Odolanów – Wikipedia, wolna encyklopedia
| Odolanów | |||||
|
|||||
| Państwo |  Polska |
||||
| Województwo | wielkopolskie | ||||
| Powiat | ostrowski | ||||
| Gmina | Odolanów gmina miejsko-wiejska |
||||
| Burmistrz | Ewa Dziubka | ||||
| Powierzchnia | 4,76 km² | ||||
| Ludność (2009) • liczba • gęstość |
5019 1054 os./km² |
||||
| Strefa numeracyjna |
(+48) 62 | ||||
| Kod pocztowy | 63-430 | ||||
| Tablice rejestracyjne | POS | ||||
|
Położenie na mapie Polski
  Odolanów
|
|||||
| Na mapach: | |||||
| TERC (TERYT) |
4304017034 | ||||
| SIMC | 0937110 | ||||
|
Urząd miejski
Rynek 163-430 Odolanów |
|||||
| Strona internetowa | |||||
Odolanów (niem. Adelnau) - miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Odolanów.
Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 5019 mieszkańców[1].
W mieście co roku pod koniec lipca odbywa się największa tego typu impreza w południowej Wielkopolsce[potrzebne źródło] "Dni Odolanowa".
Spis treści |
[edytuj] Geografia
Miasto leży około 10 km na południowy zachód od Ostrowa, na skrzyżowaniu dróg wojewódzkich:
- nr 444 Ostrzeszów-Krotoszyn,
- nr 445 Ostrów-Odolanów, oraz przy linii kolejowej Ostrów-Odolanów-Oleśnica-Wrocław ze stacją Odolanów. Umiejscowione jest w dolinie nad rzekami Barycz i Kuroch oraz kanałem Świeca.
Części miasta: Śródmieście, Biadaszki, Górka, osiedle Wojska Polskiego, Przedmieście Zamkowe, Opłotki, Bloki, Olesiny (niezamieszkane), Borki (niezamieszkane), Golina (niezamieszkana).[potrzebne źródło]
[edytuj] Historia
 |
Ta sekcja od 2011-06 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Nazwę miasta wyprowadza się od imienia legendarnego założyciela - Odolana. Przypuszcza się, że w XII wieku istniał w miejscu Odolanowa gród. W 1301 w Odelnove istniał już zamek. Między 1370, a 1372 stał się siedzibą możnowładcy Bartosza Wezenborga z rodu Nałęczów, który prawdopodobnie w 1373 roku samowolnie lokował miasto. Wojska Ludwika Węgierskiego dwukrotnie próbowały zdobyć gród - bez powodzenia. W latach 1381-1382 toczyła się tu wojna między Nałęczami, a Grzymalitami, podczas której Odolanów był ponownie oblegany jako siedziba Bartosza z Nałęczów.
W 1832 roku rozebrano mury obronne. W XVIII i XIX wieku kilkarotnie okolice miasta były miejscami bitew i potyczek. Mieszkańcy aktywnie uczestniczyli w Wiośnie Ludów 1848 roku. Mimo prowadzonej przez państwo niemieckie polityki germanizacyjnej, powiat odolanowski zachował polski charakter. W 1890 mieszkało tutaj 92,9% Polaków, a w 1912 - 91,2% co klasyfikowało go do jednego z najbardziej polskich powiatów w całej ówczesnej Rzeszy Niemieckiej.
Zakończenie okupacji hitlerowskiej w Odolanowie nastąpiło 22 stycznia 1945 roku. Odkrycie, po wojnie, złóż gazu ziemnego pozwoliło na przyspieszenie rozwoju miasta (w latach 1973-2003 liczba mieszkańców wzrosła o 38%)[potrzebne źródło].
Do 1793 r. Odolanów znajdował się w powiecie kaliskim. W roku 1793, po przyłączeniu części ziem Polski do Prus, utworzono osobny powiat odolanowski. W 1815 r. siedziba powiatu została przeniesiona do Ostrowa. Wróciła ona do Odolanowa w roku 1887 po wydzieleniu powiatu ostrowskiego. Oba powiaty połączono w powiat ostrowski w roku 1932. W latach 1975-1998 administracyjnie należało do woj. kaliskiego, natomiast od r. 1999 ponownie do powiatu ostrowskiego.
[edytuj] Gospodarka
Lokalny ośrodek przemysłowy, handlowy i usługowy w Kalisko-Ostrowskim Okręgu Przemysłowym
- Oddział PGNiG S.A. w Warszawie (znany jako "Krio") - odazotownia gazu ziemnego, produkcja gazu wysokometanowego, skroplonego metanu - LNG, ciekłych azotu, helu(największa wytwórnia w Europie), tlenu, Instytut Niskich Temperatur PAN
- odwierty gazu ziemnego - Tarchały Wielkie, Garki, Bogdaj - Uciechów
- palarnia kawy "Woseba"
- fabryka mebli łazienkowych "Deftrans"
- producent maszyn i urządzeń rolniczych "M-ROL"
- producent maszyn i urządzeń rolniczych "Dozamech"
- przedsiębiorstwo "DE-FACTO" (pokrywanie metali warstwą ochronną w procesie kataforezy)
- przedsiębiorstwo "SKOPLAST" produkcja rur pcv
- przedsiębiorstwo "SOLARBUD" sprzedaż materiałów budowlanych, zakładanie kostki brukowej
[edytuj] Zabytki
- ratusz z 1898 roku, neogotycki, z wieżą zegarową wbudowaną w pierzeję, siedziba Urzędu Gminy i Miasta
- tablica ku czci powstańców z czasów Wiosny Ludów, umieszczona na elewacji
- kościół farny św. Marcina z 1794 roku, barokowy, fundacji starościny Eleonory z Cetnerów-Sułkowskiej, rozbudowany w latach 1912-1913 w stylu neobarokowym (projekt - Roger Sławski), nad portalem znajduje się kartusz z herbem Sułkowskich i datą 1794
- obrazy św. Jadwiga i Matka Boska Pocieszenia z końca XVIII wieku
- w kaplicy ołtarz z końca XVIII wieku z rzeźbami św. Piotr i św. Paweł autorstwa Ignacego Schulza z Rawicza oraz piaskowcowe epitafium naddzierżawcy odolanowskiego Jana Lizaka z początku XIX wieku
- ołtarze boczne z około 1800 roku
- fragmenty krzyża Pawła Brylińskiego, przeniesione z Gliśnicy
- wieża, dwukondygnacyjna, z pilastrami, zwieńczona barokowym hełmem
- dawna synagoga z 1835 roku
- figura ludowa świętego Floriana, przy kościele farnym, z 1875 roku
- figura świętego Jana Nepomucena z 1736 roku
- ludowy krzyż przydrożny z rzeźbą Pawła Brylińskiego z 1846 roku
- szkoła, we frontowej ścianie fragment murów dawnego zamku z przełomu XIII i XIV wieku
- dawny kościół ewangelicki z końca XVII wieku
- dawna pastorówka z końca XIX wieku
- poczta z 1906 roku
- budynek Muzeum Regionalnego z 1909 roku
- zespół kamienic z XIX wieku, jedno- lub dwukondygnacyjnych z dwuspadowymi dachami, głównie klasycyzujące[potrzebne źródło]
[edytuj] Górka
Powstała w 1629 roku jako miasto Konstancja (od imienia drugiej żony Zygmunta III), dla polskich luteran ze Śląska
- kaplica z figurą świętej Barbary z 1784 roku
- kościół św. Barbary z 1784 roku, drewniany, oszalowany, wzmocniony lisicami, po II wojnie światowej otynkowany, wewnątrz bogato polichromowany, z dachem krytym gontem i wieżą na słup z 1928 roku
- ołtarz główny z obrazem św. Barbara malowanym na desce w roku 1618 oraz rzeźbami z XVIII wieku
- dwa ołtarze boczne z XVII wieku
- wyposażenie z XVIII wieku
- krużganek z dwiema rzeźbami w tym jedną (św. Barbara) wykonaną przez Pawła Brylińskiego w 1876 roku
- portal z dwiema drewnianymi rzeźbami ludowymi apostołów[potrzebne źródło]
[edytuj] Przyroda
- Park Krajobrazowy Dolina Baryczy, Łąki Odolanowskie
- Obszar Chronionego Krajobrazu Wzgórza Ostrzeszowskie i Kotlina Odolanowska
- pomniki przyrody
- Park 600-lecia Odolanowa z pomnikiem świętego Marcina (patrona Odolanowa)
- Park Natury
[edytuj] Współpraca międzynarodowa
|
|
Ta sekcja od 2011-09 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Miasta i gminy partnerskie:
[edytuj] Osoby związane z Odolanowem
- Bartosz Wezenborg z Łęczyców - wojewoda poznański
- Paweł Bryliński - rzeźbiarz ludowy
- Tadeusz Gaworzewski - artysta plastyk
- Fryderyk Koebcke - astronom,członek Komitetu Astronomicznego PAN, prorektor UAM w Poznaniu
- Kazimierz Glabisz - generał, prezes PZPN, przewodniczący PKOl
- Marian Janicki - poseł X kadencji i IV kadencji
- Franciszek Kociński - duchowny katolicki, dziekan dekanatu koźmińskiego
- Stanisław Leszczyński - król Polski, dziedzic lotaryński, starosta odolanowski
- Jan Mertka - pierwszy poległy powstaniec wielkopolski
- Józef Mertka - działacz społeczny
- Arthur Rhode - duchowny ewangelicko-augsburski, superintendent diecezji ostrzeszowskiej, historyk protestantyzmu, doktor honoris causa ewangelickiego fakultetu teologicznego Uniwersytetu Eberharda-Karola w Tybindze
- Zbigniew Trybuła - fizyk, senator (wybory 2005, PiS)
- Jan Zborowski - hetman nadworny koronny, sekretarz królewski, kasztelan gnieźnieński, starosta odolanowski, starosta grudziądzki
Z miastem związana jest również Kapela znad Baryczy.
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2009 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-06, s. 104. ISSN 1734-6118. [dostęp 16 lipca 2010].
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
- Odolanów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VII (Netrebka – Perepiat) z 1886 r.
|
|||||||||||||||||
|
||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||