Państwa członkowskie Unii Europejskiej – Wikipedia, wolna encyklopedia
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Unia Europejska składa się z 27 państw członkowskich. Członkiem Unii Europejskiej może zostać tylko wolne, niepodległe, suwerenne, demokratyczne państwo europejskie. Nowo wstępujące państwa, aby stać się członkiem Unii muszą:
 |
|
|---|---|
| Unia Europejska na skróty | |
|
• Agencje UE |
• Lizbona |
- spełnić szereg kryteriów dotyczących sfery gospodarczej, politycznej, praw człowieka sformułowane w tzw. kryteriach kopenhaskich
- zaakceptować w pełni i bez zastrzeżeń[1] acquis communautaire (w szczególności zasadę pierwszeństwa prawa wspólnotowego nad prawem krajowym)
- posiadać sprawnie działającą administrację i sądownictwo zdolne wyegzekwować unijne i wspólnotowe akty prawne
[edytuj] Członkowie Unii Europejskiej
[edytuj] Państwa nienależące do Unii Europejskiej, ale będące stroną układów i porozumień z UE
| Kraj | Europejski Obszar Gospodarczy | Układ z Schengen | Strefa Euro | Strefa VAT UE | Unia celna | Stosowanie prawa wspólnotowego | Kwestie militarne | Uwagi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Islandia
|
 |
|
 |
|
brak unii celnej, EOG zakłada strefę wolnego handlu i unię gospodarczą z pominięciem unii celnej | częściowo w ramach EOG [25] | |
Zobacz też: Państwa kandydujące do Unii Europejskiej#Islandia |
| Liechtenstein
|
|
[26] |
|
|
brak unii celnej, EOG zakłada strefę wolnego handlu i unię gospodarczą z pominięciem unii celnej | częściowo w ramach EOG | |
W 1924 r. Liechtenstein wszedł w skład szwajcarskiego związku celnego. Zobacz też: Państwa kandydujące do Unii Europejskiej#Liechtenstein |
| Norwegia
|
|
|
|
|
brak unii celnej, EOG zakłada strefę wolnego handlu i unię gospodarczą z pominięciem unii celnej | częściowo w ramach EOG | EU BGS | Zobacz też: Państwa kandydujące do Unii Europejskiej#Norwegia |
| Szwajcaria
|
[27] |
[26] |
|
|
|
częściowo w ramach dwustronnych porozumień WE-CH | |
Zobacz też: Państwa kandydujące do Unii Europejskiej#Szwajcaria, Szwajcaria a Unia Europejska |
| Monako
|
|
(brak oficjalnego porozumienia, de facto brak kontroli granicznych) |
|
|
|
minimalnie | |
Zobacz też: Państwa kandydujące do Unii Europejskiej#Monako |
| San Marino
|
|
(brak oficjalnego porozumienia, de facto brak kontroli granicznych) |
|
|
|
minimalnie | |
Zobacz też: Państwa kandydujące do Unii Europejskiej#San Marino |
| Watykan[28]
|
|
(brak oficjalnego porozumienia, de facto brak kontroli granicznych) Oficjalnie zainteresowany członkostwem |
|
|
status niejasny | |
|
Zobacz też:Stolica Apostolska a Unia Europejska |
[edytuj] Państwa (i inne jednostki terytorialne) spoza Unii Europejskiej i nie mające z nią porozumień
| Kraj | Europejski Obszar Gospodarczy | Układ z Schengen | Strefa euro | Strefa VAT UE | Unia celna | Stosowanie prawa wspólnotowego | Kwestie militarne | Uwagi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Andora |
|
|
(brak oficjalnego porozumienia, de facto euro w powszechnym użyciu) |
|
|
minimalnie | |
Zobacz też: Państwa kandydujące do Unii Europejskiej#Andora |
Kosowo[29] [30] /  [31] |
|
|
(brak oficjalnego porozumienia, de facto euro w powszechnym użyciu) |
|
|
|
|
Unia prowadzi obecnie misję policyjno-administracyjną EULEX Kosovo Zobacz też: Państwa kandydujące do Unii Europejskiej#Kosowo |
Czarnogóra |
|
|
(brak oficjalnego porozumienia, de facto euro w powszechnym użyciu) |
|
|
|
|
Zobacz też: Państwa kandydujące do Unii Europejskiej#Czarnogóra |
[edytuj] Byłe terytoria należące do państw UE
- Algieria do 2 lipca 1962 terytorium francuskie
- Antigua (ob. Antigua i Barbuda) do 31 października 1981 terytorium brytyjskie
- Antyle Holenderskie do 10 października 2010 terytorium holenderskie
- Belize do 20 września 1981 terytorium brytyjskie
- Brunei do 31 grudnia 1984 terytorium brytyjskie
- Czad do 10 sierpnia 1960 terytorium francuskie
- Dahomej (ob. Benin) do 31 lipca 1960 terytorium francuskie
- Dominika do 2 listopada 1978 terytorium brytyjskie
- Francuskie Terytorium Afarów i Isów (ob. Dżibuti) do 26 czerwca 1977 terytorium francuskie
- Gabon do 16 sierpnia 1960 terytorium francuskie
- Górna Wolta (ob. Burkina Faso) do 4 sierpnia 1960 terytorium francuskie
- Grenada do 6 lutego 1974 terytorium brytyjskie
- Gwinea do 1 października 1958 terytorium francuskie
- Hongkong do 30 czerwca 1997 terytorium brytyjskie
- Kamerun do 31 grudnia 1959 terytorium powiernicze ONZ pod administracją francuską
- Kiribati do 11 sierpnia 1979 terytorium brytyjskie
- Komory do 5 lipca 1975 terytorium francuskie
- Kongo do 14 sierpnia 1960 terytorium francuskie
- Kongo Belgijskie (ob. Demokratyczna Republika Konga) do 30 czerwca 1960 terytorium belgijskie
- Madagaskar do 25 czerwca 1960 terytorium francuskie
- Makau do 19 grudnia 1999 terytorium portugalskie
- Mali do 19 czerwca 1960 terytorium francuskie
- Mauretania do 7 listopada 1960 terytorium francuskie
- Niger do 2 sierpnia 1960 terytorium francuskie
- Nowa Gwinea Holenderska do 30 września 1962 terytorium holenderskie
- Nowe Hebrydy (ob. Vanuatu) do 29 lipca 1980 kondominium brytyjsko-francuskie
- Republika Środkowoafrykańska do 12 sierpnia 1960 terytorium francuskie
- Rodezja Południowa (ob. Zimbabwe) od 12 grudnia 1979 do 16 kwietnia 1980 terytorium brytyjskie (do 11 grudnia 1979 formalnie terytorium brytyjskie jednak de facto niepodległe państwo Rodezja)
- Ruanda-Urundi (ob. Burundi i Rwanda) do 31 czerwca 1962 terytorium powiernicze ONZ pod administracją belgijską
- Saint Kitts i Nevis do 9 sierpnia 1983 terytorium brytyjskie
- Saint Lucia do 21 lutego 1979 terytorium brytyjskie
- Saint Vincent (ob. Saint Vincent i Grenadyny) do 26 października 1979 terytorium brytyjskie
- Senegal do 19 czerwca 1960 terytorium francuskie
- Somali Włoskie (ob. Somalia) do 30 czerwca 1960 terytorium powiernicze ONZ pod administracją Włoską
- Surinam do 24 listopada 1975 terytorium holenderskie
- Timor Wschodni – formalnie kolonia portugalska do 2002, jednak w 1976 roku zaanektowany przez Indonezję, której de facto był częścią do uzyskania niepodległości w 2002
- Togo do 26 kwietnia 1960 terytorium powiernicze ONZ pod administracją francuską
- Tuvalu do 30 września 1978 terytorium brytyjskie
- Wybrzeże Kości Słoniowej do 6 sierpnia 1960 terytorium francuskie
- Wyspy Bahama (ob. Bahamy) do 9 lipca 1973 terytorium brytyjskie
- Wyspy Salomona do 6 lipca 1978 terytorium brytyjskie
[edytuj] Państwa członkowskie według formy rządów
system prezydencki
system pół-prezydencki
system parlamentarny (republika)
system parlamentarny (monarchia)
[edytuj] Państwa członkowskie według systemu administracyjnego
państwa unitarne
państwa zregionalizowane
państwa zdecentralizowane
federacje
państwa unitarne ze specjalnym statusem części jednostek administracyjnych
[edytuj] System parlamentarny
[edytuj] Zobacz też
- Geografia Unii Europejskiej
- Terytoria specjalne państw członkowskich Unii Europejskiej
- Rozszerzenia Unii Europejskiej
- Państwa kandydujące do Unii Europejskiej
- Polska w Unii Europejskiej
- Państwa Europy
- państwa członkowskie WNP
- państwa członkowskie NATO
Przypisy
- ↑ Bez klauzul opt-out, ale z możliwymi okresami przejściowymi na dostosowanie norm krajowych do norm unijnych.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Podana liczba zgodna z Traktatem nicejskim i traktatami akcesyjnymi z 2003 i 2005 roku.
- ↑ 3,0 3,1 CIA: Country Comparison : Population (ang.). [dostęp 2011-04-09].
- ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Economy_of_the_European_Union#Economic_variation.
- ↑ 5,0 5,1 Biorący udział w posiedzeniach Rady Europejskiej.
- ↑ Europejskich partii politycznych nie należy mylić z frakcjami w Parlamencie Europejskim.
- ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Traktat Rzymski wszedł w życie 1 stycznia 1958 roku.
- ↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 8,6 8,7 Traktatowy obowiązek wprowadzenia waluty euro.
- ↑ De iure cała wyspa (poza bazami brytyjskimi) jest częścią UE, de facto tylko jej południowa część. Tylko Turcja uznaje Cypr Północny. Okupacja Cypru Północnego wg prawa międzynarodowego jest nielegalna.
- ↑ 10,0 10,1 Bazy wojskowe Wielkiej Brytanii na Wyspie Cypr.
- ↑ 11,0 11,1 11,2 Mechanizm Kursów Walutowych (ERM II).
- ↑ 12,0 12,1 Klauzula opt-out wprowadzenia waluty euro.
- ↑ Grenlandia opuściła EWG w 1985 roku.
- ↑ 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 14,5 14,6 14,7 Nieoficjalna flaga lokalna. Flaga oficjalna- trójkolorowa flaga Francji.
- ↑ 15,0 15,1 Do 22 lutego 2007 część UE jako jedna z jednostek administracyjnych wchodzących w skład Gwadelupy. Ponownie jest częścią Unii od dnia wejścia w życie traktatu lizbońskiego (1 grudnia 2009).
- ↑ W wyniku referendum z dnia 29 marca 2009 wyspa od roku 2010 zmieni status na departament zamorski Francji, a zatem stanie się częścią UE.
- ↑ Wyspa niezamieszkana.
- ↑ Traktatowo: Niderlandy.
- ↑ 19,0 19,1 19,2 Antyle Holenderskie w październiku 2010 uległy likwidacji jako jednostka administracyjna i zostały zastąpione przez pięć nowych terytoriów, z których dwa (Curaçao i Sint Maarten) otrzymały status analogiczny do Aruby, a trzy pozostały stały się integralną częścią Holandii jako jej gminy zamorskie. Zmiany te zaszły jednak jak dotąd głównie na gruncie holenderskiego prawa krajowego, natomiast nie znalazły jeszcze odbicia w prawie traktatowym UE.
- ↑ 3 października 1990 roku NRD (obecne landy:Meklemburgia-Pomorze Przednie, Saksonia-Anhalt, Berlin, Brandenburgia, Turyngia, Saksonia) weszła w skład RFN.
- ↑ Traktatowo: Zjednoczone Królestwo.
- ↑ 22,0 22,1 22,2 Jest częścią Anglii, ale nie jest częścią Zjednoczonego Królestwa.
- ↑ O ile uznać przedmiotowość roszczeń.
- ↑ Podana liczba zgodna z Traktatem nicejskim i traktatami akcesyjnymi z 2003 i 2005 roku
- ↑ EU News From Iceland: Iceland only adopting 6,5 percent of EU laws through the EEA agreement.
- ↑ 26,0 26,1 Wejście w życie 1 listopada 2008.
- ↑ Szwajcarzy w referendum z 1993 roku odrzucili możliwość wejścia do EOG.
- ↑ Państwo Kościelne.Stolica Apostolska.
- ↑ Kosowo wg samozwańczego rządu jest państwem. Kosowo wg Serbii jest jej częścią.
- ↑ Flaga samozwańczego rządu uznanego przez większość państw UE i przez USA.
- ↑ Flaga Serbii, gdyż Serbia uznaje, że Kosowo jest jej częścią i zgodnie z prawem międzynarodowym tak jest.
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
|||||||||||||||||||||||
