Poznaj przeszłość Warszawy

Opoczno – Wikipedia, wolna encyklopedia

Opoczno – Wikipedia, wolna encyklopedia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy Opoczna w Polsce. Zobacz też: Opočno - miasto w Czechach.
Opoczno
Herb Flaga
Herb Opoczna Flaga Opoczna
Dewiza: Nasza historia i dzień dzisiejszy jest naszą dumą
Państwo  Polska
Województwo łódzkie
Powiat opoczyński
Gmina Opoczno
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie XIV w.
Burmistrz Jan Wieruszewski
Powierzchnia 24,74 km²
Wysokość 190 m n.p.m.
Ludność (2008)
• liczba
• gęstość
22 744
918 os./km²
Strefa numeracyjna
 (+48) 44
Kod pocztowy 26-300
Tablice rejestracyjne EOP
Położenie na mapie Polski
Poland location map.svg
"Opoczno"
Opoczno
51°22′38″N 20°17′13″E / 51.37722, 20.28694Na mapach: 51°22′38″N 20°17′13″E / 51.37722, 20.28694
TERC
(TERYT)		 1101307044
Urząd miejski
ul. Staromiejska 6
26-300 Opoczno
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Zamek w Opocznie, zrekonstruowany w XIX wieku
Zamek w Opocznie

Opoczno – miasto w województwie łódzkim, w powiecie opoczyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Opoczno. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. piotrkowskiego, zaś przed 1975 r. do woj. kieleckiego. Patronką miasta jest św. Cecylia.[potrzebne źródło]

Według danych z 31 grudnia 2008 roku, miasto liczyło 22 744 mieszkańców[1].

Spis treści

[edytuj] Położenie

Miasto położone jest w mezoregionie Wzgórza Opoczyńskie na pograniczu Wyżyny Małopolskiej i Niziny Mazowieckiej, u ujścia rzeki Wąglanki do Drzewiczki - prawego dopływu Pilicy. Przez miasto przebiega droga krajowa nr 12 (przyszła droga ekspresowa S12), krzyżująca się na obrzeżach miasta z Centralną Magistralą Kolejową (linia kolejowa nr 4), linią kolejową nr 25 oraz droga wojewódzka nr 726. Z Tomaszowem Mazowieckim Opoczno łączy droga wojewódzka nr 713 z pobliskich Januszewic do Łodzi.

[edytuj] Historia

  • Pierwsza historyczna wzmianka o miejscowości Opoczno pochodzi z 1284, kiedy to Leszek Czarny przypisał miasto do kolegiaty sandomierskiej.
  • Prawa miejskie Opoczno otrzymało w 1365.
  • Pierwszym starostą miasta w 1368 został Sobek z Wyszkowic
  • Rozwój miasta nastąpił w okresie od XIV do XVI wieku
  • 1405 - na terenie miasta został zbudowany szpital. Budynek spłonął w pożarze miasta w roku 1462
  • 1550 - za zgodą króla Zygmunta Augusta miasto zostało wyposażone w sieć wodociągów
  • 1646 - w Opocznie wybudowana została synagoga
  • 1655 - w wyniku trwających wojen szwedzkich miasto zostało zniszczone. Powrót do wcześniejszego stanu gospodarczego trwał wiele lat
  • 1880 - uruchomiono produkcję płytek ceramicznych, dziś znanych pod marką „Opoczno” lub „Opoczno S.A.”
  • Kolejnym trudnym dla miasta okresem są lata 1891-1893, kiedy to wybucha epidemia cholery
  • 1900 - w Opocznie zostaje powołana do działania Ochotnicza Straż Ogniowa
  • 1910 - na terenie miasta zbudowana zostaje sieć elektryczna
  • 2 sierpnia 1919 - miasto w wyniku ustalenia nowego podziału administracyjnego zostaje przyłączone do województwa kieleckiego
  • 1 kwietnia 1939 - Opoczno zostaje włączone do województwa łódzkiego
  • W wyniku niemieckich działań wojennych w grudniu 1939 na terenie miasta założone zostaje getto żydowskie
  • 1953 - otwarta zostaje pierwsza linia autobusowa PKS
  • maj 1979 - otwarty zostaje Miejski Dom Kultury
  • luty 1990 - ukazuje się pierwszy numer tygodnika zatytułowanego „Opoczyńskie Wieści”
  • 1994 - powstaje czasopismo Nowe Echa skierowane do mieszkańców gminy Opoczno
  • 1999 - miasto podczas reformy administracyjnej staje się stolicą nowego powiatu opoczyńskiego. W ramach reformy szkolnictwa w mieście utworzono dwa gimnazja
  • Na początku roku 2000 honorowym obywatelem miasta Opoczna został Jan Paweł II.

[edytuj] Polityka

Burmistrzem miasta jest Jan Wieruszewski, pełniący tą funkcję od 1998 roku. Na czele Rady Miejskiej stoi Zdzisław Wojciechowski.

[edytuj] Edukacja

  • Przedszkola
    • Przedszkole Nr 2, ul. Szkolna 5
    • Przedszkole Nr 4, ul. Norwida 2
    • Przedszkole Nr 5, ul. Partyzantów 36
    • Przedszkole Nr 6, ul. Kopernika 3
    • Przedszkole Nr 8, ul. Kopernika 10 a
  • Szkoły podstawowe
    • Szkoła Podstawowa nr 1, ul. M. Curie-Skłodowskiej 5
    • Szkoła Podstawowa nr 2, ul. Inowłodzka 3
    • Szkoła Podstawowa nr 3, ul. Armii Krajowej 1
    • Szkoła specjalna nr 4 w Opocznie.
    • Zespół Szkół Prywatnych w Opocznie, ul. Partyzantów 1a
  • Gimnazja
    • Gimnazjum nr 1, ul. M. Curie-Skłodowskiej 5
    • Gimnazjum nr 2, ul. Inowłodzka 3
    • Gimnazjum nr 3, ul. Armii Krajowej 1
    • Zespół Szkół Prywatnych w Opocznie, ul. Partyzantów 1a
  • Szkoły średnie
    • Liceum Ogólnokształcące przy Zespole Szkół Samorządowych nr 1, ul. M. Curie-Skłodowskiej 5
    • Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego, ul. Żeromskiego 3
    • Centrum Informatyki w Opocznie, ul. Żeromskiego 3
    • Prywatne Technikum Uzupełniające dla Dorosłych, ul. Inowłodzka 3
    • Technikum Ekonomiczne przy Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1, ul. Kossaka
    • Technikum Mechaniczne przy Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1, ul. Kossaka
  • Szkoły wyższe

[edytuj] Zabytki

Według rejestru zabytków KOBiDZ[2] na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • śródmieście miasta, nr rej.: 303 z 4.12.1956
  • zespół kościoła parafialnego pw. św. Bartłomieja, ul. Kościelna 2:
    • kościół, 1365, 1939, nr rej.: 307 z 1.12.1956 oraz 352 z 21.06.1967
    • dzwonnica, 1 poł. XIX, nr rej.: j.w.
    • plebania, 1622, nr rej.: 838 z 6.02.1959
  • zamek, obecnie muzeum, pl. Zamkowy 1, poł. XIV w., XVII w., 1927 nr rej.: 306 z 30.11.1956 oraz 272 z 3.11.1977
  • zespół dworski „starostwo”, ul. Parkowa / Kolberga, XVII-XIX w., nr rej.: 779 z 30.05.1972 oraz 256 z 6.10.1995:
    • dwór
    • oranżeria
    • spichrz (lamus)
    • dwa czworaki
    • park
  • dom „Esterki” (obecnie Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna), ul. Kościuszki 15, 1500, nr rej.: 305 z 30.11.1956 i z 21.06.1967
  • Nowy cmentarz żydowski w Opocznie - data jego powstania pozostaje nieznana, znajduje się on przy ulicy Limanowskiego 23. Wskutek dewastacji - najpewniej z okresu II wojny światowej - do naszych czasów nie zachowały się żadne nagrobki[3]. Zobacz też: Stary cmentarz żydowski w Opocznie

[edytuj] Zamek

Information icon.svg Osobny artykuł: Zamek w Opocznie.

Początki historii zamku sięgają XIV w., kiedy to z inicjatywy Kazimierza Wielkiego na terytorium Polski powstało wiele zamków obronnych. Zamek opoczyński był typowym zamkiem miejskim tzn. leżał w obrębie miasta. Zbudowany został bowiem jednocześnie z murami miasta i usytuowany został w ich obrębie. Ze względu na brak źródeł trudno jest ustalić jak wyglądał w swojej pierwotnej formie.

Zamek opoczyński spełniał rolę siedziby administracyjnej starostów, którzy mieli obowiązek utrzymywania go w stanie pełnego przygotowania na wypadek wojny. Legendy głoszą, że zamek w Opocznie pełnił też rolę siedziby króla, gdy król Kazimierz Wielki przyjeżdżał na polowania w okoliczne lasy. Zamek w Opocznie spłonął prawdopodobnie w trakcie wielkiego pożaru miasta w XV wieku. Dzisiejsza jego forma to próba dawnej rekonstrukcji fragmentu zamku.

[edytuj] Dom Esterki

Jest fragmentem najstarszej zabudowy miasta, zlokalizowanej w części rynkowej. Tradycja wiąże powstanie domu Esterki z legendarną ukochaną króla Kazimierza Wielkiego - Żydówką Esterą. Legenda głosi, że Kazimierz Wielki poznał Esterkę polując w lasach pod Opocznem. Podobno gdy zbierała zioła dla swojego dziadka, wypadł na nią spłoszony tur i już miał ją rozmiażdżyć, gdy przeszyty oszczepem runął u jej stóp. Początkowo król nie zdradzał, kim jest i podawał się za dworzanina królewskiego.

Dom Esterki został odbudowany w 1893 r. Do dzisiaj zachował się nadany wówczas wygląd. Ponad oknami pierwszego piętra dojrzeć można fragmenty napisów łacińskich z XVI w. W górnej części frontonu domu Esterki widnieje herb województwa sandomierskiego, do którego Opoczno niegdyś należało. Obecnie znajduje się tam biblioteka.

[edytuj] Współpraca międzynarodowa

Question book-4.svg
 Ta sekcja od 2011-09 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Miasta i gminy partnerskie:

[edytuj] Urodzeni w Opocznie

[edytuj] Obywatele honorowi

  • Stanisław Nałęcz Małachowski otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Miasta Opoczno w kwietniu 1791 jako reprezentant spraw mieszczańskich i współtwórca Konstytucji 3 maja.
  • Józef Piłsudski otrzymał obywatelstwo w uznaniu wielkiej roli i znaczenia w życiu i rozwoju Państwa Polskiego 27 marca 1935.
  • Dr Władysław Dziadosz 4 marca 1936 tytuł Honorowego Obywatela Miasta Opoczno w podziękowaniu za poparcie działań samorządu miejskiego.
  • Ryszard Kaczorowski 8 marca 2005 roku otrzymał obywatelstwo jako ostatni Prezydent II Rzeczypospolitej na uchodźstwie, w uznaniu zasług w krzewieniu polskości na emigracji.
  • Kardynał Stanisław Dziwisz 11 października 2007 roku otrzymał tytułu Honorowego Obywatela Miasta „w podziękowaniu za wierną i ofiarną służbę Umiłowanemu Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II i Przewodnictwo Duchowe w prowadzeniu Jego ścieżkami Narodu Polskiego”[4].

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). , 2009. GUS, Departament Badań Statystycznych. Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1734-6118 (pol.). 
  2. ↑ KOBiDZ: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 22 listopada 2008].
  3. ↑ Internet Archive Wayback Machine
  4. ↑ Oficjalna Strona Miasta OPOCZNO

[edytuj] Linki zewnętrzne

p • d • e
Miasta województwa łódzkiego
Miasta powiatowe Herb województwa łódzkiego
Miasta gminne