Poznaj przeszłość Warszawy

Moryń
Plac Wolności w Moryniu
Herb Morynia
Państwo	Polska
Województwo	zachodniopomorskie
Powiat	gryfiński
Gmina	Moryń gmina miejsko-wiejska
Burmistrz	Jan Maranda
Powierzchnia	5,54 km²
Ludność (2010) • liczba • gęstość	1622 292,8 os./km²
Strefa numeracyjna	(+48) 91
Kod pocztowy	74-503
Tablice rejestracyjne	ZGR
Położenie na mapie Polski Moryń
52°51′34″N 14°23′37″E / 52.85944, 14.39361Na mapach: 52°51′34″N 14°23′37″E / 52.85944, 14.39361
TERC (TERYT)	4324306064
SIMC	0979283
Urząd miejski pl. Wolności 1 74-503 Moryń
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło Moryń w Wikisłowniku
Strona internetowa

Moryń (niem. Mohrin) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Moryń. Położone nad jeziorem Morzycko.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 1622 mieszkańców^[1].

Nazwa Moryń została formalnie wprowadzona rozporządzeniem Ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 roku^[2]. Wcześniej przez kilka powojennych miesięcy funkcjonowały tymczasowe nazwy Murzynowice oraz Murzynno^[3] (ta druga pojawia się m.in. w przedwojennym Atlasie nazw geograficznych Słowiańszczyzny Zachodniej Stanisława Kozierowskiego^[4]).

[edytuj] Położenie

Moryń znajduje się w południowo-zachodniej części województwa zachodniopomorskiego, w powiecie gryfińskim.

Cała gmina Moryń leży w otulinie Cedyńskiego Parku Krajobrazowego, a duża jej część należy do samego parku.

Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia miasta wynosi 5,54 km²^[5].

W latach 1946–1998 miasto administracyjnie należało do woj. szczecińskiego.

[edytuj] Zabytki

Kościół Ducha Św. w Moryniu

• Kościół romański z XIIIw. Wybudowany jest z kamieni granitowych, na planie krzyża. Wieża pochodzi z XV wieku wolno stojąca z przejazdem ( unikatowa ). Górna część wieży z latarnią z 1756 roku. Szczyty kościoła dekorowane są licznymi blendami ostrołukowymi i półkolistymi, a także rozetami o uskokowych ościeżach,
• Ołtarz z kostki granitowej ( jeden z nielicznych tego typu ołtarzy w Polsce) jest starszy od kościoła o około 100 lat (datowany jest na XII wiek ),
• Ambona barokowa z 1711 roku wyrzeźbiona przez lokalnego artystę Hattenkrell'a,
• Fragmenty gotyckich malowideł z XV wieku,
• Mury miejskie z granitu i kamienia polnego. Wzniesione zostały w początkach XV wieku. Otaczają one miasto kołem o średnicy około 300m. Pierwotnie miały 28 strażnic czworokątnych i jedną bramę z wieżą. Zachował się do dzisiaj ich pełny wieniec (bez bramy i strażnic),
• Zachowany został średniowieczny układ urbanistyczny,
• Budynki mieszkalne z XVIII i XIX wieku wraz z siatką ulic stanowią zespół zabytkowy, niektóre z nich mają tak zwane przedproża
• Ruiny XIV- wiecznego zamku zbudowanego na półwyspie.

[edytuj] Demografia

Struktura demograficzna mieszkańców Morynia wg danych z 31 grudnia 2008^[6]:

Zespoł szkół w Moryniu

[edytuj] Oświata

Jedyną placówką oświatową w miejscowości jest Zespół Szkół w Moryniu, w skład którego wchodzą: Publiczne Gimnazjum im. Jana Pawła II, Szkoła Podstawowa im. st. sierż. Mieczysława Majchrzaka oraz Przedszkole Miejskie.

[edytuj] Administracja

Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Moryń. Mieszkańcy Morynia oraz osady Moryń-Dwór wybierają 5 z 15 radnych do Rady Miejskiej w Moryniu^[7]. Organem wykonawczym jest burmistrz. Siedzibą władz jest urząd miejski przy placu Wolności.

Burmistrzowie Morynia:

• Bogdan Sternal (1994 – 2002)
• Jan Maranda (od 2002 r.)

Gmina Moryń utworzyła jednostkę pomocniczą – "Miasto Moryń". Organem uchwałodawczym miasta jest ogólne zebranie mieszkańców, które wybiera zarząd miasta, składający się z 5 członków, z przewodniczącym na czele^[8].

Mieszkańcy Morynia wybierają parlamentarzystów z okręgów z siedzibą komisji wyborczej w Szczecinie, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego nr 13.

Pomnik Christiana Kocha przed domem opieki

[edytuj] Dom Opieki Społecznej

Zakład opiekuńczy w Moryniu powstał 1874 r. z inicjatywy dr. Christiana Friedricha Kocha, który był jego głównym fundatorem. Przeznaczony był dla ok. 80 dzieci (głównie sierot) i nosił nazwę "Kinderglück" ("Szczęście Dzieci"). Pierwotnie składał się z jednego dużego, trójskrzydłowego budynku głównego oraz zespołu budynków pomocniczych. Zabudowania otoczone były rozległymi terenami zielonymi wykorzystywanymi do celów rekreacyjno-sportowych.

W 1903 r. przed głównym budynkiem zakładu ustawiono pomnik z popiersiem fundatora oraz figurami dwojga dzieci. Autorem pomnika był berliński rzeźbiarz Heinrich Wefing. Pomnik zachował się do dnia dzisiejszego.

Obecnie w Zakładzie mieści się dom opieki społecznej dla ok. 120 niepełnosprawnych intelektualnie osób dorosłych, prowadzony przez Zgromadzenie Sióstr Benedyktynek Samarytanek Krzyża Chrystusowego.

[edytuj] Zobacz też

• Cmentarz żydowski w Moryniu

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
• O Moryniu w Gazecie Wyborczej
• Strona miasta Moryń

p • d • e Miasta województwa zachodniopomorskiego Miasta powiatowe Białogard • Choszczno • Drawsko Pomorskie • Goleniów • Gryfice • Gryfino • Kamień Pomorski • Kołobrzeg • Koszalin • Łobez • Myślibórz • Police • Pyrzyce • Sławno • Stargard Szczeciński • Szczecin • Szczecinek • Świdwin • Świnoujście • Wałcz  Miasta gminne Barlinek • Barwice • Biały Bór • Bobolice • Borne Sulinowo • Cedynia • Chociwel • Chojna • Czaplinek • Człopa • Darłowo • Dębno • Dobra k. Nowogardu • Dobrzany • Drawno • Dziwnów • Golczewo • Gościno • Ińsko • Kalisz Pomorski • Karlino • Lipiany • Maszewo • Mieszkowice • Międzyzdroje • Mirosławiec • Moryń • Nowe Warpno • Nowogard • Pełczyce • Płoty • Polanów • Połczyn-Zdrój • Recz • Resko • Sianów • Suchań • Trzcińsko-Zdrój • Trzebiatów • Tuczno • Tychowo • Węgorzyno • Wolin • Złocieniec

p • d • e Gmina Moryń Siedziba gminy: Moryń Miasta Moryń Sołectwa Bielin • Dolsko • Gądno • Klępicz • Mirowo • Nowe Objezierze • Przyjezierze • Stare Objezierze • Witnica Miejscowość bez statusu sołectwa Macierz • Mierno • Młynary • Moryń-Dwór • Niwka • Skotnica • Wisław • Witniczka

p • d • e Powiat gryfiński Miasta Cedynia • Chojna • Gryfino • Mieszkowice • Moryń • Trzcińsko-Zdrój Gminy miejsko-wiejskie Cedynia • Chojna • Gryfino • Mieszkowice • Moryń • Trzcińsko-Zdrój Gminy wiejskie Banie • Stare Czarnowo • Widuchowa