Ogrodzieniec – Wikipedia, wolna encyklopedia - Poznaj przeszłość Warszawy

Ogrodzieniec – Wikipedia, wolna encyklopedia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Ten artykuł dotyczy Ogrodzieńca, miasta w woj. śląskim. Zobacz też: Ogrodzieniec – wieś w woj. warmińsko-mazurskim.

Ogrodzieniec

Polska

Ogrodzieniec
gmina miejsko-wiejska

Założono

XI wiek

Prawa miejskie

1409-1870, od 1973

Burmistrz

Andrzej Mikulski

Powierzchnia

28,56 km²

Wysokość

390 – 420 m n.p.m.

Ludność (2010)
• liczba
• gęstość

4401
156,1 os./km²

Strefa numeracyjna

(+48) 32

Kod pocztowy

42-440

Tablice rejestracyjne

SZA

Położenie na mapie Polski

Ogrodzieniec

50°27′04″N 19°31′08″E / 50.45111, 19.51889Na mapach: 50°27′04″N 19°31′08″E / 50.45111, 19.51889

TERC
(TERYT)

2243316064

SIMC

0150923

Urząd miejski

pl. Wolności 25
42-440 Ogrodzieniec

Multimedia w Wikimedia Commons

Strona internetowa

Remiza OSP

Ogrodzieniec – miasto w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ogrodzieniec. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego. Prawa miejskie posiadał w latach 1386-1870 oraz od 1973. Tutejsi wyznawcy kościoła rzymskokatolickiego należą do Parafii Przemienienia Pańskiego.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 4401 mieszkańców^[1].

[edytuj] Położenie

Miasto położone jest na obrzeżach Zagłębia Dąbrowskiego, w środkowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, na granicy dwóch mezoregionów: Wyżyny Częstochowskiej i Obniżenia Górnej Warty (Wyżyna Woźnicko-Wieluńska).

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 28,56 km²^[2].

Położone na wysokości od 390 do 420 m n.p.m.^{[potrzebne źródło]}

W centrum miasta krzyżują się drogi wojewódzkie nr 791 i nr 790. Od południa i zachodu do miasta przylega znaczny kompleks leśny, od północy złoża wapienne oraz nieczynny kamieniołom eksploatowany kiedyś przez cementownię Wiek, od północnego zachodu łąki przechodzące w dolinę Czarnej Przemszy, a od wschodu – pola uprawne. Na terenie miasta znajduje się 1207 budynków (stan na luty 2004) oraz 112 gospodarstw rolnych (stan na sierpień 2008).^{[potrzebne źródło]}

[edytuj] Historia

Początki miasta sięgają prawdopodobnie XI wieku. Rozwijało się tu grodzisko rolników, myśliwych i smolarzy. W 1241 Ogrodzieniec został najechany przez Tatarów, którzy spalili miasto i zamek. Po najeździe drewniany dotąd zamek został odbudowany z kamienia.

Pierwsze zapiski historyczne o Ogrodzieńcu pochodzą z 1346^[3]. Pod koniec XIII w. wybudowano w mieście zajazd. Położenie Ogrodzieńca sprzyjało rozwojowi handlu, którym trudnili się przeważnie Żydzi. W XIII i XIV w. w puszczach ogrodzienieckich organizowano polowania na grubą zwierzynę.

W 1784 Ogrodzieniec otrzymał przywilej na organizację 12 jarmarków rocznie. W 1795 był w zaborze pruskim (Nowy Śląsk), a od 1815 w zaborze rosyjskim (Królestwo Polskie). W 1886 były tu 162 domy (w tym 26 murowanych) i około 1000 mieszkańców (w tym 163 Żydów).

Wojska niemieckie zajęły miejscowość 4 dni po rozpoczęciu II wojny światowej. 8 października 1939 ziemię ogrodzieniecką wcielono do III Rzeszy. Podczas okupacji hitlerowskiej planowano zniemczenie nazwy miejscowości na Bonerburg (od Bonerów – XVII-wiecznych właścicieli zamku Ogrodzieniec), ale zmiana ta nie weszła nigdy w życie.

Do 1956 miejscowość znajdowała się w powiecie olkuskim, do 1975 i od 1999 w powiecie zawierciańskim.

[edytuj] Przemysł

Ważny ośrodek produkcji cegieł i materiałów budowlanych. W latach 1913-1999 działała tu cementownia Wiek – jeden z największych zakładów w regionie. Drugim ważnym budynkiem przemysłowym była zamknięta w 1998 fabryka PMIB Izolacja Ogrodzieniec produkująca materiały ociepleniowe z wykorzystaniem azbestu.

[edytuj] Szkoły

Zespół Szkolno-Przedszkolny
Gimnazjum Publiczne

[edytuj] Turystyka

Ważny ośrodek turystyczny leżący na Szlaku Orlich Gniazd. Przez centrum miasta przebiega Szlak Warowni Jurajskich. Miejscowość nie obejmuje terenu zamku obronnego Ogrodzieniec, który znajduje się w sąsiedniej wsi – Podzamczu.

[edytuj] Zabytki

XVIII-wieczny Kościół Przemienienia Pańskiego
ruiny XIX-wiecznej prochowni
XVII-wieczny ratusz na rynku

Kościół Przemienienia Pańskiego
Figurka nieopodal kościoła
Pomnik Jana Pawła II

[edytuj] Współpraca międzynarodowa

Ta sekcja od 2011-09 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Miasta i gminy partnerskie:

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-06-10. ISSN 1734-6118.
↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-08-10. ISSN 1505-5507.
↑ ks. Tomasz Folga: Historia parafii Ogrodzieniec (pol.). [dostęp 2010-03-06].

[edytuj] Bibliografia

Iwona Rajca: Sołectwa gminy Ogrodzieniec (pol.). 2007-12. [dostęp 2010-03-06].
Marta Kossakowska: Rys historyczny gminy Ogrodzieniec (pol.). 2006-12. [dostęp 2010-03-06].
Marta Kossakowska: Zamki i warownie gminy Ogrodzieniec (pol.). 2006-12. [dostęp 2010-03-06].

[edytuj] Linki zewnętrzne

Portal turystyczno-informacyjny Miasta i Gminy Ogrodzieniec
Zdjęcia z Ogrodzieńca
Ogrodzieniec w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VII (Netrebka – Perepiat) z 1886 r.
Strona o Gminie Ogrodzieniec

Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

p • d • e Gmina Ogrodzieniec

Siedziba gminy: Ogrodzieniec

Sołectwa	Fugasówka • Giebło • Giebło-Kolonia • Gulzów • Kiełkowice • Mokrus • Podzamcze • Ryczów • Ryczów-Kolonia • Żelazko

Pozostałe miejscowości	Markowizna • Śrubarnia

p • d • e Miasta województwa śląskiego

Miasta powiatowe	Będzin • Bielsko-Biała • Bieruń • Bytom • Cieszyn • Chorzów • Częstochowa • Dąbrowa Górnicza • Gliwice • Jastrzębie-Zdrój • Jaworzno • Katowice • Kłobuck • Lubliniec • Mikołów • Mysłowice • Myszków • Piekary Śląskie • Pszczyna • Racibórz • Ruda Śląska • Rybnik • Siemianowice Śląskie • Sosnowiec • Świętochłowice • Tarnowskie Góry • Tychy • Wodzisław Śląski • Zabrze • Zawiercie • Żory • Żywiec

Miasta gminne	Blachownia • Czechowice-Dziedzice • Czeladź • Czerwionka-Leszczyny • Imielin • Kalety • Kłobuck • Knurów • Koniecpol • Koziegłowy • Krzanowice • Krzepice • Kuźnia Raciborska • Lędziny • Łaziska Górne • Łazy • Miasteczko Śląskie • Ogrodzieniec • Orzesze • Pilica • Poręba • Pszów • Pyskowice • Radlin • Radzionków • Rydułtowy • Siewierz • Skoczów • Sławków • Sośnicowice • Strumień • Szczekociny • Szczyrk • Toszek • Ustroń • Wilamowice • Wisła • Wojkowice • Woźniki • Żarki

p • d • e Powiat olkuski (1867-1975)

Siedziba powiatu – Olkusz

Przynależność wojewódzka	gubernia kielecka (1867-1915) • woj. kieleckie (II RP) (1919-39) • woj. kieleckie (PRL) (1945) • woj. krakowskie (1945-75)

Miasta	Bukowno (od 1962) • Kromołów (do 1870) • Ogrodzieniec (do 1870) • Olkusz • Pilica (do 1870) • Skała (do 1870) • Sławków (do 1870 i od 1958) • Wolbrom (do 1870 i od 1930) • Żarnowiec (do 1870)

Osiedla (1954-72)	Bolesław (1956-68) • Bukowno-Osiedle (1958-62) • Sławków (do 1957)

Gminy wiejskie (1867-1954 i 1973-75)	Bolesław • Cianowice (187?-1954) • Dłużec (1931-54) • Imbramowice (do 187?) • Jangrot (do 1954) • Jerzmanowice (od 1973) • Kidów (do 1954) • Klucze (od 1950) • Korzkiew (do 187?) • Kroczyce (do 1950 →) • Kromołów (do 1890 →) • Minoga (do ? i 1923-54) • Ogrodzieniec (1870-1954) • Ojców (do 187?) • Olkusz (od 1973) • Pieskowa Skała (do 187?) • Pilica • Poręba Dzierżna (do 1870) • Przeginia (od 1950) • Rabsztyn (do 1954) • Ryczówek (do 187?) • Skała (od ?) • Sławków (1870-1954) • Sułoszowa (od 187?) • Trzyciąż (od 1973) • Wolbrom (1870-1931 i od 1973) • Złożeniec (do 187?) • Żarnowiec • Żurada (do 187?)

p • d • e Powiat zawierciański (1927-1975)

Siedziba powiatu – Zawiercie

Przynależność wojewódzka	woj. kieleckie (II RP) (1927-39) • woj. kieleckie (PRL) (1945) • woj. śląskie (1945-50) • woj. katowickie (1950-53) • woj. stalinogrodzkie (1953-56) • woj. katowickie (1956-75)

Miasta	Koziegłowy (1950-55 →) • Łazy (od 1967) • Myszków (1950-55 →) • Ogrodzieniec (od 1973) • Poręba (od 1973) • Siewierz (od 1962) • Zawiercie (← do 1948 →) • Żarki (1949-55 →)

Osiedla (1954-72)	Łazy (1956-66) • Ogrodzieniec (od 1956) • Poręba I (od 1957) • Siewierz (1958-62)

Gminy wiejskie (← 1927-54 i 1973-75)	Koziegłowy (do 1949) • Koziegłówki (do 1954) • Kroczyce (← do 1951) • Kromołów • Łazy (od 1948) • Mierzęcice • Mrzygłód • Myszków (do 1949) • Niegowa (do 1954) • Ogrodzieniec (od 1973) • Pińczyce (do 1954) • Poraj (do 1954) • Poręba (do 1954) • Rokitno-Szlacheckie (do 1947) • Rudnik Wielki (do 1954) • Siewierz (do 1954) • Siewierz (od 1973) • Włodowice • Wysoka (1973-74) • Żarki (do 1954)

p • d • e Powiat zawierciański

Miasta	Łazy • Ogrodzieniec • Pilica • Poręba • Szczekociny • Zawiercie

Gminy miejskie	Poręba • Zawiercie

Gminy miejsko-wiejskie	Łazy • Ogrodzieniec • Pilica • Szczekociny

Gminy wiejskie	Irządze • Kroczyce • Włodowice • Żarnowiec

Poznaj przeszłość Warszawy