Poznaj przeszłość Warszawy

Oleśnica – Wikipedia, wolna encyklopedia

Oleśnica – Wikipedia, wolna encyklopedia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta dolnośląskiego. Zobacz też: inne znaczenia nazwy Oleśnica.
Oleśnica
Herb Flaga
Herb Oleśnicy Flaga Oleśnicy
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat oleśnicki
Gmina gmina miejska
Prawa miejskie 22 luty 1255 r.
Burmistrz Jan Bronś
Powierzchnia 20,96 km²
Wysokość ok. 150 m n.p.m.
Ludność (30.06.2010)
• liczba
• gęstość
36 957[1]
1 762,7 os./km²
Strefa numeracyjna
 +48 71
Kod pocztowy 56-400
Tablice rejestracyjne DOL
Położenie na mapie Polski
Poland location map.svg
"Oleśnica"
Oleśnica
51°12′N 17°23′E / 51.2, 17.383Na mapach: 51°12′N 17°23′E / 51.2, 17.383
TERC
(TERYT)		 5020314011
Hasło promocyjne: Oleśnica - miasto wież i róż
Urząd miejski
Rynek-Ratusz
56-400 Oleśnica
Wikisłownik Hasło Oleśnica w Wikisłowniku
Strona internetowa
BIP
Uproszczony Herb Miasta
Brama Wrocławska
furta w bramie zamku książęcego
Fragment dziedzińca zamkowego

Oleśnica (niem. Oels) – miasto i gmina w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, położone na lewym brzegu rzeki Oleśnicy (dopływ Widawy). Pod względem geograficznym Oleśnica leży na Nizinie Śląskiej na wysokości 150 m n.p.m.

Historycznie leży na Dolnym Śląsku. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa wrocławskiego.

Spis treści

[edytuj] Historia

Od 1294 roku należała do księstwa głogowskiego. Prawa miejskie uzyskała 22 lutego 1255 roku – książę wrocławski Henryk III Biały nadał lokację na prawie średzkim Civitas nostra Olsnicz. Od 1320 r. Oleśnica staje się stolicą księstwa i miastem rezydencjalnym księcia Konrada I, tytułującego się spadkobiercą Korony Polskiej. Po śmierci Konrada Białego Młodszego, ostatniego władcy z miejscowej linii Piastów w roku 1492, Oleśnica wraz z księstwem została przekazana ziębickiej linii czeskich Podiebradów, a od 1647 r. przechodzi pod władanie książąt wirtemberskich.

Już pod koniec XIII wieku działała tu mennica. Oleśnica korzystała ze swego położenia na szlaku z Wrocławia do Wielkopolski. Miała znaczące związki z Krakowem. W Oleśnicy znajdowała się ważna drukarnia, a także znane gimnazjum. W 1824 powstała tu loża wolnomularska "Wilhelm pod ukoronowaną kolumną", która istniała do 1935 roku[2].

W połowie XVII wieku polsko-niemiecka granica językowa przebiegała niedaleko Oleśnicy, włączając miasto do terytorium o dominacji języka polskiego[3].

Ponowny rozkwit miasta nastąpił w 2. połowie XIX w. W 1850 r. ulokowano w Oleśnicy garnizon, zaś w 1868 r. przeprowadzono przez miasto strategiczną linię kolejową, łączącą Wrocław z Górnym Śląskiem. Miasto rozbudowało się w trzech kierunkach:

  • na południe, wzdłuż Ohlauer Straße (dziś ul. 3 maja), gdzie wzniesiono m.in. gmachy poczty, sądu, gimnazjum, starostwa, szkoły ewangelickiej, a także gazownię miejską
  • na wschód, wzdłuż Nachodstraße (dziś ul. Lwowska), gdzie wzniesiono szpital miejski, szkołę (Logau-Oberrealschule), a w 1913 r. obszerne zakłady naprawcze kolei niemieckich (Reichsbahn-Ausbesserungswerk)
  • na północny wschód, wzdłuż Wartenberger Straße (dziś ul. Wojska Polskiego), gdzie w latach 70. XIX w. zbudowano koszary, a później także wieżę ciśnień, urząd skarbowy i stadion miejski

Zimą 1945 r. miasto zostało zniszczone prawie w 80% na skutek grabieży oraz pożarów wzniecanych przez okupującą miasto od 24 stycznia 1945 r. Armię Czerwoną. W rezultacie II wojny światowej zostało ponownie przyłączone do Polski, zaś jego niemiecka ludność wysiedlona do Niemiec. W latach powojennych dokonano powolnej odbudowy i rozbudowy miasta.

[edytuj] Geografia

Dzielnice miasta Oleśnica
Centrum, Serbinów, Lucień, Lucień Osiedle, Wądoły, Rataje (Stare, Nowe), Zielone Ogrody.

Według danych z roku 2008 powierzchnia: 20,96 km kwadratowych liczba ludności: 37414 ogólna powierzchnia gruntów 2096 hektarów, w tym: grunty orne 1107 ha sady 37 ha łąki i pastwiska 160 ha

Miasto stanowi 2% powierzchni powiatu.

[edytuj] Edukacja

Szkoły oraz instytucje oświatowe w Oleśnicy

  • Szkoła Podstawowa Gminy Oleśnica,
  • Szkoła Podstawowa nr 2 im. Jana Kilińskiego,
  • Szkoła Podstawowa nr 4 im. Romana Podoskiego,
  • Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi nr 6 im. Janusza Korczaka,
  • Szkoła Podstawowa nr 7 im. Jana Pawła II,
  • Szkoła Podstawowa nr 8, im. Noblistów Polskich
  • Katolicka Szkoła Podstawowa w Oleśnicy,
  • Gimnazjum nr 1 im. Książąt Oleśnickich,
  • Gimnazjum nr 2 im. Armii Krajowej,
  • Gimnazjum nr 3 im. Podróżników i Odkrywców Polskich,
  • Gimnazjum Gminy Oleśnica
  • I Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego,
  • II Liceum Ogólnokształcące im. ks. Jana Twardowskiego,
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Marii Skłodowskiej-Curie,
  • Powiatowe Centrum Kształcenia Zawodowego,
  • Powiatowe Centrum Edukacji i Kultury,
  • Miejski Ośrodek Kultury i Sportu – MOKiS

[edytuj] Architektura

[edytuj] Zabytki

  • Zamek oleśnicki z XIII wieku przebudowany w latach 1542–1616
  • Bazylika św. Jana Apostoła (XIII wiek)
  • Dom Wdów, czyli dzisiejsza Szkoła Muzyczna I stopnia Im. Fryderyka Chopina i Społeczne Ognisko Muzyczne
  • połączone kościoły pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny i św. Jerzego (XIV w.), obecnie parafialna cerkiew prawosławna Zaśnięcia Bogurodzicy
  • kościół św. Salwatora (XV wiek)
  • kościół św. Trójcy (XVIII wiek)
  • wieża Bramy Wrocławskiej – XIV wiek
  • ratusz (XV wiek)
  • duże fragmenty średniowiecznych murów obronnych (XIV wiek), także mury obronne zachodnie
  • Kolumna Złotych Godów (XVIII wiek)
  • Kolumna Zwycięstwa (1873)
  • wieża ciśnień przy ul. Wojska Polskiego
  • budynek I Liceum Ogólnokształcącego i Gimnazjum nr 2

[edytuj] Miejsca pamięci narodowej

  • Pomnik Braterstwa Broni Polsko-Radzieckiego
  • cmentarz wojskowy Armii Czerwonej
  • pomnik Fryderyka Chopina
  • Skwer Kombatantów II Wojny Światowej

[edytuj] Transport

[edytuj] Transport drogowy

Przez Oleśnicę przebiega droga krajowa oraz drogi wojewódzkie:

Komunikację miejską w Oleśnicy od lutego 2008 r. obsługuje firma Polbus Sp. z o.o. Są to cztery linie komunikacji miejskiej[4].

Miasto posiada duży dworzec autobusowy i dogodne połączenia z dużymi miastami w Polsce. Autobusy do sąsiedniego Wrocławia kursują tu średnio co 30 minut[5]. Można także dojechać autobusami obsługiwanymi przez Polbus PKS do miasteczek w powiecie oleśnickim.

[edytuj] Kolej

Oleśnica posiada dwie stacje kolejowe. Oleśnica (stacja kolejowa) i Oleśnica Rataje Jest to duży węzeł kolejowy, krzyżują się tu linie z Wrocławia, Ostrowa Wielkopolskiego i z Katowic przez Lubliniec, Kluczbork.

Niegdyś na Ratajach można było rozpocząć podróż ekspresem. Po blisko 40 latach kursowania odjechał z Oleśnicy Rataje ostatni pociąg międzynarodowy Bohemia, łączący stolice Polski i Czech. Dwa lata wcześniej zakończył tu kursowanie pociąg relacji Warszawa – Drezno.

[edytuj] Demografia

Dane z 30 czerwca 2006[6]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 36 927 100 19 251 52,1 17 717 47,9
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)		 1764,6 918,9 845,7

[edytuj] Kultura

Oleśnicki ratusz

Imprezy kulturalne:

  • Święto Miasta (Dni Oleśnicy)
  • Dni Europy
  • Oleśnicki Wyskok
  • Festiwal Jazz na Kanapie
  • Próba mikrofonu
  • Powiatowe Prezentacje Kulturalne

[edytuj] Media

W Oleśnicy są media, które relacjonują bieżące wydarzenia:

  • Panorama Oleśnicka
  • Oleśniczanin
  • Lokalny Portal Internetowy MojaOlesnica.pl
  • Radio RMF MAXXX
  • TerazOlesnica.pl

[edytuj] Wspólnoty religijne

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

[edytuj] Oleśnica jako garnizon wojskowy

Jednostki stacjonujące po 1945 (rozwiązane):

  • 51. zapasowy batalion specjalistów lotniczo-technicznych
  • Techniczna Oficerska Szkoła Wojsk Lotniczych w Oleśnicy
  • 19 Samodzielny Batalion Rozpoznawczy
  • 1 Szkolny Pułk Samochodowy
  • Wojskowy Ośrodek Szkolenia Spadochronowego (WOSSpad)

KBW Oleśnica

Jednostki stacjonujące po 1945:

Jednostki stacjonujące w Garnizonie Oleśnica od 2004 roku:

  • 2 kompania regulacji ruchu od 01.04.2005r.
  • 3 kompania regulacji ruchu ( przeniesiona w 2011 r. do Niska )
  • 82 batalion ewakuacji sprzętu
  • 10 Rejonowe Warsztaty Techniczne
  • 3 Wojskowy Ośrodek Metrologii
  • Wojskowa Administracja Koszar nr 1
  • Archiwum Wojskowe w Oleśnicy
  • Garnizonowy Węzeł Łączności w Oleśnicy
  • Centrum Koordynacji Ruchu Wojsk na Teatrze Oleśnica

[edytuj] Sport w Oleśnicy

W mieście przy ul. Brzozowej znajduje się stadion miejski z dwoma boiskami do gry w piłkę nożną i bieżnią lekkoatletyczną oraz zabytkową trybuną krytą z 1936 r. Przy ul. Spacerowej znajduje się nowo wybudowany kompleks sportowo-rekreacyjny, a przy ul. Kochanowskiego nowoczesna hala sportowa wraz z boiskami zewnętrznymi. Bazę sportową uzupełniają trzy boiska "Orlik".

Kluby sportowe
  • Miejski Klub Sportowy "POGOŃ" Oleśnica (wielosekcyjny: piłka nożna - liga okręgowa, piłki ręczna - II liga, brydż - III liga, szachy - III liga)
  • Młodzieżowa Szkółka Piłkarska "RATAJE" Oleśnica
  • Miejski Klub Pływacki "ATOL" Oleśnica
  • Stowarzyszenie Piłki Ręcznej Oleśnica
  • Oleśnicki Klub Hokejowy "ORŁY" Oleśnica
  • Integracyjne Stowarzyszenie Rozwoju Sportu MOKiS "SIATKARZ" Oleśnica
  • Powiatowy Integracyjny Klub Sportowy "ORZEŁ" Oleśnica z wychowankiem, ostatnim medalistą olimpijskim w boksie z Barcelony Wojciechem Bartnikiem
  • Klub Taekwon-do Ge-Baek
  • Klub Sportowy "DOSAN"
  • Judo "TIGERS" Oleśnica
  • Yureco Bike Team Oleśnica
  • Powiatowy Szkolny Związek Sportowy w Oleśnicy
  • Międzyszkolny Integracyjny Klub Sportowy "JUNIOR"
  • Oleśnicki Klub Modelarski
  • Oleśnickie Stowarzyszenie Sportowe
  • Oleśnickie Towarzystwo Tenisowe "Smecz"
  • Powiatowy Integracyjny Klub Sportowy "Orzeł
  • Wojskowy Klub Sportowy "OLEŚNICZANKA"
  • Wojskowy Klub Spadochronowy "SKRZYDŁO"
  • Wojskowe Koło PTTK nr 20

[edytuj] Współpraca międzynarodowa

Miasta i gminy partnerskie:

[edytuj] Oleśniczanie

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 30 VI 2010
  2. ↑ Wolnomularstwo w Oleśnicy (pol.). olesnica.org. [dostęp 2011-09-08].
  3. ↑ Dorota Borowicz: "Mapy narodowościowe Górnego Śląska od połowy XIX wieku do II Wojny Światowej". Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2004, s.33. ISBN 83-229-2569-7
  4. ↑ Komunikacja miejska w Oleśnicu (pol.). polbus.pl. [dostęp 2011-09-08].
  5. ↑ Odjazdy autobusów z Dworca Centralnego PKS. , 2011-06-01. wroclaw.pl (pol.). 
  6. ↑ Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  7. ↑ Wykaz parafii na stronie Kościoła

[edytuj] Bibliografia

  • Starzewska M. "Oleśnica" Ossolineum. Wrocław. 1963
  • "Historia Śląska" pr. zbior. pod red. Marek Czapliński. Uniwersytet Wrocławski. Wrocław 2002
  • Kulak T., Mrozowicz W. "Syców i okolice od czasów najdawniejszych po współczesność" Wrocław-Syców. 2000
  • Jasiński. K. "Rodowód Piastów śląskich" T.2 Wrocław 1972
  • Galas Al., Galas Ar. "Dzieje Śląska w datach" Wrocław 2001

[edytuj] Linki zewnętrzne

p • d • e
Miasta województwa dolnośląskiego
Bardo • Bielawa • Bierutów • Bogatynia • Boguszów-Gorce • Bolesławiec • Bolków • Brzeg Dolny • Bystrzyca Kłodzka • Chocianów • Chojnów • Duszniki-Zdrój • Dzierżoniów • Głogów • Głuszyca • Góra • Gryfów Śląski • Jawor • Jaworzyna Śląska • Jedlina-Zdrój • Jelcz-Laskowice • Jelenia Góra • Kamienna Góra • Karpacz • Kąty Wrocławskie • Kłodzko • Kowary • Kudowa-Zdrój • Lądek-Zdrój • Legnica • Leśna • Lubań • Lubawka • Lubin • Lubomierz • Lwówek Śląski • Mieroszów • Międzybórz • Międzylesie • Milicz • Mirsk • Niemcza • Nowa Ruda • Nowogrodziec • Oborniki Śląskie • Oleśnica • Olszyna • Oława • Piechowice • Pieńsk • Pieszyce • Piława Górna • Polanica-Zdrój • Polkowice • Prochowice • Prusice • Przemków • Radków • Siechnice • Sobótka • Stronie Śląskie • Strzegom • Strzelin • Syców • Szczawno-Zdrój • Szczytna • Szklarska Poręba • Ścinawa • Środa Śląska • Świdnica • Świebodzice • Świeradów-Zdrój • Świerzawa • Trzebnica • Twardogóra • Wałbrzych • Wąsosz • Węgliniec • Wiązów • Wleń • Wojcieszów • Wołów • Wrocław • Zawidów • Ząbkowice Śląskie • Zgorzelec • Ziębice • Złotoryja • Złoty Stok • Żarów • Żmigród
 Herb województwa dolnośląskiego
p • d • e
Powiat oleśnicki
Miasta
Bierutów • Oleśnica • Międzybórz • Syców • Twardogóra
 Powiat oleśnicki
Gminy miejskie
Oleśnica
Gminy miejsko-wiejskie
Gminy wiejskie