Poznaj przeszłość Warszawy

Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2012 – Wikipedia, wolna encyklopedia

Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2012 – Wikipedia, wolna encyklopedia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Football pictogram.svg Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2012
УЄФА Чемпіонат Європи з футболу
Польща/Україна 2012
Gtk-go-back-ltr.svg ME 2008 ME 2016 Gtk-go-forward-ltr.svg
Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2012
Dyscyplina piłka nożna
Organizator UEFA
Szczegóły turnieju
Miasta, w których będą rozgrywane mecze
Miasta, w których będą rozgrywane mecze
Gospodarze  Polska
 Ukraina
Otwarcie 8 czerwca 2012, Warszawa
Zamknięcie (finał) 1 lipca 2012, Kijów
Liczba drużyn 16 (z 53 konfederacji)
Liczba stadionów 8 (w 8 miastach)
Statystyki turnieju
Liczba meczów 31
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikinews Wiadomości w Wikinews
Strona internetowa

Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2012 (ukr. Чемпіонат Європи з футболу 2012), oficjalnie UEFA EURO 2012 – czternasty turniej piłki nożnej o Mistrzostwo Europy. Organizowane wspólnie przez dwa państwa: Polskę i Ukrainę (po raz trzeci w dziejach tej imprezy – wcześniej: Belgia i Holandia w 2000 oraz Austria i Szwajcaria w 2008).

14 grudnia 2009 na placu Michajłowskim w Kijowie oficjalnie zaprezentowano logo i hasło „Razem tworzymy przyszłość” (ukr. Творимо історію разом), które towarzyszyć będą polsko-ukraińskiemu Euro 2012.

8 czerwca 2012 turniej rozpocznie mecz otwarcia na Stadionie Narodowym w Warszawie, faza grupowa zakończy się 19 czerwca, ćwierćfinały zostaną rozegrane od 21 do 24 czerwca, półfinały 27 i 28 czerwca. 1 lipca 2012 odbędzie się finał Mistrzostw na Stadionie Olimpijskim w Kijowie[1]

Na turnieju zostanie rozegranych 31 meczów i zagra 16 drużyn narodowych wyłonionych z kwalifikacji, w których brało udział 51 państw, od sierpnia 2010 do listopada 2011. Zwycięzca otrzyma automatyczną kwalifikację do Pucharu Konfederacji w piłce nożnej 2013 w Brazylii[2]. Formuła rozgrywek zmieni się w kolejnych mistrzostwach - w 2016 roku, w których wezmą udział 24 drużyny.

Spis treści

[edytuj] Logo i piosenka

Logo Mistrzostw

Oficjalna prezentacja logo Mistrzostw Europy 2012 odbyła się na placu Michajłowskim, 14 grudnia 2009 roku, w Kijowie. Grzegorz Lato, Hryhorij Surkis i Michel Platini odsłonili logo Euro 2012 zebranym gościom, wśród których byli najważniejsi ukraińscy politycy z prezydentem Wiktorem Juszczenką i premier Julią Tymoszenko oraz przedstawiciele wszystkich miast organizatorów. Logo jest inspirowane ukraińskimi tradycjonalnymi wycinankami i nawiązuje do kultury obu państw organizatorów, czyli Polski i Ukrainy. Centralnym elementem tej kompozycji jest łodyga (wyrażająca naszą wspólną historię) z której wyrasta piłka, po boku – po stronie zachodniej, biało-czerwony kwiat symbolizujący narodowe barwy Polski, po prawej niebiesko-żółty kwiat w barwach Ukrainy.

Symbole, znaki i logotypy zostały zaprojektowane przez portugalską agencję reklamową Brandia Central, która od lat jest związana z UEFA. Logotyp i hasło imprezy będą ukazywać się na wszystkich materiałach promocyjnych dotyczących mistrzostw Europy. Autorem iluminacji jest szwajcarski artysta Gerry Hofstetter. W swoim dorobku ma on m.in. podobne projekty, przygotowane z myślą o Euro 2008.

Oficjalne logo podlega ochronie. Podobnie stanie się w przyszłości z maskotką Mistrzostw oraz logotypami poszczególnych miast gospodarzy. Używanie oznaczeń związanych z mistrzostwami w celach komercyjnych lub promocyjnych bez wcześniejszego uzyskania zgody UEFA jest niedozwolone. Pierwszeństwo w używaniu przyszłej oficjalnej symboliki (logo, maskotka etc.) UEFA EURO 2012TM posiadać będą przede wszystkim miasta gospodarze oraz oficjalni sponsorzy turnieju. Pozostałe podmioty będą mogły ubiegać się o licencję na używanie stosownych oznaczeń w określonym zakresie.

Podobnie jak na Euro 2008 w Austrii i Szwajcarii gdzie artysta Shaggy zaprezentował oficjalną piosenkę Mistrzostw Feel the Rush oraz Like a Superstar, podczas Euro 2012 piosenkarka Oceana Mahlmann wykona utwór Endless Summer. Piosenka została zaprezentowana 2 grudnia 2011[3].

[edytuj] Piłka

Oficjalna piłka turnieju, będzie również obecna na Letnich Igrzyskach Olimpijskich w Londynie
Information icon.svg Osobny artykuł: Tango 12.

Oficjalna piłka Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej 2012, produkcji firmy Adidas, złożona jest z 32 termicznie łączonych paneli pokrytych specjalną, wypukłą powłoką, mającą ułatwiać kontakt z butem i kontrolę nad piłką. 24 panele ułożone są w sześć białych okręgów, na konturach których znajdują się barwy narodowe Polski i Ukrainy, natomiast w osiem pozostałych koloru czarnego, oddzielających okręgi, wpisane są grafiki nawiązujące do kultury ludowej organizatorów mistrzostw. Wewnętrzna warstwa piłki wyściełana jest tkaną powłoką. W porównaniu do poprzedniej piłki Adidasa - Jabulani - pod powierzchnią zewnętrzną znajduje się nowy typ pęcherza pozwalający na zwiększenie retencji powietrza i redukcję absorpcji wody.

Oficjalna prezentacja piłki odbyła się 2 grudnia 2011 roku podczas ceremonii losowania grup turniejowych Euro 2012 w Kijowie.

[edytuj] Maskotki

Oficjalne maskotki turnieju

Oficjalne maskotki mistrzostw – Slavek i Slavko[4] – zostały zaprezentowane 16 listopada 2010 roku o godzinie 11:00 w Teatrze Polskim w Warszawie[5]. Za projekt i wykonanie odpowiedzialna jest firma Warner Bros.[6]. Postacie to bliźniacy, Polak i Ukrainiec, ubrani w stroje piłkarskie w barwach narodowych swoich drużyn.

Imiona maskotek, podobnie jak w przypadku Euro 2008, wybrali kibice z całego świata spośród trzech wytypowanych wcześniej przez UEFA oraz Lokalne Komitety Organizacyjne propozycji. Głos można było oddać poprzez oficjalną stronę UEFA, w restauracjach McDonald's w Polsce i na Ukrainie, bądź na specjalnych pokazach maskotek w ośmiu miastach-gospodarzach Euro 2012. Głosowanie odbywało się od 16 listopada do 3 grudnia 2010 roku. Wynik został ogłoszony 4 grudnia 2010 roku w Kijowie[7]. Zwycięska propozycja otrzymała 56% głosów, Siemko i Strimko – 29%, Klemek i Ladko – 15%. W głosowaniu wzięło udział 39 223 osób[5].

[edytuj] Bilety

Tak jak w poprzednich edycjach turnieju bilety były przyznawane losowo na podstawie aplikacji złożonych na stronie internetowej organizatora lub też były dystrybuowane przez narodowe związki piłkarskie w 16 państwach finalistów. Składanie aplikacji na bilety Euro 2012 prowadzone było w dniach 1-31 marca 2011 roku, zaś samo losowanie odbyło się pod koniec kwietnia 2011. Z całkowitej ilości 1 mln 400 tys. sztuk na 31 meczów turnieju, bezpośrednio w sprzedaży było dostępne było 41%[8], pozostali kibice otrzymają bilety dzięki subskrypcjom na mecze oraz loteriom sponsorów. Łącznie zostało zgłoszonych ponad 12 milionów aplikacji, co jest 17% wzrostem w stosunku do ubiegłych finałów mistrzostw i jest jednocześnie rekordem wszech czasów popularności Mistrzostwa Europy w piłce nożnej[9].

Ceny w zależności od miejsc na stadionach zostały określone na €30 (za bramkami) do €600 za najlepsze miejsca na finał w Kijowie. Ponadto oprócz indywidualnych biletów na pojedyncze mecze, fani mogli kupić pakiety meczowe, aby kibicować określonej drużynie oraz na wybranym stadionie[10]. Dostępne były również bilety dla osób niepełnosprawnych. Portal bitetowy UEFA służy także właścicielom wejściówek do ewentualnej ich odsprzedaży[11].

[edytuj] Trofeum

Nowy Puchar Euro 2012
Nowy Puchar Euro 2012
 

Puchar Mistrzów Europy na siedem tygodni przed rozpoczęciem turnieju rozpoczął swoją podróż po miastach gospodarzach. Na sto dni przed pierwszym meczem, w mieście Nyon w Szwajcarii odbyła się ceremonia wypuszczenia balonu w kształcie Pucharu Euro, w której uczestniczył Prezydent UEFA Michael Platini. Balon o wysokości 35m podróżuje wokół wszystkich 8 miast gospodarzy przypominając kibicom o zbliżającym się turnieju.

Zwycięska drużyna Hiszpanii podczas ubiegłego turnieju Euro 2008 w Austrii i Szwajcarii otrzymała na ręce kapitana reprezentacji Ikera Casillasa nową wersję Pucharu Henriego Delaunay'a. Druga wersja trofeum jest oparta na pierwowzorze nazwanym na cześć Henriego Delaunay'a, zaprojektowanym przez Arthusa-Bertranda w 1960 roku, byłego prezesa Francuskiego Związku Piłki Nożnej i pierwszego sekretarza generalnego UEFA[12].

Puchar względem oryginału jest 18 cm wyższy i 2 kilogramy cięższy. Został wykonany ze srebra i symbolizuje pozostawione przez Henriego Delaunay'a dziedzictwo, zachowując jednocześnie klasyczny styl. Również srebrna podstawa jest większa nadając mu większą stabilność. Ponadto nazwy krajów, które dotychczas wygrywały rozgrywki i widniały na cokole, teraz zostały wygrawerowane na odwrocie. Waży 8 kilogramów i mierzy 60 centymetrów. Nowa wersja trofeum lepiej obrazuje doniosłość i skalę najbardziej prestiżowego europejskiego turnieju. Został zaprojektowany przez Pierre Delaunaya, syna Henriego, wizjonera turniejów Mistrzostw Europy UEFA. Pierwowzór był dziełem złotnika Chobillona, natomiast obecny jest wykonany przez zakład złotniczy Asprey z Londynu.

[edytuj] Oferta polsko-ukraińska

Euro 2012
Radość Polaków przed ratuszem w Cardiff po wyborze Polski i Ukrainy na gospodarzy ME'2012
Radość Polaków przed ratuszem w Cardiff po wyborze Polski i Ukrainy na gospodarzy ME'2012
 

Zarówno dla Polski, jak i Ukrainy udział w postępowaniu konkursowym o organizację piłkarskich mistrzostw Europy był pierwszą w historii próbą starania się o przeprowadzenie wielkiej imprezy futbolowej. Wiosną 2003 wstępną koncepcję zorganizowania ME na Ukrainie po raz pierwszy publicznie zaprezentował prezes Ukraińskiego Związku Piłki Nożnej (FFU) Hryhorij Surkis. Uznał on jednak, iż sama Ukraina nie ma zbyt wielkich szans na przyznanie tak wielkiej imprezy, przekonał więc do swojego pomysłu władze Polskiego Związku Piłki Nożnej (PZPN). W sierpniu 2003 w trakcie posiedzenia FFU w Kijowie odbyły się wstępne rozmowy między Surkisem i przedstawicielem PZPN Adamem Olkowiczem. 27 września 2003 doszło we Lwowie do podpisania umowy o współpracy między PZPN i FFU (było to zarazem pierwsze w dziejach zagraniczne posiedzenie polskiej futbolowej centrali, jednak – aby przestrzegać przepisów – najważniejsze uchwały przegłosowano między Rzeszowem i Przemyślem – w autokarze wiozącym polskich delegatów do Lwowa). Podpisano tam trzy dokumenty: uchwałę o wspólnej organizacji Euro 2012, 5-letnią umowę o współpracy między federacjami oraz listy do ówczesnych prezydentów obu państw: Aleksandra Kwaśniewskiego i Leonida Kuczmy z prośbą o poparcie starań.

[edytuj] Partnerzy kandydatury

Istotnym elementem starań danego kraju o organizację Mistrzostw Europy w piłce nożnej jest przekonanie UEFA, że jego kandydatura cieszy się poparciem rządu, społeczeństwa oraz biznesu.

Jednym z istotnych elementów prezentacji polsko-ukraińskiej kandydatury, przedstawionej na zamkniętej dla mediów prezentacji w Cardiff, obok wystąpień prezesów piłkarskich federacji piłkarskich – Michała Listkiewicza (PZPN) i Hrihorija Surkisa (FFU), trenerów reprezentacji narodowych – Leo Beenhakkera i Ołeha Błochina, było wspólne wystąpienie prezydentów Polski i Ukrainy – Lecha Kaczyńskiego i Wiktora Juszczenki dających gwarancje państwowe. Polsko-ukraińska prezentacja w Cardiff była również czynnie wspierana przez gwiazdy sportowe: Irenę Szewińską, Włodzimierza Smolarka, Jerzego Dudka, Witalija Kłyczkę oraz zdobywcę Złotej Piłki Andrija Szewczenkę[13].

Polsko-ukraińska kandydatura otrzymała wsparcie strony rządowej. Zarówno w postaci udzielonych gwarancji rządowych, czyli zapewnienia UEFA, że w przypadku wyboru Polski i Ukrainy rząd dopełni wszelkich starań, żeby Mistrzostwa Europy odbyły się, jak i w formie finansowej. Rządy Polski i Ukrainy przekazały po 10 milionów złotych każdy na przygotowanie oferty.

Po 3.5 letnich przygotowaniach kandydatury, 18 kwietnia 2007 wspólna misja zakończyła się pełnym sukcesem.

[edytuj] Procedura wyboru gospodarza

Wyniki głosowania na gospodarza Mistrzostw Europy 2012
Państwo Runda 1 Runda 2 Uwagi
 Polska /  Ukraina 7 8 Zwycięzcy
 Włochy 11 4
 Chorwacja /  Węgry 9 0

Do finałowego etapu Komitet Wykonawczy UEFA zdecydował się wybrać 3 kandydatury: włoską, chorwacko-węgierską i polsko-ukraińską. Grecja (z 2 głosami) i Turcja (6 głosów) zostały wcześniej wyeliminowane. Gospodarza Euro 2012 pierwotnie planowano wyłonić 8 grudnia 2006, jednak ze względów formalno-organizacyjnych termin przesunięto o ponad 4 miesiące.

18 kwietnia 2007 w tajnym głosowaniu w Cardiff, przy zachowaniu wymaganego kworum (ośmiu osób), bezwzględną większością głosów wygrała wspólna oferta Polski i Ukrainy, więc druga tura głosowania nie była konieczna[14].


[edytuj] Organizacja rozgrywek

[edytuj] Przebieg turnieju

Do rozgrywek Euro 2012 zakwalifikuje się 16 krajowych męskich reprezentacji seniorskich, które zostaną – metodą losowania – podzielone na cztery cztero-zespołowe grupy.Losowanie odbędzie się 2 grudnia 2011 w Kijowie o godzinie 18:00 czasu środkowoeuropejskiego (godz. 20:00 czasu miejscowego). Rywalizacja w dwóch z nich toczyć się będzie w Polsce, a dwóch pozostałych na Ukrainie. Początkowo zakładano[potrzebne źródło], że schemat rozgrywkowy (tzw. drabinka) ułożony zostanie w ten sposób, by aż do zakończenia półfinałów żadna z drużyn nie musiała przemieszczać się pomiędzy oboma państwami. Tylko kibice reprezentacji, która awansuje do finału turnieju mieliby przemieścić się z Polski na Ukrainę. Plany te nie zostały jednak uwzględnione przy ustalaniu terminarza opublikowanego przez UEFA 4 października 2010 roku[15].

[edytuj] Komitet organizacyjny

26 kwietnia 2007 Prezes Rady Ministrów Jarosław Kaczyński podpisał zarządzenie w sprawie powołania Międzyresortowego Zespołu – Komitetu Organizacyjnego Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012. W skład komitetu weszli przedstawiciele władz państwowych, samorządów, organizacji społecznych oraz mediów. Na czele Komitetu Organizacyjnego w Polsce stanął premier Jarosław Kaczyński, natomiast na Ukrainie stanął prezydent Ukrainy Wiktor Juszczenko[16][17].

14 maja 2007 Minister Sportu i Turystyki Tomasz Lipiec powołał Macieja Grześkowiaka na stanowisko szefa sztabu organizacyjnego Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej Euro 2012. 24 lipca 2007 został on jednak odwołany i zastąpił go Michał Borowski[18] powołany przez nową minister sportu Elżbietę Jakubiak[19]. Zostały również powołane spółki celowe do koordynacji mistrzostw PL.2012 oraz budowy stadionów Narodowe Centrum Sportu.

Wizyta robocza prezydenta UEFA Michaela Platiniego we Wrocławiu
Autostrada do Charkowa
Stan realizacji sieci autostrad i dróg ekspresowych.

     istniejące

     nie wybudowane przed rozpoczęciem turnieju

     planowane

Sieć drogowa na Ukrainie

[edytuj] Prawo o Euro 2012

Zasady przygotowania turnieju Euro 2012 reguluje tzw. ustawa o Euro 2012[20]. Rządowy projekt wpłynął do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej 3 września 2007, jako druk sejmowy nr 2114. Prace nad projektem prowadziła Komisja Nadzwyczajna do rozpatrzenia projektów ustaw związanych z koalicyjnym programem rządowym „Solidarne Państwo”, wprowadzono poprawki do projektu. Już 7 września 2007 przeprowadzono głosowanie w sprawie przyjęcia całości projektu ustawy – ustawę uchwalono na posiedzeniu nr 47 Sejmu V kadencji. 410 posłów było za, 0 przeciw, 2 wstrzymało się (głosowanie nr 103). Senat Rzeczypospolitej Polskiej nie wniósł poprawek. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Lech Kaczyński podpisał ustawę 19 września 2007.[21][22] W ustawie określono m.in. podmioty wykonujące przedsięwzięcia związane z turniejem i warunki ułatwiające organizację mistrzostw oraz sposób realizacji gwarancji rządowych. Na jej mocy tworzone są spółki celowe z ograniczoną odpowiedzialnością (takie jak np. PL.2012 Sp. z o.o., która odpowiada za koordynację wszystkich działań związanych z przygotowaniami do imprezy od strony samorządowej i rządowej), które są odpowiedzialne za realizację inwestycji, finansowanych z budżetów państwa i jednostek samorządowych oraz środków Unii Europejskiej.

Euro 2012 – Polska Sp. z o.o. (LOC Poland) oraz LLC LOC Euro 2012 Ukraina (LOC Ukraine), powołane odpowiednio przez Polski Związek Piłki Nożnej i Ukraiński Związek Piłki Nożnej(FFU) na zlecenie UEFA są organizatorem Finałowego Turnieju ME w piłce nożnej UEFA EURO 2012 ™ w Polsce i na Ukrainie. Ich główne zadania związane są z wdrażaniem usług w wielu dziedzinach, takich jak zakwaterowanie, organizacja uroczystości, transport, przygotowanie miast gospodarzy, programy wsparcia, przygotowanie obozów treningowych, wsparcie techniczne i pozyskanie wolontariuszy, zgodnie z wytycznymi UEFA.[23][24]

Wykaz przedsięwzięć Euro 2012, zawartych w ofercie przyjętej przez UEFA oraz objętych zobowiązaniami i gwarancjami Rady Ministrów lub jednostek samorządu terytorialnego Rzeczypospolitej Polskiej, a także innych niezbędnych do przeprowadzenia turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012, został określony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 października 2007 roku w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012 (Dz. U. z 2007 r. Nr 192, poz. 1385). Przedsięwzięcia objęte rozporządzeniem to:

[edytuj] Infrastruktura

Information icon.svg Osobny artykuł: Transport w Polsce.

Miasta goszczące turniej: Warszawa, Gdańsk, Wrocław, Poznań, Kijów, Lwów oraz centra pobytowe jak np. Kraków są popularnymi destynacjami turystycznymi, w przeciwieństwie do Doniecka i Charkowa zastępującego pierwotną kandydaturę Dniepropetrowska. W związku ze zwycięztwem polsko-ukraińskiej kandydatury i przyznaniem praw do organizacji turnieju oraz wymogami UEFA, Polska zobowiązała się zmodernizować oraz wybudować nowe: linie kolejowe, dworce, porty lotniczne, autostrady, hotele tak aby zapewnić kibicom swobodny dostęp do aren mistrzostw. Przed rozpoczęciem Euro 2012 w Polsce miało istnieć 3 tys. kilometrów autostrad i dróg ekspresowych. W kwietniu 2012 minister transportu Sławomir Nowak poinformował, iż w związku z opóźnieniami przed mistrzostwami nie powstanie odcinek autostrady A1 Stryków-Pyrzowice oraz nie uda się też ukończyć odcinków A1 Toruń-Stryków oraz A4[25].

Aktualne oznaczenia Dróg Transeuropejskich: E28, E30, E40, E50, E58, E67, E75, E77, E95, E105, E261, E371, E372, E373, E462, E577, E584; Dróg Szybkiego ruchu i autostrad: A1, A2, A4, A8, S3, S5, S7, S8, S12, S17, S74, S79, S86 oraz Dróg Ukraińskich: M03, M04, M05, M06, M07, M08, M09, M10, M11, M12, M14, M18, H01, H02, H08, H11, H13, H16, H20, M40

[edytuj] Miasta i stadiony

Mistrzostwa Europy w piłce nożnej w 2012 odbędą się na ośmiu stadionach. Będą to: Stadion Narodowy w Warszawie, Stadion Miejski we Wrocławiu, PGE Arena w Gdańsku, Stadion Miejski w Poznaniu, Stadion Olimpijski w Kijowie, Donbas Arena w Doniecku, Stadion Metalist w Charkowie oraz Arena Lwów we Lwowie. Większość, bo 5 z 8 stadionów przygotowywanych na Euro 2012 będzie całkowicie nowymi obiektami (posiadają 4.kategorię UEFA). Pozostałe (w Poznaniu, Charkowie i Kijowie) przejdą gruntowną renowację. Największą areną Mistrzostw będzie lekkoatletyczny Stadion Olimpijski w Kijowie, mający pomieścić 69 004 widzów. Z kolei największym typowo piłkarskim obiektem będzie warszawski Stadion Narodowy z widownią dla 58 500 kibiców.

Polska Polska (PZPN)
POL Warszawa COA.svg Warszawa POL Gdańsk COA.svg Gdańsk Herb wroclaw.svg Wrocław POL Poznań COA.svg Poznań
Stadion Narodowy w Warszawie PGE Arena Gdańsk Stadion Miejski Stadion Miejski
Pojemność: 58 500 Pojemność: 43 615 Pojemność: 43 308 Pojemność: 43 269
52°14′22″N 21°02′44″E / 52.23944, 21.04556 (Stadion Narodowy) 54°23′28″N 18°38′26″E / 54.39111, 18.64056 (PGE Arena Gdańsk) 51°08′28″N 16°56′36″E / 51.14111, 16.94333 (Stadion Miejski) 52°23′51″N 16°51′28″E / 52.3975, 16.85778 (Stadion Miejski)
3 mecze grupowe (mecz otwarcia),
ćwierćfinał, półfinał
3 mecze grupowe,
ćwierćfinał
3 mecze grupowe 3 mecze grupowe
Stadion Narodowy w Warszawie 20120422.jpg PGE Arena.jpeg Stadion Wroclaw z lotu ptaka.jpg Stadionmiejskipoznan.png
Ukraina Ukraina (FFU)
Coat of arms of Kiev.svg Kijów Большой герб Донецка.png Donieck Coat of Arms of Kharkiv Oblast.png Charków Lviv-modern-coat-of-arms2.png Lwów
Stadion Olimpijski Donbas Arena Stadion Metalist Arena Lwów[26]
Pojemność: 70 050 Pojemność: 51 504 Pojemność: 38 863 Pojemność: 34 915
50°N 26°E / 50, 26 (Stadion Olimpijski) 48°N 1°E / 48, 01 (Donbas Arena) 49°N 58°E / 49, 58 (Stadion Metalist) 49°N 46°E / 49, 46 (Arena Lwów)
3 mecze grupowe,
ćwierćfinał, finał
3 mecze grupowe,
ćwierćfinał, półfinał
3 mecze grupowe 3 mecze grupowe
NSC Olimpiysky 2011 cropped.jpg Donezk Donbass Arena 01.JPG Metallist Stadium Facade.jpg Арена Львів (04.10.2011).jpg
Mapa ośrodków treningowych reprezentacji

Oprócz 8 miast gospodarzy, w Euro 2012 będą uczestniczyły inne miejscowości jako Centra Pobytowe na Euro 2012 do treningu dla narodowych drużyn piłkarskich.

W październiku 2010 roku ogłoszono ostateczną listę 21 rekomendowanych Centrów Pobytowych w Polsce: Gdańsk, Gniewino, Gdynia, Jelenia Góra, Józefów, Kielce, Kołobrzeg, Kraków, Legionowo, Lubawa, Międzychód, Opalenica, Ostróda, Puławy, Słupsk, Tychy, Warka, Warszawa, Wieliczka, Władysławowo, Wrocław. Ostatecznie W 2011 roku poszczególne Reprezentacje przy współpracy z UEFA wybrały ostateczne centra pobytowe. W Polsce zamieszka 13, a na Ukrainie 3 drużyny w następujących miejscowościach i hotelach:

Miasta i stadiony rezerwowe wykluczone przez UEFA 13 maja 2009 roku:

[edytuj] Sędziowie

20 grudnia 2011 roku Komitet Sędziowski UEFA obradujący w Nyonie przestawił listę 12 sędziów, którzy poprowadzą mecze podczas Mistrzostw.

Lista arbitrów głównych na Euro 2012:

Kraj Sędzia Rok urodzenia Mecze Yellow card.svg Yellow Red Card.svg Red card.svg
 Anglia Howard Webb 1971
 Francja Stéphane Lannoy 1969
 Niemcy Wolfgang Stark 1969
 Węgry Viktor Kassai 1975
 Włochy Nicola Rizzoli 1971
 Holandia Bjorn Kuipers 1973
 Portugalia Pedro Proença 1970
 Szkocja Craig Thomson 1972
 Słowenia Damir Skomina 1976
 Hiszpania Carlos Velasco Carballo 1971
 Szwecja Jonas Eriksson 1974
 Turcja Cuneyt Cakır 1976

[edytuj] Eliminacje do Euro 2012

Mecz Austrii i Niemiec o wyjście z grupy A. Mario Gómez i Julian Baumgartlinger

[edytuj] Grupy eliminacyjne

O awans i zapewnienie sobie 1 z 14 miejsc w finałach mistrzostw (Polska i Ukraina automatycznie zostały zakwalifikowane) walczyło 51 drużyn, które zostały podzielone na 9 grup przy pomocy współczynnika UEFA. Losowanie grup eliminacyjnych odbyło się 7 lutego 2010 w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie[27], a jego wyniki są następujące:

Eliminacje grupowe do Euro 2012 rozpoczęły się 11 sierpnia 2010 i trwały do 11 października 2011. Mecze eliminacyjne rozgrywane były we wtorki, piątki i soboty[28].

[edytuj] Baraże

Gianni Infantino (po lewej) i Zbigniew Boniek podczas losowania par barażowych.

Losowanie par barażowych odbyło się w hotelu Sheraton w Krakowie. Mecze barażowe odbyły się 11 i 15 listopada 2011.

Drużyna 1 Wynik dwumeczu Drużyna 2 Pierwszy mecz Drugi mecz
Turcja Turcja 0:3 Chorwacja Chorwacja 0:3 0:0
Estonia Estonia 1:5 Irlandia Irlandia 0:4 1:1
Czechy Czechy 3:0 Czarnogóra Czarnogóra 2:0 1:0
Bośnia i Hercegowina Bośnia i Hercegowina 2:6 Portugalia Portugalia 0:0 2:6
Po lewej gospodarz pierwszego meczu.

[edytuj] Zakwalifikowane drużyny

W finałach Mistrzostw Europy 2012 występuje szesnaście narodowych reprezentacji w systemie stosowanym od Finałów Euro 1996. Niektóre krajowe federacje piłkarskie proponowały rozszerzenie turnieju do 24 drużyn, ponieważ liczba narodowych federacji gwałtownie się zwiększyła od lat dziewięćdziesiątych, kiedy miało miejsce ostatnie poszerzenie liczby uczestników (53 w Kwietniu 2006 w porównaniu do 48 w Euro 1996)[29]. W kwietniu 2007 Komitet wykonawczy UEFA oficjalnie zdecydował, że w Euro 2012 nie nastąpi poszerzenie[30].

Dwunastu z szesnastu finalistów uczestniczyło w poprzednim turnieju Euro 2008, Reprezentacja Anglii oraz Reprezentacja Danii w piłce nożnej, które uczestniczyły w Euro 2004 w Portugalii, powracają po nieobecności w edycji 2008. Reprezentacja Irlandii w piłce nożnej powraca po 24 letniej nieobecności w turnieju, będzie to jej 2 występ w finałach. Gospodarze Reprezentacja Ukrainy w piłce nożnej będą debiutantami jako niepodległe państwo (wcześniej brały udział jako ZSRR).

Szesnastoma drużynami biorącymi udział w mistrzostwach są:

     Gospodarze Euro 2012 - Polska i Ukraina

     Drużyna broniąca tytułu

     Kraje zakwalifikowane do Euro 2012

     Kraje niezakwalifikowane do Euro 2012

     Kraje nie będące członkami UEFA

Drużyna Zakwalifikowana jako Data kwalifikacji Liczba występów w ME Najlepszy wynik w ME Centrum
treningowe
 Polska współgospodarz 2007-04-1818 kwietnia 2007 &0000000000000001.0000001 (2008) Faza grupowa (2008) Warszawa
 Ukraina współgospodarz 2007-04-1818 kwietnia 2007 &-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1.0000000 debiutant Kijów[31]
 Niemcy zwycięzca Grupy A 2011-09-022 września 2011 &0000000000000010.00000010 (1972, 1976, 1980, 1984, 1988, 1992, 1996, 2000, 2004, 2008) Mistrzostwo (1972, 1980, 1996) Gdańsk
 Rosja zwycięzca Grupy B 2011-10-1111 października 2011 &0000000000000003.0000003 (1996, 2004, 2008) III/IV miejsce (2008) Warszawa
 Włochy zwycięzca Grupy C 2011-09-066 września 2011 &0000000000000007.0000007 (1968, 1980, 1988, 1996, 2000, 2004, 2008) Mistrzostwo (1968) Kraków
 Francja zwycięzca Grupy D 2011-10-1111 października 2011 &0000000000000007.0000007 (1960, 1984, 1992, 1996, 2000, 2004, 2008) Mistrzostwo (1984, 2000) Donieck
 Holandia zwycięzca Grupy E 2011-09-066 września 2011 &0000000000000008.0000008 (1976, 1980, 1988, 1992, 1996, 2000, 2004, 2008) Mistrzostwo (1988) Kraków
 Grecja zwycięzca Grupy F 2011-10-1111 października 2011 &0000000000000003.0000003 (1980, 2004, 2008) Mistrzostwo (2004) Legionowo[32]
 Anglia zwycięzca Grupy G 2011-10-077 października 2011 &0000000000000007.0000007 (1968, 1980, 1988, 1992, 1996, 2000, 2004) III miejsce (1968) Kraków
 Dania zwycięzca Grupy H 2011-10-1111 października 2011 &0000000000000007.0000007 (1964, 1984, 1988, 1992, 1996, 2000, 2004) Mistrzostwo (1992) Kołobrzeg
 Hiszpania zwycięzca Grupy I 2011-09-066 września 2011 &0000000000000008.0000008 (1964, 1980, 1984, 1988, 1996, 2000, 2004, 2008) Mistrzostwo (1964, 2008) Gniewino
 Szwecja najlepszy wicemistrz
grup eliminacyjnych
2011-10-1111 października 2011 &0000000000000004.0000004 (1992, 2000, 2004, 2008) III/IV miejsce (1992) Kozin k.Kijowa
 Chorwacja zwycięstwo baraż 1 2011-11-1515 listopada 2011 &0000000000000003.0000003 (1996, 2004, 2008) Ćwierćfinał (1996, 2008) Warka
 Irlandia zwycięstwo baraż 2 2011-11-1515 listopada 2011 &0000000000000001.0000001 (1988) Faza grupowa (1988) Gdynia[33]
 Czechy zwycięstwo baraż 3 2011-11-1515 listopada 2011 &0000000000000004.0000004 (1996, 2000, 2004, 2008) II miejsce (1996) Wrocław
 Portugalia zwycięstwo baraż 4 2011-11-1515 listopada 2011 &0000000000000005.0000005 (1984, 1996, 2000, 2004, 2008) II miejsce (2004) Opalenica

[edytuj] Podział na koszyki

Uroczystość ostatecznego losowania do finałów UEFA EURO 2012, miała miejsce 2 grudnia 2011 w Ukraińskiej Akademii Sztuk Pięknych w Kijowie na Ukrainie[34][35]. Wielogodzinna ceremonia była prowadzona przez znaną ukraińską dziennikarkę Olgę Freimut oraz polskiego dziennikarza Piotra Sobczyńskiego. Obok Michel Platiniego zasiadł prezes ukraińskiej federacji Hryhorij Surkis oraz Grzegorz Lato. Głównym punktem było przemówienie prezydenta Wiktora Janukowycza.

Tak jak miało to miejsce w finałach 2004 oraz 2008, szesnastu finalistów zostało podzielonych na cztery koszyki, używając terminologii UEFA[36]. Jako współgospodarze Polska i Ukraina zakwalifikowane zostały do koszyka 1 z Hiszpanią jako drużyną broniącą tytułu mistrzowskiego[37].

W procedurze losowania, do każdej z 4 grup zostanie przypisana jedna drużyna z każdego koszyka. Ustalenie grafiku jest uzależnione od miejsca w koszyku (np. A2,A3 lub A4). Z powodów logistycznych, Polska i Ukraina otrzymały miejsca A1 i D4[38]. Piłki były losowane przez poprzednich zawodników drużyn, które zdobyły Mistrzostwa Europy: Horst Hrubesch, Marco van Basten, Peter Schmeichel oraz Zinedine Zidane.

Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Koszyk 4

[edytuj] Terminarz Euro 2012

[edytuj] Faza grupowa

Legenda do tabelek:

  • Pkt - ilość punktów
  • M - liczba meczów
  • W - wygrane
  • R - remisy
  • P - porażki
  • Br+ - bramki zdobyte
  • Br- - bramki stracone
  • +/- - różnica bramek

Po rozegraniu wszystkich meczów w fazy grupowej awansują do ćwierćfinałów z każdej grupy dwie drużyny, które zdobyły najwięcej punktów w grupie. Za zwycięstwo w meczu przyznawane są 3 punkty, za remis – 1 punkt. W przypadku, gdy dwie lub więcej drużyn uzyskają tę samą liczbę punktów, decydują kolejno kryteria określone przez UEFA[39]:

  1. liczba punktów uzyskanych w meczach pomiędzy rozpatrywanymi drużynami;
  2. różnica bramek w meczach pomiędzy rozpatrywanymi drużynami;
  3. liczba bramek uzyskanych w meczach pomiędzy rozpatrywanymi drużynami, jeśli więcej niż dwie drużyny uzyskały tę samą liczbę punktów;
  4. różnica bramek, biorąc pod uwagę wszystkie mecze w grupie;
  5. liczba bramek uzyskanych we wszystkich meczach grupowych;
  6. współczynnik UEFA z eliminacji do mistrzostw Europy w piłce nożnej 2008, eliminacji do mistrzostw świata w piłce nożnej 2010, eliminacji do mistrzostw Europy w piłce nożnej 2012 oraz z mistrzostw Europy w piłce nożnej 2008, mistrzostw świata w piłce nożnej 2010;
  7. zachowanie drużyn pod względem fair play (w finałach mistrzostw);
  8. losowanie.

Jeżeli dwie drużyny uzyskały tę samą liczbę punktów, tę samą liczbę bramek i remisują pod koniec ostatniego meczu grupowego między tymi drużynami, kolejność tych drużyn rozstrzygają rzuty karne, pod warunkiem, że żadne inne drużyny nie uzyskały tej samej liczby punktów we wszystkich meczach grupowych. Jeżeli więcej niż dwie drużyny uzyskają tę samą liczbę punktów, stosuje się wyżej wymienione kryteria.

awans do ćwierćfinału
odpadnięcie z turnieju

[edytuj] Grupa A

Zespół Pkt M W R P Br+ Br- +/-
 Polska 0 0 0 0 0 0 0 0
 Grecja 0 0 0 0 0 0 0 0
 Rosja 0 0 0 0 0 0 0 0
 Czechy 0 0 0 0 0 0 0 0

8 czerwca 2012
18:00 CEST
Polska  -  Grecja Stadion Narodowy, Warszawa  

8 czerwca 2012
20:45 CEST
Rosja  -  Czechy Stadion Miejski, Wrocław  

12 czerwca 2012
18:00 CEST
Grecja  -  Czechy Stadion Miejski, Wrocław  

12 czerwca 2012
20:45 CEST
Polska  -  Rosja Stadion Narodowy, Warszawa  

16 czerwca 2012
20:45 CEST
Czechy  -  Polska Stadion Miejski, Wrocław  

16 czerwca 2012
20:45 CEST
Grecja  -  Rosja Stadion Narodowy, Warszawa  

[edytuj] Grupa B

Zespół Pkt M W R P Br+ Br- +/-
 Holandia 0 0 0 0 0 0 0 0
 Dania 0 0 0 0 0 0 0 0
 Niemcy 0 0 0 0 0 0 0 0
 Portugalia 0 0 0 0 0 0 0 0

9 czerwca 2012
18:00 CEST
Holandia  -  Dania Stadion Metalist, Charków  

9 czerwca 2012
20:45 CEST
Niemcy  -  Portugalia Arena Lwów  

13 czerwca 2012
18:00 CEST
Dania  -  Portugalia Arena Lwów  

13 czerwca 2012
20:45 CEST
Holandia  -  Niemcy Stadion Metalist, Charków  

17 czerwca 2012
20:45 CEST
Portugalia  -  Holandia Stadion Metalist, Charków  

17 czerwca 2012
20:45 CEST
Dania  -  Niemcy Arena Lwów  

[edytuj] Grupa C

Zespół Pkt M W R P Br+ Br- +/-
 Hiszpania 0 0 0 0 0 0 0 0
 Włochy 0 0 0 0 0 0 0 0
 Irlandia 0 0 0 0 0 0 0 0
 Chorwacja 0 0 0 0 0 0 0 0

10 czerwca 2012
18:00 CEST
Hiszpania  -  Włochy PGE Arena Gdańsk  

10 czerwca 2012
20:45 CEST
Irlandia  -  Chorwacja Stadion Miejski, Poznań  

14 czerwca 2012
18:00 CEST
Włochy  -  Chorwacja Stadion Miejski, Poznań  

14 czerwca 2012
20:45 CEST
Hiszpania  -  Irlandia PGE Arena Gdańsk  

18 czerwca 2012
20:45 CEST
Chorwacja  -  Hiszpania PGE Arena Gdańsk  

18 czerwca 2012
20:45 CEST
Włochy  -  Irlandia Stadion Miejski, Poznań  

[edytuj] Grupa D

Zespół Pkt M W R P Br+ Br- +/-
 Ukraina 0 0 0 0 0 0 0 0
 Szwecja 0 0 0 0 0 0 0 0
 Francja 0 0 0 0 0 0 0 0
 Anglia 0 0 0 0 0 0 0 0

11 czerwca 2012
18:00 CEST
Francja  -  Anglia Donbas Arena, Donieck  

11 czerwca 2012
20:45 CEST
Ukraina  -  Szwecja Stadion Olimpijski, Kijów  

15 czerwca 2012
20:45 CEST
Szwecja  -  Anglia Stadion Olimpijski, Kijów  

15 czerwca 2012
18:00 CEST
Ukraina  -  Francja Donbas Arena, Donieck  

19 czerwca 2012
20:45 CEST
Anglia  -  Ukraina Donbas Arena, Donieck  

19 czerwca 2012
20:45 CEST
Szwecja  -  Francja Stadion Olimpijski, Kijów  

Źródło: Terminarz EURO 2012

[edytuj] Faza pucharowa

Ćwierćfinały Półfinały Finał
                                   
  21 czerwca 2012 - Warszawa        
A  Polska  Grecja  Rosja  Czechy 1A    
  27 czerwca 2012 - Donieck
B  Holandia  Dania  Niemcy  Portugalia 2B      
     
23 czerwca 2012 - Donieck
       
C  Hiszpania  Włochy  Irlandia  Chorwacja 1C    
  1 lipca 2012 - Kijów
D  Ukraina  Szwecja  Francja  Anglia 2D      
     
22 czerwca 2012 - Gdańsk
     
B  Holandia  Dania  Niemcy  Portugalia 1B    
  28 czerwca 2012 - Warszawa
A  Polska  Grecja  Rosja  Czechy 2A      
     
24 czerwca 2012 - Kijów
       
D  Ukraina  Szwecja  Francja  Anglia 1D    
 
C  Hiszpania  Włochy  Irlandia  Chorwacja 2C      
 


[edytuj] Ćwierćfinały

Do fazy pucharowej awansują drużyny, które zajęły dwa pierwsze miejsca w każdej grupie. Od tej fazy gra toczy się systemem pucharowym (przegrany odpada). W razie remisu zostanie rozegrana dogrywka, jeśli i ona nie wyłoni zwycięzcy, następuje seria rzutów karnych.


21 czerwca 2012
20:45 CEST
1A - 2B Stadion Narodowy, Warszawa  

22 czerwca 2012
20:45 CEST
1B - 2A PGE Arena Gdańsk  

23 czerwca 2012
20:45 CEST
1C - 2D Donbas Arena, Donieck  

24 czerwca 2012
20:45 CEST
1D - 2C Stadion Olimpijski, Kijów  

[edytuj] Półfinały


27 czerwca 2012
20:45 CEST
Zwycięzca QF1 - Zwycięzca QF3 Donbas Arena, Donieck  

28 czerwca 2012
20:45 CEST
Zwycięzca QF2 - Zwycięzca QF4 Stadion Narodowy, Warszawa  

[edytuj] Finał


1 lipca 2012
20:45 CEST
Zwycięzca SF1 - Zwycięzca SF2 Stadion Olimpijski, Kijów  

Źródło: Terminarz EURO 2012

[edytuj] Transmisje telewizyjne

Oficjalnym, jedynym nadawcą w Polsce została Telewizja Polska S.A., na Ukrainie Ukraińska Narodowa Telewizja - (NTU) oraz Telewizja Ukraina (TRK)[40]. Wszystkie spotkania będą transmitowane na żywo w ponad dwustu krajach na świecie.

W przypadku zerwania łączy telewizyjnych mecze Euro 2012 będą przerywane. Zdecydowano o tym po awarii, która uniemożliwiła większości telewidzów na świecie obejrzenie 21 minut półfinału Niemcy-Turcja w 2008 roku[41].

[edytuj] Prawa medialne do spotkań

Kraj Stacja telewizyjna Podpisanie umowy
Europa[42]
 Albania RTVSH -
 Armenia ARMTV -
 Austria ORF -
 Azerbejdżan AzTV 12 września 2011[43]
 Belgia RTBF, VRT -
 Białoruś BTRC -
 Bośnia i Hercegowina BHRT -
 Bułgaria BNT -
 Chorwacja HRT -
 Cypr CYCBC -
 Czarnogóra RTCG -
 Dania TV4 12 maja 2010[44]
 Estonia ERR -
 Finlandia YLE, MTV -
 Grecja ERT -
 Gruzja GTVR -
 Hiszpania Mediaset España -
 Holandia NOS 30 grudnia 2010[45]
 Irlandia RTÉ -
 Islandia RÚV -
 Izrael Charlton -
 Kazachstan TV Kazachstan 12 września 2011[43]
 Kosowo RTK -
 Litwa LRT -
 Łotwa LT -
 Macedonia MKRTV -
 Malta PBS -
 Mołdawia Publika TV 23 sierpnia 2010
 Niemcy ARD, ZDF 28 października 2009[46]
 Norwegia TV4 12 maja 2010[44]
 Polska TVP
3 kwietnia 2009
 Portugalia Sport TV
RTP, SIC, TVI
5 listopada 2009[47]
24 sierpnia 2011[48]
 Rosja RTR, C1R -
 Rumunia TVR -
 Serbia RTS -
 Słowacja RTSV 10 stycznia 2012[49]
 Słowenia RTVSLO -
 Szwajcaria SRG, SSR -
 Szwecja TV4, SVT 2 października 2009[50]
 Turcja TRT -
 Ukraina NTU 23 września 2009
 Węgry MTV 8 września 2011[51]
 Włochy RAI -
Kraj Stacja telewizyjna Podpisanie umowy
Reszta świata[42]
Afryka Subsaharyjska i Afryka Południowa SuperSport International -
 Brazylia TV Globo 26 stycznia 2010[52]
 Brunei Astro 11 listopada 2010
 Kanada TSN, RDS 1 lutego 2011[53]
 Hongkong PCCW -
 Indonezja RCTI/Indovision 11 listopada 2010
Kraje latynoamerykańskie (z wyłączeniem Brazylii) Televideo Services 11 listopada 2010
 Liga Państw Arabskich Al Jazeera Sports 13 października 2009[54]
 Malezja Astro 11 listopada 2010
 Meksyk OTI 11 listopada 2010
 Stany Zjednoczone ESPN 1 lutego 2011[53]
Subkontynent indyjski NEO Sports -
 Tajlandia Grammy -
 Wenezuela Meridiano TV 11 listopada 2010
Kraj Radio
Nadawcy radiowi[42]
 Bułgaria BNR
 Czechy ČR
 Dania DR
 Francja Radio France, RMC, Europe 1, RTL-CLT, RFI
 Hiszpania RNE, SER, COPE
 Izrael IBA
 Łotwa LR
 Norwegia NRK
 Polska Polskie Radio
 Portugalia RTP
 Rumunia ROR
 Słowacja RTVS
 Szwecja SR
 Ukraina NRU
 Węgry MR

[edytuj] Oficjalni sponsorzy

[edytuj] Partnerzy narodowi

Ukraina:

  • Ukrsocbank PJSC
  • Epicentrum K
  • Ukrtelecom

Polska:

[edytuj] Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. O organizacji turnieju podstawowe informacje spółka PL.2012
  2. Qualifiers – FIFA Confederations Cup Brazil 2013 Zasady kwalifikacji do turniejów FIFA i UEFA.
  3. 'Endless Summer' Oceany oficjalną piosenką Euro 2012
  4. Maskotki UEFA EURO 2012 mają imiona (pol.). UEFA.com, 2010-12-04. [dostęp 2010-12-04].
  5. 5,0 5,1 W Warszawie zaprezentowano maskotki (pol.). UEFA.com, 2010-11-16. [dostęp 2010-11-16].
  6. Maskotkę Euro 2012 zrobi Warner Bros. - Sport - Informacje - portal TVN24.pl - 11.08.2010
  7. Maskotki spotkają się z kibicami na UEFA.COM (pol.). UEFA.com, 2010-11-12. [dostęp 2010-11-13].
  8. Apply now for UEFA EURO 2012 ticket sales. W: UEFA [on-line]. 1 marca 2011.
  9. MASOWE zapotrzebowanie na bilety UEFA EURO 2012. 1 Kwietnia 2011.
  10. Ticket prices for UEFA EURO 2012 announced.
  11. W kwietniu 2012 dostępne tanie bilety na szlagierowe spotkania Mistrzostw Europy
  12. Nowy Puchar Mistrzostw Europy.
  13. Czworo kolejnych Przyjaciół EURO – UEFA.com
  14. Przyznanie EURO 2012 Polsce i Ukraine. 18 Kwiecień 2007.
  15. Plan meczów przybliża EURO na UEFA.COM (pol.). uefa.com, 2010-10-04. [dostęp 2010-10-05].
  16. ACM, PAP. Lipiec: Pół rządu w Komitecie Organizacyjnym Euro. „Sport.pl”. 25 kwietnia 2007.  (ostatnia aktualizacja 2007-04-25 18:39).
  17. KPRM, Powstał Komitet Organizacyjny EURO 2012, Warszawa, 26 kwietnia 2007.
  18. Sztab Euro 2012: Grześkowiak wylatuje | EURO 2012 - stadiony, inwestycje, przygotowania
  19. mik, PAP. Grześkowiak szefem sztabu organizacyjnego Euro 2012. „Sport.pl”. 14 maja 2007.  (ost. aktualizacja 2007-05-14 13:12).
  20. Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. z 2007 r. Nr 173, poz. 1219)
  21. Opis przebiegu procesu legislacyjnego – druk nr 2114
  22. Michał Białoński: Prezydent podpisał ustawę o Euro 2012!. [dostęp 19 września 2007].
  23. Struktura organizacji Turnieju na UEFA.COM (pol.). uefa.com, 2011-11-01. [dostęp 2011-11-01].
  24. Spółka EURO 2012 Polska (pol.). upzpn.pl, 2011-11-01. [dostęp 2011-11-01].
  25. Minister Nowak: A1 i A4 nie dotrzemy na Euro 2012
  26. Koncert i fajerwerki na otwarciu Areny Lwów (pl.uefa.com, 29 października 2011)
  27. TVN24, 16 kwietnia 2009 [1]
  28. Onet.pl, 7 lutego 2010 Euro 2012: wylosowano grupy eliminacyjne
  29. UEFA to consider 24-team EURO "uefa24consideration">.
  30. UEFA verdicts from Cardiff "uefa24notyet">].
  31. http://ekstraklasa.net/euro2012/bazy-pobytowe/nic-nie-udalo-nam-sie-tak-dobrze-jak-centra-pobytowe,artykul.html?material_id=4f4e236db564da517f000000
  32. Grecy wybrali centrum.
  33. Irlandia wybrała centrum pobytowe.
  34. December date for EURO finals draw in Kyiv. W: UEFA [on-line]. 3 October 2011.
  35. EURO draw throws up fascinating group tests. W: UEFA [on-line]. 2 Grudnia 2011.
  36. UEFA's national team coefficient ranking. 16 Październik 2011.
  37. EURO finals draw seedings unveiled.
  38. Fixture plan brings EURO dream closer. 4 October 2010.
  39. Punkty 8.07 i 8.08 (rozdział VI) przepisów UEFA: Regulations of the UEFA European Football Championship (ang.). wrzesień 2009.
  40. UEFA EURO 2012 TV deal in Ukraine.
  41. Dziennik Polska-Europa-Świat, 15.01.2009 r., str.25
  42. 42,0 42,1 42,2 Prawa medialne do UEFA EURO 2012™
  43. 43,0 43,1 Prawa medialne EURO 2012 w Kazachstanie i Azerbejdżanie
  44. 44,0 44,1 Grupa TV 4 z prawami do EURO 2012 dla Danii i Norwegii
  45. Voetbal International - NOS haalt EK 2012 in Polen en Oekraïne binnen
  46. ARD i ZDF pokaże Euro 2012
  47. UEFA.com – UEFA EURO 2012
  48. Przyznano prawa medialne do EURO w Portugalii
  49. Prawa medialne do EURO na Słowacji dla RTVS
  50. http://www.uefa.com/uefa/keytopics/kind=131072/newsid=900253.html
  51. MTV z wyłącznym prawami medialnymi UEFA EURO 2012
  52. http://www.uefa.com/uefa/keytopics/kind=131072/newsid=948161.html
  53. 53,0 53,1 ESPN i TSN z prawami TV do EURO – UEFA.com
  54. http://www.uefa.com/uefa/keytopics/kind=131072/newsid=902931.html
  55. Continental sponsorem EURO 2012 i 2016 – UEFA.com