Poznaj przeszłość Warszawy

Order Odrodzenia Polski Polonia Restituta
Awers insygniów Krzyża Komandorskiego z Gwiazdą OOP
Awers insygniów Krzyża Komandorskiego OOP (wzór II RP)
Awers insygniów Krzyża Oficerskiego OOP Awers insygniów Krzyża Kawalerskiego OOP
Baretka Krzyża Wielkiego OOP
Baretka Krzyża Kawalerskiego OOP
Ustanowiono	4 lutego 1921
Multimedia w Wikimedia Commons

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta – drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne (po Orderze Orła Białego), nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921 r. Na straży honoru Orderu stoi Kapituła Orderu.

W 1944 r. włączone do systemu odznaczeń nowego, socjalistycznego państwa (PRL). Zachowano jego kształt i barwy, pozbawiając jednak godło korony, a na rewersie krzyża zmieniono rok na "1944".

W latach 1944-1992 (do końca obowiązywania ustawy z okresu PRL) przyznano 681 949 Orderów Odrodzenia Polski. Od 1972 r. zgodnie z zapisem w Karcie Nauczyciela, każdy nauczycielowi który przepracował 30 lat w szkole, otrzymywał ten Order. W ciągu 20 lat z tego tytułu nadano go 63 416 osobom. W latach 80. podobne przepisy zastosowano wobec górników, hutników, urzędników państwowych^[1].

Do 1990 r. w wersji przedwojennej także nadawane przez Rząd Rzeczypospolitej na uchodźstwie.

Noszony na czerwonej wstędze z białymi pasami po bokach, przez prawe ramię (w I klasie), na szyi (w II i III klasie) lub na lewej stronie piersi (IV i V klasa).

W precedencji orderów i odznaczeń Order Odrodzenia Polski występuje po Orderze Orła Białego oraz Orderze Wojennym Virtuti Militari, a przed Orderem Krzyża Wojskowego i Orderem Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej.

Spis treści 1 Klasy 2 W III Rzeczypospolitej 3 Statystyki 3.1 Bronisław Komorowski (od 2010) 3.2 Lech Kaczyński (2006-2010) 3.3 Aleksander Kwaśniewski - II kadencja (2001-2005) 3.4 Aleksander Kwaśniewski - I kadencja (1996-2000) 3.5 Lech Wałęsa (1990-1995) 4 Zobacz też 5 Przypisy

[edytuj] Klasy

Order dzieli się 5 klas:

1. Krzyż Wielki
2. Krzyż Komandorski z Gwiazdą
3. Krzyż Komandorski
4. Krzyż Oficerski
5. Krzyż Kawalerski

[edytuj] W III Rzeczypospolitej

Współczesny wygląd Orderu Odrodzenia Polski ustalony został rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 listopada 1992 r. w sprawie opisu, materiału, wymiarów wzorów rysunkowych oraz sposobu i okoliczności noszenia odznak orderów i odznaczeń^[2]: "Odznaką Orderu Odrodzenia Polski jest krzyż równoramienny, złocony, zakończony na rogach ramion kulkami. W środku krzyża, na okrągłej, czerwonej, emaliowanej tarczy, umieszczony jest biało emaliowany orzeł według wzoru określonego w ustawie z dnia 1 sierpnia 1919 r. o godłach i barwach Rzeczypospolitej Polskiej. Kontury, korona, dziób i szpony orła są złocone. Na otoku, pokrytym szafirową emalią, umieszczony jest złocony napis "POLONIA RESTITUTA". Na odwrotnej stronie ramiona krzyża są złocone, z obramowaniem. W środku krzyża, na okrągłej, czerwono emaliowanej tarczy, w ornamentowanym obramowaniu, umieszczona jest złocona data "1918". Wymiar krzyża wynosi: w klasie I — 68 mm, w klasach II i III — 60 mm, w klasie IV — 55 mm i w klasie V — 44 mm.

W klasie I Orderu krzyż zawieszony jest na czerwonej, wielkiej wstędze szerokości 100 mm z białymi paskami po bokach, szerokości 5 mm. W klasach II i III krzyże zawieszone są na czerwonej wstędze, szerokości 45 mm z białymi paskami po bokach, szerokości 3 mm. W klasie IV krzyż zawieszony jest na czerwonej wstążce, szerokości 36 mm z białymi paskami, szerokości 2 mm z umieszczoną pośrodku wstążki rozetką, o średnicy 30 mm upiętą z tejże wstążki. W klasie V krzyż zawieszony jest na takiej samej wstążce, bez rozetki.

W klasach I i II odznaką Orderu jest ponadto gwiazda orderowa srebrzona, o średnicy 75 mm z ośmiu pęków promieni. W środku gwiazdy, na okrągłej, biało emaliowanej tarczy, umieszczony jest złocony monogram "RP", na otoku pokrytym szafirową emalią złocony napis "POLONIA RESTITUTA"."

[edytuj] Statystyki

Zbiorcze zestawienie nadań Orderów Odrodzenia Polski od 1990 r. do końca 2011 r. z podaniem liczby oraz procentowego udziału nadań poszczególnych klas Orderu w danym okresie:

Kadencja	Krzyż Wielki (I klasa)	Krzyż Komandorski z Gwiazdą (II klasa)	Krzyż Komandorski (III klasa)	Krzyż Oficerski (IV klasa)	Krzyż Kawalerski (V klasa)	Razem
Lech Wałęsa	22 0,13%	88 0,53%	314 1,90 %	1132 6,83%	15021 90,61%	16577
Aleksander Kwaśniewski - I	44 0,54%	207 2,53%	723 8,83%	2169 26,50%	5041 61,60%	8184
Aleksander Kwaśniewski - II	29 0,27%	146 1,34%	739 6,78%	2750 25,23%	7234 66,38%	10898
Lech Kaczyński	64 1,06%	169 2,8%	866 14,34%	1871 30,99%	3068 50,81%	6038
Bronisław Komorowski*	27 0,97%	69 2,49%	236 8,52%	709 25,60%	1729 62,42%	2770
Razem	186 0,42%	679 1,53%	2878 6,47%	8631 19,41%	32 093 72.17%	44 467

(*) - Obejmuje również nadania dokonane przez Bronisława Komorowskiego gdy jako Marszałek Sejmu pełnił obowiązki Prezydenta..

[edytuj] Bronisław Komorowski (od 2010)

Prezydentura Bronisława Komorowskiego (do końca marca 2012 r.)^[3]:

Rok 2012	I klasa	II klasa	III klasa	IV klasa	V klasa	Razem
styczeń	-	-	5	23	57	85
luty	-	2	3	25	63	93
marzec	-	-	10	13	25	48
kwiecień						'
maj						'
czerwiec						'
lipiec						'
sierpień
wrzesień						'
październik
listopad						'
grudzień						'
Razem	-	2	18	61	145	226

Prezydentura Bronisława Komorowskiego (rok 2011)

Rok 2011	I klasa	II klasa	III klasa	IV klasa	V klasa	Razem
styczeń	3	9	8	19	50	89
luty	1	3	12	24	57	97
marzec	-	3	7	38	118	166
kwiecień	2	8	7	10	57	84
maj	1	3	24	77	163	268
czerwiec	-	1	8	29	69	107
lipiec	1	3	12	28	85	129
sierpień	1	1	21	68	134	225
wrzesień	1	8	36	132	322	499
październik	1	1	6	25	77	110
listopad	-	1	6	29	73	109
grudzień	-	2	2	53	62	119
Razem	11	43	149	532	1267	2002

Prezydentura Bronisława Komorowskiego (sierpień - grudzień 2010 r.)

VIII-XII 2010 r.	I klasa	II klasa	III klasa	IV klasa	V klasa	Razem
sierpień	-	-	6	28	35	69
wrzesień	1	3	12	25	98	139
październik	1	1	17	26	71	116
listopad	2	4	16	32	98	152
grudzień	1	-	6	23	103	133
Razem	5	8	57	134	405	609

Marszałek Bronisław Komorowski w czasie, gdy pełnił obowiązki Prezydenta (kwiecień-lipiec 2010)^[4]:

IV-VII 2010 r.	I klasa	II klasa	III klasa	IV klasa	V klasa	Razem
Razem	11	18	30	43	57	159

[edytuj] Lech Kaczyński (2006-2010)

Prezydentura Lecha Kaczyńskiego^[5]:

Rok	I klasa	II klasa	III klasa	IV klasa	V klasa	Razem
2006	17	41	161	309	279	807
2007	13	43	168	443	757	1424
2008	10	30	166	415	780	1401
2009	19	51	279	604	1105	2058
2010	5	4	92[6]	100	147	348
Razem	64[7]	169	866	1871	3068	6038

[edytuj] Aleksander Kwaśniewski - II kadencja (2001-2005)

Prezydentura Aleksandra Kwaśniewskiego – II kadencja^[8]:

Rok	I klasa	II klasa	III klasa	IV klasa	V klasa	Razem
2001	6	36	175	611	1524	2352
2002	5	36	142	525	1429	2137
2003	6	22	99	428	1205	1760
2004	2	23	137	485	1311	1958
2005	10	29	186	701	1765	2691
Razem	29[9]	146	739	2750	7234	10898

[edytuj] Aleksander Kwaśniewski - I kadencja (1996-2000)

Prezydentura Aleksandra Kwaśniewskiego – I kadencja^[10]:

Rok	I klasa	II klasa	III klasa	IV klasa	V klasa	Razem
1996	6	15	59	146	378	604
1997	10	44	105	344	898	1401
1998	15	57	154	369	1016	1611
1999	4	47	201	588	1143	1983
2000	9	44	204	722	1606	2585
Razem	44[9]	207	723	2169	5041	8184

[edytuj] Lech Wałęsa (1990-1995)

Prezydentura Lecha Wałęsy^[10]:

Rok	I klasa	II klasa	III klasa	IV klasa	V klasa	Razem
1990	1	6	83	481	8755	9326
1991	4	7	47	115	3472	3645
1992	3	11	52	203	1605	1874
1993	6	18	32	87	392	535
1994	4	17	37	119	292	469
1995	4	29	63	127	505	728
Razem	22[9]	88	314	1132	15021	16577

Na straży honoru Orderu stoi Kapituła Orderu Odrodzenia Polski składająca się z Wielkiego Mistrza Orderu i ośmiu członków Kapituły, powoływanych przez Wielkiego Mistrza na pięć lat. Zgodnie z ustawą o orderach i odznaczeniach, Prezydent RP z urzędu staje się Kawalerem Orderu Odrodzenia Polski klasy I i przewodniczy Kapitule jako Wielki Mistrz Orderu.

[edytuj] Zobacz też

• Polskie odznaczenia państwowe

Przypisy