w dowództwach, jednostkach wojskowych i na lotniskach flagi marynarki wojennej oraz lotnisk i lądowisk.

  • Bandery i flagi MW RP

  • Bandera wojenna

  • Proporzec

  • Bandera pjp

  • Bandera Jacht Klubu MW "Kotwica"

  • Flaga Marynarki Wojennej

  • Flaga lotnisk MW

[edytuj] Znaki funkcyjne

Flagi i proporce funkcyjne podnosi się na okrętach i pomocniczych jednostkach pływających, gdy na ich pokładzie przebywa osoba, której przysługuje odpowiedni znak.

[edytuj] Mundury

[1]/Mundury MW

Przypisy

  1. ↑ Pierwsi zastępcy przejmują dowodzenie siłami zbrojnymi (pol.). wiadomosci.gazeta.pl, 2010-04-10. [dostęp 2010-04-11].

[edytuj] Zobacz też

Commons in image icon.svg
  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Marynarka Wojenna
Portal Okręty
Portal:
Okręty

[edytuj] Bibliografia

  • Jarosław Ciślak. "Polska Marynarka Wojenna 1995" Wydawnictwo Lampart w koedycji z Wydawnictwem Bellona. Warszawa 1995. (ISBN 83-86776-08-0)
  • Grzegorz Piwnicki, Bogdan Zalewski. "Polska wojskowa polityka morska od X do końca XX wieku" Dowództwo Marynarki Wojennej - Oddział Społeczno-Wychowawczy. Gdynia 2002. (ISBN 83-88698-25-7)
  • Strona internetowa Marynarki Wojennej - http://www.mw.mil.pl
  • Dariusz Nawrot, "Polska Marynarka Wojenna i jej korpus oficerski w II wojnie światowej", Wydawnictwo Akademii Marynarki Wojennej, Gdynia 2002.

[edytuj] Linki zewnętrzne

p • d • e
Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej
Armia  Wojska Lądowe      PSP  Siły Powietrzne      Marynarka  Marynarka Wojenna      Spec  Wojska Specjalne
p • d • e
Formacje Wojska Polskiego na przestrzeni dziejów (OdeB)
Symbol 1 Dywizji Piechoty Legionów
Marynarka Wojenna
p • d • e
Instytucje bezpieczeństwa narodowego Rzeczypospolitej Polskiej
Siły Zbrojne
Wojska Lądowe • Siły Powietrzne • Marynarka Wojenna • Wojska Specjalne
 Coat of arms of Poland-official3.png
Formacje policyjne
i zabezpieczające
Służby specjalne
Straże lokalne
i sektorowe
Straż gminna • Służba Leśna • Straż Parku Narodowego • Straż Parku Krajobrazowego • Państwowa Straż Łowiecka • Państwowa Straż Rybacka
Służby ochrony władz