Poznaj przeszłość Warszawy

Ten artykuł dotyczy państwa. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

République du Niger Republika Nigru
Flaga Nigru Herb Nigru
Dewiza: (fr.) Fraternité, Travail, Progrès (Braterstwo, Praca, Postęp)
Hymn: La Nigerienne
Język urzędowy	francuski
Stolica	Niamey
Ustrój polityczny	republika
Głowa państwa	prezydent Mahamadou Issoufou
Szef rządu	premier Brigi Rafini
Powierzchnia  • całkowita  • wody śródlądowe	22. na świecie 1 267 000 km² ~0,02%
Liczba ludności (2011)  • całkowita   • gęstość zaludnienia	63. na świecie ▲15 306 252[1] 12,1 osób/km²
PKB (2011)  • całkowite   • na osobę	▲6,286 mld USD[1] ▲416,684 USD[1]
PKB (PPP) (2011)  • całkowite   • na osobę	▲11,783 mld USD[1] ▲781,086 USD[1]
Jednostka monetarna	frank CFA (XOF)
Niepodległość	od Francji 3 sierpnia 1960
Strefa czasowa	UTC +1
Kod ISO 3166	NE
Domena internetowa	.ne
Kod samochodowy	RN
Kod samolotowy	5U
Kod telefoniczny	+227
Hasło Niger w Wikisłowniku

Niger (Republika Nigru, franc. République du Niger) – państwo położone w Afryce Zachodniej na Saharze. Graniczy na południu z Nigerią i Beninem, na północy z Algerią i Libią, od zachodu z Burkina Faso i Mali, a od wschodu z Czadem. Nazwa pochodzi od przepływającej przez ten kraj rzeki Niger. Stolicą Nigru jest Niamey.

[edytuj] Historia

Ziemie Nigru zamieszkane były od górnego paleolitu. Pustynnienie obszaru Sahary spowodowało migrację na południe, ku dolinie rzeki Niger, początkowo ludów rolniczych, potem pasterzy bydła utożsamianych z Fulanami^[2].

Od X w. ludy Hausa zakładały miasta-państwa na południu kraju, a północne obszary opanowały koczownicze plemiona Tuaregów. W XVI w. imperium Songhaj rozciągnęło swą władzę nad większością ziem należących obecnie do Nigru. Na początku XIX w. nigeryjskie plemiona Fulani prowadziły świętą wojnę z Hausa, przejmując władzę na południu.

Podczas konferencji w Berlinie (1884-1885), dotyczących posiadłości w Afryce Środkowej, Niger został przydzielony Francuzom, którzy przybyli tu w 1891 roku, ale kolonizacja tych ziem trwała do I wojny światowej. Od 1922 roku Niger wchodził w skład francuskiej Afryki Zachodniej. Od 1958 roku otrzymał autonomię w ramach Wspólnoty Francuskiej, a w 1960 roku uzyskał niepodległość, po podpisaniu z Francją porozumienia w sprawie pomocy finansowej, obronnej, technicznej i kulturalnej. Od 1974 roku w kraju rządziła Najwyższa Rada Wojskowa i do 1988 roku działalność partii politycznych była zakazana. W 1989 roku odbyło się referendum konstytucyjne i wybory prezydenckie, które wygrał Ali Saibou, przeciwnik wielopartyjnej demokracji. Pod presją opozycji, po licznych strajkach i demonstracjach, wyraził zgodę na reformy. Rok później Amadou Cheiffou został mianowany premierem rządu tymczasowego. Wielopartyjna konstytucja została przyjęta drogą referendum w 1992 roku, a w rok później w wyniku wolnych wyborów doszło do utworzenia koalicji rządowej. Prezydentem został Mahamane Ousmane, przywódca Konwencji Demokratycznej i Społecznej. Katastrofalne powodzie we wschodnim i środkowym Nigrze zakończyły w 1994 roku wieloletnią suszę. Rok później zawarto pokój ze zbuntowanym plemieniem Tuaregów, które od 1991 roku prowadziło walki z siłami rządowymi, domagając się większych udziałów w zyskach z eksploatacji złóż uranu.

W 1996 roku junta wojskowa obaliła prezydenta, zawiesiła konstytucję i działalność partii politycznych oraz rozwiązała parlament i rząd. Władzę objęła Rada Ocalenia Narodowego z podpułkownikiem Ibrahim Baré Maïnassara na czele, który jeszcze w tym samym roku wprowadził nową konstytucję, utworzył partię – Związek Niezależnych na rzecz Odnowy Demokracji (UNIRD) oraz wygrał wybory prezydenckie, a jego partia – wybory parlamentarne. W kolejnym zamachu stanu, w kwietniu 1999 roku, Mainassara zginął, rządy przejęła Rada Pojednania Narodowego, a szefem państwa został stojący na jej czele major Daouda Malam Wanké, dowódca Gwardii Prezydenckiej. Wprowadzono nową konstytucję, która ograniczała kompetencje prezydenta na rzecz parlamentu i rządu oraz przekazała rządy cywilom^[2]. Wybory prezydenckie w 1999 roku wygrał Mamadou Tandja z partii MNSD, a parlamentarne – jego partia, która jednak nie uzyskała bezwzględnej większości i utworzyła rząd koalicyjny z CDS. Sukcesem nowych władz było rozbrojenie powstańców spośród Tuaregów i Tubu oraz uzyskanie pożyczek z instytucji międzynarodowych. W kraju rosną wpływy islamistów, odżywa konflikt graniczny z Beninem. Wybory w 2004 roku wygrał dotychczasowy prezydent i popierająca go partia^[2].

W maju 2009 w Nigrze rozpoczął się kryzys polityczny z powodu planów prezydenta Tandji dotyczących wydłużenia jego drugiej kadencji i zniesienia kadencyjności szefa państwa w ogóle. W wyniku przeprowadzonego wbrew decyzji sądu referendum, do ustawy zasadniczej wprowadzone zostały stosowne poprawki. Zmiana prawa spowodowała krytykę ze strony opozycji i społeczności międzynarodowej. W kraju rozpoczęły się protesty społeczne. Po porażce rozmów negocjacyjnych pod egidą ECOWAS, w lutym 2010 wojsko dokonało zamachu stanu, obalając prezydenta Tandję Mamadou. Władzę w kraju przejęła junta wojskowa na czele z Salou Djibo.

Junta wojskowa ogłosiła jednakże plan powrotu do rządów cywilnych. W październiku 2010 w kraju odbyło się referendum konstytucyjne, a w styczniu 2011 demokratyczne wybory. W ich wyniku nowym prezydentem republiki wybrany został wieloletni lider opozycji Mahamadou Issoufou, obejmując urząd 7 kwietnia 2011.

[edytuj] Podział administracyjny

 Osobny artykuł: Podział administracyjny Nigru.

Niger jest podzielony na 7 regionów administracyjnych:

1. Region Agadez
2. Region Diffa
3. Region Dosso
4. Region Maradi
5. Region Tahoua
6. Region Tillaberi
7. Region Zinder

Każdy region dzieli się na 35 departamentów.

[edytuj] Geografia

 Osobny artykuł: Geografia Nigru.

Najwyższy szczyt Nigru – Baguezane ma wysokość 2022 m n.p.m.

[edytuj] Klimat

Klimat suchy. Roślinność pustynna, na południu występują sawanny.

[edytuj] Miasta

 Osobny artykuł: Miasta w Nigrze.

Najważniejsze miasta Nigru (pow. 50 tys. mieszkańców, 2005):

• Niamey – 774 245
• Zinder – 191 440
• Maradi – 163 501
• Agadez – 88 589
• Tahoua – 80 432

Źródło: World Gazetteer

[edytuj] Gospodarka

 Osobny artykuł: Gospodarka Nigru.

Kraj ten jest słabo rozwinięty gospodarczo, PKB per capita wynosi 980 USD/osobę (wg PPP, dane za rok 2007) na mieszkańca.

W Nigrze uprawia się orzeszki ziemne, sorgo, proso (3 miejsce na świecie po Indiach i Nigerii) oraz bawełnę, hoduje się kozy, bydło, osły oraz wielbłądy. Głównym importerem żywności z Nigru jest Francja.

Niger jest też trzecim producentem uranu na świecie, dostarcza on temu krajowi 65% dochodów eksportu. Od 40 lat złoża uranu eksploatują Francuzi, którzy czerpią stamtąd 75% uranu do swych elektrowni jądrowych.

[edytuj] Demografia

Większość ludności Nigru zamieszkuje południowo-zachodnią i środkową część państwa. Oprócz wielu wiosek znajdują się tu główne miasta, w których mieszka 16% (2008) mieszkańców kraju. Część północna zajęta głównie przez obszary pustynne i półpustynne jest praktycznie, poza kilkoma oazami, bezludna. Główne grupy etniczne Nigru stanowią plemiona: Hausa (55,4%), Dżerma (21%), Tuaregowie (9,3%), Fulanie (8,5%), Kanuri (4,7%) i pozostałe (1,2%). Średnia długość życia wynosi 52,6 lat. Niger ma najwyższy na świecie wskaźnik urodzeń 51,6‰ oraz Współczynnik dzietności wynoszący 7,75 dziecka na jedną kobietę. Pod względem przyrostu naturalnego zajmuje 2 miejsce na świecie z wynikiem 36,77‰. Średni wiek mieszkańca kraju wynosi 15 lat a wskaźnik analfabetyzmu – 71,3%.

[edytuj] Języki

W Nigrze poza francuskim, językiem oficjalnym, najbardziej rozpowszechniony jest język hausa. W stolicy Nigru – Niameyu, mówi się głównie dżerma, natomiast na północy tamaszek. Oprócz tych języków używane są jeszcze fulfulde, kanuri i arabski. Najmniej użytkowników mają języki gurmacze i tubu.

[edytuj] Religia

• Islam – 90%
• Katolicyzm – 4,5% (zobacz: Podział administracyjny Kościoła katolickiego w Nigrze)
• Bahaizm – 1%
• Protestantyzm – 0,5%
• Inne – 4% (zobacz: Świadkowie Jehowy w Nigrze)

[edytuj] Kultura

Podstawowe informacje o kulturze i odsyłacz do artykułu o kulturze kraju

[edytuj] Zobacz też

• Nigerskie Siły Powietrzne

Przypisy

p • d • e Państwa Afryki Algieria • Angola • Benin • Botswana • Burkina Faso • Burundi • Czad • Demokratyczna Republika Konga • Dżibuti • Egipt • Erytrea • Etiopia • Gabon • Gambia • Ghana • Gwinea • Gwinea Bissau • Gwinea Równikowa • Kamerun • Kenia • Komory • Kongo • Lesotho • Liberia • Libia • Madagaskar • Malawi • Mali • Maroko • Mauretania • Mauritius • Mozambik • Namibia • Niger • Nigeria • Republika Południowej Afryki • Republika Środkowoafrykańska • Republika Zielonego Przylądka • Rwanda • Senegal • Seszele • Sierra Leone • Somalia • Suazi • Sudan • Sudan Południowy • Tanzania • Togo • Tunezja • Uganda • Wybrzeże Kości Słoniowej • Wyspy Świętego Tomasza i Książęca • Zambia • Zimbabwe Terytoria zależne Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego (Wielka Brytania) • Majotta (Francja) • Reunion (Francja) • Wyspa Świętej Heleny, Wyspa Wniebowstąpienia i Tristan da Cunha (Wielka Brytania) Państwa nieuznawane na arenie międzynarodowej Sahara Zachodnia[1] • Somaliland[2] Integralne części państw położonych poza Afryką Ceuta (część Hiszpanii) • Isla de Alborán (część Hiszpanii) • Isla del Perejil (część Hiszpanii) • Islas Chafarinas (część Hiszpanii) • Madera (część Portugalii) • Melilla (część Hiszpanii) • Peñón de Alhucemas (część Hiszpanii) • Peñón de Vélez de la Gomera (część Hiszpanii) • Sokotra (część Jemenu) • Wyspy Kanaryjskie (część Hiszpanii) • Wyspy Rozproszone (część Francuskich Terytoriów Południowych i Antarktycznych) • Wyspy Selvagens (część Portugalii) ↑ obecnie okupowana przez Maroko. ↑ nieuznana niepodległość od Somalii ogłoszona 18 maja 1991

Członkostwo w organizacjach międzynarodowych p • d • e Unia Afrykańska Algieria • Angola • Benin • Botswana • Burkina Faso • Burundi • Czad • Demokratyczna Republika Konga • Dżibuti • Egipt • Erytrea • Etiopia • Gabon • Gambia • Ghana • Gwinea • Gwinea Bissau • Gwinea Równikowa • Kamerun • Kenia • Komory • Kongo • Lesotho • Liberia • Libia • Madagaskar • Malawi • Mali • Mauretania • Mauritius • Mozambik • Namibia • Niger • Nigeria • Republika Południowej Afryki • Republika Środkowoafrykańska • Republika Zielonego Przylądka • Rwanda • Sahara Zachodnia • Senegal • Seszele • Sierra Leone • Somalia • Suazi • Sudan • Tanzania • Togo • Tunezja • Uganda • Wybrzeże Kości Słoniowej • Wyspy Świętego Tomasza i Książęca • Zambia • Zimbabwe p • d • e Wspólnota Gospodarcza Państw Afryki Zachodniej (ECOWAS) Benin • Burkina Faso • Gambia • Ghana • Gwinea • Gwinea Bissau • Liberia • Mali • Niger • Nigeria • Republika Zielonego Przylądka • Senegal • Sierra Leone • Togo • Wybrzeże Kości Słoniowej p • d • e Strefa franka CFA Zachodnioafrykański frank CFA Benin • Burkina Faso • Gwinea Bissau • Mali • Niger • Senegal • Togo • Wybrzeże Kości Słoniowej Środkowoafrykański frank CFA Czad • Gabon • Gwinea Równikowa • Kamerun • Kongo • Republika Środkowoafrykańska p • d • e Światowa Organizacja Handlu (WTO) Albania • Angola • Antigua i Barbuda • Arabia Saudyjska • Argentyna • Armenia • Australia • Bahrajn • Bangladesz • Barbados • Belize • Benin • Birma • Boliwia • Botswana • Brazylia • Brunei • Burkina Faso • Burundi • Chile • Chiny • Chorwacja • Czad • Demokratyczna Republika Konga • Dominika • Dominikana • Dżibuti • Egipt • Ekwador • Fidżi • Filipiny • Gabon • Gambia • Ghana • Grenada • Gruzja • Gujana • Gwatemala • Gwinea • Gwinea Bissau • Haiti • Honduras • Hongkong • Indie • Indonezja • Islandia • Izrael • Jamajka • Japonia • Jordania • Kambodża • Kamerun • Kanada • Katar • Kenia • Kirgistan • Kolumbia • Kongo • Korea Południowa • Kostaryka • Kuba • Kuwejt • Lesotho • Liechtenstein • Macedonia • Madagaskar • Makau • Malawi • Malediwy • Malezja • Mali • Maroko • Mauretania • Mauritius • Meksyk • Mołdawia • Mongolia • Mozambik • Namibia • Nepal • Niger • Nigeria • Nikaragua • Norwegia • Nowa Zelandia • Oman • Pakistan • Panama • Papua-Nowa Gwinea • Paragwaj • Peru • Republika Południowej Afryki • Republika Środkowoafrykańska • Republika Zielonego Przylądka • Rwanda • Saint Kitts i Nevis • Saint Lucia • Saint Vincent i Grenadyny • Salwador • Senegal • Sierra Leone • Singapur • Sri Lanka • Stany Zjednoczone • Suazi • Surinam • Szwajcaria • Tanzania • Tajlandia • Tajwan • Togo • Tonga • Trynidad i Tobago • Tunezja • Turcja • Uganda • Ukraina • Urugwaj • Wenezuela • Wietnam • Wybrzeże Kości Słoniowej • Wyspy Salomona • Zambia • Zimbabwe • Zjednoczone Emiraty Arabskie • Unia Europejska, w tym poszczególne kraje członkowskie: Austria • Belgia • Bułgaria • Cypr • Czechy • Dania • Estonia • Finlandia • Francja • Grecja • Hiszpania • Holandia • Irlandia • Litwa • Luksemburg • Łotwa • Malta • Niemcy • Polska • Portugalia • Rumunia • Słowacja • Słowenia • Szwecja • Węgry • Wielka Brytania • Włochy