Plemiona polskie – Wikipedia, wolna encyklopedia
 |
Niektóre informacje zawarte w artykule wymagają weryfikacji. Zajrzyj na stronę dyskusji, by dowiedzieć się, jakie informacje budzą wątpliwości. |
Plemiona polskie – termin używany przez niektórych historyków[1] dotyczący plemion zachodniosłowiańskich z grupy plemion lechickich, które wywarły wpływ na etnogenezę oraz genotyp współczesnych Polaków[2]. Czynnikiem podstawowym dla powstania narodu był moment polityczny: zjednoczenie wszystkich plemion szczepu lechickiego przez dynastię Piastów w jedno państwo.
Wyodrębnione obok plemion połabskich i pomorskich[potrzebne źródło] z grupy plemion lechickich.
Historycy wskazują na podobieństwa kulturowe plemion polskich od VII w. - podobne metody budowy grodów, podobieństwo używanej ceramiki, narzędzi, broni i ozdób[3]. Liczba skupisk osadniczych identyfikowanych z plemionami była znacznie wyższa niż liczba nazw plemiennych znanych ze źródeł. W związku z tym stosuje się zwykle podwójne nazewnictwo plemienne[potrzebne źródło]: nazwami własnymi określa się plemiona, których nazwy zostały zachowane w źródłach (np. Wiślanie), a nazwami pochodzącymi od miejscowości - plemiona o nieznanych nazwach (np. plemię łęczyckie, plemię bonikowsko-przemęckie). Dla prawidłowej klasyfikacji plemion niezbędne jest rozróżnienie na plemiona (zwane też małymi plemionami, złożone z rodów lub opoli) oraz wielkie plemiona (zwane też związkami plemiennymi lub szczepami, złożone z plemion).
Prawdopodobnie wielkimi plemionami byli Goplanie, Pomorzanie, Wiślanie, Lędzianie i Mazowszanie. Istniały też związki plemienne, dla których nie potrafimy zidentyfikować nazw ogólnych (organizm wielkoplemienny prawdopodobnie powstał też na Śląsku[4]). Zdarzały się także plemiona nie wchodzące w skład wielkich plemion, np. Lubuszanie.
Granice między plemionami polskimi stanowiły naturalne przeszkody geograficzne np. puszcze czy rzeki[5].
Niewiele pewnego wiadomo o religii ówczesnych polskich plemion, prawdopodobnie występował np. kult Świętowita. W IX w. z chrześcijaństwem zetkneli się Wiślanie[6].
Podobieństwo warunków ekonomicznych i bliskość etniczna, kulturowa oraz językowa innych plemion do plemienia Polan ułatwiła im opanowanie ziem polskich, utworzenie państwa. Stanowiło to przesłankę do kształtowania się narodowości polskiej w przyszłości[7].
Spis treści |
[edytuj] Plemiona polskie według źródeł
Plemiona występujące na obecnym obszarze ziem polskich wspomniane w Geografie Bawarskim z roku 845[potrzebne źródło], niektóre z podanych plemion nie muszą odnosić się do pochodzenia zachodniosłowiańskiego.
| poz.: | nazwa | naz. polska | l. grodów |
|---|---|---|---|
| 7, | Hehfeldi |
Hawelanie | 8 |
| 15, | Miloxi |
67 | |
| 16, | Phesnuzi |
70 | |
| 17, | Thadesi |
200 | |
| 18, | Glopeani |
Goplanie | 400 |
| 33, | Lendizi | Lędzice | 98 |
| 34, | Thafnezi |
257 | |
| 36, | Prissani |
Pyrzyczanie | 70 |
| 37, | Uelunzani |
Wieluńczanie | 70 |
| 38, | Bruzi |
Prusowie | |
| 47, | Ungare |
Węgrzy | |
| 48, | Vuislane |
Wiślanie | |
| 49, | Sleenzane |
Ślężanie | 15 |
| 50, | Lunsizi |
Łużyczanie | 30 |
| 52, | Milzane |
Milczanie | 30 |
| 56, | Lupiglaa |
Głubczyce (?) | 30 |
| 57, | Opolini |
Opolanie | 20 |
| 58, | Golensizi |
Gołęszyce | 5 |
| 53, | Besunzane |
Bieżuńczanie | 2 |
| 51, | Dadosesani |
Dziadoszyce | 20 |
Z listy wymienionych wyżej plemion, na terenie dzisiejszej Polski (a w związku z tym także na terenie Polski wczesnopiastowskiej) zamieszkiwały następujące plemiona:
- Bieżuńczanie
- Dziadoszyce/Dziadoszanie
- Goplanie
- Głubczyce
- Golęszycy/ Gołęszyce
- Lędzianie/ Lędzice
- Opolanie
- Pyrzyczanie
- Ślężanie
- Wiślanie
- Wieluńczanie/ Wolinianie
- Uerizane (10 civitates) - Wierczanie lub Wierzyczanie
W Dokumencie praskim z 1086 r. wymienione są następujące plemiona polskie[8]:
- Zlasane - Ślężanie
- Terbouane - Trzebowianie
- Poborane - Poobrzanie lub Bobrzanie
- Dedosize - Dziadoszyce/ Dziadoszanie
Kronika Thietmara wymienia następujące plemiona polskie:
- Diedesisi/ Diedesi - Dziadoszyce/Dziadoszanie
- Cilensi/ Silensi - Ślężanie
W Dziejach saskich Widukinda wspomniani są:
- Licikaviki - prawdopodobnie Lubuszanie lub Lestkowice
Germania z IX w. mówi o:
- Wisle lond – kraj Wisły
Z późniejszych źródeł, a także z domniemywań naukowych wyłaniają się:
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Np. Kazimierz Popiołek w "Historia Śląska od pradziejów do 1945 roku", Gerard Labuda w "Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna" i Feliks Koneczny w "Dzieje Polski"
- ↑ Czynnikiem podstawowym dla powstania narodu był moment polityczny: zjednoczenie wszystkich plemion szczepu lechickiego przez dynastię Piastów w jedno państwo. Autor omawia ślady niwelacji odrębności plemiennych, ułatwianej przez brak wybitnych granic fizjograficznych między plemionami. Z klei rozpatruje wpływ państwa na jednoczenie się plemion w zwarty organizm polityczny i moralny. Por. Kazimierz Dobrowolski, Zagadnienia świadomości narodowej w Polsce piastowskiej [w:] "IV Zjazd Historyków Polskich w Poznaniu 1925
- ↑ Pradzieje. W: Kazimierz Popiołek: Historia Śląska od pradziejów do 1945. Katowice: Wydawnictwo "Śląsk", 1972.
- ↑ Tablice historyczne, Najważniejsze wydarzenia dziejów Polski, ISBN 83-85655-12-3, str.130
- ↑ gazeta.pl/Historia: Początki państwa polskiego. [dostęp 24.12.2010].
- ↑ Feliks Koneczny, Dzieje Polski, Część I:Państwo społeczeństwu narzucone. , reprint wydania z 1902, ISBN 83-87809-64-0, str.13
- ↑ Dzieje świata, Rozdz.Dzieje średniowiecza. 28.Polska (IX-XV w.), LSW, 1990, ISBN 83-205-3873-4
- ↑ Plemiona czeskie i polskie w dokumencie biskupstwa praskiego z roku 1086. W: Gerard Labuda: Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna. Poznań: WPTPN, 2003, s. 63-64. ISBN 83-7063-381-1.
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
-
Menu