Poznaj przeszłość Warszawy

Olesno – Wikipedia, wolna encyklopedia

Olesno – Wikipedia, wolna encyklopedia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne miejscowości o nazwie Olesno.
Olesno
Herb Flaga
Herb Olesna Flaga Olesna
Państwo  Polska
Województwo opolskie
Powiat oleski
Gmina Olesno
gmina miejsko-wiejska
Założono przed 1226
Prawa miejskie 1275
Burmistrz Sylwester Piotr Lewicki
Powierzchnia 15,1 km²
Wysokość 240 m n.p.m.
Ludność (2008)
• liczba
• gęstość
10 036
669,3 os./km²
Strefa numeracyjna
 (+48) 34
Kod pocztowy 46-300
Tablice rejestracyjne OOL
Położenie na mapie Polski
Poland location map.svg
"Olesno"
Olesno
50°52′30″N 18°25′00″E / 50.875, 18.41667Na mapach: 50°52′30″N 18°25′00″E / 50.875, 18.41667
TERC
(TERYT)		 1608034
SIMC 0932293
Urząd miejski
Pieloka 21
46-300 Olesno
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Ratusz w Oleśnie dzisiaj
Rynek
Kościół Bożego Ciała
Kościół św. Michała
Kościół ewangelicki Krzyża Chrystusowego

Olesno (śl. Òleszno[1], niem. Rosenberg) – miasto w woj. opolskim, siedziba gminy Olesno i powiatu oleskiego. Historycznie leży na Górnym Śląsku. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. częstochowskiego. Położone jest nad rzeką Stobrawą. Stacja kolejowa Olesno Śląskie.

Według danych z 30 czerwca 2008 miasto liczyło 10 036 mieszkańców[2].

Spis treści

[edytuj] Historia

Question book-4.svg
 Ta sekcja od 2009-04 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Istnieje dokument erekcyjny kościoła św. Michała wydany w 1226 r. przez biskupa wrocławskiego Wawrzyńca. Potwierdzono w nim fakt istnienia w Oleśnie komory celnej. W XIII w. miasto było we władaniu książąt wrocławskich. Przed 1294 r. miasto zostało ponownie przejęte przez książąt opolskich. W 1327 r. książę Opola i Olesna Bolko II uznał zwierzchnictwo czeskie. W 1396 r. miasto posiada wojewoda krakowski Spytko z Melsztyna. W 1450 r. nowy właściciel Olesna książę Bernard Niemodlińsko Strzelecki, odnowił prawa lokacyjne miasta. W 1532 r. miasto będące w posiadaniu właścicieli prywatnych (rodzin Beesów i von Geschinów) znalazło się w granicach monarchii habsburskiej. W XVII-XVIII w. liczne kataklizmy nękające mieszkańców - klęski żywiołowe i zniszczenia wojenne. W 1708 r. panująca w mieście epidemia dżumy pozostawiła przy życiu jedynie 90 mieszkańców.

W 1742 r. Olesno wraz z większością Śląska zostało włączone do państwa pruskiego. Od 1816 r. Olesno było miastem powiatowym w rejencji opolskiej, grającym rolę potężnego ośrodka gospodarczego i kulturalnego. W 1848-1849 burzliwe wydarzenia Wiosny Ludów przeszły także przez tereny miasta. Wg danych z 1905 r. językiem ojczystym 56% mieszkańców był niemiecki, a niemal 35% polski; ponad 6% zadeklarowało dwujęzyczność.

W latach 1919-1921 Olesno było rejonem działań powstańczych i walk plebiscytowych. W pobliżu Olesna w czerwcu 1919 r. miały miejsce przygotowania do wybuchu tzw. powstania oleskiego mającego poprzedzać wybuch I powstania śląskiego. W plebiscycie górnośląskim 20 marca 1920 r. 3286 głosujących opowiedziało się za pozostaniem miasta w granicach Niemiec, zaś 473 osoby - za przyłączeniem do Polski.

W trakcie wojny znajdowały się tutaj filie obozu Stutthof. W 1945 r. do miasta wkroczyły wojska Armii Czerwonej i władzę przejęła administracja polska. Od 1958 r. rozpoczęło działalność Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Oleskiej. Popularyzuje kulturę ziemi oleskiej, tradycję folklorystyczną i etnograficzną regionu. Od 1966 r.wydaje rocznik Głos Olesna. Od 1992 r. Olesno utrzymuje partnerskie kontakty z niemieckim miastem Arnsbergiem. W 1999 r. przywrócono miastu funkcję powiatu.

[edytuj] Oświata

  • Przedszkola
    • Publiczne Przedszkole nr 3 (z Oddziałem Integracyjnym)
    • Publiczne Przedszkole nr 4
  • Szkoły podstawowe
    • Zespół Szkół Dwujęzycznych, Publiczna Szkoła Podstawowa nr 2 Dwujęzyczna w Oleśnie
    • Publiczna Szkoła Podstawowa nr 3 w Oleśnie im. Powstańców Śląskich
  • Gimnazja
  • Szkoły ponadgimnazjalne
    • Zespół Szkół w Oleśnie
    • Zespół Szkół Ekonomicznych i Ogólnokształcących im. Mikołaja Kopernika w Oleśnie
    • Zespół Szkół Zawodowych w Oleśnie (

[edytuj] Instytucje muzyczne i kulturalne

  • Miejski Dom Kultury
  • Muzeum im. Jana Nikodema Jaronia
  • Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia
  • Oleska Biblioteka Publiczna im. Jakuba Alberta Pieloka w Oleśnie

[edytuj] Wspólnoty religijne

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

[edytuj] Architektura

Zabytki:

  • Kościół św. Michała, zbudowany w 1374 r. z fundacji księcia Władysława Opolskiego. Murowany, wielokrotnie przebudowywany. Obecnie z cechami gotyckimi i barokowymi. Portal gotycki z XIV/XV wieku, ołtarz wczesnobarokowy, w prezbiterium dekoracja stiukowa z 1657 r. Otoczony murem z arkadką i bramą.
  • Kościół Parafialny Bożego Ciała, obecny, zbudowany w 1913 roku, murowany, wzniesiony na miejscu poprzedniego drewnianego z XVII i XVIII wieku, który został przeniesiony do Gronowic. (Ostatnio spłonął).
  • Kościół Odpustowy św. Anny - to obiekt sakralnych zabytków budownictwa drewnianego. Zbudowany w 1518 roku. Do głównej nawy dobudowano w latach 1668-1670 pięć kaplic usytuowanych na rzucie gwiazdy. Konstrukcja zrębowa na podmurowaniu. W ołtarzu głównym XVI-wieczne rzeźby. W nawie głównej, na belce tęczowej, rzeźbiona figura z XVII wieku. Wiele innych elementów starego wyposażenia liturgicznego, późnogotyckiego i późnorenesansowego. (Ołtarz został skradziony. Do dnia dzisiejszego odzyskano tylko kilka figur. To co możemy oglądać, to replika.)
  • Ratusz z 1820 roku, w miejscu starszego z XVII wieku. Usytuowany w jednym z narożników czworobocznego rynku, z czasów lokacji. W 1945 roku spalony, odbudowany bez charakterystycznego wysokiego dachu z wieżą.
  • Kościół ewangelicki z połowy XIX w.
  • Mury obronne, rozebrane w XVII, pozostałości przy ul. Lompy
  • Kamienica barokowa przy ul. Jaronia 7, dwutraktowa, z sienią przelotową, nie ma osi. Elewacja frontowa trójosiowa, szczyt ujęty spływami, zwieńczony półkoliście.
  • pozostałości zespołu dworskiego z XIX w. (Olesno - Świercze), oficyna, czworak, spichlerz, wozownia (obecnie mieszkania i magazyny), pozostałości parku.

[edytuj] Komunikacja

Szlaki komunikacyjne:

Stacja kolejowa Olesno Śląskie.

Połączenia autobusowe obsługiwane są przez PKS Lubliniec, PKS Wieluń, PKS Kluczbork, PKS Opole, PKS Łódź, PKS Częstochowa, PKS Głogów oraz firmy prywatne, (dworzec autobusowy oraz wszystkie przystanki na terenie Olesna i powiatu oleskiego podlegaja pod PKS Lubliniec). Olesno posiada bezpośrednie połączenia autobusowe z Opolem, Częstochową, Łodzią, Lublińcem, Kluczborkiem, Wieluniem, Sieradzem i in.[potrzebne źródło]

[edytuj] Współpraca międzynarodowa

Miasta i gminy partnerskie:

[edytuj] Znani mieszkańcy

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Nazwa śląska za: Reinhold Olesch, Der Wortschatz der polnischen Mundart von Sankt Annaberg, Berlin 1958. Użyto rozszerzonej wersji alfabetu proponowanego przez Grzegorza Wieczorka oraz Towarzystwo Piastowania Śląskiej Mowy "Danga" - wymowa Łoleszno
  2. ↑ Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2008 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2008. ISSN 1734-6118.  (pol.)

[edytuj] Linki zewnętrzne

p • d • e
Miasta województwa opolskiego
Miasta powiatowe POL województwo opolskie COA.svg
Miasta gminne
p • d • e
Powiat oleski
Miasta POL powiat oleski COA.svg
Gminy miejsko-wiejskie
Gminy wiejskie